2023/319183 İhale Kayıt Numaralı "ERZİNCAN İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ MÜHENDİSLİK DANIŞMANLIK HİZMETİ ALIM İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Mert DURSUN, İHALEYİ YAPAN İDARE: Erzincan İl Milli Eğitim Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/319183 İhale Kayıt Numaralı “ Erzincan İl Milli Eğitim Müdürlüğü Mühendislik Danışmanlık Hizmeti Alım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Erzincan İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 13.04.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Erzincan İl Milli Eğitim Müdürlüğü Mühendislik Danışmanlık Hizmeti Alım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Mert Dursun ’un 18.04.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.04.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.04.2023 tarih ve 90662 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.04.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/578 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması ve ödeneğin yetersiz olması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin iptal edildiği, ancak tekliflerinin sınır değerin üzerinde ve geçerli teklif olduğu, sundukları teklif tutarlarının şartnamedeki brüt asgari ücret, yakıt gideri, kasko gideri ve %16,61 TL’lik yüklenici karından oluştuğu, idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin ise piyasa fiyatlarını yansıtmadığı, ayrıca iptal kararının EKAP üzerinden görüldüğü kendilerine iptal kararının tebliğ edilmediği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur... ” hükmü, “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü, “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38’inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir. Bu Kanun’un 63’üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır. En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır. İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir .” hükmü, “İhalelere yönelik başvurular başlıklı” 54’üncü maddesinde “…Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; a)İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline, b)…karar verilir” hükmü, “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 2’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında “(3) İhalede geçerli teklif kalmaması nedeniyle veya ihalede geçerli teklif olmakla birlikte bazı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle ihalede rekabetin oluşmadığı ve/veya kaynakların etkin kullanımının gerçekleşmediği gerekçesiyle ihalenin idare tarafından iptal edildiği durumlarda, aday veya istekliler tarafından başvuru veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya ihalenin iptali ile birlikte başvuru veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karşı yapılan başvurular, ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılan başvuru olarak değerlendirilmez. Bu başvurular ihalenin iptaline yönelik bir başvuru olarak değerlendirilmediğinden, başvuruların öncelikle idareye yapılması, idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya on günlük süre içerisinde idare tarafından bir karar alınmaması hallerinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekmektedir.” açıklaması, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “ 16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu; a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını, b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını, c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını, Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir. 16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir. 16.3.3.4734 sayılı Kanunun 52 nci maddesi uyarınca danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde toplam puanı en yüksek olan istekli ile görüşme yapılmak suretiyle ihalenin sonuçlandırılması gerekir. Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde, mali teklif üzerinde yapılan görüşmenin kapsamının ödeme koşulları ve planının, mali teklif tutarını değiştirmemek kaydıyla idare lehine düzenlenmesine yönelik olabileceği hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede, danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde toplam puanı en yüksek isteklinin mali teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması halinde, ihale, bütçe ödenekleri dikkate alınarak toplam puanı en yüksek olan bu istekli üzerine bırakılır ya da iptal edilir.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Erzincan İl Milli Eğitim Müdürlüğü Mühendislik Danışmanlık Hizmeti Alım İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: 4 Mühendis (2 İnşaat Mühendisi, 2 Makine Mühendisi) ve 1 Adet Otomobilin Sürücüsüz olarak Kiralanması Hizmet Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: : Erzincan İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı tüm okul/kurumlar ve Müdürlük Hizmet Binası” düzenlemesi, “Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1. İdare tarafından istekli ve istekli olabileceklere yapılacak bildirim ve tebligatlar, EKAP üzerinden yapılır ve buna ilişkin teyit aranmaz. EKAP üzerinden yapılan bildirim ve tebligatlarda bildirim tarihi, tebliğ tarihi sayılır. Bu yolla yapılan bildirim ve tebligatlar, bildirim tarihi, zamanı ve içeriğini de kapsayacak şekilde EKAP üzerinde kayıt altına alınır.” düzenlemesi, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. KDV HARİÇ TÜM GİDERLER TEKLİF FİYATA DAHİLDİR 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Kısa vadeli sigorta prim oranı % 2 (yüzde iki ) olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi, “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. 34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru konusu ihalenin 13.04.2023 tarihinde yapıldığı, ihaleye 2 istekli tarafından teklif verildiği, idare tarafından hesaplanan ilk yaklaşık maliyetin 763.760,76 TL olduğu, isteklilerin teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin üzerinde olması gerekçesiyle 2 isteklinin teklifinin de değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi tarafından 18.04.2023 tarihinde idareye yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı ve tekliflerinin geçerli kabul edilmesi gerektiği yönünde şikayet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından 25.04.2023 tarihinde şikayete verilen cevapta “…teklifinizin idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, kamu yararı açısından değerlendirildiğinde ek ödeneğin bulunmadığı… şikayetiniz uygun bulunmadığından ihalenin iptaline karar verilmiştir.” ifadelerine yer verildiği, akabinde tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle ihalenin 28.04.2023 tarihinde iptal edildiği, iptal kararının aynı gün isteklilere EKAP üzerinden tebliğ edildiği, başvuru sahibi tarafından ise idarenin şikayet başvurusuna 25.04.2023 tarihinde verdiği cevap üzerine 27.04.2023 tarihinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, 28.04.2023 tarihli ihale komisyonu kararında “teklif değerlendirmenin ikinci oturumda tüm isteklilerin tekliflerinin yaklaşık yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle ihalenin iptaline ve alınan bu kararın ihale yetkilisinin onayına sunulmasına komisyonumuzca Oybirliği ile karar verilmiştir.” şeklinde iptal kararının gerekçesinin belirtildiği, İdarenin ilk yaklaşık maliyetinin 763.760,76 TL olduğu, başvuru sahibinin şikâyeti üzerine idare tarafından yaklaşık maliyetin yeniden hesaplandığı, yapılan hesaplamaların doküman düzenlemeleri, EPDK akaryakıt fiyatları ve Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketleri birliğinden 3 araç için ortalama kasko değeri ve KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak yapıldığı ve yeniden hesaplanan yaklaşık maliyetin 1.024.692,80 TL olduğu, İdare tarafından iptal gerekçesinin de yer verildiği “bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali” konulu kararın 28.04.2023 tarihinde her iki istekliye de EKAP üzerinden tebliğ edildiği görülmüştür. Aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bir hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış olduğu anlaşılmakla birlikte, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılmasının gerektiği, ayrıca idarenin isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildireceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesine göre yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin uygun kabul edilip edilmeyeceği hususunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu, tekliflerin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde ihale konusu işe ilişkin ek ödeneğin bulunması veya ödenek aktarımının mümkün olması durumları dikkate alınarak kabul edilebileceği, bu karara ilişkin sorumluluğun idareye ait olduğu anlaşılmaktadır. Yapılan inceleme neticesinde; idare tarafından tüm tekliflerin (2 teklif) güncellenen yaklaşık maliyetin üzerinde olması hususunun iptal gerekçesi olarak belirtildiği, idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine verilen cevapta ödenek aktarımı veya ek ödenek verilmesinin mümkün olmadığının belirtildiği görülmüştür. Somut ihalede tekliflerin gerek ilk yaklaşık maliyet tutarının gerekse de güncellenen yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu, aktarılan Tebliğ açıklamasına göre yaklaşık maliyet üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilmeyeceği noktasında takdir yetkisi bulunduğu, idarece yaklaşık maliyetin güncellenmesi sonrasında ek ödenek bulunmadığının da ifade edildiği ve idarenin kendisine tanınan takdir yetkisini ihalenin iptali şeklinde kullandığı ve gelinen aşamada idarece alınan iptal kararında kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı bir husus bulunmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır. Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı ve iptal kararının kendilerine bildirilmediği yönündeki iddialarıyla ilgili olarak, idarenin yaklaşık maliyeti yeniden hesapladığı ve yapılan hesaplamaların uygun olduğu, idareye yapılan şikayet başvurusuna verilen cevapta gerekçesi belirtilmek suretiyle ihalenin iptal edildiğinin belirtildiği, aynı gerekçe ile alınan ihalenin iptali kararının da 28.04.2023 tarihinde her iki istekliye de EKAP üzerinden tebliğ edildiği görüldüğünden söz konusu iddialar da uygun bulunmamıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.