TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BANU D İDEM SEZER VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/23695) Karar Tarihi: 15/6/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Olcay ÖZCAN Başvurucular : 1. Banu Didem SEZER 2. Dürrünev VOLKAN 3. Orhan ARUN Başvurucular Vekili : Av. Ümit BÜYÜKDA Ğ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; ya
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BANU D İDEM SEZER VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/23695) Karar Tarihi: 15/6/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Olcay ÖZCAN Başvurucular : 1. Banu Didem SEZER 2. Dürrünev VOLKAN 3. Orhan ARUN Başvurucular Vekili : Av. Ümit BÜYÜKDA Ğ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının, kanun yolu incelemesi talebinin reddedilmesi nedeniyle mahkemeye eri şim hakk ının, usulüne uygun kamula ştırma işlemi yap ılmaks ızın ve bedeli ödenmeksizin taşınmaza el konulmas ı ile el atma bedelinin dü şük belirlenmesi nedeniyle de mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 12/7/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 3III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 8. Adana'n ın Sar ıçam ilçesi Sofulu Mahallesi'nde bulunan 8.755 m² yüz ölçümlü ve tarla vas ıflı 661 parsel say ılı taşınmazda ba şvurucular ın murisi N.A. 9600/102425 oran ında (820,55 m²) hisseye sahiptir. 9. Başvurucular ın murisi taraf ından taşınmaza kamula ştırma yap ılmaks ızın el atıldığı gerekçesiyle 17/11/2008 tarihinde Devlet Su İşleri Genel Müdürlü ğü (DSİ) aleyhine Adana 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) dava aç ılm ıştır. Başvurucular ın murisi bu davada, ta şınmaz ın yol olarak kamula ştırıldığına ilişkin hiçbir tebligat yap ılmad ığı hâlde yol olarak kullan ılmak suretiyle ta şınmaza fiilen el at ıldığını ileri sürmü ş ve el atma nedeniyle 6.500 TL tazminat ın ödenmesini talep etmi ştir. 10. Mahkeme 9/6/2009 tarihinde, murisin ta şınmazdaki hisseyi 18/7/1980 tarihli ifraz işlemi ile edindi ği ve DSİ taraf ından 1980 y ılında taşınmaza el konulmas ından itibaren yirmi y ıllık hak düşürücü sürenin geçti ği gerekçesiyle davay ı reddetmi ştir. 11. Temyiz edilen karar Yarg ıtay 5. Hukuk Dairesince (5. Hukuk Dairesi) 12/7/2010 tarihinde bozulmu ştur. 5. Hukuk Dairesi bozma gerekçesinde, ta şınmaza hangi tarihte fiilen el at ıldığının saptanmad ığını belirterek ta şınmaza 9/10/1956-4/11/1983 tarihleri aras ında el at ılm ış ise 18/6/2010 tarihli ve 5999 say ılı Kanun ile 4/11/1983 tarihli ve 2942 say ılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen geçici 6. maddesinin uygulanmas ı gerektiğine işaret etmiştir. Yap ılan karar düzeltme istemi 5. Hukuk Dairesince 26/1/2011 tarihinde reddedilmi ştir. 12. Mahkemece bozmaya uyulmu ş ve taşınmaz üzerinde 20/12/2011 tarihinde ke şif yap ılm ıştır. Harita mühendisi bilirki şi taraf ından düzenlenen 25/1/2012 tarihli raporda, taşınmaz üzerinde hâlen Çatalan Baraj ı yolunun bulundu ğu ve taşınmaz ın 1979 tarihinde kamulaştırıldığı belirtilmi ş, inşaat mühendisleri ve mülk bilirki şi taraf ından düzenlenen 2/2/2012 tarihli raporda ise arsa olarak nitelendirilen ta şınmaz ın kamula ştırmas ız el atma değerinin 121.446 TL (820.58 m² arsa hissesi*148 TL/m² bo ş arsa birim fiyat ı) olduğu tespit edilmiştir. Başvuru dosyas ı ve ekleri ile Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden bilirkişi raporlar ı temin edilemedi ğinden hesaplama yöntemine ili şkin başka bir tespitte bulunulamam ıştır. 13. Başvurucular ın murisi 29/4/2012 tarihinde davay ı ıslah etmi ş ve dava de ğerini 121.946 TL'ye yükseltmi ş ve 7/5/2012 tarihinde ıslah harc ı olarak 1.705 TL'yi mahkeme veznesine yat ırm ıştır. 14. Muris 7/5/2012 tarihinde ayn ı taşınmaz için DS İ ve Sar ıçam Belediye Başkanl ığı aleyhine Adana 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2012/570 say ılı dosyas ı ile ayr ı bir dava açm ış ve dava kamula ştırmas ız el atma nedeniyle tazminat davas ı ile birleştirilmiştir. Birleşen davada muris, ta şınmaz ın 1979 y ılından bu yana fiilen yol olarak kullan ıldığını belirterek 1.000 TL ecrimisil ödenmesini istemi ştir. 15. Mahkeme 28/2/2013 tarihinde as ıl davan ın k ısmen kabulüne, 121.446 T L kamulaştırmas ız el atma bedelinin murise ödenmesine, muris hissesinin tapu kayd ının iptali ile bu k ısm ın yol olarak terkinine ve ecrimisil ödenmesi istemiyle aç ılan birleşen davan ın reddine karar vermi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 416. Yaln ızca DSİ taraf ından temyiz edilen karar Yarg ıtay 18. Hukuk Dairesince (18. Hukuk Dairesi) 25/9/2014 tarihinde bozulmu ştur. 18. Hukuk Dairesinin bozma gerekçeleri şu şekildedir: i. Taşınmaza yol yap ılmak suretiyle 1980 y ılında el at ıldığı anlaşılm ıştır. 24/5/2013 tarihli ve 6487 say ılı Kanun'la de ğişik 2942 say ılı Kanun'un geçici 6. maddesinin birinci ve ikinci f ıkras ında " Kamulaştırma işlemleri tamamlanmam ış veya kamula ştırmas ı hiç yap ılmam ış olmas ına rağmen 9/10/1956 tarihi ile 4/11/1983 tarihi aras ında fiilen kamu hizmetine ayr ılan veya kamu yarar ına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yap ılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakk ı tesis etmek suretiyle malikin r ızas ı olmaks ızın fiili olarak el konulmas ı halinde ta şınmaz ın dava tarihindeki de ğeri taşınmaz ın el koyma tarihindeki nitelikleri esas al ınmak ve bu Kanunun 11 inci ve 12 nci maddelerine göre hesaplanmak suretiyle tespit edilir. " hükmü öngörülmü ştür. ii. Taşınmaz ın 1980 y ılı itibar ıyla 1/1.000 ölçekli uygulama imar plan ı içinde bulunup bulunmad ığı, bu tarih itibariyle kesinle şmiş imar plan ı içinde olmad ığının anlaşılmas ı halinde belediye veya mücavir alan s ınırlar ı içinde olmakla beraber belediye ve altyap ı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, ayd ınlatma vd. gibi) yararlan ıp yararlanmad ığı, özellikle etraf ının meskûn olup olmad ığı, taşınmaz belediye naz ım imar plan ı içinde ise, Yarg ıtay İçtihad ı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 17/4/1998 tarihli ve 1996/3-1998/1 say ılı karar ı uyar ınca bu plan kapsam ına al ındığı tarih ve plandaki konumunun hangi amaçla plan kapsam ına al ındığı, yerleşim merkezlerine uzakl ığının, altyap ı hizmetlerinden yararlanma ve ula şım olanaklar ının, kullanma biçimi itibar ıyla iskân amac ına yönelik yap ılaşma olas ılıklar ının, Belediye Ba şkanl ığından araştırılmas ı gerekir. Bu konuda taraflara delillerini ibraz etmek üzere süre verildikten ve hava foto ğraflar ı da getirtilmek suretiyle ta şınmaz ın 1980 y ılı itibar ıyla niteliği tespit edildikten sonra sonucuna göre hüküm kurulmas ı gerekirken eksik incelemeyle arsa olarak kabul edilerek bedel belirlenmesi do ğru görülmemi ştir. iii. Kabule göre de ta şınmaz kadastro parseli olup bilirki şi kurulu raporund a emsal olarak incelenen 626 ada 7 parsel say ılı taşınmaz ın ise İmar Kanunu uyar ınca düzenleme görmü ş imar parseli oldu ğu anlaşılmaktad ır. Bu durumda dava konus u taşınmaz ın emsalle kar şılaştırma sonucu bulunan de ğerinden düzenleme ortakl ık pay ına karşılık gelecek oranda indirim yap ılmas ı gerektiğinin düşünülmemesi do ğru değildir. Ayr ıca 2942 say ılı Kanun'un 11. maddesinin (d) bendi gere ğince emlak vergi de ğerlerinin de dava konusu ta şınmaz ile emsalin kar şılaştırılmas ında gözönünde tutulmas ı gerekir. Bu itibarla dava konusu ta şınmaz ın ve emsalin emlak vergisine esas tutulan asgari m² de ğerlerinin oran ı ile bilirki şi raporund a değerlendirmeye esas al ınan oran birbirinden fahi ş ölçüde farkl ı olduğunda bu farkl ılık ve çeli şki giderilmelidir. Dosyadaki kay ıtlara göre 2008 y ılında dava konusu 661 parsel say ılı taşınmaz ın emlak vergisine esas de ğeri 10 TL, emsal al ınan 626 ada 7 parselin de ğeri ise 14 TL'dir. Buna göre emsal ta şınmaz ın dava konusu taşınmazdan daha de ğerli olduğu, dava konusu ta şınmaz ın emsal ta şınmazla en fazla eşdeğer kabul edilerek de ğerlendirme yap ılabileceği düşünülmeden dava konusu taşınmaz daha de ğerli kabul edilerek vergi de ğerlerine ters dü şecek şekilde yeterli, inand ırıcı ve somut gerekçelere dayand ırılmayan rapor do ğrultusunda hüküm kurulmas ı hatal ı olmuştur. Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 517. Mahkeme 16/4/2015 tarihinde bozmaya uyulmas ına, birleşen (ecrimisil) dosya yönünden verilen ret karar ı kesinleştiğinden as ıl davada taraf olmayan daval ı Belediyenin sistem üzerinden daval ı sıfat ının kald ırılmas ına karar verilmi ştir. 18. Başvurucular ın murisi 12/8/2015 tarihinde vefat etmi ştir. Geriye mirasç ılar ı olarak başvurucular kalm ış ve davaya ba şvurucular taraf ından devam edilmi ştir. 19. Mahkeme 1/3/2016 tarihinde yeniden ta şınmaz üzerinde ke şif yapm ıştır. Keşif sonras ı bilirkişilerce sunulan raporlarda şu tespitlere yer verilmi ştir: i. DSİ.nin 5/6/2009 ve 8/1/2014 tarihli yaz ılar ında Çatalan Baraj ı Ulaşım Yolu işinin 1980 mali y ılı yat ırım program ı ve uygulama plan ında yer ald ığının tespit edildiği ve taşınmaza 1980 y ılında el at ıldığı bildirilmi ştir. Ayr ıca incelenen hava fotoğraflar ından an ılan tarihte ta şınmaz kuru tarla vas ıflıdır. ii. Kamula ştırma belgelerinde 661 say ılı taşınmaz ın 644 parsel say ılı tarla vas ıflı taşınmazdan geldi ğinin tespit edildi ği ve 1980 y ılı itibar ıyla belediye mücavir alan ı sınırlar ı dışında olduğu belirtilmi ştir. iii. Belediyenin farkl ı tarihli yaz ılar ında, taşınmaz ın kapat ılan Sofulu Belediye Meclisinin 5/9/2005 tarihli ve Adana Büyük şehir Belediye Meclisinin 18/1/2006 tarihli kararlar ı ile onaylanan 1/5.000 ölçekli nâz ım imar plan ı ve 1/1.000 ölçekli imar plan ı kapsam ına al ındığı, planda yol olarak göründü ğü, belediye mücavir alan ı içinde yap ılaşmış bölgede bulundu ğu, belediye altyap ı hizmetlerinden faydaland ığı, yerleşim merkezine uzakl ığının 2.000 metre oldu ğu, ifraz yap ılarak oluşan ve imar düzenlemesi yap ılmad ığından hâlen kadastro parseli oldu ğu ifade edilmi ştir. iv. Taşınmaz ın 1980 y ılındaki niteli ği esas al ınarak dava tarihi ola n 17/11/2008'deki de ğeri tespit edilecektir. Bu kapsamda 2942 say ılı Kanun'un geçici 6. maddesine göre ayn ı Kanun'un 11. ve 12. maddelerine göre 2008 y ılındaki Yüreğir İlçe Tar ım Müdürlü ğü (Sar ıçam Belediyesi 2008 y ılında kuruldu ğundan) verilerine göre münavebe uygulanarak de ğer belirlenecektir. Ta şınmaz için el atma tarihine göre uygulaacak kapitalizasyon faiz oran ı %6'd ır. v. Taşınmaz 1980 y ılında Adana merkezine 3-4 km mesafede bulunmakta ve Çukurova Üniversitesi arazisinin kuzeyinde kalmaktad ır. Mevcut durumda ise Sar ıçam ilçesi Sofulu Mahallesi'ndeki bölünmü ş şehir içi ve çevre mahallelere ulaşım yolunun bir bölümünü olu şturmaktad ır. Ayr ıca tamamen yerle şim yeri içinde kalm ış, kenarlar ında konut ve i şyerleri bulunmaktad ır. Bölgede devlet taraf ından yap ılan destekleme ödemeleri ta şınmaz ın değerini art ırmakta oldu ğundan taşınmaza %50 oran ında objektif de ğer art ışı uygulanmal ıdır. vi. Bu tespitlere göre ta şınmaz ın dekar de ğeri 3.625 TL'dir. Buna göre taşınmaz ın toplam de ğeri (820,58 m²*3.625 TL/dekar) 2.974,60 TL/m²dir. 20. Mahkeme 26/4/2016 tarihinde bile şen dosyan ın kesinle şmesi nedeniyle kara r verilmesine yer olmad ığına, kamula ştırmas ız el atma tazminat ına ilişkin as ıl davan ın k ısmen kabulü ile 2.974,60 TL tazminat ın dava tarihinden itibaren i şleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline ve ta şınmaz ın başvurucular ın murisi ad ına kay ıtlı 9600/102425 pay ının tapusunun iptali ile DS İ ad ına tesciline yasa yolu aç ık olmak üzere karar vermi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 621. Karar taraflarca temyiz edilmi ştir. 5. Hukuk Dairesi 10/5/2018 tarihinde, 4650 say ılı Kanun'la de ğişik 2942 say ılı Kanun'un 14. maddesinin üçüncü f ıkras ı uyar ınca kamulaştırma davalar ında payda şlar aras ında zorunlu dava arkada şlığı olmad ığı, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5219 say ılı Kanun'la de ğişik 18/6/1927 tarihli ve 1086 say ılı mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427.maddesi uyar ınca 2.190 TL'den az ola n taşınır mal ve alacak davalar ına ilişkin hükümlerin kesin oldu ğu gerekçesiyle temyiz istemlerini incelemeksizin reddetmi ştir. 22. UYAP üzerinden yap ılan incelemede ba şvuruculardan Orhan Arun'un e-devlet sistemi üzerinden 5. Hukuk Dairesinin 10/5/2018 tarihli nihai karar ını 1/6/2018 tarihinde 11.41, 12.38 ve 22.40 saatlerinde okudu ğu kay ıt alt ına al ındığı anlaşılm ıştır. 23. Ayr ıca Mahkemece ç ıkar ılan tebliğ üzerine nihai karar ba şvurucular vekiline 14/6/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 24. Başvurucular 12/7/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 25. 2942 say ılı Kanun un '' Dava hakk ı'' kenar başlıklı 14. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: ''Kamulaştırmaya konu ta şınmaz mal ın maliki taraf ından 10 uncu madde gere ğince mahkemece yap ılan tebligat gününden, kendilerine tebligat yap ılamayanlara tebligat yerine geçmek üzere mahkemece gazete ile yap ılan ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde, kamulaştırma işlemine kar şı idari yarg ıda iptal ve maddi hatalara kar şı da adli yarg ıda düzeltim davas ı aç ılabilir. ...İştirak halinde veya mü şterek mülkiyette, payda şlar ın tek başına dava haklar ı vard ır. ...'' 26. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi şöyledir: ''(Ek: 31/3/2011-6217/30 md.) (1) Bölge adliye mahkemelerinin, 26/9/2004 tarihli v e 5235 say ılı Adli Yarg ı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kurulu ş, Görev ve Yetkileri Hakk ında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyar ınca Resmî Gazete de ilan edilecek göreve ba şlama tarihine kadar, 1086 say ılı Kanunun temyize ili şkin yürürlüktek i hükümlerinin uygulanmas ına devam olunur. (2) Bölge adliye mahkemelerinin göreve ba şlama tarihinden önce verilen kararlar hakk ında, kesinle şinceye kadar 1086 say ılı Kanunun 26/9/2004 tarihli ve 5236 say ılı Kanunla yap ılan değişiklikten önceki 427 ilâ 444 üncü madde hükümlerinin uygulanmas ına devam olunur. (Ek cümle: 1/7/2016-6723/34 md.) Bu kararlara ili şkin dosyalar bölge adliy e mahkemelerine gönderilemez. (3) Bu Kanunda bölge adliye mahkemelerine görev verilen hallerde bu mahkemeleri n göreve ba şlama tarihine kadar 1086 say ılı Kanunun bu Kanuna ayk ırı olmayan hükümler i uygulan ır.'' Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 727. 1086 say ılı mülga Kanun un ''Temyiz edilemeyen kararlar'' kenar başlıklı 428. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: ''(Yeniden Düzenleme: 26/9/2004 5236/16 md.) Bölge adliye mahkemelerinin aşağıdaki kararlar ı hakk ında temyiz yoluna gidilemez: 1. Miktar veya de ğeri beşmilyar liray ı geçmeyen davalara ili şkin kararlar, ... (1) numaral ı bentteki kararlarda alaca ğın bir k ısm ının dava edilmi ş olmas ı durumunda, be şmilyar liral ık kesinlik s ınırı alacağın tamam ına göre belirlenir. Alaca ğın tamam ının dava edilmi ş olmas ı hâlinde, kararda as ıl istemin kabul edilmeyen bölümü beşmilyar liray ı geçmeyen taraf ın temyiz hakk ı yoktur. Ancak, kar şı taraf temyiz yolun a başvurduğu takdirde, di ğer taraf da düzenleyece ği cevap dilekçesiyle karar ı temyiz edebilir.'' V.İNCELEME VE GEREKÇE 28. Mahkemenin 15/6/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucu Orhan Arun'un İhlal İddialar ı Yönünden 29. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un " Bireysel ba şvuru usulü " kenar ba şlıklı 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bireysel ba şvurunun, ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten; ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekir. Hakl ı bir mazereti nedeniyle süresi içinde ba şvuramayan/ar, mazeretin kalkt ığı tarihten itibaren onbe ş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte ba şvurabilirler ... " 30. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) " Başvuru süresi ve mazeret " kena r başlıklı 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bireysel ba şvurunun, ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekir. " 31. Bireysel ba şvurular ın 6216 say ılı Kanun'un 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı ile İçtüzük'ün 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi ş ise ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekmektedir. An ılan düzenlemelerde ba şvuru yolu öngörülen durumlarda bireysel ba şvuru süresinin ba şlang ıcına ilişkin olarak başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten söz edilmekte ise de haberdar olunmayan bir hususta ba şvuru yap ılamayaca ğı dikkate alınarak bu ibarenin nihai karar ın gerekçesinin ö ğrenildiği tarih olarak anla şılmas ı gerekir (A. C. ve di ğerleri [GK], B. No: 2013/1827, 25/2/2016, 25). 32. Bireysel ba şvuru süresinin i şlemeye ba şlamas ı yönünden nihai karar ın gerekçesinin tebli ği, öğrenme şekillerinden biridir ( Mehmet Ali Kurtuldu , B. No: 2013/5504, Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 828/5/2014, 27). Ancak ö ğrenme, gerekçeli karar ın tebliği ile s ınırlı olarak gerçekle şmez; başka şekillerde de ö ğrenme söz konusu olabilir. Ba şvurucunun nihai karar ın gerekçesini dava dosyas ını incelemek suretiyle ö ğrenmesi mümkündür. Bu do ğrultuda dosyadan suret alınmas ı gibi hâllerde ba şvurucunun gerekçeli karar ı öğrendiği kabul edilebilir. Başvurucunun nihai karar ın gerekçesini öğrendiğini beyan etti ği tarih de bireysel ba şvuru süresinin ba şlang ıcı olarak ele al ınabilir (İlyas Türedi , B. No: 2013/1267, 13/6/2013, 21, 22). 33. Bu ba ğlamda Anayasa Mahkemesi henüz avukat ına tebliğ edilmemi ş olmakl a birlikte nihai karar olan gerekçeli Yarg ıtay ilam ının ilk derece mahkemesine ula ştığı, başvurucunun avukat ının ise bireysel ba şvuru formunda bu karardan haberdar oldu ğunu belirttiği tarihten daha önce ilk derece mahkemesine söz konusu ilam ın tebliğe ç ıkar ılmas ı için birden fazla talepte bulundu ğunun anla şıldığı bir bireysel ba şvuruda ba şvuru süresinin avukat ın ilk yaz ılı talep tarihinden itibaren i şlemeye ba şlad ığını kabul etmi ştir. An ılan kararda Anayasa Mahkemesi, gerekçeli nihai karar ilk derece mahkemesine ula ştığından başvurucunun haberdar oldu ğu ve bu durumda UYAP Avukat Bilgi Sistemi'ni kulland ığı görülen ba şvurucu vekilinin nihai karar sonucunu ve gerekçesini kesin olarak ö ğrenme olanağına sahip bulundu ğu konusunda şüphe olmad ığını ifade etmi ştir (Suat Bircan [GK], B. No: 2014/16800, 1/12/2016, 25-27). 34. Ayr ıca Anayasa Mahkemesi Hüseyin A şkan (B. No: 2017/15649, 21/7/2020) karar ında, UYAP evrak i şlem kütü ğünün evrak üzerinde yap ılan işlemleri (doküman oluşturma, düzenleme, imzalama, açma, okuma ve yazd ırma gibi) kay ıt alt ına ald ığını ve kay ıt alt ına al ınan evrak üzerindeki i şlemleri yapan şahs ın ad ı, soyad ı, sıfat ı, birimi, yap ılan işlemin niteli ği, tarih ve saatinin sistemde sakland ığını belirtmiştir. Bu durumda UYAP evrak işlem kütüğü üzerinde yap ılan incelemede ilgili karar ın başvurucu avukat ı taraf ından aç ılarak okunduğu tespit edilmi ş ise ilgililerden bu i şlem s ıras ında nihai karar ın sonucunu öğrenmelerinin beklenece ği ifade etmi ştir (Hüseyin A şkan, 26-29). 35. UYAP üzerinden yap ılan incelemede ba şvurucu Orhan Arun'un e-devlet sistemi üzerinden 5. Hukuk Dairesinin 10/5/2018 tarihli nihai karar ını 1/6/2018 tarihinde 11.41, 12.38 ve 22.40 saatlerinde okudu ğu tespit edilmi ştir. Somut olayda Hüseyin A şkan karar ında belirtilen ilkelerden ayr ılmay ı gerektirir bir husus bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla başvurucu Orhan Arun'un 1/6/2018 tarihinde nihai karar ın sonucunu ö ğrendiği anlaşılm ıştır. Nitekim ilgili usul kurallar ı uyar ınca sürenin münhas ıran tebliğden itibaren i şlemeye başlayacağının kabul edildi ği uygulamalar ın aksine bireysel ba şvuru yolunda ba şvuru süresi, ihlalin öğrenilmesi esas ına bağlanm ıştır (Mehmet Özcan, B. No: 2019/6266, 15/1/2020, 27). 36. Sonuç olarak nihai karardan 1/6/2018 tarihinde haberdar oldu ğu anlaşılan başvurucu Orhan Arun'un otuz günlük bireysel ba şvurusu süresinden sonra 12/7/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulundu ğu anlaşıldığından başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. B. Diğer Başvurucular ın İhlal İddialar ı Yönünden 1. Adil Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia a. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 37. Başvurucular, makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 938. Bireysel ba şvuru sonras ında 25/7/2018 tarihli ve 7145 say ılı Kanun'un 20. maddesiyle, 9/1/2013 tarihli ve 6384 say ılı Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesine Yap ılm ış Baz ı Başvurular ın Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmiştir. 6384 say ılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre yarg ılamalar ın uzun sürmesi, yarg ı kararlar ının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yap ılan ve bu maddenin yürürlü ğe girdiği tarih itibar ıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireysel ba şvurular ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karar ının tebliğinden itibaren üç ay içinde yap ılacak müracaat üzerine Adalet Bakanl ığı İnsan Haklar ı Tazminat Komisyonu Ba şkanl ığı (Tazminat Komisyonu) taraf ından incelenmesi öngörülmü ştür. 39.Ferat Yüksel (B. No: 53984/00, 30/3/2004, 37) karar ında Anayasa Mahkemesi yarg ılamalar ın makul sürede sonuçland ırılmad ığı ya da yarg ı kararlar ının geç veya eksik icra edildiği ya da icra edilmedi ği iddias ıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekle ştirilen bireysel başvurulara ili şkin olarak Tazminat Komisyonuna ba şvuru yolunun ilk bak ışta ulaşılabilir ve ihlal iddialar ıyla ilgili ba şarı şans ı sunma ve yeterli giderim sa ğlama kapasitesi oldu ğunu değerlendirmi ştir. Buna göre Tazminat Komisyonuna ba şvuru yolu tüketilmeden yap ılan başvurunun incelenmesinin bireysel ba şvurunun ikincil niteli ği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak ba şvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle kabul edilemezlik karar ı vermiştir (Ferat Yüksel , 27-36). 40. Mevcut ba şvuruda söz konusu karardan ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. 41. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Mahkemeye Eri şim Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia i. Başvurucular ın İddialar ı 42. Başvurucular, nihai karar ın son denetimi yap ılamad ığından hak arama özgürlüklerinin k ısıtlanmas ı nedeniyle etkili ba şvuru ve adil yarg ılanma haklar ının ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. 43. Anayasa n ın 36. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: "Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünde davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir." 44. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucular ın temel şikâyeti, ilk derece mahkemesi karar ının miktar yönünden kesin oldu ğu gerekçesiyle kanun yolu incelemesinin yap ılmamas ına ilişkin olduğu anlaşıldığından tüm şikâyetler mahkemeye eri şim hakk ı kapsam ında incelenmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 10ii. Değerlendirme (1) Kabul Edilebilirlik Yönünden 45. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. (2) Esas Yönünden (a) Hakk ın Kapsam ı ve Müdahalenin Varl ığı 46. Anayasa'n ın 36. maddesinin birinci f ıkras ında, herkesin yarg ı mercileri önünde davac ı veya daval ı olarak iddiada bulunma ve savunma hakk ına sahip oldu ğu belirtilmi ştir. Dolay ısıyla mahkemeye eri şim hakk ı, Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan hak arama özgürlü ğünün bir unsurudur. Di ğer yandan Anayasa'n ın 36. maddesine " adil yarg ılanma " ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye'nin taraf oldu ğu uluslararas ı sözleşmelerce de güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ının madde metnine dâhil edildiği vurgulanm ıştır. Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'ni (Sözle şme) yorumlayan Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi (A İHM) Sözle şme'nin 6. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının mahkemeye eri şim hakk ını içerdiğini belirtmektedir ( Özbak ım Özel Sa ğlık Hiz. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2014/13156, 20/4/2017, 34). 47. Öte yandan mahkemeye eri şim hakk ı ilk derece mahkemesine dava açma hakk ının yan ı sıra itiraz, istinaf veya temyiz gibi kanun yollar ına başvurma imkân ı tan ınm ış ise an ılan yollara ba şvurma hakk ını da içerir ( Ali Atl ı, B. No: 2013/500, 20/3/2014, 49). 48. Başvurucular ın temyiz iste ğinin dava de ğeri itibar ıyla ilk derece mahkemesi karar ının kesin olmas ı nedeniyle reddedilmesi sonucunda ba şvurucular ın mahkemeye eri şim hakk ına yönelik bir müdahalenin oldu ğu görülmektedir. (b) Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 49. Anayasa'n ın 13. maddesi şöyledir: "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaks ızın yaln ızca Anayasan ın ilgil i maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasan ın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz." 50. Başvuru konusu şikâyetin özü, mahkemeye eri şim hakk ına yap ılan müdahalenin kanuni dayana ğının bulunup bulunmad ığına ilişkindir. (i) Genel İlkeler 51. Anayasa'n ın 35. maddesinin ikinci f ıkras ında, mülkiyet hakk ının ancak kamu yarar ı amac ıyla kanunla s ınırlanabilece ği belirtilmek suretiyle mülkiyet hakk ına yönelik müdahalelerin kanunda öngörülmesi gerekti ği ifade edilmi ştir. Öte yandan temel hak ve özgürlüklerin s ınırland ırılmas ına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'n ın 13. maddesi de hak ve özgürlüklerin ancak kanunla s ınırlanabilece ğini temel bir ilke olarak Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 11benimsemi ştir. Buna göre mülkiyet hakk ına yap ılan müdahalelerde dikkate al ınacak öncelikli ölçüt, müdahalenin kanuna dayal ı olmas ıdır (Ford Motor Company , B. No: 2014/13518, 26/10/2017, 49). 52. Hak ve özgürlüklerin, bunlara yap ılacak müdahalelerin ve s ınırland ırmalar ın kanunla düzenlenmesi bu haklara ve özgürlüklere keyfî müdahaleyi engelleyen, hukuk güvenliğini sağlayan demokratik hukuk devletinin en önemli unsurlar ından biridir ( Tahsin Erdoğan, B. No: 2012/1246, 6/2/2014, 60). 53. Müdahalenin kanuna dayal ı olmas ı öncelikle şeklî manada bir kanunun varl ığını zorunlu k ılar. Şeklî manada kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) taraf ından Anayasa'da belirtilen usule uygun olarak kanun ad ı alt ında ç ıkar ılan düzenleyici yasama işlemidir. Mülkiyet hakk ına müdahale edilmesi ancak yasama organ ınca kanun ad ı alt ında çıkar ılan düzenleyici i şlemlerde müdahaleye imkân tan ıyan bir hükmün bulunmas ı şart ına bağlıdır. TBMM taraf ından ç ıkar ılan şeklî anlamda bir kanun hükmünün bulunmamas ı mülkiyet hakk ına yap ılan müdahaleyi anayasal temelden yoksun b ırak ır (Ali H ıdır Akyol ve diğerleri [GK], B. No: 2015/17510, 18/10/2017, 56). 54. Kanunun varl ığı kadar kanun metninin ve uygulamas ının da bireylerin davran ışlar ının sonucunu öngörebilece ği ölçüde hukuki belirlilik ta şımas ı gerekir. Bir di ğer ifadeyle kanunun kalitesi de kanunilik ko şulunun sa ğlan ıp sağlanmad ığının tespitinde önem arz etmektedir ( Necmiye Çiftçi ve di ğerleri , B. No: 2013/1301, 30/12/2014, 55). Bu bağlamda müdahalenin kanuna dayal ı olmas ı, müdahaleye ili şkin yeterince ula şılabilir ve öngörülebilir kanun hükümlerinin bulunmas ını gerektirmektedir ( Türkiye İş Bankas ı A.Ş. [GK], B. No: 2014/6192, 12/11/2014, 44). 55. Hukuki güvenlik ve hukuki belirlilik ilkeleri hukuk devletinin ön koşullar ındand ır. Kişilerin hukuki güvenli ğini sağlamay ı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi hukuk normlar ının öngörülebilir olmas ını, bireylerin tüm eylem ve i şlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaç ınmas ını gerekli k ılar (AYM, E.2013/39, K.2013/65, 22/5/2013; E.2014/183, K.2015/122, 30/12/2015, 5). Belirlilik ilkesi ise yasal düzenlemelerin he m kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve ku şkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anla şılır ve uygulanabilir olmas ını, ayr ıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalar ına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir (AYM, E.2013/39, K.2013/65, 22/5/2013; E.2010/80, K.2011/178, 29/12/2011). 56. Hukuk kurallar ının ne şekilde yorumlanaca ğı veya birden fazla yorumunun mümkün oldu ğu durumlarda bu yorumlardan hangisinin benimsenece ği derece mahkemelerinin yetkisinde olan bir husustur. Anayasa Mahkemesinin bireysel ba şvuruda derece mahkemelerince benimsenen yorumlardan birine üstünlük tan ımas ı veya derece mahkemelerinin yerine geçerek hukuk kurallar ını yorumlamas ı bireysel ba şvurunun amac ıyla bağdaşmaz ( Mehmet Arif Madenci , B. No: 2014/13916, 12/1/2017, 81). (ii)İlkelerin olaya uygulanmas ı 57. Somut olayda ba şvurucular ın murisi taraf ından aç ılan ve ba şvurucular taraf ından sürdürülen davada 6.500 TL tazminat ödenmesi talep edilmi ş ve bu miktar yap ılan ıslah sonucunda 121.946 TL'ye yükseltilmi ştir. Mahkeme 28/2/2013 tarihinde davay ı kısmen yerinde görerek 121.446 TL kamula ştırmas ız el atma bedelinin ba şvuruculara ödenmesine Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 12karar vermi ştir. Bu karar ı yaln ızca DSİ temyiz etmi ştir. 18. Hukuk Dairesince 25/9/2014 tarihinde el atma bedelinin belirlenmesine yönelik hesaplama yöntemi yerinde görülmeyerek taşınmaz ın dava tarihindeki de ğerinin el koyma tarihindeki nitelikleri esas al ınmak suretiyle belirlenmesi gerekti ğine işaret edilmi ş ve karar bu gerekçeyle bozulmu ştur. 58. Bozmaya uyan Mahkeme bilirki şi refakatinde yeniden yap ılan keşif sonras ı düzenlenen bilirki şi raporunda uyulmas ına karar verilen 18. Hukuk Dairesi karar ındaki hesaplama yöntemine göre bedel belirlenmi ş ve tarla olarak nitelendirilen ta şınmaz ın bedeli 2.974,60 TL olarak tespit edilmi ştir. Mahkeme de bilirki şilerce yap ılan hesaplamaya göre davay ı yasa yolu aç ık olarak 2.974,60 TL üzerinden kabul etmi ştir. Bu durumda başvurucular ın ıslahla art ırdıklar ı 121.446 TL'lik taleplerinden yaln ızca 2.974,60 TL'si kabul edilmiş, kalan 118.471,40 TL'lik k ısm ı ise reddedilmi ştir. Kanun yollar ına başvuru koşullar ının tespitine ili şkin yukar ıda yer verilen yasal düzenlemeler incelendi ğinde kanun yolu başvurusunun incelenebilmesi için ba şvuran taraf ın as ıl isteminin kabul edilmeyen bölümünün dikkate al ınmas ı gerektiği aç ıktır (bkz. 25, 27). 59. Temyiz kanun yolunun kapal ı olduğunu ifade eden 5. Hukuk Dairesi 4650 say ılı Kanun'la de ğişik 2942 say ılı Kanun'un 14. maddesinin üçüncü f ıkras ı uyar ınca kamula ştırma davalar ında payda şlar aras ında zorunlu dava arkada şlığı olmad ığını ve 5219 say ılı Kanun'la değişik 1086 say ılı mülga Kanun'un 427. maddesi uyar ınca 2.190 TL'den az olan ta şınır mal ve alacak davalar ına ilişkin hükümlerin kesin oldu ğunu ifade ederek ba şvurucular ın temyiz istemini reddetmi ştir. Ancak somut olayda Mahkemece reddedilen 118.471,40 TL'li k kısımdan her bir ba şvurucunun hissesine dü şen mebla ğın 39.490,46 TL oldu ğu anlaşılmaktad ır. 60. Somut olayda her bir ba şvurucu yönünden davan ın reddedilen k ısm ının 5. Hukuk Dairesince temyiz s ınırı olduğu belirtilen 2.190 TL'nin üzerinde oldu ğu hâlde temyi z isteminin incelenmeksizin reddine karar verildi ği anlaşılmaktad ır. Dolay ısıyla kanunun yoruma aç ık olmayan hükmüne ayk ırı olarak temyiz isteminin incelenmeksizin reddedilmesinin kanuni bir dayana ğı bulunmad ığı sonucuna var ılm ıştır. 61. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucular ın Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence altına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 2. Mülkiyet Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 62. Başvurucular ın mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğine karar verildi ğinden usulüne uygun kamula ştırma işlemi yap ılmaks ızın ve bedeli ödenmeksizin ta şınmaza e l konulmas ı ile el atma bedelinin dü şük belirlenmesi nedenleriyle mülkiyet hakk ının ihlal edildiği iddialar ına ilişkin şikâyetleri bu a şamada incelenmemi ştir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 63. 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 13(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 64. Başvurucular ihlalin tespit edilmesini istemi ş, 150.000 TL maddi ve 150.000 T L manevi tazminat talebinde bulunmu şlard ır. 65. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 66. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 67.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar ın kendisine ula ştığı mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlalin sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). 68.İncelenen ba şvuruda kanun yolu ba şvurusunun ilk derece mahkemesince verilen karar ın kesin oldu ğu gerekçesiyle incelenmeksizin reddedilmesi nedeniyle ba şvurucular Banu Didem Sezer ve Dürrünev Volkan' ın mahkemeye eri şim haklar ının ihlal edildi ği sonucuna ulaşılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. 69. Bu durumda mahkemeye eri şim hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 14yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örne ğinin yeniden yarg ılama yap ılmak amac ıyla Yarg ıtay ilgili hukuk dairesine gönderilmesini sa ğlamak üzere Adana 3. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir. 70.İhlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılaman ın yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. 71. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.894,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucular Banu Didem Sezer ve Dürrünev Volkan'a mü ştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle A. 1. Ba şvurunun ba şvurucu Orhan Arun yönünden süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Başvurucular Banu Didem Sezer ve Dürrünev Volkan yönünden makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 3. Başvurucular Banu Didem Sezer ve Dürrünev Volkan yönünden mahkemeye erişim hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Başvurucular Banu Didem Sezer ve Dürrünev Volkan yönünden Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkemeye erişim hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin ihlalin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak amac ıyla Yarg ıtay ilgili hukuk dairesine gönderilmesini sa ğlamak üzere Adana 3. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2015/47, K.2016/206) GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucular ın tazminat taleplerinin REDD İNE, E. 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.894,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucular Banu Didem Sezer ve Dürrünev Volkan'a MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, F. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal faiz UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2018/23695 Karar Tarihi : 15/6/2021 15G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 15/6/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN