TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MEHMET EMiN ;E ;i BA VURUSU (Ba vuru Numarasi: 2015/9524) Karar Tarihi: 9/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu : 2015/9524 : 9/1/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURCU Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M.EminKUZ Ali KOZAN Mehmet Emin ;E ;i I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru; telefon, ziyaret ve havalanduma haklanndan haftahk yararlandmlmamas1 nedeniyle ozel hayata ve aile hayatma sayg1 hakkmm i
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MEHMET EMiN ;E ;i BA VURUSU (Ba vuru Numarasi: 2015/9524) Karar Tarihi: 9/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu : 2015/9524 : 9/1/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURCU Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M.EminKUZ Ali KOZAN Mehmet Emin ;E ;i I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru; telefon, ziyaret ve havalanduma haklanndan haftahk yararlandmlmamas1 nedeniyle ozel hayata ve aile hayatma sayg1 hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili$kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 18/5/2015 tarihinde yapilm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur . 4. Komisyonunca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir . 5. Boltim Ba$kam tarafmdan ba$vurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap1lmasma ve adli yard1m talebinin kabultine karar verilmi tir . 6. Ba vuru belgelerinin bir omegi bilgi i ;in Adalet Bakanhgma (Bakanhk) gonderilmi tir. Bakanhk gorti tinti bildirmi tir . Ba vurucu Bakanhk gorti tine kar 1 beyanda bulunmam1 tlr. III. OLAY VE OLGULAR 7. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle olaylar ozetle oyledir: 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/9524 : 9/1/2019 8. Ba vurucu hakk:mda, izmir (kapatilan) Devlet Guvenlik Mahkemesinin 24/11/1998 tarihli karanyla Devletin egemenligi altznda bulunan topraklardan bir lasmznzn devlet idaresinden ayzrmaya r;alz:Jma sm;undan, 1/3/1926 tarihli ve 765 say1h miilga Turk Ceza Kanunu'nun 125. maddesi uyannca oliim cezasma hukmedilmi tir. 9. 7/5/2004 tarihli ve 5170 say1h Kanun ile yap1lan degi iklikle Anayasa'dan oliim cezas1 ile ilgili maddelerin 91kanlmas1 uzerine 21/7/2004 tarihli ve 5218 say1h Kanunla Turk Ceza Kanunu'nda yer alan olum cezas1 ile ilgili maddeler de 91kanlarak bu su9lara verilen cezalara kar 1hk miiebbet agzr hapis cezasz 6ng6riilmu tiir. 5218 say1h Kanun'un ge9ici 11. maddesi ile de miiebbet agzr hapis cezaszna donu turiilen kesinle mi cezalar, agzrla:jtzrzlmz:J miiebbet hapis cezaszna donu tiiriilmu tiir. 10. 1/6/2005 tarihli ve 5237 say1h Turk Ceza Kanunu'nun 45. maddesi ile su9 kar 1hgmda uygulanan yaptmm olarak cezalar, hapis ve adli para cezalan eklinde duzenlenmi tir . 11. Amlan yasal degi iklikler gozetilerek oltim cezasmm kaldmlmas1 nedeniyle Ad1yaman Cumhuriyet Ba savc1hgmm 16/11/2002 tarihli muddetnamesi ile ba vurucunun cezas1 muebbet agir hapis cezas1 olarak belirlenmi tir. 12. Ba vurucunun Adana F Tipi Kapah Ceza infaz Kurumuna nakledilmesinden sonra yaptig1 ba vuru sonucu Adana Cumhuriyet Ba savc1hg1 2/7/2007 tarihli muddetname ile ba vurucunun cezasm1 muebbet hapis cezas1 olarak tespit etmi tir. Ba vurucunun ziyaret9i gorii hakk:1 ile havaland1rma hakk:1m kullanma talebi Adana infaz Hakimliginin 14/11/2007 tarihli karanyla ba vurucu hakk:mda duzenlenen muddetnamede cezanm muebbet hapis cezas1 olarak belirlenmi oldugu vurgulanarak kabul edilmi tir. 13. Ba vurucu 10/11/2014 tarihinde Bolu F Tipi Kapah Ceza infaz Kurumuna sevk edilmi ; Bolu Cumhuriyet Ba savc1hg1 tarafmdan duzenlenen 24/11/2014 tarihli muddetname ile ba vurucunun infaza esas cezas1 agzrla:jtzrzlmz:J miiebbet hapis cezasz olarak tespit edilmi tir. 14. Ba vurucu; infazm muebbet hapis cezasma gore ger9ekle tirilmesi gerektigini belirterek telefonla gorii me, ziyaret ve havaland1rma haklanndan haftahk olarak yararlandmlmasm1 ve lehine olan haklann iade edilmesini Bolu infaz Hakimliginden (infaz Hakimligi) talep etmi tir. infaz Hakimliginin 6/3/2015 tarihli karanyla ba vurucunun talepleri reddedilmi tir. Amlan kararda, Bolu Cumhuriyet Ba savc1hgmm 24/11/2014 tarihli muddetnamesiyle hukumliinun cezasmm agirla tmlm1 muebbet hapis cezas1 olarak belirlendigi vurgulanarak talebin reddine, 13/12/2004 tarihli 5275 say1h Ceza ve Guvenlik Tedbirlerinin infaz1 Hakk:mdaki Kanun'un 25. maddesinde yer alan yasal haklann kullandmlmasma hukmedilmi tir. 15. infaz Hakimliginin karanna kar 1 yap1lan 1tiraz ise Bolu Agir Ceza Mahkemesinin 16/4/2015 tarihli karanyla reddedilmi tir. Mahkeme, karann usule ve yasaya uygun oldugunu belirtmi tir. 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/9524 : 9/1/2019 16. Nihai karar ba vurucuya 24/4/2015 tarihinde teblig edilmi tir. 17. Ba vurucu, 18/5/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. IV. iLGiLi HUKUK 18. 5 218 say1h Kanun'un 1. maddesinin ilgili kism1 oy ledir: "A) 1.3.1926 tarihli ve 765 sayzlz TurkCeza Kanununun; 3) 13 iincii maddesinin birinci fikrasz ile ikinci fikrasznzn ilk ciimlesi a$agzdaki $ekilde degi$lirilmi$lir. Agzr hapis cezasz, agzrla$tzrzlmz$ miiebbet, miiebbet veya muvakkattir. Agzrla$tzrzlmz$ miiebbet agzr hapis cezasz ve miiebbet agzr hapis cezasz hiikiimliiniin hayatz boyunca devam eder. 24) 125 inci maddesinde yer alan 'oliim' ibaresi, 'agzrla$tzrzlmz$ miiebbet agzr hapis' olarak degi$firilmi$lir." 19. 5218 say1h Kanun'un ge9ici 11. maddesi oyledir: "Oliim cezalarz 3.8.2002 tarihli ve 4771 sayzlz ;e$illi Kanunlarda Degi$iklik Yapzlmaszna jfi$kin Kanun hiikiimlerine gore miiebbet agzr hapis cezaszna donii$fiiriilenlerin kesinle$mi$ cezalarz, bu Kanunun yiiriirliige girmesiyle birlikte, kendiliginden agzrla$tzrzlmz$ miiebbet agzr hapis cezaszna donii$iir. Bu hiikiimliilerin, ceza infaz kurumunda ge ;irecekleri sure ile infaz usulii, hiikmii veren mahkeme tarafindan ve dosya iizerinden saptanzr. " 20. 5237 say1h Kanun'un "Cezalar" kenar ba hkh 45. maddesi oyledir: "Sue; kar$zlzgznda uygulanan yaptzrzm olarak cezalar, hapis ve adlf para cezalarzdzr. " 21. 5275 say1h Kanun'un ''Agzrla:jtmlmz :J miiebbet hapis cezasznzn infazz" kenar ba hkh 25. maddesi oyledir: "(l) Agzrla$tzrzlmz$ miiebbet hapis cezasznzn infazz rejimine ait esaslar a$agzda gosterilmi$tir: 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/9524 : 9/1/2019 a) Hukumlu, tek ki$ilik odada barzndmlzr. b) Hukumluye, gunde bir saat ac;zk havaya ;1kma ve spar yapma hakkz tammr. c) Risk ve guvenlik gerekleri ile iyile$tirme ve egitim ;alz$malarznda gosterdigi gayret ve iyi hale gore; hukumliinun, a91k havaya pkma ve spar yapma sures; uzattlabilecegi gibi kendisi ile aym unitede kalan hukumliilerle temasta bulunmaszna s1mrl1 olarak izin verilebilir. d) Hukumlii, ya$adzgz yerin olanak verdigi ve idare kurulunun uygun gorecegi bir sanat veya meslek etkinligini yurutebilir. e) Hukumlu, kurum idare kurulunun uygun gordugu hallerde ve onbe$ gunde bir kez olmak uzere (f) bendinde gosterilen ki$ilere, suresi on dakikayz ge ;memek uzere telefon edebilir. j) Hukumluyu; e$i, altsoy ve ustsoyu, karde$leri ve vasisi, belirlenen gun, saat ve ko$ullar i ;erisinde onbe$ gunliik aralzklarla ve gunde bir saati ge ;memek uzere ziyaret edebilirler. g) Hukumlu hir;bir suretle ceza infaz kurumu d1$znda r;alt$tmlamaz ve kendisine izin verilmez. h) Hukumlu, kurum i ; yonetmeliginde belirtilenlerin d1$znda herhangi bir spar ve iyile$tirme faaliyetine kattlamaz. 1) Hukumlunun cezaszmn infazzna, hi ;bir surette ara verilemez. Hukumlu hakkznda uygulanacak tum sagltk tedbirleri, ttbbf tetkik ve zorunluluklar hari ; ceza infaz kurumlannda, mumkun olmad1g1 takdirde tam te$ekkullu Devlet ya da universite hastanelerinin tek ki$ilik ve yuksek guvenlikli mahkum kogu$larznda uygulanzr." 22. 5275 say1h Kanun'un "Mahkitmiyet hukmunun yorumunda veya c;ektirilecek cezanzn hesabznda duraksama" kenar ba hkh 98. maddesinin ilgili klsm1 oyledir: "(l)Mahkumiyet hukmununyorumunda veya r;ektirilecek cezanzn hesabznda duraksama olursa, cezanzn kzsmen veya tamamen yerine getirilip getirilemeyecegi ileri suruliir ya da sonradan yururliige giren kanun, hukumliinun lehinde olursa, duraksamanzn giderilmes1 veya yerine getirilecek cezanzn belirlenmesi i ;in hukmu veren mahkemeden karar istenir. " V. iNCELEME VE GEREK(:E 23. Mahkemenin 9/1/2019 tarihinde yapm1 oldugu toplantlda ba vuru incelenip geregi dii iiniildii: 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/9524 : 9/1/2019 A. Ba vurucunun iddialan ve Bakanhk Gorii ii 24. Ba vurucu; hakkmdaki ':Hum cezasmm yasa degi iklikleri sonucunda mtiebbet hapis cezasma denk geldigini, 2006-2014 y11lan arasmda tutuldugu farkh infaz kurumlannda cezasmm mtiebbet hapis cezasma gore infaz edildigini, Bolu Ceza infaz Kurumuna nakledildikten sonra ise agirla tmlm1 mtiebbet hapis cezas1 olarak mtiddetname dtizenlenmesi sonucu daha once kulland1g1 haklannm k1s1tland1gm1 belirtmi tir. Ba vurucu, cezasm1 5275 say1h Kanun'da mtiebbet hapis cezas1 i9in ongortilen infaz rejimine gore 9ekmesi gerektigini, ag1rla tmlm1 mtiebbet hapis cezas1 eklinde mtiddetname dtizenlenmesi nedeniyle haftahk gorti me, telefon hakk1 ve havalandirma haklanndan yararlanamad1gm1, taleplerinin de mahkeme tarafmdan haks1z olarak reddedildigini vurgulayarak adil yarg1lanma ve ozel hayata sayg1 hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti ttir. Ba vurucu aynca, bireysel ba vuru har9 ve masraflanm kar ilama imkamnm bulunmad1gm1 belirterek adli yard1m talebinde bulunmu tur . 25. Bakanhk gorti tinde; infaz Hakimligince 24/11/2014 tarihli mtiddetnamede ba vurucunun agirla tmlm1 mtiebbet hapis cezasmm infaz edildigi hususunun dikkate almd1g1, ba vurucunun infaz ko ullanna dair ikayetlerinin amlan mtiddetnamenin ve 5275 say1h Kanun'un 25. maddesinin uygulanmasmm sonucu oldugu vurgulanarak Anayasa'da yer alan hak ve ozgtirltiklerin ihlal edilmedigi belirtilmi tir. B. Degerlendirme 26. Bireysel ba vuru yolunun ikincil niteligi geregi Anayasa Mahkemesine ba vuruda bulunabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollannm ttiketilmesi zorunludur. Ba vurucunun, bireysel ba vuru konusu ikayetini oncelikle ve stiresinde yetkili idari ve yarg1sal mercilere usultine uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip oldugu bilgi ve delilleri zamanmda bu makamlara sunmas1 ve bu stire9te dava ve ba vurusunu takip etmek i9in gerekli ozeni gostermi olmas1 gerekir Usmail Bugra j:Jfek, B. No: 2013/1177, 26/3/2013, 17). 27. Ba vuruya konu olayda ba vurucunun iddialannm oztintin yukanda amlan yasal degi ikliklerin bir sonucu olarak hakkmda dtizenlenen mtiddetnameler nedeniyle farkh infaz rejimlerinin uygulamasma yonelik oldugu anla 1lmaktad1r. Aynca ba vurucunun haklannm k1s1tlanma sebebinin de hakkmda dtizenlenen 10/11/2014 tarihli mtiddetnamede infaza esas cezanm agirla tmlm1 mtiebbet hapis cezas1 olarak belirlenmesi nedeniyle 5275 say1h Kanun'un 25. maddesinin uygulanmasmdan kaynakland1g1, infaz Hakimliginin de bu durumu vurgulad1g1 gortilmti ttir. 28. Somut olayda infaz rejimiyle ilgili farkh uygulamalann ba vurucu hakkmda dtizenlenen mtiddetnamelerden kaynakland1g1 anla 1lmaktadir. ilgili mevzuat 9er9evesinde mtiddetnamelere kar 1 htikmti veren mahkeme veya ba vurucunun bulundugu yerdeki htikmti veren mahkeme ile aym derecedeki mahkemeye itiraz ba vurusu yap1labilmesi mtirnktindtir. Bu kapsamda ba vurucunun 5275 say1h Kanun'un 98. maddesi geregi htikmti veren mahkemeden yerine getirilecek cezanm belirlenmesi i9in karar talep ettigine ya da hakkmdaki mtiddetnameye itiraz ettigine dair bilgi ve belge sunmad1g1 gortilmti ttir. Dolay1s1yla ba vurucunun mevcut yarg1sal yollan ttiketmeden bireysel ba vuruda bulundugu anla 1lmaktadir . 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/9524 : 9/1/2019 29. A91klanan gerek9elerle ba vurunun diger kabul edilebilirlik ko ullan yonlinden incelenmeksizin ba vuru yollannzn tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Ozel hayata ve aile hayatma sayg1 hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ba vuru yollannzn tuketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say1h Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin (2) numarah fikras1 uyannca tahsil edilmesi magduriyetine neden olacagmdan adli yard1m tale bi kabul edilen ba vurucunun yarg1lama giderlerini odemekten T AMAMEN MUAF TUTULMASINA 9/1/2019 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Dye Ba kan Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 Dye Muammer TOP AL Dye Celal Mtimtaz AKINCI Dye M.EminKUZ 7