ETK

VERGİ USUL KANUNU Kanun Numarası : 213 Kabul Tarihi : 4/1/1961 Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 10/1/1961 Sayı: 10703 11/1/1961 10704 12/1/1961 10705 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 4 Cilt: 1 Sayfa : 1037 GİRİŞ Kanunun Şümulü Madde 1 Bu kanun hükümleri ikinci maddede yazılı olanlar dışında, genel bütçeye giren vergi, resim ve harçlar ile il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar hakkında uygulanır. Yukarıda yazılı vergi, resim ve harçlara bağlı olan v ergi, resim ve zamla

VERGİ USUL KANUNU Kanun Numarası : 213 Kabul Tarihi : 4/1/1961 Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 10/1/1961 Sayı: 10703 11/1/1961 10704 12/1/1961 10705 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 4 Cilt: 1 Sayfa : 1037 GİRİŞ Kanunun Şümulü Madde 1 Bu kanun hükümleri ikinci maddede yazılı olanlar dışında, genel bütçeye giren vergi, resim ve harçlar ile il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar hakkında uygulanır. Yukarıda yazılı vergi, resim ve harçlara bağlı olan v ergi, resim ve zamlar da bu kanuna tabidir. Bu kanunun hükümleri kaldırılan vergi, resim ve harçlar hakkında da uygulanır. Gümrük ve tekel vergileri: Madde 2 (Değişik: 2 3/1/2008 -5728/271 md.) Gümrük idareleri tarafından alınan vergi ve resimler bu Kanu na tabi değildir. Bu vergi ve resimlerle ilgili olarak 27/10/199 9 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 242 nci maddesi hükümleri uygulanır. Vergi Kanunlarının uygulanmas ı ve ispat: Madde 3 (Değişik: 30/12/1980 -2365/1 md.) A) Vergi kanunlarının uygula nması: Bu Kanunda kullanılan "Ve rgi Kanunu" tabiri işbu Kanun ile bu Kanun hükümlerine tabi vergi, resim ve harç kanunlarını ifade eder. Vergi kanunları lafzı ve ruhu ile hü küm ifade eder. Lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümleri, konuluş undaki maksat, hükümlerin kanunun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı gözönünde tutularak uygulanır. B) İspat: Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu ol aya, ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır. Vergiyi doğuran olay ve bu olay a ilişkin muamelelerin gerçek mahiy eti yemin hariç her türlü delille ispatlanabilir. Şu kadar ki, vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesi ispatlama vasıtası olarak kullanılamaz. İktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir du rumun iddia olunması halinde ispat külfeti bunu iddia eden tarafa aittir. BİRİNCİ KİTAP Vergilendirme BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar BİRİNCİ BÖLÜM Vergi Uygulanmasında Yetki Vergi dairesi: Madde 4 Vergi dairesi mükellefi tesbit eden, vergi tarh eden, tahakkuk ettiren ve tahsil eden dairedir. (Değişik: 15/12/1990 -3689/1 md.) Mükelleflerin, vergi uygulaması bakı mından hangi vergi dairesine bağlı oldukları vergi kanunları ile belirlenir. (Değişik ikinc i cümle:14/10/2021 -7338/12 md.) Hazine ve Maliye Bakanlığı, gerekli gördüğü hallerde; mükelleflerin iş yeri ve adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresleri ile il ve ilçelerin idari sınırlarına bağlı kalmaksızın elektronik ortamda kurulanlar dahi l olmak üzere vergi daireleri ve bölge bilgi işlem merkezleri kurmaya, vergi dairelerine bağlı şubeler açmaya, vergi dairelerini diğer vergi dairelerinin şubesi olar ak belirlemeye, şubelerin yetki, görev ve sorumluluklarını tespit etmeye, vergi dairelerini n yetki alanı ile vergi türleri, meslek ve iş grupları itibarıyla mükelleflerin bağlı olacaklar ı vergi dairesini belirlemeye, bağlı olunan vergi dairesi tarafından y apılan işlemlerin diğer vergi daireleri tarafından yapılabilmesine ve vergi dairesince yapı lan işlemlerin elektronik ortamda yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye, vergi daire since bu Kanun ile diğer kanunlar kapsamında yapılan işlemlerde elektr onik imza, mühür veya onay kullandırmaya, vergi daireleri tarafından düzenlenen ve vergi da iresince imzalanması gereken belgelerin Gelir İdaresi Başkanlığınca elektronik ortamda imzalanm asına, mühürlenmesine veya onaylanmasına izin vermeye, elektronik imza , mühür veya onayın kullanım usul ve esaslarını düzenlemeye yetkilidir. (Ek cümle:8/4/2022 - 7394/3 md.) Vergi daireleri tarafından düzenlenen ve imzalanması gereken belgelerin, Gelir İdaresi Başkanlığınca elektronik ortamda imzalanması, mühürlenmesi veya on aylanması durumunda belgeler vergi dairesi tarafından imzalanmış, mühürlenmiş veya onaylanm ış sayılır.1 1 8/4/2022 tarihli ve 7394 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi yle bu fıkraya usul ve esasları belirlemeye ibaresinden sonra gelme k üzere , vergi dairesince bu Kanun ile diğer kanunlar kapsamında yapılan işlemlerde elektronik imza, mühür veya onay kullandırmaya, vergi daireleri tarafından düzenlenen ve vergi daires ince imzalanması gereken belgelerin Gelir İdaresi Başkanlığınca elekt ronik ortamda imzalanmasına, mühürlenmesine veya onaylanmasına izin vermeye, elektronik imza, mühür veya onayın kullanım usul ve esaslarını düzenlemeye ibaresi eklenmiştir. Vergi mahremiyeti: Madde 5 Aşağıda yazılı kimseler görevleri dolayısiyle, mükellefin ve mükellefle ilgili kimselerin şahıslarına, muamele ve hesap d urumlarına, işlerine, işletmelerine, servetlerine veya mesleklerine mütaallik olmak üzere öğ rendikleri sırları veya gizli kalması lazımgelen diğer hususları ifşa edemezler ve kendilerinin veya üçüncü şahısların nef'ine kullanamazlar; 1. Vergi muameleleri v e incelemeleri ile uğraşan memurlar; 2. (Değişik: 23/6/1982 -2686/1 md.) Vergi mahkemeleri, b ölge idare mahkemeleri ve Danıştayda görevli olanlar; 3. Vergi kanunlarına göre kurulan komisyonlara iştirak edenler; 4. Vergi işlerinde kullanılan bilirkişiler. Bu yasak, yukarıda yazılı kimseler, bu görevlerinden ayrılsalar dahi devam eder. (Ek: 26/6/196 4-485/1 Md.; Değişik: 30/12/1980 -2365/2 md.) Ancak, vergi güvenliğini sağlamak amacıyla Gelir Vergisi mükelleflerinin yıllık Gelir Vergisi, sermaye şirketlerinin Ku rumlar Vergisi beyanamelerinde gösterdikleri matrahları (zarar dahil) ve beyanları üzerinden tarh olunan Gelir ve Kurumlar Vergileri ile mükelleflerin ad ve unvanları, bağlı oldukları verg i dairelerince beyannamelerin verildiği yıl içinde dairenin münasip yerlerine asılacak cetvellerle ilan olunur. Mükellefin bağlı bulunduğu teşekkül varsa, bu il an orada da yapılır. (Ek: 22/7/1998 -4369/1 md.) Mükelleflerin vergi tarhına esas olan beyanla rı, kesinleşen vergi ve cezaları ile vadesi geçtiği halde ödenmemiş bulunan vergi ve ceza miktarları Maliye Bakanlığınca açıklanabilir. Maliye Bakanlığı bu yetkis ini mahalline devredebilir. Ayrıca, kamu görevlilerince yapılan adlî ve idarî soruşturmalar il e ilgili olarak talep edilen bilgi ve belgeler ile bankalara, yapacakları vergi tahsiline yönelik bilgiler verilebilir. Bu bilgilerin verilmesine ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir. Sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzen ledikleri veya kullandıkları vergi inceleme raporuyla tespit olunanların, kanunla kurulmuş mesleki kuruluşlarına ve 3568 sayılı Kanunla kurulan birlik ve meslek odalarına bildirilmesi vergi mahremiyetini ihlal sayılmaz. Bu takdirde kendilerine bilgi verile n kişi ve kurumlar da bu maddede yazılı yasaklara uymak zorundadırlar. Maliye Bakanlığı bilgilerin açıklanmasıyla ilgili usulleri belirlemeye yetkilidir.2 (Ek: 2 6/6/1964 -485/1 md.; Değişik: 30/12/1980 -2365/2 md.) Gelir Vergisi mükellefleri (Kazancı basit usulde tespit edilenler dahil) ile sermaye şirketleri her yıl Mayıs ayının son gününe kadar vergi tarhına esas olan kazanç tutarları ile bunlara isabet eden vergi 2 30/7/2003 t arihli ve 4962 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan Ay rca, kamu görevlilerince yapılan adli ve idari soruşturmalarla ilgili olarak talep edilen bilgi ve belgeler verilebilir. ibaresi, Ayrıca, kamu görevlilerince yapılan adlî ve idarî so ruşturmalar ile ilgili olarak talep edilen bilgi ve belgeler ile bankala ra, yapacakları vergi tahsiline yönelik bilgiler verilebilir. Bu bilgilerin verilmesine ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir." Olarak değiştirilmiş ve metne işlenmişt ir. miktarlarını gösteren levhayı almak zorundadırlar. İlan ve levhalara ilişkin diğer hususlar Maliye Bakanlığınca belli edilir.34 (Ek altıncı fıkra:14/10/2021 -7338/13 md.) Gelir İdaresi Başkanlığının görev alanına ilişkin işlerde hizmet alımı yoluyla çalışt ırılanlar ile hizmet alımı yapılanların ortak ve yöneticileri öğrendikleri sırlar ve gizl i kalması gereken diğer hususlar açısından bu maddede yazılı yasaklara, bu görevlerinden ayrılsalar dahi, uymak zorundadır. (Ek fıkra: 21/3/2018 -7103/8 md.) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili kanunları uyarınca mükelleflerden talep edilebilen, kur um ve kuruluşların görevleriyle doğrudan ilgili ve görevlerinin ifası için zorunluluk ve süreklilik arz eden bilgilerin, bu kurum ve kuruluşlara verilmesi vergi mahrem iyetinin ihlali sayılmaz. Bu durumda, kendilerine bilgi verilenler, bu maddede yazılı yas aklara uymak zorunda olup, bu bilgilerin muhafazasını sağlamaya yönelik tedbirleri almakla yükümlüdürler. Maliye Bakanlığı, bu fıkra uyarınca verilecek bilgilerin kaps amı ile bilgi paylaşımına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. (Ek: 26/6/1964 -485/1 md.; Değişik altıncı fıkra: 23/1/2008 -5728/272 md.) Açıklanan bu bilgiler ele alınarak mükelleflerin haysiyet, şeref ve haklarına tecavüz edilemez. (Ek: 4/12/19 85-3239/1 md.; Mülga: 2 2/7/1998 -4369/1 md.) (Ek: 24/3/1988 -3418/29 md.; Mülga: 22/7/1998 -4369/1 md.) (Ek: 26/10/1988 -3482/6 md.; Mülga: 22/7/1998 -4369/1 md.) Yasaklar: Madde 6 (Değişik: 23/6/1982 -2686/2 md.) Beşinci maddede yazılı olanlar: 1. Kendiler ine, nişanlılarına ve b oşanmış olsalar bile eşlerine; 2. Kan veya sıhri usul ve füruuna, evlatlığına veya kendisini evlat edinene yahut kan hısımlığında üçüncü (Bu derece dahil), sıhri hısımlıkta, bu hısımlığı meydana getiren evlenme ortadan kalkmış olsa b ile, üçüncü (Bu derece dahil) dereceye kadar olan civar hısımlarına; 3. Kanuni temsilcisi veya vekili bulundukları kimselere; Ait vergi inceleme ve takdir işleriyle uğraşamazlar. Vergi muameleleri ve incelemeleri ile vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemel eri ve Danıştayda görev li olanlar, mükelleflerin vergi kanunlarının uygulanması ile ilgili hesap, yazı ve sair özel işlerini ücretsiz de olsa yapamazlar. İdarenin yardımı: 3 Bu fıkrada yer alan "(Götürü usulde vergilendirilen mükellefler dahil)" ibaresi, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle "(Kazancı basit usülde tespit edilenler dahil) olarak değiştirilmiştir. 4 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kan unun 82 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan levhayı merkezlerine, şubelerine, satış mağazalarına iş sahipleri ile mükellefler tarafından kolayca okunup görünecek şekilde asmak zorundadırlar. ibaresi levhayı almak zorundadırlar. şeklinde değiştirilmiş v e metne işlenmiştir. Madde 7 Bilümum mülkiye amirleri, emniyet amir ve memurları, belediye başkanları, köy muhtarları ve kamu müesseseleri vergi kanunlarının uygulanmasında uygulama ile ilgili memurlara ve komisyonlara ellerindeki bütün imkanlarla kolaylık göstermeye ve yardımda bulunmaya mecburdurlar. İKİNCİ BÖLÜM Vergi Sorumluluğu Mükellef ve vergi so rumlusu: Madde 8 Mükell ef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettübeden gerçek veya tüzel kişidir. Vergi sorumlusu, verginin ödenmesi bakımından, alacaklı vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir. Vergi kanunlariyle kabul edilen haller müs tesna olmak üzere, mükell efiyete veya vergi sorumluluğuna mütaallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz. Bu kanunun mütaakıp maddelerinde geçen "mükellef" tabiri vergi sorumlularına da şamildir. (Ek: 24/6/1994 -4008/1 md.; Değişik: 25/5/1995 -4108/1 md.) Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan her gerçek kişi ile tüzel kişilere bir vergi numarası verilir. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye ve vergi numarasının kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce yapılaca k işlemlerle ilgili kayıt larda ve düzenlenecek belgelerde kullanılması mecburiyetini getirmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir. Vergi ehliyeti: Madde 9 Mükellefiyet ve vergi sorumluluğu için kanuni ehliyet şart değildir. Vergiyi doğuran olayın kanunlarla ya sak edilmiş bulunm ası mükellefiyeti ve vergi sorumluluğunu kaldırmaz. Kanuni temsilcilerin ödevi: Madde 10 Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, Vakıflar ve cemaatlar gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara dü şen ödevler kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirilir. (Değişik: 3/12/1988 -3505/2 md.) Yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüz ünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacaklar, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınır. Bu hüküm Türkiye'de bulunmayan mükelleflerin Türkiye'deki temsilcileri hak kında da uygulanır. Temsilciler veya teşekkülü idare edenler bu suretle ödedikleri vergiler için asıl mükelleflere rücu edebilirler. Tüzel kişilerin tasfiye haline girmiş veya tasfiye edilmiş olmaları, kanuni temsilcilerin tasfiyeye giriş tarihinden önceki zamanlara ait soru mluluklarını da kaldırmaz. (Ek fıkra: 21/3/2018 -7103/9 md.) Tasfiye edilerek tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmiş olan mükelleflerin, tasfiye öncesi ve tasfiye dönemlerine ilişkin her türlü vergi tarhiyatı ve ceza kesme işlemi, mü teselsilen sorumlu olmak üzere, tasfiye öncesi dönemler için kanuni temsilcilerden, tasfiye dönemi için tasfiye memurlarından herhangi biri adına yapılır. Limited şirket ortakları, tasfiye öncesi dönemlerle ilgili bu kapsamda doğacak amme alacaklarından şi rkete koydukları se rmaye hisseleri oranında sorumlu olurlar. Şu kadar ki bu fıkra uyarınca tasfiye memurlarının sorumluluğu, tasfiye sonucu dağıtılan tutarla sınırlıdır. (Ek fıkra: 21/3/2018 -7103/9 md.) Beşinci fıkra kapsamına girmeyen tüzel kişilerin tüzel kişiliklerinin ve ya tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin sona ermesi halinde, sona erme tarihinden önceki dönemlere ilişkin her türlü vergi tarhiyatı ve ceza kesme işlemi, müteselsilen sorumlu olmak üzere, tüzel kişiliği olanların kanuni temsilcilerinden , tüzel kişiliği ol mayan teşekküllerde ise bunları idare edenler (adi ortaklıklarda ortaklardan herhangi biri) ve varsa bunların temsilcilerinden herhangi biri adına yapılır. Vergi kesenlerin sorumluluğu: Madde 11 Yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesm eye mecbur olanlar, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumludurlar. Bu sorumluluk, bunların ödedikleri vergilerden dolayı asıl mükelleflere rücu etmek hakkını kaldırmaz. (Ek: 4/12/1985 -3239/2 md.) Mal alım ve satımı ve hizmet ifası dolayısiyla vergi kesintisi yapmak ve vergi dairesine yatırmak zorunda olanların, bu yükümlülükleri yerine getirmemeleri halinde verginin ödenmesinden, alım satıma, taraf olanlar, hizmetten yararlananlar ve ar alarında do ğrudan veya hısımlık nedeniyle ya da sermaye, organizasyon veya yönetimine katılmak veya menfaat sağlamak suretiyle dolaylı olarak ilişkide bulunduğu tespit olunanlar müteselsilen sorumludurlar.5 (Ek: 4/12/1985 -3239/2 md.) Ancak üçüncü fıkrada belirtile n müteselsilen sorumluluk mal üreten çiftçiler ile nihai tüketiciler için söz konusu değildir. (Ek: 24/3/1988 -3418/30 md.) Maliye ve Gümrük Bakanlığı zirai ürünlerin (işlenmiş olanlar dahil) alım ve satımına aracılık eden kuruluşlar ile Ticaret Bo rsalarını bu mahsullerin satın alınması sırasında yapılacak vergi tevkifatından müteselsilen sorumlu tutmaya, sözkonusu ürünlerin satışı dolayısıyla yapılacak vergi tevkifatının hangi safhada yapılacağını her bir ürün için ayrı ayrı belirlemeye yetkilidir. Maliye v e Gümrük Bakanlığı tarafından 5 Bu fıkrada yer alan, "..alım satıma taraf olanl ar ile hizmetten yararlanan lar, aralarında zımnen dahi olsa irtibat olduğu tespit olunanlar..." ibaresi, 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle metne işlendiği şekild e değiştirilmiştir. belirlenen safhadan önceki safhalarda tevkif yoluyla alınan vergiler iade edilmez ve süresinde ilgili vergi dairesine yatırılır. (Ek: 4/12/1985 -3239/2 md.) Müteselsil so rumluluğun şartları, sınırları ve bu konuya ilişkin usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca be lirlenir. (Ek fıkra: 20/8/2016 -6745/9 md.) Cumhurbaşkanı, ödeme yapılan kişilerin mükellef olup olmamasına, ödeme yapan veya ödemeye aracılık edenlerin verg i kanunlarına göre vergi kesintisi yapmak zorunl uluğu bulunup bulunmamasına, ödemenin konusunun mal veya hizmet alım satımı olup olmamasına, elektronik ortamda gerçekleştirilip gerçekleştirilmemesine, ödeme yapılanın bu tutarı vergi matrahının tespitinde i ndirim konusu yapıp yapmamasına bakılmaksızın, v ergiye tabi işlemlere taraf veya aracı olanlara verg i kesintisi yaptırmaya, iş grupları, iş nevileri, sektörler ve emtia grupları itibarıyla, vergiye tabi işlemle ilgili, vergi kanunlarında belirtilen alt ve üst limitler arasında olmak şartıyla, farklı kesinti oranları tespit etmeye yetkilidir.6 Mirasçıların sorumluluğu: Madde 12 Ölüm halinde mükelleflerin ödevleri, mirası reddetmemiş kanuni ve mansup mirasçılarına geçer. Ancak, mirasçılardan herbiri ölünü n vergi borçlarından miras hisseleri nispetinde s orumlu olurlar. Mücbir sebepler: Madde 13 Mücbir sebepler: 1. Vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk; 2. Vergi ödevlerinin ye rine getirilmesine engel olacak yangın, yer sars ıntısı ve su basması gibi afetler; 3. Kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler; 4. Sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısiyle defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması; gibi haller dir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Süreler Kanuni ve idari sü reler: Madde 14 (Değişik: 23/6/1982 -2686/3 md.) Vergi muamelelerinde süreler vergi kanunları ile belli edilir. 6 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK nin 46 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan Bakanlar Kurulu ibaresi Cumhurbaşkanı şeklinde değiştirilmiştir. Kanunda açıkça yazılı olmayan hallerde 15 günden aşağı olmamak şartıyla bu süreyi, tebliği yapa cak olan idare belirler ve ilgiliye tebliğ eder. Mücbir sebeplerle gecikme: Madde 15 13 üncü maddede yazılı mücbir sebeplerden her hangi birinin bulunması halinde bu sebep ortadan kalkıncaya kadar süreler işlemez. Bu takdirde tarh zamanaşımı işlemiyen süreler kadar uzar. Bu hükmün uygulanması için mü cbir sebebin malüm olması veya ilgililer tarafından ispat veya tevsik edilmesi lazımdır. (Ek fıkra: 28/12/2001 -4731/4 md.; Değişik üçüncü fıkra: 16/7/2004 -5228/1 md.) Maliye Bakanlığı, mücbir sebep sayılan haller nedeniyle; bölge, il, ilçe, mahal veya afete maruz kalanlar itibarıyla m ücbir sebep hali ilân etmeye ve bu sürede vergi ödevlerinden yerine getirilemeyecek olanları tespit etmeye yetkilidir. Bu yetki vergi türleri ve işyerleri itibarıyla; beyannamelerin toplulaştırılması, yeni beyanname verme süre leri belirlenmesi ve beyanname verme zorunluluğunun kaldırılması şeklinde de kullanılabilir. Ölüm halinde sürenin uzaması: Madde 16 (Değişik: 23/6/1982 -2686/4 md.) Vergi kanunlarında hüküm bulunmayan hallerde ölüm dolayısıyla mirasçılara geçen ödevlerin yerine getirilmesinde bildirme ve beyanname verme sürelerine üç ay eklenir. Mühlet verme: Madde 17 (Değişik birinci fıkra: 16/7/2004 -5228/2 md.) Zor durumda bulunmaları hasebiyle vergi muamelelerine müteallik ödevleri süresi içinde yerine getiremeyecek olanlara, kanunî sürenin bir ka tını, kanunî sürenin bir aydan az olması halinde bir ayı geçmemek üzere, Maliye Bakanlığınca münasip bir mühlet verilebilir. Bu mühletin verilebilmesi için: 1. Mühlet istiyen sürenin bitmesinden evvel yazı ile istemde bulunm alıdır. 2. İstemde gösterilen ma zeret, mühlet verecek makam tarafından kabule layık görülmelidir. 3. Mühletin verilmesi halinde verginin alınması tehlikeye girmemelidir. (Değişik üçüncü fıkra: 16/7/2004 -5228/2 md.) Maliye Bakanlığı mühlet verme yetkisini t amamen veya kısmen mahalline dev redebileceği gibi bölgeler, iller, ilçeler veya sektörler ile iş kolları ya da mükellef grupları itibarıyla yazılı başvuru şartı aramaksızın da kullanabilir. Sürelerin hesaplanması: Madde 18 Vergi kanunlarında yazılı süre ler aşağıdaki şekilde hesaplanır: 1. Süre gün olarak belli edilmişse başladığı gün hesaba katılmaz ve son günün tatil saatinde biter; 2. Süre hafta veya ay olarak belli edilmişse başladığı güne son hafta veya ayda tekabül eden günün tatil saatinde biter. S ürenin bittiği ayda, başladığı gü ne tekabül eden bir gün yoksa süre o ayın son gününün tatil saatinde biter; 3. Sonu belli bir gün ile tayin edilen sürelerde, süre o günün tatil saatinde biter; 4. Resmi tatil günleri süreye dahildir. Şu kadar ki, sürenin s on günü resmi tatile rastlarsa ta tili takibeden ilk iş gününün tatil saatinde biter. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Vergi Alacağının Tayini Vergiyi doğuran olay: Madde 19 Vergi alacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmül ü ile doğar. Vergi alacağı mükellef bakımından vergi borcunu teşkil eder. Tarh: Madde 20 Verginin tarhı, vergi alacağının kanunlarında gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanarak bu alacağı miktar itibariyle tesbit eden idari muameledir. Tebliğ: Madde 21 Tebliğ, vergilendirmeyi ilgilendiren ve hüküm ifade eden hususların yetkili makamlar tarafından mükellefe veya ceza sorumlusuna yazı ile bildirilmesidir. Tahakkuk: Madde 22 Verginin tahakkuku, tarh ve tebliğ edile n bir verginin ödenmesi gerek en bir safhaya gelmesidir. Tahsil: Madde 23 Verginin tahsili, kanuna uygun surette ödenmesidir. Tahakkuku tahsile bağlı vergiler: Madde 24 Mahiyetleri itibariyle tahakkuku tahsile bağlı vergilerde, verginin tahsili tahakk uku da içine alır. İKİNCİ KISIM Tarh ve Tahakkuk Usulü BİRİNCİ BÖLÜM Beyannameye Dayanan Tarh Tahakkuk fişi esası: Madde 25 Vergi kanunlarına göre beyan üzerinden alınan vergiler "Tahakkuk fişi" ile tarh ve tahakkuk ettirilir. Bu esasa göre, vergi d airesince beyannamenin alınması üzerine bir tahakuk fişi tanzim olunur ve bunun bir nüshası mükellefe veyahut beyannameyi mükellef namına vergi dairesine tevdi edene verilir. Bu suretle vergi tahakkuk etmiş olur. Tahakkuk fişinin mükellefe verilen nüshası aynı zamanda beyannamenin makbuzu yerine geçer. Lüzum görülen hallerde beyana dayanan vergi tahakkuk fişi yerine ihbarname ile tebliğ olunabilir. Kanunen belli hallerde tebliğ tekalif cetvelinin ilaniyle yapılır. Tahakkuk fişinin muhteviyatı: Madde 26 Tahakkuk fişi aşağıda yazılı malüma tı ihtiva eder: 1. Fişin sıra numarası; 2. Tanzim tarihi; 3. Verginin nevi; 4. Vergi beyannamesinin tarihi; 5. Beyannamenin ilgili bulunduğu vergilendirme dönemi; 6. Mükellefin soyadı ve adı (Tüzel kişilerde unvanı); 7. Mükellefin açık adresi; 8. Verginin matrahı; 9. Verginin hesabı; 10. Verginin miktarı; 11. (Değişik: 23/6/1982 -2686/5 md.) Vergi mahkemesinde dava açılması ve düzeltme ile ilgili hükümlere ait kısa bilgi. Tahakkuk fişinin kesinliği: Madde 27 Vergi beyan namesini ilgili vergi dair esine tevdi eden kimsenin kendisine verilen tahakkuk fişini almaması, beyannamede yazılı matrah üzerinden tarhı gereken verginin tahakkukuna engel olmaz. Bu takdirde tahakkuk fişinin mükellefe verilecek nüshası 28 nci maddede yazı lı olduğu şekilde posta il e mükellefe gönderilir. Vergi beyannamesinin postayla veya elektronik ortamda gönderilmesi7 7 Bu mad de başlığı Vergi beyannamesinin posta ile gönderilmesi: iken, 16/7/2004 tarih li ve 5228 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. Madde 28 Beyannamenin posta ile gönderilmesi halinde de tahakkuk fişi kesilir. Bu takdirde, tahakkuk fişinin mükellefe verilecek nüshas ı, kapalı bir zarf içind e, mükellefin beyannamede gösterdiği adrese gönderilir ve fişin dairede kalan nüsnasına posta zimmet defterinin tarih ve numarası işaret olunur. (Ek fıkra: 16/7/2004 -5228/3 md.) Beyannamenin elektronik ortamda gönderilmesi halinde t ahakkuk fişi elektronik ortamda düzenlenir ve mükellef veya elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verilmiş gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda iletilir. Bu ileti, tahakkuk fişinin mükellefe tebliği yerine geçer. (Ek fıkra: 15/7/2016 -6728/1 8 md.) Gelir Vergisi Kanununun 98/A maddesi kapsamında getirilen zorunluluk üzerine verilen beyannameye istinaden, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca düzenlenen tahakkuk fişi, mükellefe veya elektro nik ortamda beyanname gönderme yetkisi verilmiş gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda iletilir. (Ek fıkra: 16/7/2004 -5228/3 md.) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı tarafından tespit olunur. Beyanname verme ve ödeme sü relerinde yetki Mükerre r Madde 28 (Ek: 28/3/2007 -5615/19 md.) Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, beyannamelerin verilme ve ödeme sürelerinin son gününü, kanunî süresinden itibaren bir ayı geçmeyecek şekilde yeniden belirlemeye yetkilidir. İKİNCİ BÖLÜM İkmalen, Re'sen ve İdarece Tarh8 İkmalen vergi tarhı: Madde 29 (Değişik: 30/12/1980 -2365/3 md.) İkmalen vergi tarhı, her ne şekilde olursa olsun bir vergi tarh edildikten sonra bu vergiye müteallik olarak meydana çıkan ve defter, kayıt ve belgele re veya kanuni ölçülere dayanılarak miktarı tespit olunan bir matrah vey a matrah farkı üzerinden alınacak verginin tarh edilmesidir. Özel kanunlarında ikmalen tarhiyata ilişkin olarak yer alan hükümler saklıdır. Re'sen vergi tarhı: Madde 30 (Değişik bir inci fıkra: 21/1/1983 -2791/ 1 md.) Resen vergi tarhı, vergi matrahının tam amen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yap maya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen 8 19/2/1963 tarihli ve 205 sayılı Kan unun 2 nci maddesiyle değişik şeklidir. matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunmasıdır. İnceleme raporunda bu maddeye göre belirlenen matrah veya matrah farkı resen takdir olunmuş sayılır. (Değişik paragraf: 30/ 12/1980 -2365/4 md.) Aşağıdaki hallerden herhangi birinin bulunması durumu nda, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığı kabul edilir. 1. (Değişik: 24/6/1994 -4008/2 md.) Vergi beyannamesi kanuni süresi geçtiği halde verilmemişse, 2. Vergi beyanname si kanuni veya ek süreler içinde verilmekle beraber beyannamede vergi matrahına ilişkin bilgiler gösterilmemiş bulunursa, 3. Bu kanuna göre tutulması mecburi olan defterlerin hepsi ve ya bir kısmı tutulmamış veya tasdik ettirilmemiş olursa veya verg i incele nmesi yapmaya yetkili olanlara her hangi bir sebeple ibraz edilmezse, 4. Defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikalar, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tesbitine imkan vermiyec ek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısiyle ihticaca salih bulunmazsa. 5. (Mülga: 22/7/1998 -4369/82 md.) 6. (Ek: 30/12/1980 -2365/4 md.) Tutulması zorunlu olan defterlerin veya verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bul unursa. 7. (Mülga: 7/1/2003 -4783/9 md.) 8. (Ek: 24/6/1994 -4008/2 md.) Bu Kanunun mükerrer 227 nci maddesi uyarınca 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış meslek mensuplarına imzalattırma mecburiyeti getirilen beyanname ve ekleri imzalattırılmazsa veya tasdik kapsamına alınan konularda yeminli mali müşav ir tasdik raporu zamanında ibraz edilmezse, 9. (Mülga: 22/7/1998 -4369/82 md.) Yukarıdaki 2 nci bentde yazılı halin vukuunda mükellefe, takdir komisyonu tarafından 15 günd en az olmamak üzere bir mühlet verilerek vergi matrahına ilişkin bilgileri vermeye ve kanuni defterlerini ibraz etmeye davet olunur. Bu davet üzerine mükellef istenilen bilgileri verir ve kanuni defterlerini ibraz ederse, defter ve vesikalar ihticaca salih bulunmak şartiyle, mükellefe takdir olun acak matrah defter ve vesikaları kayıtlarına göre tesbit olunacak miktardan fazla olamaz. (Ek: 26/6/1964 -485/2 md.; Değişik: 24/6/1994 -4008/2 md.) Vergi beyannamesini kanuni süresi geçtikten sonra vermiş olanlara b u beyannamede gösterdikleri matrah üzerin den re'sen gerekli tarhiyat yapılır ve bu beyannameler re'sen takdir için takdir komisyonuna sevk edilmez. Ancak, vergi incelemesine başlanılmasından veya takdir komisyonuna sevk edilmesinden sonra kendiliğinden ver ilen beyannameler için bu hüküm uygulanma z. (Ek: 26/6/1964 -485/2 md.) Yukarıdaki bentlerin hükümlerine göre re'sen vergi tarhını gerektirir bir sebep yanında ikmalen vergi tarhını da lüzumlu kılan bir durum mevcut ise re'sen takdir sonucu beklenmeksizin ge rekli ikmal tarhiyatı yapılır. Re'sen tak dir sırasında ikmal tarhiyatına mesnet olan m atrah farkı nazara alınmışsa vergi tarhı sırasında evvelce tarhedilmiş olan vergi indirilir. Verginin idarece tarhı: Mükerrer Madde 30 (Ek: 19/2/1963 -205/2 md.) Vergin in idarece tarhı; 29 uncu ve 30 uncu mad deler dışında kalan hallerde, mükelleflerin verginin tarhı için vergi kanunları ile muayyen zamanlarda müracaat etmemeleri veya aynı kanunlarla kendilerine tahmil edilen mecburiyetleri yerine getirmemeleri sebebiyle zamanında tarh edilemiyen verginin kanun en belli matrahlar üzerinden idarece tarh ed ilmesidir. Bu takdirde vergi, 131 inci madde mucibince tanzim edilen yoklama fişine müsteniden tarh olunur. Bu şekilde tarh olunan vergilerle cezalarına ilişkin ihbarnamele r bir taraftan, mükellefin bilinen adres ine posta ile yollanır; diğer taraftan mükellefin adını, soyadını, hesap numarasını, işini, adresini tarh edilen verginin ve kesilen cezanın miktar ve cinsini gösterir bir ilan vergi dairesinin ilan koymaya mahsus ma halline asılır. İlanın asılması keyfiyet i ve tarihi tutanakla tesbit olunur. (Değişik: 23/6/1982 -2686/6 md.) Verginin tahakkuku ve cezanın kesinleşmesi için geçmesi gereken vergi mahkemesinde dava açma süresi; mükellefin bilinen adresinde tebligat yapıldığı hallerde tebliğ tarihinden, aksi halde tutanakla tespit olunan ilan tarihinden başlar. Takdir kararı: Madde 31 Takdir komisyonunca belli edilen matrah veya matrah kısmı takdir kararına bağlanır. Takdir kararları komisyonun başkan ve üyeleri ta rafından imzalanır. Takdir kararlarında aşağıda yazılı malümat bulunur: 1. Kararın sıra numarası; 2. Kararın tarihi; 3. Mükellefin soyadı ve adı (Tüzel kişilerde unvanı); 4. Mükellefin açık adresi; 5. Takdirin ilgili bulunduğu vergi; 6. Takdirin ilgili bul unduğu vergilendirme dönemi; 7. Takdir edilen ma trah; 8. Takdirin müstenidatı ve takdir hakkında izahat. Takdir kararlarının tevdii: Madde 32 Takdir kararları komisyonca imza karşılığında vergi dairesine tevdi olunur. Re'sen tarhta mahsup: Madde 33 Re'sen takdir olunan matrah, mükellef tarafından bildirilen matrahtan fazla değilse, re'sen vergi t arh edilmez; fazla ise sadece aradaki fark üzerinden vergi tarh olunur. İhbarname esası: Madde 34 İkmalen ve re'sen tarh edilen vergiler "İhbarname" ile ilgil ilere tebliğ olunur. Nev'i ve doğuşu ayrı ola n vergiler için ayrı ihbarname kullanılır. İhbarnamenin muhteviyatı: Madde 35 İhbarname aşağıda yazılı malümatı ihtiva eder: 1. İhbarnamenin sıra numarası; 2. İhbarnamenin tanzim tarihi; 3. Verginin ne v'i; 4. Mükellefin soyadı adı (Tüzelkişilerde unvanı ); 5. Mükellefin açık adresi; 6. Vergilendirme dönemi; 7. Verginin matrahı; 8. Verginin hesabı; 9. Verginin miktarı; 10. Kısa ve açık bir ifade ile ikmalen veya re'sen vergi tarhını icabettiren sebepler; 11. (Değişik: 23/6/1982 -2686/7 md.) Vergi mahkemesin de dava açma süresi; 12. (Değişik: 23/6/1982 -2686/7 md.) Vergi mahkemesinde dava açma şekli. Takdir komisyonunun kararı üzerine tarh edilen vergilerde kararın ve re'sen takdiri gerektiren inceleme raporun un birer sureti ihbarnameye eklenir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Tahrire Dayanan Tarh Tahrire göre vergi tarhı: Madde 36 Tahrire göre vergi tarhı, verginin tahrir usulü ile tesbit edilen matrahlar üzerinden hesaplanmasıdır. Tahrir ihbarnamesi: Madde 37 Tahrir usu lü ile tesbit edilen matrahlar, vergi dairesi taraf ından "Tahrir ihbarnamesi" ile mükelleflere tebliğ olun ur. İhbarnamenin muhteviyatı: Madde 38 Tahrir ihbarnamesi aşağıda yazılı malümatı ihtiva eder: 1. İhbarnamenin sıra numarası; 2. İhbarnamenin tanzim tarihi; 3. Verginin nev'i; 4. Mükellefin soyadı v e adı (Tüzelkişilerde unva nı); 5. Mükellefin açık adresi; 6. Bina ve arazinin mevkii (Mahalle veya köy, sokak ve kapı numarası); 7. Bina veya arazinin nev'i, büyüklüğü, genişliği; 8. Bina veya arazinin tah rir numarası; 9. Tahmin olunan gayrisafi irat veya kıymet; 10. Gayrisafi irada göre bulunan safi irat; 11. Verginin nispeti; 12. Verginin miktarı; 13. İtiraz süresi; 14. İtiraz şekli. Tekalif cetveli: Madde 39 Tahrire dayanan tarhda yıllık vergi ler, vergi dairesince mahalle ve köy itibariyle doldurulan tekalif cetvellerinde gösterilir. Tekalif cetvellerinde aşağıdaki malümat bulunur: 1. Mükelleflerin soyadı ve adı (Tüzel kişilerde unvanı); 2. Mükelleflerin adresleri; 3. Binaların kesinleşen gayri safi iradı; arazinin kesinleşen kıymeti (Aynı mükellefe ait binaların iradı ve arazinin kıymeti toplam olarak gösterilir); 4. Binaların safi iradı; 5. Tahakkuk eden vergi. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Götürü Matrahların Tespiti Madde 40 (Mülga: 26/12/1993 -3946/38 md .) Götürü matrahlara göre dava açma: Madde 41 (Mülga: 2 6/12/1993 -3946/38 md.) Ortalama kar hadlerinin tespiti: Madde 42 (Değişik: 30/12/1980 -2365/5 md.) Ortalama kar hadleri Maliye Bakanlığınca emtia ve iş nevilerine göre hazırlanacak cetveller üzerine il merkezlerinde o il defterdarının veya mazereti halinde teşkil edeceği maliye memurunun başkanlığı altında gelir müdürü ve vergi dairesi müdürü olmak üzere üç memur üye ile tüccarlar için il merkezindeki ticaret oda larınca, esnaf ve sanatkarlar için kanunla kurulan esnaf dernekleri birliğince, birlikleri yoksa esnaf ve sanatkar t eşekküllerince, odaların, birlik ve teşekküllerin bulunmadığı yerlerde il merkezindeki belediyelerce seçilecek iki kişiden kurulan özel bir komisyon tarafından ilçeler itibariyle gayri safi kazanc a göre ayrı ayrı tayin olunur. Bu teşekküllerce belli edilec ek üyeler bir asıl bir yedek olmak üzere seçilir. Üyelerin Komisyon Başkanının talebi üzerine bir ay içinde seçilmemesi halinde, üyeler komi syon başkanının teklifi üzerine vali tarafından seçilir. Şu kadar ki merkez ilçesi dışındaki mükelleflere ait ortalam a kar hadlerinin tespitinde, il merkezinden seçilmiş olan üyelerden birinin yerine o ilçelerden aynı mahiyetteki teşekküller tarafından seçi lmiş olan bir üye toplantılara katılır. Ortalama kar h adlerinin tayininde nazara alınacak esaslar Maliye Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir. Komisyon, defterdarın yazılı isteği tarihinden başlayarak üç ay içinde takdir işini tamamlar, l üzum görülen yerlerde ve hallerde bu süre Maliye Bakanl ığınca bir yıla kadar uzatılabilir. Ortalama kar hadlerinin kesinleşmesi ve ilanı: Madde 43 (Değişik: 26/6/1964 -485/4 md.) 42 nci madde gereğince düzenlenen ortalama kar hadlerine ait cetveller, düzenlenmelerini takibeden ay içinde Maliye Bakanlığına gö nderilir. Maliye Bakanlığına gelmiş olan bu cetveller, Ortalama Kar Hadleri Merkez Komisyonunca incelenerek hatalı ve noksan bulunanlar ile bölgeleri itibariyle uygunluk göstermiyenler gerekçel i olarak ilgili özel komisyonlara geri gönderilir. Özel komisyo nlara geri gelen cetveller, yeniden incelenerek gerekli düzeltmeler yapıldıktan, düzeltme sebebi görülmiyenler hakkında ise gerekçeleri belirtildikten sonra Merkez Komisyonuna gönderilir. Merke z Komisyonu cetveller üzerinde son incelemesini yaparak ortalam a kar hadlerinin kesin miktarlarını tayin eder. Kesinleşmiş ortalama kar hadlerine ait cetveller Maliye Bakanlığınca mahallerine tebliğ olunur. Vergi daireleri, Bakanlıktan gelen bu cetvelleri, bir ay süre ile, dairelerinin uygun bir yerine asmak suretiyle ilan ederler. Bu cetveller ayrıca Resmi Gazete ile ilan olunur. (Değişik: 30/12/1980 -2365/6 md.) Ortalama Kar Hadleri Merkez Komisyonu, Maliye Bakanlığı Müsteşarının başkanlığında, Gelirler Ge nel Müdürü, ilgili Genel Müdür Baş Yardımcısı veya bunların tev kil edeceği kimselerle Türkiye Ticaret Odaları, Sanayi Odaları ve Tic aret Borsaları Birliğinin iki temsilcisinden kurulur 89 uncu maddedeki nisap hükmü, Ortalama Kar Hadleri Merkez Komisyonu ha kkında da uygulanır. Uygulama süresi: Madde 44 Götürü ücretl er, götürü ticaret ve serbest meslek kazançları ve ortalama kar hadleri üç yıl uygulanır. Şu kadar ki, bunlarda önemli değişiklikler vuku bulduğu takdirde Maliye Bakanlığı bu süreyi bir yıldan a şağı olmamak şartiyle kısaltabilir. BEŞİNCİ BÖLÜM Zirai Kaza nç Ölçüleri ile Emlak Vergisine Ait Bedel ve Değerlerin Tespiti9 Ölçüler ve tarifleri: Madde 45 Zirai kazanç ölçüleri, yıllık istihsal değeri, götürü gider emsali, ortalama randıman mikta rı, ortalama işçilik tutarı, ortalama maliyet bedeli ile ortalama satış fiyatından terekküp eder. 1. Yıllık istihsal değeri: Ortalama randıman ve ortalama satış fiyatı ölçülerine göre her ziraat biriminden bir yılda elde edileceği hesaplanan mahsul değerin in işletmede veya işletmelerde mevcut ziraat birimi sayıları ile çarpılması suretiyle bulunacak değerlerin toplamıdır. 2. (Değişik: 23/6/1982 -2686/10 md.) Götürü gider emsali: Büyük ve küçükbaş hayvanlar (kümes hayvanları dahil) ve bunların mahsulleri ile kara ve su avcılığı için % 80; diğer zirai mahsuller ile ziraat makine ve aletleriyle başka çiftçilerin zirai istihsal işlerinin yapılm ası karşılığında alınan ücretler için % 70'tir. 3. Ortalama randıman miktarı: Ziraat birimlerinin her bir çeşidinden el de edileceği tahmin olunan ortalama mahsul miktarıdır. 4. Ortala ma işçilik tutarı: Ziraat birimlerinin her bir ç eşidine isabet eden ortalama işçilik gideri tutarıdır. 5. Ortalama maliyet bedeli: Ziraat birimi başına elde edilecek mahsul için yapılması gereken ortalama giderlerin toplamıdır. 6. Ortalama satış fiyatı: Zi rai mahsullerin ticari teamüle gör e beher satış biriminin 46 ncı maddenin (d) bendi esasları dairesinde tesbit olunan satış fiyatıdır. Zirai kazanç ölçülerinin tespiti: Madde 46 (Değişik: 19/2/1963 -205/4 md.) Zirai kazanç ölçüleri (45 inci maddenin 1 n umaralı bendinde yazılı ölçüler ile kara ve su av cılığına mütaallik olanlar hariç), Zirai Kazançlar Merkez Komisyonu tarafından hazırlanacak yönetmelik esasları dairesinde zirai kazançlar il komisyonlarınca takdir ve tesbit olunur. Zirai kazançlar il komis yonları, zirai kazanç ölçülerinin takdir ve tesbi tinde aşağıdaki esaslara uyar. 9 Bu bölüm başlığı 23/6/1982 tarihli ve 2686 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi ile metne işlendiğ i şekilde değiştirilmiştir. a) Zirai faaliyetlere tesir eden tabii ve iktisadi şartlar bakımlarından önemli farklar gösteren bölgeler ayrılır; b) Çeşitli ziraat nevileri ile çeşitli ziraat makina ve aletl eri ayrı ayrı, vasıf ve şartlar bakımından birbir ine uygunluk ve yakınlık gösterenler belli gruplar içinde birleştirilmek suretiyle nazarı itibara alınır; c) Zirai işletmelerin bölgeleri itibariyle özellikleri ve ortalama verim kabiliyetleri gözönünde tutu lur; d) Ortalama satış fiyatının tesbitinde Hüküm etçe tayin olunan ve takdir sırasında yürürlükte bulunan fiyatlar, Hükümetçe fiyat tayin olunmıyan mahsuller için takdirin yapıldığı yıldan önce gelen son takvim yılı içindeki mahalli toptan piyasa fiyatı es as tutulur. Fiyatın temevvüç ettiği hallerde orta lamasına itibarolunur; e) Özellik gösteren ziraat nevilerinde Zirai Kazançlar Merkez Komisyonunca bu ziraat çeşitlerinin mahiyetlerine uygun olarak tayin olunacak esaslar nazarı itibara alınır. Zirai kazançl ar il komisyonları, zirai kazanç ölçülerinin uygu lanmaya başlanılacağı ilk takvim yılı içinde mezkur ölçüleri tesbit ederek bu yılın Nisan ayı sonuna kadar zirai kazançlar merkez komisyonuna gönderirler. Zirai kazançlar merkez komisyonu, illerden gelen zir ai kazanç ölçülerinden hatalı ve noksan bulduklar ını gerekçesiyle birlikte alakalı komisyonlara iade eder. Zirai kazançlar il komisyonları merkez komisyonunca iade olunan ölçülerdeki maddi hataları düzeltirler; takdire taallük eden hususlarda ise ya ölçüle ri yeniden takdir ederler veya ilk kararlarında ı srar edebilirler. İl komisyonları ısrar kararlarında ısrar sebeplerini açıklamaya mecburdurlar. (Değişik altıncı fkra: 30/12/1980 -2365/7 md.) Ancak, zirai kazançlar il komisyonlarınca verilen ısrar kararları uygun görülmediği takdirde uygun görülmeyen ölçü ler yerine merkez komisyonunca re'sen ve nihai olarak yeni ölçüler tayin ve tespit olunur. (Mülga yedinci fıkra: 1/5/1981 -2455/2 md.) (Ek sekizinci fıkra: 30/12/1980 -2365/7 md.; Mülga: 1/5/1981 -2455/2 md.) Ziraat birimleri: Madde 47 Ziraat biri mleri: a) Tarla, bağ ve sebze ziraati ile ormancılıkta dönüm; b) Ölçü olarak ağaç kabul edilenlerde ürün verecek hale gelmiş ağaç sayısı; c) Hayvancılıkta hayvan sayısı; dır. Özellik gösteren ziraat nevilerinde Mal iye ve Tarım Bakanlıklarınca bu zi raat çeşitlerinin mahiyetlerine uygun olarak müştereken belli edilecek diğer birimler kullanılır. Bu kanunun uygulanmasında dönüm bin metre karelik toprak parçasıdır. Tasdik ve ilan: Madde 48 Zirai kazanç ölçüleri Cumh urbaşkanı kararı ile yürürlüğe girer.10 Onaylanan ölçüler Resmi Gazete ile yayınlanır.11 Her bölgeye ait ölçüler, ilgili valiliklere gönderilir. Valilikler bunları en kısa zamanda köy ve mahalle ihtiyar kurullarına ve maliye teşkilatına tebliğ eder. Uygulam a süresi: Madde 49 (Değişik: 4/12/19 85-3239/3 md.) Zirai kazanç ölçüleri üç yıl için tespit olunur. Ancak satış fiyatı resmi kuruluşlar veya birliklerce tespit ve ilan olunan (destekleme alımları) ürünler için her yılı açıklanan en son fiyatlar esas alın ır. Diğer taraftan ölçülerin tespitine esas olan unsurlarda önemli değişiklikler vukubulduğunun anlaşılması halinde, Zirai Kazançlar Merkez Komisyonu, bu ölçülerin uygulama süresini lüzumlu gördüğü zirai faaliyet ve mahsul nevileri için bir yıldan aşağı olmamak üzere kısaltmaya yetkilidir. Emlak vergisine ait bedel ve değerlerin tespiti, ilanı ve kesinleşmesi: Mükerrer Madde 49 (Değişik: 3/4/2002 -4751/1 md.) a) Maliye ve Bayındırlık ve İskan bakanlıkları 1319 sayılı Emlâk Vergisi Kanununun 29 uncu maddes i hükmü ile aynı Kanunun 31 inci m addesi uyarınca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre bina metrekare normal inşaat maliyet bedellerini, uygulanacağı yıldan dört ay önce müştereken tespit ve Resmî Gazete ile ilân eder.12 Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Tic aret Odaları ve Ticaret Borsala rı Birliği bu bedellere karşı Resmî Gazete ile ilânını izleyen onbeş gün içinde Danıştayda dava açabilir. b) Takdir komisyonlarının arsalara ve araziye ait asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin dört yılda bir yapacaklar ı takdirler, tarh ve tahakkuk i şleminin (Emlâk Vergisi Kanununun 33 üncü maddesinin (8) numaralı fıkrasına göre yapılacak takdirler dahil) yapılacağı sürenin başlangıcından en az altı ay önce karara bağlanarak, arsalara ait olanlar takdirin ilgili bulundu ğu il ve ilçe merkezlerindeki t icaret odalarına, ziraat odalarına ve ilgili mahalle ve köy muhtarlıkları ile belediyelere, araziye ait olanlar il merkezlerindeki ticaret ve ziraat odalarına ve belediyelere imza karşılığında verilir. Büyükşehir belediyesi b ulunan illerde takdir komisyonu kararları, vali veya vekalet vereceği memurun başkanlığında, defterdar veya vekalet vereceği memur, vali tarafından görevlendirilecek tapu sicil müdürü ile ticaret odası, serbest muhasebeci mali m üşavirler odası ve esnaf ve sanatkârlar odaları birliğince gör evlendirilecek birer üyeden oluşan merkez komisyonuna imza karşılığında verilir. Merkez komisyonu kendilerine tebliğ edilen kararları onbeş gün içinde inceler ve inceleme sonucu belirlenen değer leri ilgili takdir komisyonu na 10 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK nin 46 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan Bakanlar Kurulunun onayı ibaresi Cumhurbaşkanı kararı şeklinde değiştirilmiştir. 11 2/1/1997 tarihli ve 97/9218 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1996, 1997 ve 1998 yılları için tespit edilen 79 il'e ait zirai kazanç ölçüleri 12/4/1997 tarihli ve 22962 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete de yayımlanmıştır. 12 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK nin 46 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan tüzük ibaresi y önetmelik şeklinde değiştirilmiştir. geri gönderir. Merkez komisyonunca farklı değer belirlenmesi halinde bu değerler ilgili takdir komisyonlarınca yeniden takdir yapılmak suretiyle dikkate alınır. (İptal birinci cümle: Anayasa Mahkemesinin 31/5/2012 tarihli ve E.: 2011/38, K.: 2012/89 say ılı kararıyla) ( ) Vergi mahkemelerince verilecek kararlar aleyhine onbeş gün içinde Danıştaya başvurulabilir. Kesinleşen asgari ölçüde arsa ve arazi birim değerleri, ilgili belediyelerde ve muhtarlıklarda uygun bir yer e asılmak suretiyle tarh ve tahak kukun yapıldığı yılın başından Mayıs ay ı sonuna kadar ilân edilir. Cumhurbaşkanı bu fıkrada yer alan dört yıllık süreyi sekiz yıla kadar artırmaya veya iki yıla kadar indirmeye yetkilidir.13 c) Yukarıdaki fıkralara göre, Danıştay ve vergi mahkemelerinde da va açılması halinde, davalının onbeş gün i çinde vereceği tek savunma ile dosya tekemmül etmiş sayılır. Danıştay ve vergi mahkemelerince bu davalar, dosyanın tekemmül ettiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde karara b ağlanır. d) (a) ve (b) fıkralarındak i bina metrekare normal inşaat ma liyet bedelleri ile arsalara ve araziye ait asgari ölçüde birim değer tespitlerine ilişkin süreleri gerektiği ölçüde kısaltmaya Maliye Bakanlığı yetkilidir. ÜÇÜNCÜ KISIM Tahrir Usulü BİRİ NCİ BÖLÜM Genel Esaslar Madde 50 (Mülga: 29/7/1970 -1319/41 md.) Madde 51 (Mülga: 29/7/1970 -1319/41 md.) Tadilat: Madde 52 Tadilat, iki genel tahrir arasında, bu kanunda yazılı sebeplerden dolayı binaların gayrisafi iratlarında ve arazinin kıymetlerin de vukua gelen devamlı ve tabii değişiklikler tesbit edilerek, yeni irat veya kıymetin tahmin edilmesidir. Madde 53 55 (Mülga: 29/7/1970 -1319/41 md.) İKİNCİ BÖLÜM Genel Tahrir 13 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK nin 46 ncı maddesiyle, bu paragrafta yer alan Bakanlar Kurulu ibaresi Cumhurbaşkanı şeklinde değiştirilmiştir. Madde 56 62 (Mülga: 29/7/1970 -1319/41 md.) Tadilat sebepleri: Madde 63 Aşağıdaki hallerde binalar ın gayrisafi iratları ve arazini n kıymetleri tadilat yoliyle tahmin ve yeniden takdir olunur. 1. Her hangi bir sebep yüzünden devamlı olarak bina gayrisafi iratları ile arazi kıymetlerinin en az % 20 nispetinde artması veya eksilmesi; 2. Bina veya arazinin genel tahrirde unutularak mektum kalmış ol ması; 3. Yeni bina inşaa edilmesi (Mevcut binalara ilaveler yapılması veya sabit istihsal, asansör veya kalorifer tesisleri konulması yeni inşaat hükmündedir.); (Bu hallerde yalnız ilave inşaat veya sabit istihsal , asansör ve kalorifer tesislerinin gayrisa fi iratları takdir olunarak binanın mevcut gayrisafi iradına ilave edilir. Sabit istihsal, asansör ve kalorifer tesislerinin gayrisafi iratları 307 nci maddedeki esasa göre takdir olunur.) 4. Bir binanın yanması, yıkılması suretiyle veya sair sebeplerle ta mamen veya kısmen harap olması veya binada mevcut sabit istihsal, asansör veya kalorifer tesislerinin kısmen veya tamamen kaldırılması; 5. Bİr binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikam ete mahsus mahallerinden bir kısmının dükka n, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline veya bu hallerde bulunan yerlerin ikamete mahsus mahaller haline kalbedilmesi (Bu hükmün uygulanmasında bir apartmanın her dairesi ayrı bir bin a sayılır ve yalnız kullanış tarzı tamamen veya kısmen değiştirilen dairenin iradı yeniden takdir olunur.); 6. Arazinin hal ve heyetinde değişiklik olması; 7. Daimi müstesnalıktan faydalanan ve irat veya kıymeti bulunmayan bir bina veya arazinin müstesnalı ktan çıkması; 8. Bir binanın mütemmimi duru munda olan arazinin mütemmimlik durumundan çıkması veya bir arazi ve arsanın bina mütemmimi durumuna girmesi; 9. Bir bina veya arazinin taksim ve ifraz edilmesi (Araziden bir kısmının istimlak edilmesi de ifraz h ükmündedir.); 10. Mütaaddit arazi ve arsala rın tek bir arazi ve arsa haline getirilmesi veya mütaaddit hisselere ayrılmış olan bir binanın bütün hisselerinin birleştirilmesi. Arazinin hal ve heyetinde değişiklik: Madde 64 Aşağıdaki haller arazinin hal v e heyetinde değişiklik olduğunu ifade eder: 1. Arazinin fidanlandırılması veya ağaçlandırılması, bağ haline getirilmesi; 2. Fidanlı, ağaçlı veya kütüklü bir arazinin tarla haline getirilmesi veya gelmesi; 3. Tarım yapılan bir arazinin tabii bir afet veya a rıza sebebiyle veya sair sebepler yüzünden t arıma elverişsiz hale gelmesi; 4. Tarım yapılmıyan bir arazinin tarıma elverişli hale getirilmesi; 5. Arazinin üzerine veya altına inşaat yapılması; 6. Arazinin parsellenmek suretiyle arsalar haline getirilmesi. Mevzii ve ferdi tadilat: Madde 65 Binaları n gayrisafi iratlarında ve arazi ve arsaların kıymetlerinde 63 üncü maddenin 1 inci bendinde yazılı nispette vuku bulan artma veya eksilme sebebiyle yapılacak tadilat mevzii veya ferdi olur. Bir şehir, kasaba ve ya köyün tamamında, mevcut bina ve arazi için yapılacak tadilat mevziidir. Münferit mükelleflerin arazisi veya binaları için yapılan tadilat ferdidir. Mevzii tadilat kararı: Madde 66 Mevzii tadilat yapılabilmesi için: 1. İlgili bir veya birkaç mükellefi n veya vergi dairesinin mevzii tadilat is teğin de bulunması, 2. Şehir ve kasabalardaki tadilat için belediye encümeninin, köylerdeki tadilat için köy ihtiyar meclisinin, mevzii tadilatı gerektiren sebepleri muhtevi olarak tanzim edeceği mazbata üzerine il i dare kurulunca tadilatın lüzumuna kara r verilmesi, 3. Maliye Bakanlığınca mevzii tadilatın yapılmasına izin verilmesi şarttır. Ferdi tadilat isteği: Madde 67 Ferdi tadilat yapılabilmesi için ilgili mükellefin binası veya arazisi için tadilat isteğinde bulunması gerekli ve kafidir. Vergi dai releri ferdi tadilat isteğinde bulunamazlar. Diğer tadilatın yapılması: Madde 68 63 üncü maddenin 2 - 10 uncu bentlerinde yazılı hallerde tadilat her hangi bir isteğe lüzum olmaksızın ya ilgili mükelleflerin bu hal leri bildirmeleri veya vergi dairesinin yoklama ile tesbit etmesi neticesinde yapılır. İfraz ve birleştirme: Madde 69 Bir bina veya arazinin taksim veya ifraz edilmesi (Arazinin parsellenmek suretiyle arsalar haline getirilmesi hariç) dolayısiyle yapıla cak tadilatta binanın gayrısafi iradı ve arazinin kıymeti yeniden takdir edilmeyip vergide kayıtlı gayrısafi irat veya kıymet müfrez parçalar veya hisseler arasında her parça veya hissenin yüz ölçümüne ve mevki ve şerefine göre taksim olunur. 63 üncü madde nin 10 uncu bendinde yazılı halde yapılac ak tadilatta birleştirilen bina ve araziye yeniden gayrısafi irat veya kıymet takdir edilmeyip her birinin vergide kayıtlı gayrısafi irat veya kıymetleri toplanır ve bu toplam birleştirilen bina ve arazinin gayrısaf i irat veya kıymeti olur. Birleştirilen parçalardan bir kısmının vergide kayıtlı gayrısafi irat veya kıymeti bulunmadığı hallerde yalnız bu parça veya hisselere gayrısafi irat veya kıymet takdir olunarak yukarıki fıkra gereğince işlem yapılır. Yüz ölçümü fazla veya noksan tesbit edilen arazi: Madde 70 Genel tahrir veya mevzii tadilatta arazinin yüz ölçümü noksan veya fazla tahrir edilmiş olduğu sonradan meydana çıkarsa noksan yazıldığı anlaşılan miktar kayıtlı yüz ölçümüne ilave, fazla yazıldığı anlaşıl an miktar kayıtlı yüz ölçümünden tenzil ed ilir ve arazinin kayıtlı kıymetinden beher metre kareye isabet eden kıymet esas tutularak noksan veya fazlaya ait kıymetler tesbit ve kayıtlı kıymete ilave veya mezkür kıymetten tenzil olunur. Bu ilave ve tenziller dolayısiyle noksan veya fazla alındığı an laşılan vergiler mükelleften tahsil veya kendisine iade edilir. Tadilat neticelerinin uygulanması: Madde 71 Ferdi tadilat neticeleri tadilat taleplerinin yapıldığı, mevzii tadilat neticeleri de, itiraz incelemel erinin bittiği yılı takip eden mali yıldan başlıyarak uygulanır. Ferdi tadilat, talebin yapıldığı mali yıl içinde bitirilemezse, ilerde belli olacak matrahlara göre düzeltmeler yapılmak üzere, bina ve arazinin mevcut irat ve kıymetleri tarha esas tutulur. Bunlar dışındaki tadilatta tadil neticeler i: 1. Genel tahrirlerde mektum kalan bina ve arazi için genel tahririn yürürlüğe girdiği mali yıldan, Ve aşağıdaki hallerde: 2. Yeni inşaat için inşaatın hitam bulduğu veya inşaatın hitamından evvel kısmen kullanıl maya başlanılmışsa he r kısmın kulla nılmasına başlandığı; binaya sonradan sabit istihsal, asansör ve kalorifer tesisleri konulmuşsa bu tesislerin konulmasının tamamlandığı; 3. 63 üncü maddenin 5 inci bendinde yazılı şekilde kullanış tarzı değişen binalar iç in bu değişikliğin vuku bul duğu; 4. Muafiyeti sukut eden bina ve arazide muafiyetin sukut ettiği; 5. Yanan, yıkılan ve sair sebeplerle tamamen veya kısmen harap olan binalarda ve ifraz ve taksim edilen birleştirilen bina ve arazide bu olayların vuku bulduğ u; 6. Hal ve heyeti değişen arazide değişikliğin rastladığı; 7. Binanın mütemmimi durumunda olan arazinin mütemmimlik durumundan çıkması, bir arazi ve arsanın bina mütemmimi durumuna girmesi hallerinde bu değişikliğin vuku bulduğu; tarihi takip eden ma li yıldan başlıyarak yürürl üğe konulur. DÖRDÜNCÜ KISIM Takdir, Zirai Kazançlar ve Özel Komisyonları14 BİRİNCİ BÖLÜM Takdir Komisyonu Kuruluş: Madde 72 (Değişik: 4/12/1985 -3239/5 md.) Takdir Komisyonu; illerde defterdarın, ilçelerde malmüdürünün (müs takil vergi dairesi olan ilçelerde ilgili vergi dairesi müdürünün) veya bunların tevkil edecekleri memurların başkanlığı altında ilgili vergi dairesinin yetkili iki memuru ile seçilmiş iki üyeden kurulur. Arsalara ait asgari ölçüde birim değer tespitinde t akdir komisyonu; belediy e başkanı veya tevkil edeceği memurun başkanlığı altında belediyenin yetkili bir memuru ile defterdarın, vergi dairesi başkanlığı bulunan yerlerde ise vergi dairesi başkanının görevlendireceği iki memur, tapu sicil müdürü veya tevki l edeceği bir memur ve t icaret odasınca seçilmiş bir üye (ilgili olduğu arsalara ilişkin takdir komisyonlarına organize sanayi bölgesini temsilen bir üye) ile ilgili mahalle ve köyün muhtarından kurulur.15 Araziye ait asgari ölçüde birim değer tespitinde ta kdir komisyonu, valini n başkanlığı altında defterdar, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı il müdürü ile il merkezlerindeki ticaret ve ziraat odalarından seçilmiş birer üyeden kurulur. Takdir komisyonları daimi veya geçici olurlar. (Değişik ikinci cümle: 16 /6/2009 - 5904/21 md.) Takdir komisyonlarının kurulacağı yerler ile bu madde uyarınca kurulan komisyonların çalışma usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir. Daimi komisyon bulunmayan yerlerde takdir işleri geçici komisyonlar tarafından görülür. Üyelerin seçilm esi: Madde 73 (Değişik birinci fıkra: 30/12/1980 -2365/9 md. ) Üyeler, tüccarlar için ticaret odasınca, diğer sanat ve meslek erbabı için bunların mensup oldukları mesleki teşekküllerce kendi üyeleri arasından veya hariçten seçilir. B u teşekküller, Takdir Komisyonu Başkanının yazılı talebi üzerine en geç bir ay içinde iki asil ve iki yedek üye seçmeye mecburdurlar. Bu mecburiyet zamanında yerine getirilmezse üyeler mahallin en büyük mülkiye amiri tarafından seçilir. (Değişik: 23/6/1982 -2686/13 md.) Komisyon toplantılarını mükellefin sanat veya meslek bakımından bağlı veya ilgili olduğu teşekkülden, servet takdiri işlerinde ise yalnız 14 Madde başlığı, 30 /12/1980 tarih ve 2365 sayılı Kununun 8 inci ma ddesiyle değişik şeklidir. 15 16/6/2009 tarihli ve 5904 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan tapu sicil müdürü veya tevkil edeceği bir memur ve ticaret odasınca seçilmiş bir üye ibaresi defterdarın, vergi dairesi başkanlığı bulunan yerl erde ise vergi dairesi başkanının görevlendireceği iki memur, tapu sicil müdürü veya tevkil edeceği bir memur ve ticaret odasınca seçilmiş bir üye (ilgili olduğu arsalara ilişkin takdir komisyonlarına organ ize sanayi bölgesini temsilen bir üye) şeklinde d eğiştirilmiş tir. Ticaret Odasından seçilen üyeler (Arsalara ait asgari ölçüde birim değerlerinin tespiti sırasında ticare t odasından seçilen üyelerden biri yerine ilgili mahalle veya köyün muhtarı)16 iştirak eder. Ticaret Odası ve me sleki teşekkül bulunmayan yerlerde bunlar tarafından seçilecek üyeler, yukarıdaki esaslara göre belediyeler tarafından seçilir. Komisyonlar kendi lerine tahsis edilen dairede, yoksa, vergi dairesinde toplanır ve keyfiyet bir tutanakla tesbit olunur. Komisyo nların görevleri: Madde 74 (Değişik: 4/11/1985 -3239/6 md.) a) 72 nci maddenin birinci fıkrasına göre kurulan takdir komisyonunun görevleri şunlardır. 1. Yetkili makamlar tarafından istenile n matrah ve servet takdirlerini yapmak; 2. Vergi kanunlarında yazılı fiat, ücret veya sair matrah ve kıymetleri takdir etmek (Bu gibi takdirler de takdir kararına bağlanır.) Takdir komisyonu bu görevlerini yaparken takdir sebepleri bulunup bulunmadığını incelemez. Yalnız hatalı gördüğü muamelelerde, ilgili vergi dairesini yazı ile ikaz etmeye mecburdur. b) 72 nci maddenin ikinci fıkrasına göre kur ulan takdir komisyonu: 1319 sayılı Emlak Vergisi K anununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarı nca arsalar için her mahalle ve arsa sayılacak parsellenmemiş arazide her köyün cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeleri (Turistik bö lgelerde değer bakımından farklı olanlar ilgili valilerce tespit edilecek pafta, ada veya parsel) itibariyle asg ari ölçüde birim değer tespit etmekle görevlidir.17 c) 72 nci maddenin üçüncü fıkrasına göre kurulan takdir komisyonu: 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca her il veya ilçe için arazinin c insi (Kıraç , taban ve sulak) itibariyle asgari ölçüde birim değer tespit etmekle görevlidir. (b) ve (c) fıkralarına göre yapılacak değer tespitinde, Emlak Ve rgisi Kanununun 31 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan normlard an ve bu maddeye göre hazırlanmış buluna n yönetmelik hükümleri ile gerektiğinde bilirkişiden yararlanılır.1718 Komisyonun yetkileri: Madd e 75 (Değişik birinci fıkra: 4/12/1985 -3239/7 md.) 72 nci maddenin birinci fıkrasına göre kurulan takdir komisyonu 74 üncü maddedeki görevleri dolayısıyla bu Kanunda yazılı inceleme yetkisine haizdir. 16 30/5/1985 tarihli ve 3210 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, parantez i çinde ki hüküm metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir . 17 Bu bentlerde bulunan 20 nci maddesinin ikinci fıkrası ibaresi 3/4/2002 tari hli ve 4751 sayılı Kanunla 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi olarak değiştirilmiş tir. 18 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK nin 46 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan tüzük ibaresi yönetmelik şeklinde değiştirilmiştir . (Değişik: 30/12/1980 -2365/10 md.) Komisyon, servetler i, sınai hakları ve telif haklarını, imtiyazları, madenleri, mücevheratı, eski eserleri ve sanat eserlerini değerlemede bilirkişiye müracaat edebilir. (Ek fı kra: 4/12/1985 -3239/7 md.) 72 nci maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarına göre kurulan takdir komisyo nları 79 uncu maddede yazılı yetkileri haizdir. Beyana bağlılık: Madde 76 Mükellefin evvelce beyan ettiği bir matraha ait olan takdir işlerinde, takdir olu nan matrah mükellefin beyanından düşük olamaz. İKİNCİ BÖLÜM Tahrir Komisyonu Madde 77 (Mülga: 29/7/1970 -1319/41 md.) Madde 78 (Mülga: 29/7/1970 -1319/41 md.) Yetki: Madde 79 Tahrir komisyonları: 1. İradı veya kıymeti tahmin edilecek binaları ve araziyi gezebilirler; 2. Mükelleflerden ve kiracılardan gayrimenkulün genel durumu, kullanış tarzı, kira veya hasılat miktarı ve tahmine yarıyacak sair lüzum lu malümatı istiyebilirler; 3. Lüzumlu gördükleri malümatı, muhtar ve ihtiyar meclisleri, ticaret ve tarım odaları, belediyeler ve noterler gibi resmi veya yarı resmi teşekküllerle özel teşekküller v e şahıslardan istiyebilirler; 4. Fabrika, değirmen ve ima lathanelerin iratlarının takdirinde içlerinde bulunan sabit istihsal tesislerinin kıymetlerini tesbit için lüzum gördükleri takdirde bilirkişiye müracaat edebilirler. Çalışma saatleri dışında veya ta til günlerinde, bina ve arazi, bunları işgal edenlerin muvafakati olmaksızın gezilemez. Binaların gezilmesi sırasında, komisyon başkan ve üyeleri, ev halkının rahatsız edilmemesine dikkat etmiye mecburdurlar. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Tadilat Komisyonları Görev ve k uruluş: Madde 80 Gerek binalarda, gerek arazide tadilat üçer kişilik "tadilat komisyonları" tarafından yapılır. Bu komisyonlar, mahallin en büyük mülkiye memurunun vergi dairesi müdürü olmıyan gelir memurları arasından seçeceği bir başkan ile iki üyeden kurulur. Lüzum görülen yerlerde birden fazla tadilat komis yonu kurulması caizdir. Üyelerin seçilmesi: Madde 81 Tadilat komisyonlarına girecek üyeler: 1. Belediye sınırı içinde bulunan yerler için, belediye meclislerince biri kendi üyeleri arasından veya dışardan, diğeri tadilat yapılacak bina ve arazinin bulund uğu şehir ve kasaba halkı arasından; 2. Belediye teşkilatı olmıyan yerlerde köy ihtiyar meclisince biri kendi üyeleri, diğeri köy halkı arasından, Seçilir. Belediyeler ve belediye teşkilatı bulunmı yan köy ihtiyar meclisleri mahallin en büyük mülkiye memuru nun yapacağı tebliğden başlıyarak en geç bir ay içinde tadilat komisyonuna girecek üyeleri ve onların bir misli yedek üyeleri seçmeye ve adlarını en büyük mülkiye memuruna bildirmeye mecburdurlar. Yetki: Madde 82 Tahrir komisyonlarının haiz olduğu yetkil eri tadilat komisyonları da haizdirler. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Zirai Kazançlar İl ve Merkez Komisyonları ile Özel Komisyonlar19 Zirai Kazançlar İl Komisyonu: Madde 83 (Değişik: 30/12/1980 -2365/11 md.) Zirai Kazançlar İl Komisyonu valinin başkanlığında defter dar, gelir müdürü, ziraat müdürü, veteriner müdürü, il merkezindeki ziraat bankası şube müdürü ve seçilmiş üç üyeden kurulur. Ormancılığa ilişkin konuların görüşülmesinde komisyona veteriner müdürü yerine orman işletme müdürü veya tevkil edeceği bir temsil ci katılır. Üyelerin seçilmesi: Madde 84 (Değişik: 23/6/1982 -2686/15 md.) Zirai Kazançlar İl Komisyonunun seçilmiş üyelerinden ikisi i l ziraat odasından, biri de bu ile bağlı ilçe ziraat odaların dan il ziraat odasınca seçilir. Ziraat odası, valinin yazılı tebliği üzerine en geç bir ay içinde komisyon üyelerini ve aynı sayıda yedek üyeyi seçerek adlarını valiye bildirir. Üyeler bu süre iç inde seçilip bildirilmedikleri takdirde vali tarafından seçil ir. 19 Madde başlığı, 30/12/1980 tarih ve 2365 sayılı K anunun 11 inci maddesi ile değişik şeklidir. Ziraat odası bulunmayan yerlerde bunların seçeceği üyeler, aynı esaslar dairesinde belediyelerce seçilir. Zirai kazançlar merkez komisyonu: Madde 85 (Değişik: 23/6/1982 -2686/16 md.) Zirai K azançlar Merkez Komisyonu, Maliye Bakanlığı Müsteşarının Baş kanlığında; Gelirler Genel Müdürü ile Gelirler Genel Müdürlüğünün iki, Tarım ve Orman Bakanlığının üç, Ziraat Odaları Birliğinin üç ve Devlet Üretme Çiftlikleri Genel Müdürlüğünün bir temsilcisind en kurulur. Başkanın mazereti halinde komisyona, başkanın, ü yelerden veya hariçten tevkil edeceği kimse başkanlık eder. Komisyonların yetkileri: Madde 86 Zirai kazançlar il ve merkez komisyonları kamu idare ve müesseseleri ile Devlet ekonomi kurumlarında n ve görevlerinin gerektirdiği sair gerçek ve tüzelkişilerd en her türlü bilgileri istiyebilirler. Gerekli gördükleri hallerd e bilirkişilere inceleme de yaptırabilirler. Bilgi istemede 148 inci maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır. Komisyonlarca bu h ükümlere göre istenilen bilgileri vermiyenler ve bilirkişil iği kabul ettikleri halde gerekli incelemeleri yapmıyanlar hakkın da Mükerrer 355 inci madde hükmü uygulanır.20 Mükerrer Madde 86 - (Ek: 30/12/1980 -2365/13 md; Mülga: 23/6/1982 -2686/53 md.) BEŞİN Cİ BÖLÜM Müşterek Hükümler Komisyonlara seçilecek üyelerde aranacak vasıflar: Madde 87 (Değişik: 23/1/2008 -5728/273 md.) Takdir, tadilat ve zirai kazançlar il komisyonları ile özel komisyonlara, memurların dışında, seçilecek kimselerde aşağıdaki va sıflar aranır: 1. İyi ahlak sahibi olmak ve ikamet ettiği veya iş gördüğü muhitin emniyet ve itimadını kazanmış bulunmak. 2. Medeni haklardan ıskat edilmiş bulunmamak. 3. Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten iş lenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle hapis cez asına ya da devletin 20 Bu fıkrada yerala n "361 inci madde" ibaresi, 11/8/1999 tarih ve 4444 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle "mükerrer 355 inci madde" olarak değiştirilmiş tir. güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu dü zenin işleyişine karşı suçlar, ( )21 zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kull anma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya vergi kaçakçılığı suçlarından mahkûm olmamak. 4. Takdir ve özel komisyonlara seçileceklerde, ayrıca otuz yaşını bitirmiş olmak. 5. Tadilat ve zirai kazançlar il komisyonlarına se çileceklerde ayrıca mensup olduğu şehir veya kasabanın i ktisadi şartlarına ve emlak ve ziraat işlerine vukufu olmak ve yirmibeş yaşını bitirmiş bulunmak. Yemin: Madde 88 Bu kısımda yazılı komisyonlara seçilen üyeler ve tahrir komisyonu başkanları şehir ve kasabalarda i dare heyeti, köylerde ihtiyar meclisi huzurunda aşağıda yazılı şekilde yemin ederler: "Komisyonda çalışacağım süre zarfında tam manasiyle vicdan ve kanaatim icaplarına tabi kalacağıma; hiçbir sebep ve tesir altında adaletten ve doğruluktan ayrılmıyacağıma, gerek Devlet gerek mükellef haklarını bir tutacağıma, takdir ve tahminlerde her hangi bir tarafa temayül suretiyle görevimi kötüye kullanmıyacağıma namusum üzerine yemin ederim." Nisap: Madde 89 (Değişik: 30/12/1980 -2365/15 md.) Bu kısı mda yazılı ko misy onlar üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanır ve çoğunlukla karar verirler. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunlukta sayılır. Devam: Madde 90 Komisyon toplantılarında her hangi bir sebeple olursa olsun bulunamıyacağ ı anlaşılan üyenin yerine yedek üye davet olunur. Seçilmiş üyelerden, mücbir sebebe dayanmaksızın, üç mütaakıp toplantıya gelmiyenler istifa etmiş sayılarak yerlerine yedek üye asil üye olarak getirilir. Mücbir sebep veya mezuniyetle devam edemiyecek olan asil üyeye yedek ü ye vekalet eder. (Dördüncü fıkra mülga: 30/12/1980 -2365/16 md.) Görev süresi: Madde 91 Tahrir komisyonları başkan ve üyelerinin görevleri genel tahrir bitinceye kadar devam eder. 21 Bu maddenin (3) numaralı bendinin milli savunmay a karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçla r ve casusluk, bölümü, Anayasa Mahkemesi nin 25/2/2010 tarihli ve E.: 2008/17, K.: 2010/44 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. Takdir, tadilat ve zirai kazançlar il komisyonlarına seç ilen üyelerin görev süresi üç yıldır. Bunları seçen daire, meclis ve mesleki teşekküllerin seçimlerinin yenilenmesi bu üyelerin görev sürelerini kısaltmaz. Süreleri dolanların yeniden seçilmesi caizdir. Ücretler: Madde 92 (Değişik: 23/6/1982 -2686/17 md. ) Bu kısımda yazılı komisyonlarla ortalama kar hadlerini tespit eden özel komisyonlar ve uzlaşma komisyonlarının (Zirai Kazançlar Merkez Komisyonu, Ortalama Kar Hadleri Merkez Komisyonu, Merkez Uzlaşma Komisyonları ile Gelir Vergisi Kanununun 31 nci maddes inde zikredilen yöne tmelik hükümlerine göre kurulan komisyon hariç) Başkan ve üyelerine bu komisyonlardaki görevleri dolayısıyla mahalli defterdarlığın teklifi üzerine Maliye Bakanlığınca tayin olunacak miktarda ücret verilir. Zirai Kazançlar Merkez Komisy onu, Ortalama Kar Ha dleri Merkez Komisyonu, Merkez Uzlaşma Komisyonları ile Gelir Vergisi Kanununun 31 nci maddesinde zikredilen yönetmelik hükümlerine göre kurulan Komisyonun Başkan ve Üyelerine bu komisyonlardaki çalışmaları dolayısıyla verilecek ücret C umhurbaşkanı kararıy la tayin olunur.22 BEŞİNCİ KISIM Tebliğler BİRİNCİ BÖLÜM Tebliğ Esasları ve Muhataplar Tebliğ esasları: Madde 93 Tahakkuk fişinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilümum vesikalar ve yazılar adresleri biline n gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasiyle ilmühaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmiyenlere ilan yolu ile tebliğ edilir. Şu kadar ki, ilgilinin kabul etmesi şartiyle, tebliğin daire veya komisyonda yapılması caizdir. Tebliğ yapılacak kimseler: Mad de 94 Tebliğ mükelleflere, bunların kanuni temsilcilerin e, umumi vekillerine veya vergi cezası kesilenlere yapılır. Tüzel kişilere yapılacak tebliğ, bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerine, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmıyan teşe kküllerde bunları idare edenlere veya 22 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK nin 46 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu ibaresi Cumhurbaşkanı şeklinde değiştirilmiştir. temsilcilerine yapıl ır. Tüzel kişilerin mütaaddit müdür veya temsilcisi varsa tebliğin bunlardan birine yapılması kafidir. (Ek: 30/12/1980 -2365/18 md.) Tebliğ, kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya işyerlerinde memur ya da müsdahdemlerinden birine yapılır. (Muhatap yerine bu şekilde kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görünüşüne nazaran 18 yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması gerek ir.) Veli, vasi ve kayyımlara tebliğ: Madde 95 Mükellef yerine geçen veli, vasi veya kayyım gibi vergi sorumlusu birden fazla olursa, tebliğ bunlardan yalnız birine yapılabilir. Şayet tebliğin mevzuu olan işe ayrı bir vasi veya kayyım bakmakta ise, tebl iğ bunlara yapılır. Vasıtalı tebliğ: Madde 96 Kara, deniz , hava ve jandarma eratına yapılacak tebliğler kıta komutanı veya müessese amiri gibi en yakın üst vasıtasiyle yapılır. Bu evrakı derhal tebliğ olunacak kimseye vermediği takdirde üst tazminle mah küm olur. Bu cihetin tebliğ evrakında yazılı olması şarttır. Yabancı memlekette bulunanlara tebliğ: Madde 97 Yabancı memlekette bulunanlara tebliğ o memleketin yetkili makamı vasıtasiyle yapılır. Bunun için anlaşma varsa veya o memleketin kanunları müsa it ise o yerdeki Türk siyasi memuru veya konsolosu tebliğin ya pılmasını yetkili makamdan ister. Kendisine tebliğ yapılacak kişi Türk vatandaşı ise tebliğ Türk siyasi memuru veya konsolosu vasıtasiyle de yapılabilir. (Ek cümleler:14/10/2021 -7338/14 md.) Bu hâlde bildirimi Türkiye elçiliği veya konsolosluğu veya bunlar ın görevlendireceği bir memur yapar. Tebliğin konusu ile hangi merci tarafından çıkarıldığı bilgilerinin yer aldığı ve otuz gün içinde başvurulmadığı takdirde tebliğin yapılmış sayılacağı ihtarı nı içeren bildirim, muhataba o ülkenin mevzuatının izin verdiğ i yöntemle gönderilir. Bildirimin o ülkenin mevzuatına göre muhataba tebliğ edildiği belgelendirildiğinde, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Türkiye elçiliği veya konsolosluğuna başvuru lmadığı takdirde tebligat otuzuncu günün bitiminde yapılmış sa yılır. Muhatap, Türkiye elçiliği veya konsolosluğuna başvurduğu takdirde tebliğ evrakını almaktan kaçınırsa bu hususta düzenlenecek tutanak tarihinde tebliğ yapılmış sayılır. Evrak bekletilmeksi zin merciine iade edilir. Yabancı memleketlerde bulunan kimsel ere tebliğ olunacak evrak, tebligatı çıkaran merciin bağlı bulunduğu Bakanlık vasıtasiyle Dışişleri Bakanlığına, oradan da Türkiye elçilik veya konsolosluğuna gönderilir. (Ek cümleler:14/10/2021 -7338/14 md.) Şu kadar ki, vergi dairelerinin yabancı memleket lerde bulunan kimselere tebliğ olunacak evrakları, vergi dairesi başkanlıkları; vergi dairesi başkanlığı bulunmayan yerlerde ise defterdarlıklar tarafından doğrudan Türkiye elçilik veya konsolos luğuna gönderilir. Yabancı memlekette resmi görevle bulunan Türk memurlarına tebliğ Dışişleri Bakanlığı vasıtasiyle yapılır. Yabancı memlekette bulunan askeri şahıslara yapılacak tebliğ, bağlı bulundukları kara, deniz, hava kuvvetleri komutanlıklariyle J andarma Genel Komutanlığı vasıtasiyle yapılır. Kamu id are ve müesseselerine tebliğ: Madde 98 Kamu idare ve müesseselerine yapılacak tebliğ, bu idare ve müesseselerin en büyük amirlerine veya bunların muavinlerine veya en büyük amirin yetkili kılacağı me murlara yapılır. İKİNCİ BÖLÜM Posta ile Tebliğ Usulü Kapalı zarf esası: Madde 99 Posta ile tebliğde tebliğ edilecek vesika kapalı bir zarf içinde postaya verilir. Bunun için, şekilleri Maliye Bakanlığınca tesbit edilen özel zarflar kullanılır. Bilinen adreslere tebliğ: Madde 100 Bilinen adrese gönderilen m ektuplar posta idaresince muhatabına teslim edildiği tarihte tebliğ edilmiş sayılır. Bilinen adresler: Madde 101 (Değişik: 28/11/2017 -7061/16 md.) Bu Kanuna göre bilinen adresler şunlardır: 1. M ükellef tarafından işe başlamada veya adres değişikliğinde bildirilen işyeri adresleri, 2. Yoklama fişinde veya ilgilinin imzası bulunmak şartıyla yetkili memurlar tarafından bir tutanakla tespit edilen işyeri adresleri, 3. 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayıl ı Nüfus Hizmetleri Kanununa göre oluştur ulan adres kayıt si steminde bulunan yerleşim yeri adresi. Birinci fıkranın (1) ve (2) numaralı bentlerinde yazılı bilinen adreslerden tarih itibarıyla tebligat yapacak makama en son olarak bildirilmiş veya bu makamca tespit edilmiş olanı dikkate alınır ve tebliğ öncelikle bu adreste yapılır. İşyeri adresinde tebliğ yapılacak olanların bu adresinde bulunamaması, işin bırakılması veya işin bırakılmış addolunması hallerinde tebliğ, gerçek kişilerde kendisinin, tüzel kiş ilerde bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerinden birinin, tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde ise bunları idare edenler veya varsa temsilcilerinden herhangi birinin adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinde yapılır. İşyeri adresi ol mayanlara tebliğ, doğr udan adres kayıt sisteminde bulunan y erleşim yeri adresinde yapılır. Tebliğ evrakının teslimi: Madde 102 (Değişik: 28/11/2017 -7061/17 md.) Tebliğ olunacak evrakı içeren zarf posta idaresince muhatabına verilir ve bu durum muhatap ile posta memuru tarafından tebliğ alındısına tarih ve imza konulmak suretiyle tespit olunur. Muhatap imza edecek kadar yazı bilmez veya herhangi bir sebeple imza edemeyecek durumda bulunursa sol elinin başparmağı bastırılmak suretiyle tebliğ edilir. Muhat ap tebellüğden imtina ederse, tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren bir pusula kapıya yapıştırılır. Posta memuru, durumu tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza ederek, tebliğ olunacak evrakı tebliği yaptıran idareye teslim eder. Bu durumda tebliğ, pusulanın kapıya yapıştırıldığı tarihte yapılmış sayılır. Bu Kanunun 101 inci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentlerinde sayılan işyeri adreslerine tebliğe çıkılan hallerde, tebliğ yapılacak olanların bu adreste bulunamaması durumunda (Bulunamama durumu o adresten geçici ay rılmaları da kapsar.) durum, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek, tebliğ evrakı gönderildiği idareye iade edilir. Bu durumda bu Kanunun 101 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre işlem yapılır. Bu Kanunun 101 inci maddesini n birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde sayılan adrese tebliğe çıkılan hallerde, tebliğ yapılacak kişinin adresinde bulunamaması durumunda (Bulunamama durumu o adresten geçici ayrılmaları da ka psar.) durum, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerin e şerh ve imza edilerek, tebliğ evrakı gönderildiği idareye iade edilir. Bunun üzerine tebliği çıkaran merci tarafından tayin olunacak münasip bir süre sonra yeniden tebliğ çıkarılır. İkinci defa çıkarılan tebliğ evrakı da aynı sebeplerle tebliğ edilemezse , tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren bir pusula kapıya yapıştırılır. Bu durum, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek, tebliğ evrakı , gönderildiği idareye iade edilir. Tebliğ evrakının pusulan ın yapıştırıldığı tarihten itibaren on beş gün içerisinde muhatabı tarafından alınması hâlinde alındığı günde, bu süre içerisinde alınmaması hâlinde ise on beşinci günde tebliğ yapılmış sayılır. Maliye Bakanlığı, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İlan Yoliyle Tebliğ Usulü Tebliğin ilanla yapılacağı haller: Madde 103 (Değişik: 28/11/2017 -7061/18 md.) Aşağıda yazılı hallerde tebliğ ilan yolu yla yapılır: 1. Muhatabın bu Kanunun 101 inci maddesi k apsamında bilinen adresi yoksa, 2. Bu Kanunun 101 inci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentlerinde sayılan bilinen adreste tebliğ yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sistemind e kayıtlı bir adresi bulunmazsa, 3. Yabancı memleketler de bulunanlara tebliğ yapılmasına imkân bulunmazsa, 4. Başkaca nedenlerden dolayı tebliğ yapılmasına imkân bulunmazsa. İlanın şekli:23 Madde 104 - (Değişik: 25/12/2003 -5035/1 md.) İlan aşağıdaki şekild e yapılır: 1. İlan yazısı tebliğ yapan vergi dairesini n ilan koymaya mahsus mahalline asılır ve (3) numaralı bende göre ilana çıkarılır. Tebliğin konusu, her biri için ayrı ayrı olmak üzere, birmilyar liradan (17.000 TL) az vergi veya vergi cezasına taallu k ettiği takdirde ayrıca (3) numaralı ben de göre ilan yapılmaz ve ilan yazısının askıya çıkarıldığı tarihi izleyen onbeşinci gün ilan tarihi olarak kabul edilir. 2. İlan yazısının bir sureti mükellefin bilinen son adresinin bağlı olduğu muhtarlığa gönderi lir. 3. İlan ile yapılan tebliğin konusu birmilyar ila yüzmilyar lira arasındaki (17.000 - 1.700.000 TL) vergi veya vergi cezasına taalluk ettiği takdirde ilan, ilgili vergi dairesinin bulunduğu yerin belediye sınırları içinde çıkan bir veya daha fazla gazet ede ve bir internet haber sitesinde yayımlanır. Tutarı n yüzmilyar lirayı (1.70 0.000 TL ve üzeri) aşması halinde ilan, Türkiye genelinde yayın yapan günlük gazetelerden birinde ve bir internet haber sitesinde ayrıca yapılır.24 4. (Ek:14/10/2021 -7338/15 md.) İlan yo lu ile yapılan tebliğin konusu her biri için ayrı ayrı olmak üzere 3.600 (17.0 00) Türk lirasından fazla vergi veya vergi cezasına taalluk ettiği takdirde ilan ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi daireleri açısından Gelir İdaresi Başkanlı ğının, diğerleri için ilgili idarenin resmi internet sitesinde de duyurulabilir. 23 Bu maddeye kanunla getirilen miktarlar aynen koru nmuş olup, daha sonra 30/12/2023 tarihli ve 32 415 (2. Mükerrer ) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Haz ine ve Maliye Bakanlığının (Gelir İdaresi Başkanlığ ı) 556 Sıra No. lu Tebliği ile 1/1/2024 tarihinden geçerli olmak üzere tespit edilen miktarlar metne parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir. Daha önce yapılan değişiklikler için bu Kanunun sonundaki " ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ" ne bakınız. 24 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle; bu bendin birinci cümlesine gazetede ibaresinden sonra gelmek üzere ve bir internet haber sitesinde ibaresi ve aynı bendin ik inci cümlesine gazetelerden birinde ibaresinden son ra gelmek üzere ve bir internet haber sitesinde ibaresi eklenmiştir. Tebliğ olunacak evrakın örnekleri yabancı memlekette bulunan mükellefin bilinen adresine ayrıca posta ile gönderilir. (Ek fıkra:14/10/2021 -7338/15 md.) Hazine ve Maliye Bakanl ığı, birinci fıkranın (4) numaralı bendinde yer alan tutarı on katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, duyurunun kapsamı, şekli, zamanı ve süresi ile maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. İlanın muhteviyatı: Madde 105 İlanlarda, tebliğin ilgili bulunduğu vergiler g österilmek suretiyle adları (Tüzel kişilerde unvanları) yazılı muhataplara aşağıdaki hususlar ihtar olunur: 1. İlan tarihinden başlıyarak bir ay içinde ilanı yapan makama bizzat veya bilvekale müracaat e tmeleri veyahut taahhütlü mektup veya telgrafla açık adreslerini bildirmeleri; 2. Kendilerine süre ile kayıtlı resmi tebliğ yapılacağı. İlanın neticeleri: Madde 106 İlan üzerine bizzat veya bilvekale müracaat edenlere, yerinde, adres bildirenlere ise po sta ile tebliğ yapılır. Posta ile yapılan bu tebliğ ha kkında da 100 üncü madde hükmü cari olur. İlan tarihinden başlıyarak bir ay içinde ne vergi dairesine müracaat yapmış ve ne de adresini bildirmiş olanlara bir ayın sonunda tebliğ yapılmış sayılır. DÖR DÜNCÜ BÖLÜM Tebli ğlere Ait Türlü Hükümler Memur vasıtasiyle tebliğ: Madde 107 (Değişik birinci fıkra: 30/12/1980 -2365/20 md.) Maliye Bakanlığı tebliğleri posta yerine memur vasıtasıyla da yaptırmaya yetkilidir. Bu madde hükmünün uygulanmasında da bu kıs ımdaki tebliğ esas larına uyulur. Elektronik ortamda tebliğ Madde 107/A (Ek: 23/7/2010 -6009/7 md.) Bu Kanun hükümlerine göre tebliğ yapılacak kimselere, 93 üncü maddede sayılan usullerle bağlı kalınmaksızın, tebliğe elverişli elektronik bir adres vasıtas ıyla elektronik ortamda tebliğ yapılabilir. (Ek fıkra: 7/4/2015 -6637/5 md.) Elektronik ortamda tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Maliye Bakanlığı, elektronik ortamda yapılacak tebliğle ilgili her türlü te knik altyapıyı kurmaya veya kurulmuş olanları kullanmaya, tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirmeye ve kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılacakları ve elektronik tebliğe ilişkin diğer usul ve esasları belirle meye yetkilidir. Hatalı tebliğler: Madde 108 (Değişik: 23/6/1982 -2686/19 md.) Tebliğ olunan vesikalar, esasa müessir olmayan şekil hatalarından dolayı hukuki kıymetlerini kaybetmezler; yalnız vergi ihbarı ile ilgili vesikalarda mükellefin adının, vergin in nevi veya miktarı nın, vergi mahkemesinde dava açma süresinin hiç yazılmamış olması veyahut bu vesikaların görevli bir makam tarafından tanzim edilmemiş bulunması vesikayı hükümsüz kılar. Tebliğ yerine geçen muameleler: Madde 109 Verginin tarh ve taha kkukunda tebliğ yerin e geçen muameleler hakkındaki hükümler mahfuzdur. Diğer ücret elde eden hizmet erbabının vergileri, tarh zamanında bu mükelleflerin bağlı oldukları vergi dairesine müracaatla ibraz edecekleri vergi karnelerine yazılmak suretiyle tarh v e tebliğ olunur.25 Vergi karneye yazıldığı tarihte tebliğ edilmiş sayılır. Yukarıdaki hükme riayet etmiyenlerin vergileri (251 inci madde hükmüne giren mükellefler hariç) bu kanunun umumi hükümleri dairesinde yoklama fişine dayanılarak tarh ve tebliğ olunur . ALTINCI KISIM Vergi Alaca ğının Kalkması BİRİNCİ BÖLÜM Ödeme Verginin ödeneceği daire: Madde 110 Vergi borcu, mükellefin bu bakımdan bağlı olduğu vergi dairesine ödenir. Mükellef vergi borcunun vergi dairesinin bulunduğu belediye sınırlarının dışınd aki vergi dairelerine de yatı rabilir. Bu takdirde ödemenin hangi vergi dairesi hesabına yapıldığının bildirilmesi şarttır. Ödeme zamanı: Madde 111 Vergi, kanunlarında gösterilen süreler içinde ödenir. 25 Bu fıkrada yeralan "Ücret ve kazançları götürü usulde tespit edilen tüccar, hizmet ve serbest meslek erbabının" ibaresi, 22/7/199 8 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle Diğer ücret elde eden hizmet erbabının şeklinde değiştirilmiştir. Ödeme süresinin son günü verginin vadesi tarihidir. Bu kanunun 15, 17 ve 342 nci m addelerinin uygulanması dolayısiyle sürenin uzaması halinde vade uzayan sürenin bittiği gündür. Beyannamenin posta ile gönderilmesi halinde, beyan edilen vergi tahakkuk işleminin bitmesi beklenmeksizin vadesinde ödenir. 500 de n fazla mükellefi olan vergi d airelerine para yatırmak bakımından mükelleflere, vadenin bitmesini takip eden tarihten başlıyarak 15 gün içinde gün belli etmiye Maliye Bakanlığı yetkilidir. (Ek: 28/12/2001 -4731/4 md.; Değişik altıncı fıkra: 16/7/2004 -5228/4 md.) Maliye Bakanlığı; mücbir sebep hali ilân edilen yerlerdeki mükelleflerin, bu Kanun kapsamında olup, ödeme süresi afet tarihinden sonraya rastlayan her türlü vergi, ceza ve gecikme faizleri ile bu Kanunun 15 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ver ecekleri beyannamelere istinad en tahakkuk ettirilen vergilerin ödeme sürelerini, vadelerinin bitim tarihinden itibaren azamî bir yıl süreyle uzatmaya yetkilidir. Bu yetki; bölge, il, ilçe, mahal ve afetten zarar görenler ile afetten zarar görme derecesi ve ya vergi türleri itibarıyla fa rklı süreler tespit etmek suretiyle de kullanılabilir. Bu suretle belli edilen günler verginin vadesi yerine geçer. Özel ödeme zamanları: Madde 112 (Değişik: 4/12/1985 -3239/8 md.)26 1. İkmalen, re'sen veya idarece tarh olu nan vergiler taksit zamanları ndan evvel tahakkuk etmişse taksit süreleri içinde; taksit süreleri kısmen veya tamamen geçtikten sonra tahakkuk etmişse; geçmiş taksitler, tahakkuk tarihinden başlayarak bir ay içinde ödenir. 2. Memleketi terk ve ölüm gibi mük ellefiyetin kalkmasını mucip haller dolayısıyla beyan üzerine tarh olunan vergiler, beyanname verme süreleri içinde ödenir. Mükellefin, vadeleri mezkür süreden sonra gelen vergileri de aynı süre içinde alınır. Memleketi terk edenlerin, ölenlerin veya benze ri haller dolayısıyla mükelle fiyetleri kalkanların ikmalen, re'sen veya idarece tarh olunan vergileri tahakkuk tarihinden başlayarak bir ay içinde ödenir. Bu fıkrada yazılı tahsil süreleri Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun mucibince teminat gö sterildiği takdirde, Vergi Ka nunu ile belli taksit zamanına kadar ve taksit zamanı geçmiş ise üç ay uzatılır. 3. Vergi mahkemesinde dava açma dolayısıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin 3 numaralı fıkrası gereğince tahsili dur durulan vergilerden taksit süreleri geçmiş olanlar, vergi mahkemesi kararına göre hesaplanan vergiye ait 26 31/5/2012 tarihli ve 6322 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu maddeye (5) numaralı fıkra eklenmiş ve mevcut (5) numaralı fıkra (6) numa ralı fıkra olarak tesel sül ettirilmiştir. ihbarnamenin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Ayrıca ikmalen, re'sen veya idarece yapılan tarhiyatlarda :2728 a) Dava konusu yapılmaksızı n kesinleşen vergilere, kendi ver gi kanunlarında belirtilen ve tarhiyatın i lgili bulunduğu döneme ilişkin normal vade tarihinden itibaren, son yapılan tarhiyatın tahakkuk tarihine kadar; b) Dava konusu yapılan vergilerin ödeme yapılmamış kısmına, kendi ver gi kanunlarında belirtilen ve tarhiyatın ilgili bulunduğu döneme ilişkin no rmal vade tarihinden itibaren, yargı organı kararının tebliğ tarihine kadar; c) (Ek:5/12/2019 -7194/23 md.) 379 uncu madde kapsamında kanun yolundan vazgeçilmesi durumunda söz konusu maddeye göre hesaplanacak vergilere, kendi vergi kanunlarında belirtilen v e tarhiyatın ilgili bulunduğu döneme ilişkin normal vade tarihinden itibaren, kanun yolundan vazgeçme dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarihe kadar; Geçen süreler için 6183 sa yılı Kanuna göre tespit edilen g ecikme zammı oranında gecikme faizi uygulan ır. Gecikme faizi de aynı süre içinde ödenir. Gecikme faizinin hesaplanmasında ay kesirleri nazara alınmaz. Uzlaşılan vergilerde gecikme faizi; uzlaşılan vergi miktarına, (a) fıkras ında belirtilen tarihten itibaren uzlaşma tutanağının imzalandığı tarihe ka dar geçen süre için uygulanır. Dava açılması nedeniyle tahsili duran vergi ve cezalar mükellefler tarafından istenildiği takdirde davanın devamı sırasında da kısmen veya tamamen öde nebilir. 4. (Ek: 22/7/1998 -4369/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 10/2/201 1 tarihli ve E.: 2008/58, K.: 2011/37 sayılı Kararı ile.; Yeniden Düzenleme: 31/5/2012 -6322/14 md.) Fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergiler, fazla veya yersiz tahsilatın mük elleften kaynaklanması halinde düzeltmeye dair müracaat tarihi, diğer halle rde verginin tahsili tarihinden düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplan an faiz ile birlikte, 120 nci madde hükümlerine göre mükellefe red ve iade edilir. 5. (Ek: 31/5/2012 -6322/14 md.) Vergi kanunları uyarınca iadesi gereken vergilerin, ilgili mevzuatı gereğince mükellef tarafından tamamlanması gereken bilgi ve belgelerin tamamlandığı tarihi takip eden üç ay içinde iade edilmemesi halinde, bu tutarl ara üç aylık sürenin sonundan itibaren düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında h esaplanan faiz, 120 nci madde hükümlerine göre red ve iadesi gereken vergi ile birlikte mükellefe ödenir.29 6. (Ek: 28/12/2001 -4731/4 md.) İhtirazi kayıtla beyan edilip ödendikten sonra yargı kararına göre iade edilip yine yargı kararı uyarınca tahsili gere ken vergilere, iade tarihinden 27 Bu bentte öngörülen gecikme faizinin 1/1/1986 tarihinden önceki vergil endirme dönemlerine ait tarhlara uygulanamayacağı Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 3/7/1989 tarih ve E. 1988/5, K. 1989/3 sayılı kararı yla kararlaştırılmıştır. 28 Bu bentte yer alan "2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin 8 numaralı bendi" ibaresi, 11/8/1999 tarih ve 4444 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. 29 31/5/2012 tarihli ve 6322 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu maddeye (5) numaralı fıkra eklenmiş ve mevcut (5) numaralı fıkr a (6) numaralı fıkra olarak teselsül ettirilmiştir. yargı kararının vergi dairesine tebliği ta rihine kadar geçen süre için bu maddede yer alan esaslar dahilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında gecikme faizi hesap lanır. İKİNCİ BÖLÜM Zamanaşımı ve Terkin Zamanaşımının mahiyeti: Mad de 113 Zamanaşımı, süre geçmesi suretiyle vergi alacağının kalkmasıdır. Zamanaşımı, mükellefin bu hususta bir müracaatı olup olmadığına bakılmaksızın hüküm ifade eder. Zamanaşımı sür eleri: Madde 114 Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmiyen vergiler zamanaşımına uğrar. (İpta l ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesinin 15/10/2009 tarihli ve E.: 2006/124, K.: 2009/146 sayılı Kararı ile.; Yeniden düzenleme: 23/7/2010 -6009/8 md.) Şu kadar ki, vergi dairesince matrah takdiri için takdir komisyonuna başvurulması, zamanaşımını durdurur. Duran zamanaşımı mezkûr komisyon kararının vergi dairesine tevdiini takip eden günden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam eder. Ancak işlemeyen süre her h âl ve takdirde bir yıldan fazla olamaz. (Ek: 4/12/1985 -3239/9 md.; Değişik üçüncü fıkra: 16/7/2004 -5228/5 md.) Şarta bağlı istisna veya muafiyet uygulamaları sonucu kısmen veya tamamen alınmayan vergilere ilişkin zamanaşımı süresi, istisna vey a muafiyet şartlarının ihlâl edildiği tarihi takip eden takvim yılı başından itibaren başlar. (Değişik: 4/12/19 85-3239/9 md.) Damga vergisine tabi olup vergi ve cezası zamanaşımına uğrayan e vrakın hükmünden tarh zamanaşımı süresi dolduktan sonra faydalan ıldığı takdirde mezkür evraka ait vergi alacağı yeniden doğar. Verginin terkini: Madde 115 Yangın, yer sarsıntı sı, yer kayması, su basması, kuraklık, don, muzir hayvan ve haşarat istilası v e bunlara benzer afetler yüzünden: 1. Varlıklarının en az üçte birini kaybeden mükelleflerin bu afetlerin zarar verdiği gelir kaynakları ile ilgili bulunan vergi borçları ve verg i cezaları; 2. Mahsullerinin en az üçte birini kaybeden mükelleflerin, afete m aruz arazi için zararın tahakkuk ettiği hasat ve devşirme zamanına tesadüf eden yıla ait olarak tahakkuk ettirilen Arazi Vergisi borçları ve vergi cezaları; Maliye Bakanlığınca z ararla mütenasip olmak üzere, kısmen veya tamamen terkin olunur. (Ek cümle: 28 /12/2001 -4731/4 md.) Maliye Bakanlığı terkin yetkisini mahalline devredebilir. Zarar derecesini ve ilgili bulunduğu gelir kaynağını mahalli idare heyetleri yaptıracağı tahkikat ü zerine tesbit eder. Tahakkuktan vazgeçme:30 Mükerrer Madde 115 (Ek: 4/12/198 5-3239/10 md.) İkmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergi ve bunlara ilişkin cezaların toplam miktarı 1.000.000 lirayı (1.000.000 lira dahil) (200 TL) aşmaması ve tahakkukl arı için yapılacak giderlerin bu miktardan fazla olacağının tespiti halinde, Mal iye Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dahilinde tahakkuklarından vazgeçi lebilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Vergi Hatalarını Düzeltme ve Reddiyat31 Vergi hatası: Madde 116 Vergi hatası, vergiye mü taallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünd en haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınmasıd ır. Hesap hataları: Madde 117 Hesap hataları şunlardır: 1. Matrah hataları: Vergilendirme ile ilgili beyanname, tahakkuk fişi, ihb arname, tekalif cetveli ve kararlarda matraha ait rakamların veya indirimlerin eksik veya fazla gösterilmiş veya hesaplanm ış olmasıdır. 2. Vergi miktarında hatalar: Vergi nispet ve tarifelerinin yanlış uygulanması, mahsupların yapılmamış veya yanlış yapılm ış olması, birinci bentte yazılı vesikalarda verginin eksik v eya fazla hesaplanmış veya gösterilmiş olmasıdır. 3. Verginin mükerrer olması: Aynı vergi kanununun uygulanmasında belli bir vergilendirme dönemi için aynı matrah üzerinden bir defadan fazla verg i istenmesi veya alınmasıdır. Vergilendirme hataları: Madde 118 Vergilendirme hataları şunlardır: 30 Bu maddeye kanunla getirilen miktarlar aynen korunmuş olup, daha sonra 30/12/2023 tarihli ve 3 2415 ( 2. Mükerrer ) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığının (Gelir İdaresi Başkanlığı) 5 56 Sıra No. lu Tebliği ile 1/1/2024 tarihinden geçerli olmak üzere tespit edilen miktarlar metne parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir. Dah a önce yapılan değişiklikler için bu Kanunun sonundaki "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ" ne bakınız. 31 Bu Bölüm Başlığı "Vergi Hatalarını Düzeltme" iken, 25/12/2003 tarihli ve 5035 sayılı Kanunun 48 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. 1. Mükellefin şahsında hata: Bir verginin asıl borçlusu yerine başka bir kişiden istenmesi veya alınmasıdır; 2. Mükellefiyette hata: Açık olarak vergiye tab i olmıyan veya vergiden muaf bulunan kimselerden vergi isten mesi veya alınmasıdır; 3. Mevzuda hata: Açık olarak vergi mevzuuna girmiyen veya vergiden müstesna bulunan gelir, servet, madde, kıymet, evrak ve işlemler üzerinden vergi istenmesi veya alınmasıdı r. 4. Vergilendirme veya muafiyet döneminde hata: Aranan ver ginin ilgili bulunduğu vergilendirme döneminin yanlış gösterilmiş veya süre itibariyle eksik veya fazla hesaplanmış olmasıdır. Hataların meydana çıkarılması: Madde 119 Vergi hataları şu yollarla meydana çıkarılabilir: 1. İlgili memurun hatayı bulması ve ya görmesi ile; 2. Üst memurların yaptıkları incelemeler neticesinde hatanın görülmesi ile; 3. Hatanın teftiş sırasında meydana çıkarılması ile; 4. Hatanın vergi incelenmesi sırasında meydana çıkar ılması ile; 5. Mükellefin müracaatı ile. Düzeltme yetkisi ve reddiyat: Madde 120 Vergi hatalarının düzeltilmesine, ilgili vergi dairesi müdürü karar verir. Bu hatalar düzeltme fişine dayanılarak düzeltilir. Hatanın mükellef aleyhine yapılmış olması halinde, fazla vergi aynı fişe dayanılarak terkin ve tahsil olu nmuş ise mükellefe reddolunur. Düzeltme fişinin bir nüshası, reddedilecek miktarla müracaat edeceği muhasebe ve müracaat süresi zikredilmek suretiyle mükellefe tebliğ edilir. Mükellef tebliğ tarihinden başlıyarak bir yıl içinde parasını geri almak üzere mü racaat etmediği ta kdirde hakkı sakıt olur. (Ek fıkra: 25/12/2003 -5035/2 md.) Nakden veya mahsuben tahsil edilen ancak fazla veya yersiz olarak tahsil edildiği anlaşılan vergilerde ve kanunları gereğince mükelleflere yapılacak iade ve mahsup işlemlerinde, d üzeltmeye dayanak teşkil edecek belgeler ile bu işlemlere ait usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir. (Ek fıkra: 28/3/2007 -5615/20 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı vergi dairesinin görev ve yetkilerini haiz olarak faaliyete geçen vergi dair esi başkanlıkların da düzeltme yetkisi vergi dairesi başkanına ait olup, başkan bu yetkisini ilgili grup müdürlerine ve/veya müdürlere devredebilir. (Ek beşinci fıkra:14/10/2021 -7338/16 md.) Gelir İdaresi Başkanlığı, vergi ve mükellefiyet türü ile düzeltmey e konu tutarı ayrı ayrı veya birlikte dikkate alarak düzeltme yetkisinin devredilmesi ile düzeltmenin bağlı olunan vergi dairesi dışındaki vergi daireleri tarafından yapılmasına izin vermeye ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. Re'sen düzeltme: Mad de 121 (Değişik: 23/6/1982 -2686/21 md.) İdarece tereddüt edilmeyen açık ve mutlak vergi hataları re'sen düzeltilir. Kendi aleyhlerine düzeltme yapılan kimselerin düzeltmeye karşı vergi mahkemesinde dava açma hakları mahfuzdur. Düzeltm e talebi: Madde 122 (Değişik: 23/6/1982 -2686/22 md.) Mükellefler, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden yazı ile isteyebilirler. Bunların posta ile taahhütlü olarak gönderilmesi caizdir. Düzeltme talebinin incelenmesi: Madde 123 (Değişik: 23/6 /1982 -2686/23 md.) Vergi dairesinin ilgili servisi düzeltme talebini kendi mütalaasını da ilave ederek, düzeltme merciine gönderir. Düzeltme mercii talebi yerinde gördüğü takdirde, düzeltmenin yapılmasını emreder; yerinde görmediği tak dirde, keyfiy et düzeltmeyi isteyene yazı ile tebliğ olunur. Şikayet yolu ile müracaat: Madde 124 (Değişik: 23/6/1982 -2686/24 md.) Vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanlar şikayet yolu ile Maliye Bak anlığına mürac aat edebilirler. Bu madde gereğince il özel idare vergileri hakında valiliğe ve belediye vergileri hakkında belediye başkanlığına müracaat edilir. Düzeltme şümulü: Madde 125 (Değişik: 23/6/1982 -2686/25 md.) Vergi mahkemesi, bölge idare ma hkemesi ve Danı ştaydan geçmiş olan muamelelerde vergi hataları bulunduğu takdirde, bu hatalar, yargı kararları kesinleşmiş olsa bile, evvelki maddelerde yazılı usul dairesinde düzeltilebilir. Şu kadar ki; düzeltmenin yapılabilmesi için hatalar hakkında anı lan yargı mercil eri tarafından bir karar verilmemiş olması şarttır. Düzeltmede zamanaşımı: Madde 126 114 üncü maddede yazılı zamanaşımı süresi dolduktan sonra meydana çıkarılan vergi hataları düzeltilemez. Şu kadar ki, düzeltme zamanaşımı süresi: a) Zam anaşımı süresinin son yılı içinde tarh ve tebliğ edilen vergilerde hatanın yapıldığı; b) (Değişik: 23/6/1982 -2686/26 md. ) İlan yolu ile tebliğ edilip vergi mahkemesinde dava konusu yapılmaksızın tahakkuk eden vergilerde mükellefe ödeme emrinin tebliğ edildiği; c) (Ek: 4/1 2/1985 -3239/11 md.) İhbarname ve ödeme emri ilan yoluyla tebliğ edilen vergilerde 6183 sayılı Kanuna göre hacizin yapıldığı; Tarihten başlayarak bir yıldan aşağı olamaz. YEDİNCİ KISIM Yoklama ve inceleme BİRİNCİ BÖLÜM Yoklama Maksat v e yetki: Madde 127 (Değişik: 4/12/1985 -3239/12 md.) Yoklamadan maksat, mükellefleri ve mükellefiyetle ilgili maddi olayları, kayıtları ve mevzuları araştırmak ve tespit etmektir. Yoklamaya yetkili memurlar, ayrıca vergi kanunlarının uygulanması ile ilgil i olarak: a) Maliy e ve Gümrük Bakanlığınca belirlenmiş usuller dahilinde özel yetki verilmiş olmak kaydıyla günlük hasılatı tespit etmek, b) 3100 Sayılı Kanun kapsamına girip ödeme kaydedici cihaz kullanmak mecburiyetinde olanların bu mecburiyete uyup uyma dıklarını, bu ciha zları belli edilmiş esaslara göre kullanıp kullanmadıklarını ve günlük hasılatı tespit etmek, c) Günü gününe kayıt yapılması zorunlu defterlerin iş yerlerinde bulundurulup bulundurulmadığını, tasdikli olup olmadığını usulüne göre kayıt ya pılıp yapılmadığın ı, vergi kanunları uyarınca düzenlenmesi icap eden belgelerin usulüne göre düzenlenip düzenlenmediği ile kullanılıp kullanılmadığını, faturasız mal bulunup bulunmadığını, levha asma veya kullanma mecburiyetine uyulup uyulmadığını tespit e tmek, kanuni defte r ve belgeler dışında kalan ve vergi kaybının bulunduğuna emare teşkil eden defter, belge ve delillerin tespit edilmesi halinde bunları almak, d) Nakil vasıtalarını, Maliye ve Gümrük Bakanlığının belirliyeceği özel işaretle durdurmak ve t aşıtta bulundurulması icap eden taşıt pulu, yolcu listesi, fatura veya sevk irsaliyesi, yolcu bileti ile taşıma irsaliyelerinin muhtevası ile taşınan yolcu ve malların miktar ve mahiyetlerini ölçmek, tartmak, saymak suretiyle tespit etmek, e) Taşıma irsali yesi, sev k irsaliyesi ve faturanın taşıtta bulunmaması, halinde bu belgelerin ibrazına kadar nakil vasıtalarını trafikten alıkoymak, taşınan malın sahibi belli değilse tespitine kadar malı bekletmek ve muhafaza altına almak, (Beklemeye ve muhafazaya alınan malların bozulmaya ve çürümeye maruz mallar olması halinde derhal, diğer mallar ise üç ay sonra Maliye ve Gümrük Bakanlığının belli edeceği esaslar dahilinde tasfiye olunur.) Yetkisini haizdirler. Yukarıda sayılan yetkilerin hangilerinin ne şekilde ve han gi hallerde kullanılacağını belirlemeye, yoklamaya yetkili olanların bu husustaki görev ve yetkilerini sınırlamaya Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir. Yoklama ve denetimde görevli memurların görevlerini ifa sırasında, güvenliklerinin sağlanmasına ilişki n esaslar Cumhurbaşkanınca belirlenir.32 Yoklamaya yetkililer: Madde 128 Yoklama: 1. Vergi dairesi müdürleri; 2. Yoklama memurları; 3. Yetkili makamlar tarafından yoklama işi ile görevlendirilenler; 4. Vergi incelenmesine yetkili olanlar; 5. (Ek: 5/5/200 5-5345/34 md.) Gelir uzmanları; tarafın

• ETK
• ETK
• ETK
• ETK