Anayasa Mahkemesi

TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR HAYDAR AKTEPE VE HAL İSE AKTEPE BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2016/3030) Karar Tarihi: 28/1/2020 Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Recep KÖMÜRCÜ Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPALM. Emin KUZRecai AKYEL Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucular : 1. Haydar AKTEPE 2. Halise AKTEPE Vekili : Av. Sinan DEM İR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; ceza infaz kurumunda tutulan hükümlünün sa ğlık pe

TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR HAYDAR AKTEPE VE HAL İSE AKTEPE BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2016/3030) Karar Tarihi: 28/1/2020 Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Recep KÖMÜRCÜ Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPALM. Emin KUZRecai AKYEL Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucular : 1. Haydar AKTEPE 2. Halise AKTEPE Vekili : Av. Sinan DEM İR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; ceza infaz kurumunda tutulan hükümlünün sa ğlık personeli ve ceza infaz kurumu görevlilerinin ihmalleri nedeniyle ölmesi ve bu olaya ili şkin etkili bir ceza soruşturmas ı yürütülmemesi nedenleriyle ya şam hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurucular taraf ından 2016/3030 numaral ı başvuru 12/2/2016 tarihinde, 2016/5641 numaral ı başvuru ise 22/3/2016 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvurular, ba şvuru formlar ı ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. 2016/5641 numaral ı baş vuru dosyas ının konu bak ımından hukuki irtibat nedeniyle 2016/3030 numaral ı başvuru dosyas ı ile birleştirilmesine, incelemenin 2016/3030 numaral ı dosya üzerinden yap ılmas ına ve diğer dosyan ın kapat ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucular, Bakanl ığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 3III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ula şılan ve Elaz ığ Cumhuriyet Ba şsavc ılığından (Cumhuriyet Başsavc ılığı) temin edilen soru şturma dosyalar ındaki bilgi ve belgelere göre olaylar özetle şöyledir: 9. Başvurucular, silahl ı terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanarak 10/3/2014 tarihinde Elaz ığ E Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna ( İnfaz Kurumu) konulan, 1988 do ğumlu Ç.A.n ın babas ı ve annesidir. Ç.A. rahats ızlanarak 4/11/2014 tarihinde İnfaz Kurumunda vefat etmiştir. . 10. Ölüm olay ı nedeniyle Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 2014/16503 numaraya kayde n derhâl ve resen soru şturma başlatm ıştır. Bu kapsamda 4/11/2014 tarihinde Adli T ıp Kurumu (ATK) Elaz ığ Adli T ıp Şube Müdürlü ğü taraf ından gerçekle ştirilen otopsi i şlemine dair tutanakta Ç.A.n ın ölümünde haricî bir travmatik etkinin söz konusu olmad ığı, lenfomaya (hodgkin veya nonhodgkin) sekonder akci ğer enfeksiyonu ve/veya di ğer komplikasyonla r sonucu öldü ğü kanaati bildirilmi ştir. Raporda ayr ıca şahs ın ceza infaz kurumunda ike n ölmesi nedeniyle ölümünde ba şkaca bir etken olup olmad ığının tespiti için İstanbul ATK taraf ından ileri toksikolojik ve patolojik inceleme yap ılmas ı gerektiği bildirilmi ştir. 11. Başvurucular 12/11/2014 tarihli dilekçeyle yak ınlar ının ölümünde ihmali olduğunu ileri sürdükleri İnfaz Kurumu personeli ile sa ğlık personeli hakk ında Cumhuriyet Başsavc ılığına suç duyurusunda bulunmu ştur. Cumhuriyet Ba şsavc ılığı taraf ından 2014/17080 numaraya kaydedilen soru şturma 2014/16503 numaral ı soruşturmayla birleştirilmiştir. 12. Daha sonra Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 3/4/2015 tarihinde, Elaz ığ Eğitim ve Araştırma Hastanesinde (Hastane) görevli sa ğlık personeli hakk ında görevi kötüye kullanm a suçuna ili şkin soruşturman ın -söz konusu şüphelilerin soru şturulmas ının soruşturma izni verilmesine ba ğlı olmas ı nedeniyle- ayr ılmas ına ve 2015/4709 numaraya kayde n yürütülmesine karar vermi ştir. A. Ceza İnfaz Kurumu Personeli Hakk ında Yürütülen Ceza Soru şturmas ı Süreci (2014/16503 Numaral ı Soruşturma) 13. Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 5/11/2014 tarihinde İstanbul ATK'dan, otopsi s ıras ında elde edilen numuneler üzerinde toksikolojik inceleme yap ılmas ını istemiştir. Bu inceleme sonucunda düzenlenen rapor İstanbul ATK taraf ından 6/3/2015 tarihinde iletilmi ştir. 14. Cumhuriyet Ba şsavc ılığı taraf ından 17/11/2014 tarihli müzekkereyle Hastaneden Ç.A.ya ait tüm tedavi evrak ının her bir servis için ayr ıca dosyalanmak suretiyle iletilmesi istenmi ştir. 15. Hastane taraf ından 26/11/2014 tarihinde iletilen yaz ıda, Ç.A.n ın 22/10/2014 tarihinde Kulak Burun Bo ğaz (KBB) Poliklini ğine getirildi ği, muayenesi sonras ı bu servise yat ırılarak tedavi edildi ği bildirilmi ştir. Yaz ı ekindeki belgelerin incelenmesi neticesinde teşhisin akut lenfadenit olarak yaz ıldığı ve epikriz raporundan Ç.A.n ın 22/10/2014 tarihinde KBB servisine yat ış yapt ığı, rapora "1,5 ayd ır boyunda ve vücudun de ğişik yerlerinde yer yer LAP'la r çıkm ış, hasta tan ı amaçl ı yat ırılmış, lenf biopsisi istenmi ş, 23/10/2014 tarihinde Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 4boyundan lenf biopsisi al ındı, patolojiye gönderildi, patoloji sonucu takibi taraf ınızdan yapılacak sonucu ç ıkınca hasta kontrole gelecek" notunun dü şüldüğü ve Ç.A.n ın 24/10/2014 tarihinde taburcu edildi ği anlaşılmaktad ır. Dosya kapsam ındaki belgelerden patoloji raporunun 11/11/2014 tarihinde düzenlendi ği görülmü ştür. 16. Yine yaz ıya ekli belgelerden Cildiye Poliklini ğince yap ılan muayeneye ait 20/10/2014 tarihli ultrason raporunda cilt alt ında lenf nodlar ına rastland ığının belirtildiği görülmüştür. Ayr ıca Ç.A.n ın 16/10/2014 tarihinde Aile Hekimli ği girişiyle, 21/10/2014 tarihinde ise Gastroenteroloji ve Gö ğüs Poliklinikleri giri şiyle kan tahlillerinin al ındığı anlaşılm ıştır. 17. Cumhuriyet Ba şsavc ılığı taraf ından 20/11/2014 tarihli yaz ıyla İnfaz Kurumundan; olay tarihinde Ç.A.ile ayn ı koğuşta kalan hükümlü/tutuklular ın tan ık olarak beyanlar ı al ınmak üzere haz ır edilmeleri, İnfaz Kurumunun içi, d ışı ve d ış kap ısı önünde rahats ızlanan Ç.A.ya müdahale edilmesine dair görüntüleri içeren kamera kay ıtlar ının iletilmesi, Ç.A.n ın İnfaz Kurumuna al ındığı tarihten vefat tarihine kadar Hastaneye müracaat ına ilişkin yaz ılı başvurular ının ve bu taleplere dair i şlemlerin bildirilmesi istenmiştir. 18. İnfaz Kurumu 21/11/2014 tarihli yaz ıyla ayn ı koğuşta kalanlar ın aç ık kimlik bilgilerini ve bu şahıslar ın beyanlar ının al ınmak üzere Cumhuriyet Ba şsavc ılığında haz ır edilecekleri tarihi bildirmi ş, ayr ıca kamera kay ıtlar ıyla İnfaz Kurumundaki sa ğlık dosyas ını iletmiştir. 19. İletilen sa ğlık dosyas ındaki sağlık fişinin incelenmesi neticesinde Ç.A.n ın Kuruma giri şi sonras ı ilk muayenesinin 11/3/2014 tarihinde yap ıldığı ve genel durumunun iyi olduğunun not edildi ği görülmü ştür. Bu belgeye göre Ç.A. 25/4/2014 ve 7/5/2014 tarihlerinde İnfaz Kurumu doktoru taraf ından muayene edilerek gastrit ve dermatit teşhisleriyle ilaç tedavisi alm ış, 21/5/2014 tarihinde Hastanenin Dermatoloji Poliklini ğine sevk edilmi ş; 28/5/2014, 30/5/2014 ve 4/6/2014 tarihlerinde İnfaz Kurumu doktoru taraf ından muayene edilerek gerilim, ba şağrısı, miyalji ve ülser te şhisleriyle ilaç tedavisi alm ış; 9/6/2014 tarihinde Hastanenin Dermatoloji Poliklini ğine sevk edilmi ş, 11/6/2014 tarihinde İnfaz Kurumu doktoru taraf ından muayene edilerek kab ızlık teşhisiyle ilaç tedavisi alm ış, 23/6/2014 ve 26/6/2014 tarihlerinde Hastanenin Ultrason ve Dermatoloji Poliklini ğine sevk edilmiş, 2/7/2014 tarihinde İnfaz Kurumu doktoru taraf ından muayene edilerek ülser teşhisiyle ilaç tedavisi alm ış, 11/9/2014 ve 16/9/2014 tarihlerinde Hastanenin Dermatoloji Polikliniğine sevk edilmi ş, 19/9/2014 ve 26/9/2014 tarihlerinde İnfaz Kurumu doktoru taraf ından muayene edilerek miyalji ve konjuktivit te şhisleriyle ilaç tedavisi alm ış, 1/10/2014 tarihinde İnfaz Kurumu doktoru tetkik istemi ş, 10/10/2014 tarihinde İnfaz Kurumu doktoru taraf ından muayene edilerek kronik tonsilit te şhisiyle ilaç tedavisi alm ış, 16/10/2014,17/10/2014 ve 20/10/2014 tarihlerinde Hastanenin Cildiye, Dahiliye, Gö ğüs Hastal ıklar ı ve Gastroenteroloji Polikliniklerine sevk edilmi ş, 21/10/2014 ve 23/10/2014 tarihlerinde Hastanenin KBB Poliklini ğine, son olarak da 3/11/2014 tarihinde Hastanenin Acil Poliklini ğine sevk edilmi ştir. 20. Dosya kapsam ındaki belgelerden Ç.A.n ın İnfaz Kurumunun dört farkl ı doktoru (M.A.D., Y.Y., A.E. ve C. Ş.) taraf ından çeşitli tarihlerde muayene edildi ği, ayr ıca 24/4/2014 tarihinde revire ç ıkma talebinde bulunmas ı üzerine 25/4/2014 tarihinde Kurum doktoru taraf ından muayene edildi ği tespit edilmi ştir. Başvuru dosyas ındaki belgelerde Ç.A.n ın başka talep dilekçesine rastlanmam ıştır. Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 521. Sağlık dosyas ındaki belgelerde Cildiye Poliklini ğine ait 26/6/2014 tarihli ultrason raporunda " Fokal kitlesel lezyon saptanmam ıştır" tespiti oldu ğu görülmü ştür. 22. Cumhuriyet Ba şsavc ılığının 26/11/2014 tarihli yaz ısından İnfaz Kurumu taraf ından iletilen, olay yerini gösterir CD'nin adli emanete al ındığı anlaşılm ıştır. 23. Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 11/12/2014 tarihli müzekkereyle, Ç.A.n ın İnfaz Kurumundaki sa ğlık dosyas ının incelenmesinden şahs ın 3/11/2014 tarihinde acil olarak Hastaneye sevk edildi ğinin tespit edilmesi nedeniyle Hastaneden, 3/11/2014 tarihinden taburcu i şlemleri yap ılana dek gerçekle ştirilen tüm i şlemlere ait bilgi ve belgelerin iletilmesini istemi ştir. 24. 18/12/2014 tarihli yaz ıyla Hastane taraf ından iletilen belgede, Ç.A.n ın akut tonsillit tan ısıyla Acil Poliklini ğine sevk edildi ği, yat ışının yap ılmad ığı, muayene sonucunda kendisine önerilerde bulunularak İnfaz Kurumuna gönderildi ği belirtilmi ş; yap ılan işlemle r ile ilaçlar ın dökümünü içeren hasta tetkik belgesi ve folyo fatura belge ekinde gönderilmi ştir. 25. Cumhuriyet Ba şsavc ılığı taraf ından 3/4/2015 tarihinde İnfaz Kurumundan istenmesi üzerine 6/4/2015 tarihinde Ç.A.n ın ölümü nedeniyle İnfaz Kurumu personeli hakk ında yürütülen disiplin soru şturmas ına dair evrak iletilmi ştir. 26. Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 26/5/2015 tarihinde ba şvurucu Haydar Aktepe'nin müşteki olarak beyan ını alm ıştır. Başvurucu, beyan ında İnfaz Kurumu personeli ve o ğlunun tedavisini yapan doktorlar hakk ındaki şikâyetinin devam etti ğini belirtmi ştir. 27. Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 24/11/2014 tarihinde Ç.A. ile ayn ı koğuşta kalan Y.O., A.B. ve A.G.nin tan ık olarak beyanlar ını alm ıştır. A.G.nin beyan ının ilgili k ısm ı şöyledir: "...yaklaşık 3-3,5 aydan beri ayn ı koğuşta kal ıyorduk, bundan yakla şık 40 gün kadar önce [Ç.de] bir rahats ızlık başlad ı, boynunda şişlikler oluşmuştu vücudunun baz ı yerlerinde morarmalar vard ı, ameliyat oldu, bu süre zarf ında çok şey yemiyordu sürekli su içiyordu, haftada bir kaç defa hastaneye gidip geliyordu, olay tarihinde de ö ğlen saatlerind e rahats ızlanmas ı sonucu hastaneye gitti ak şam saatlerinde geri döndü, yata ğına yatt ı, sabah saat 06.30 s ıralar ında gardiyan ın uyarmas ıyla ben uyand ım benim kulaklar ım biraz a ğır işitir öncesini duymad ım, kalkt ığımda koğuşta kalan [A. ve Y.nin] [Ç.nin] kollar ına girmiş olduğunu gördüm, görevlilerde ordayd ı bende yard ımc ı oldum alt katta bulunan tekerlekli sandalyeye oturtarak ana kap ıya götürdük ancak nefes almakta zorlan ıyordu, kendisini bırakt ıktan sonra biz ko ğuşa döndük daha sonra ö ğrendik ki [Ç.] vefat etmi ş, ben koğuşta kald ığım süre zarf ında [Ç.nin] hastaneye gidi şi konusunda herhangi bir zorlama dah a doğrusu gitmemesi konusunda kendisine zorluk ç ıkar ıldığına şahit olmad ım her defas ında hastaneye gidip geldi, ancak hastal ığına bir teşhis konamam ıştı, neden öldü ğü konusunda da henüz bir bilgim yok, hastanede tetkiklerinin devam etti ğini biliyorum..." 28. A.B.nin beyan ının ilgili k ısm ı şöyledir: "...yaklaşık 3-3,5 aydan beri ayn ı koğuşta kal ıyorduk, bundan yakla şık 40 gün kadar önce [Ç.de] bir rahats ızlık başlad ı, boynunda şişlikler oluşmuştu vücudunun baz ı yerlerinde morarmalar vard ı, bu süre zarf ında boynundan ve k ıl dönmesi nedeniyle ameliyatla r olmuştu, ama hastal ığına henüz te şhis konmam ıştı, [Ç.] bu rahats ızlığı süresi boyunca her Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 6talep ettiğinde cezaevi idaresince ilgili sa ğlık kuruluşuna gönderildi, olay tarihinde ö ğlen saatlerinde rahats ızlanmas ı üzerine hastaneye gitti, ak şam saat 18:30 s ıralar ında geri geldi, biz öğlen kendisini kollar ına girerek ayakta göndermi ştik ancak geldi ğinde sedye ile getirildi, ko ğuşa geldiğinde yata ğına yat ırdık nefes almakta güçlük çekiyordu, biz durumu görevlilere bildirdik görevliler geldiler kendisine hastaneye götürebileceklerini söylediler, o da beni ambulansla gönderecekseniz giderim aksi halde zaten yar ın kontrolüm var pataloji sonucum ç ıkacak hastaneye gidece ğim o nedenle ba şka araçla gitmem dedi. kendisine biraz yoğurt yedirdik ancak gece sabaha do ğru tekrar rahats ızland ı, arkada şlarla birlikt e kendisini gelecek olan ambulansa bindirmek üzere alt kata indirdik, ana kap ıya kada r götürdük, orada bulunan sedyeye yat ırdık, ancak durumu çok kötüydü nefes alam ıyordu, kendisini b ırakt ıktan sonra biz ko ğuşa tekrar geldik daha sonra öldü ğünü öğrendik, bu süre zarf ında iki üç günde bir hastaneye gidip geliyordu ancak te şhis konulamam ıştı, son günde durumu çok kötüydü, olay günü her defas ında çağırdığımızda cezaevindeki görevliler koğuşa geldiler, ambulans olmayaca ğı gerekçesiyle gitmek istemedi, hastal ığının teşhisinin ne olduğunu bilmiyorum..." 29. Y.O.nun beyan ının ilgili k ısm ı şöyledir: "...3-3,5 ay kadar beraber ayn ı koğuşta kald ık, olay tarihiden yakla şık 40 gün kada r önce yüzünde bir sivilce ç ıktı, daha sonra deri alt ında yağ bezesi olu ştu, sonra [Ç.] bu yağ bezelerinin ( şişlik) artt ığını söyledi, bu süreçte s ık s ık doktora gidip geldi, olay gününden bir gün önce şikayeti yine artm ıştı her taraf ında şişlik vard ı, hatta dilinde de şişlik vard ı normal konuşam ıyordu ayr ıcı 3 günden beri tuvalete gitmedi ğini hemoroidinin patlad ığını söyledi , sıkıntılar ı vard ı, bunun üzerine cezaevi idaresine durumu bildirildi onlarda hastaney e göndereceklerini söylediler, o gün saat ö ğleden sonra 15.30 s ıralar ında hastaneye gitti, giderken ayakta duram ıyordu, iki arkada ş koluna girerek kendisine yard ımc ı oldu, hastanede yat ışının yap ılacağını zannediyorduk ak şam saat 18:00- 18:30 s ıralar ı gardiyan geldi, arkada şınızı getirdik yard ımc ı olun dedi, iki arkada ş kendisine yard ımc ı olduk, koğuşa geldi, yata ğına yat ırdık, k ıl dönmesinden dolay ı daha önce ameliyat yap ıldığını oran ın tekrar patlad ığını dikiş at ıldığını söyledi, o gece birden çok kez cezaevindeki görevl i memurlar ı çağırdık, [Ç.] durumunun iyi olmad ığını söyledik onlarda her seferinde geldiler [Ç.ye] bakt ılar, gece saat 22:00 s ıralar ıydı, geldiklerinde durumunun kötü oldu ğunu görünce seni hastaneye götürelim diye teklif ettiler, ancak [Ç.] ambulansla m ı götüreceksiniz diye sordu, normalde ring arac ı ile götürürler dedi o da ancak ambulansla gidebilece ğini ring arac ıyla gidemeyece ğini söyledi, yar ın hastanede biopsi ald ıklar ını bir kaç gün içerisinde sonucunun ç ıkacağını daha do ğrusu yar ın ç ıkacağını söylemişler, ambulansla gidilmeyecekse ben yar ın zaten hastaneye gidece ğim diyerek kabul etmedi, gece saatleri olmu ştu, uzun saatlerdir yemek yememi şti, içeriden yo ğurda biraz tuz katt ık, [Ç.ye] yedirdik, sabah saat 05:00 s ıralar ıydı kendisini kötü hissetti ğini söyledi, a ğrıdan sağa sola dönmeye ba şlam ıştı yatağına yatam ıyordu, bizde yere battaniyenin üzerine yat ırdık, ben ölüyorum, bari cezaevinde ölmeyeyim hastanede öleyim dedi, bizde personeli ça ğırdık, onlarda 112 ye bildirmek üzere tekrar gittiler, bir süre sonra ambulans ın geldiğini söylediler, arkada şlarla beraber kolundan tutarak alt kata indirdik alt katta bulunan tekerlekli sandalyeye oturttuk cezaevinin giri şine kadar götürdük, vard ığımızda ambulans gelmemişti, orada bulunan sedyeye yat ırdık zannediyorum ölmü ştü, biz orada b ırak ıp bizi tekrar ko ğuşa götürdüler, yakla şık 30 dakika sonra görevliler gelip [Ç.nin] vefat ettiğini söylediler, olay tarihinden yakla şık 20- 25 gün önce sadece [Ç.] hastaneden sevkli oldu ğunu ancak hastaneye gidemedi ğini söyledi, cezaevi idaresi de hastane taraf ından kendilerine bildirim yap ılmad ığını beyan ettiler, ancak iki üç gün sonra hastaneye sevki oldu, zannediyorum babas ı bu hususta cezaevi idaresi ile görü şmüş [Ç.] de yaz ılı dilekçe verere k tedavisinin devam etmesini istemi şti. Son k ırk gün içerisinde [Ç.nin] 8-10 defa ko ğuştan ayr ıldığını gördüm..." Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 730. İnfaz Kurumu görevlileri olan T.Ç., N.S., A.B. ve E.Ç.nin 5/11/2014 tarihinde, M.A ve Ad.B.nin ise 7/11/2014 tarihinde tan ık olarak beyanlar ı Cumhuriyet Ba şsavc ılığı taraf ından al ınm ıştır. Ad.B.nin beyan ının ilgili k ısm ı şöyledir: "...Olay tarihinde saat ak şam 18.30 s ıralar ında göreve ba şlad ım. Vardiya Başmemuru olarak görev yap ıyordum. İnfaz Koruma Ba şmemuru [M.A.] ile birlikte göreve ba şlad ık. Görevi devrald ığımızda bizden önceki arkada şlar [Ç.] isimli hükümlünün gündü z saatlerinde hastaneye gönderildi ğini ancak doktorlar ın yat ış yapmad ığını hükümlünün ayn ı gün akşam saatlerinde cezaevine tekrar getirildi ğini, durumuna dikkat edin yeeniden rahats ızlan ırsa hastaneye gönderin dediler. Ak şam saat 21.00 s ıralar ında diğer arkada ş [M.A.] ve Sağlık memuru [A.B.] ile birlikte ko ğuşa gittik. Hasta ile görü ştük. Bişey söylemedi. 'seni hastaneye tekrar gönderelim' dedik ancak 'ben gitmek istemiyorum gidiş gelişlerde rahats ız oluyorum' dedi. Durumu kötü de ğildi. Bizde kendisine tekrar durumunun kötüleşmesi halinde bize haber verin gönderelim dedik. Ko ğuştan ayr ıldık. Ayr ıca ben o gün nöbetçi sa ğlık memuru ve yine psikososyal servisinde görevli infaz koruma memur u [E.Ç.nin] hükümlüyü s ık s ık kontrol etmeleri konusunda uyard ım. Sabah saat 06.00 sıralar ında infaz koruma memuru ve ayn ı zamanda revirde görevli [N.] telefonla beni arad ı. 112'yi aray ın hükümlü fenala ştı dedi. Bizde 112'yi arad ık. Hastay ı kap ı alt ına (ana kap ıya) getirin dedik. Çünkü 112 Acil Servis arac ı veya görevlileri içeri girememektedir. Bizde ana kap ıya geldik. Bu s ırada hükümlü nefes alam ıyordu. Sa ğlık görevlisi [A.B.] kalp masaj ı yapt ı. Ancak hükümlü eks oldu. Bu s ırada 112 acil görevlileri geldi..." 31. M.A.n ın beyan ının ilgili k ısm ı şöyledir: "...Olay tarihinde saat ak şam 18.30 s ıralar ında göreve ba şlad ım. Vardiya Başmemuru olarak görev yap ıyordum. İnfaz Koruma Ba şmemuru [Ad.B.] ile birlikte göreve ba şlad ık. Görevi devrald ığımızda bizden önceki arkada şlar [Ç.] isimli hükümlünün gündü z saatlerinde hastaneye gönderildi ğini ancak doktorlar ın yat ış yapmad ığını hükümlünün ayn ı gün akşam saaatlerinde cezaevine tekrar getirildi ğini, durumuna dikkat edin yeniden rahats ızlan ırsa hastaneye gönderin dediler. Ak şam saat 21.00 s ıralar ında diğer arkada ş [Ad.B.] ve Sağlık memuru [A.B.] ile birlikte ko ğuşa gittik. Hasta ile görü ştük. Bişey söylemedi. 'seni hastaneye tekrar gönderelim' dedik ancak 'ben yeni hastaneden geldim . Ayr ıca k ıl dönmesi vard ı onu ald ılar ben gitmek istemiyorum gidi ş gelişlerde rahats ız oluyorum, ben tuvalete gidemiyorum, bana bir plastik sandalye verin' dedi. Bizde kendisine verdik. Durumu kötü de ğildi. Bizde kendisine tekrar durumunun kötüle şmesi halinde biz e haber verin gönderelim dedik. Ko ğuştan ayr ıldık. Ayr ıca ben o gün nöbetçi sa ğlık memuru ve yine psikososyal servisinde görevli infaz koruma memuru [E.Ç.nin] hükümlüyü s ık sık kontrol etmeleri konusunda uyard ım. Ayn ı gün saat 04.00 s ıralar ında nöbetçiler [E.] ve [T.nin] yan ına gittim. hükümlünün ak şamki gibi oldu ğunu söylediler. Sabah saat 06.00 - 06.30 s ıralar ında infaz koruma memuru ve ayn ı zamanda revirde görevli [N.] telefonla ben i arad ı. 112'yi aray ın hükümlü fenala ştı dedi. Bizde 112'yi arad ık. Hastay ı kap ı alt ına (ana kap ıya ) getirin dedik. Çünkü 112 Acil Servis arac ı veya görevlileri içeri girememektedir. Bizde ana kap ıya geldik. Bu s ırada hükümlü nefes alam ıyordu. Sa ğlık görevlisi [A.B.] kalp masaj ı yapt ı. Ancak hükümlü eks oldu. Bu s ırada 112 acil görevlileri geldi. Onlard a müdahale ettiler..." 32. E.Ç.nin beyan ının ilgili k ısm ı şöyledir: "...olay tarihinde 18:30 da göreve ba şlad ım, ben psiko sosyal servisi sa ğ bölümde görev yapmaktay ım, buraya PSS servisi derler, yani ben psikolojik sorunlar ı bulunan mahkumlar ın kald ığı koğuşlarda görev yapmaktay ım, olay tarihinde de 18:30'da görevime başlad ım, biz görevi devrald ığımızda normal ko ğuşlardan 11 ko ğuşta kalan [Ç.] isimli mahkumun gündüz saatlerinde hastaneye götürüldü ğünü akşam saatlerinde geri Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 8getirildiğini söylediler, durumunun da yar ın belli olaca ğını bize ilettiler, ben o ko ğuşta görevli [T.Ç.ye] yeni göreve ba şlamas ı nedeniyle dikkatli ol s ık s ık kontrol et dedim, göreve başlay ınca şahs ın kald ığı koğuşa gittik 4 ki şi kal ıyorlard ı, zannediyorum saat 19.3 0 sıralar ıydı, say ımdan sonra ko ğuşa giderek kontrol ettik, bunun üzerine ben durumu revir e ve infaz koruma ba şmemurlar ı [Ad.B.] ve [M.A.ya] bildirdim, beraber tekrar gittik, biz e kap ıda bekledik, sa ğlık memuru ve ba ş memurlar hükümlü ile görü ştüler, hasta bugün hastaneye gitti ğini biyopsi sonuçlar ının ç ıkmad ığını yar ın belli olaca ğını söyledi, hastaneye gönderebilece ğimizi söyledik, ancak hasta sonuçlar ının yar ın belli olaca ğını şu an gitmek istemediğini söyledi, ko ğuştan bunun üzerine ayr ıldık, ben de kendi görev yapt ığım yere gittim, ben yine de [T.ye] sık s ık kontrol et dedim, sabah saat 06:15 s ıralar ıydı buton yand ı, revirci [N.] ile [T.] koğuşa gittiler, bende infaz koruma ba ş memurlar ı [Ad.B.] ve [M.A.ya] haber verdim, bende ko ğuşa gittim, [T.ye] hemen bir tekerlekli sandalye yada sedye getirmesini söyledim, [N.] de 112'ye haber vermek üzere revire ç ıktı, ben [T.] ve 3 mahkum birlikte kuca ğımızda hükümlü [Ç.yi] indirdik, tekerlekli sandalyeye bindirdik hemen 112 nin geleceği ana kap ıya götürdük, bu s ırada nefes almakta güçlük çekiyordu h ırıltılı nefes alıyordu, ana kap ıda sedyeye yat ırdık, revirde görevli sa ğlık memuru kalp masaj ı yapmaya başlad ı, bizde [T.yle] birlikte mahkumlar ı koğuşuna götürmek üzere oradan ayr ıldık, bir süre sonra 112 gelmi ş, biz sonradan duyduk ve hükümlünün eks oldu ğunu öğrendik..." 33. A.B.nin beyan ının ilgili k ısm ı şöyledir: "...ben Ruh Sa ğlığı ve Hastal ıklar ı hastanesi personeliyim, Sa ğlık Bakanl ığıyla Adalet Bakanl ığı aras ında yap ılan anlaşma gereği nöbet usulüyle cezaevinde kalan ve psikolojik sorunlar ı bulunan hükümlülere ili şkin olarak hastane görevlisi olarak görev yapmaktay ım, olay tarihinde bu tür hastalara bakmak amac ıyla revirde görevliydim, sabah saat 08.00 de göreve ba şlad ım 24 saat nöbet tutmaktay ım, benim oradaki görevim psikolojik s ıkıntılar ı bulunan mahkumlara yard ımc ı olmad ır, benim ayr ıca diğer mahkumlar ın sağlık sorunlar ına bakmakla görevim yoktur, ancak ben yinede yard ımc ı olmaktay ım, olay tarihinde infaz koruma memuru [N.S.] ile görev yap ıyordum, gündüz saatlerinde görev yapt ığım s ırada telefon çald ı telefona ben bakt ım o s ırada gündüz saatlerinde görev yapan sa ğlık personeli [Y.Y.] görev yap ıyordu, telefonu açt ığımda [Ç.] isimli hükümlünün rahats ız olduğunu söylediler ben sa ğlık personeli [Y.] işi olduğu için revire do ğru gittim ancak a şağıya indiğimde hastan ın revir giri ş kap ısına getirildi ğini gördüm, ayaklar ında morluk vard ı, halsizdi, yukar ıya ç ıkarak [Y.ye] bilgi verdim ve 112 yi arad ım 112 geldi, şahs ı hastaneye gönderdim, ak şam saat 18:30 s ıralar ıydı sağlık personeli [Y.nin] mesaisi bitmi şti, bu hastan ın getirildi ğini söylediler, evraklar ını revire getirdiler, bakt ığımda hemoroid ve k ıl dönmesine ba ğlı iltihap oldu ğu yaz ıyordu, saat 20:30 s ıralar ında telefonla arad ılar bu mahkumun rahats ız olduğunu söylediler, ben bunun üzerine ko ğuşa gittim, bakt ığımda gündüz olan tabloyu gördüm, benim gidip bu hastaya bakma gibi bir hükümlülü ğüm olmamas ına rağmen bunu yapt ım, yan ındaki arkada şlar ın kötü oldu ğunu söyledi o günde hastaneye gidip gelmi şti, baş memurlarla görü şüp tekrar gönderebilirsek göndereceğimizi söyledim, Ba şmemurlar [Ad.B.] ve [M.A.ya] haber verdim, tekrar onlarla birlikte ko ğuşa gittik, hükümlüyü uyand ırdık, hastaneye gitmek istiyorsa gönderelim dedik, kendisi gitmek istemedi, patoloji sonucunun henüz belli olmad ığını yar ın ç ıkabileceğini, ç ıkarsa zaten yar ın hastaneye gidip tedavi olaca ğını söyledi, zaten hastanede de bir şey yapm ıyorlar, dedi. Koğuş arkadaşlar ına herhangi bir s ıkıntı olmas ı halinde haber vermelerini söyleyere k koğuştan ayr ıldım. saat zannediyorum 06:00 s ıralar ıydı [N.S.] yan ıma gelerek hüküml ü [Ç.nin] rahats ız olduğunu söyledi, 112'yi arad ı, yaklaşık 5 dakika sonra beni tekra r arad ılar, t ıbbi malzemeleri alarak hemen ana kap ıya geçtim oraya getirmi şlerdi, ambulans ı bekliyorlard ı, [Ç.] sedyede yat ıyordu, bakt ığımda eks olmu ştu, kalp masaj ı yapt ım, anca k geri dönmedi, bu s ırada ambulans geldi onlarda bakt ılar hükümlünün eks oldu ğunu söylediler, yukar ıda belirtti ğim gibi benim bu tür hastalara bakma yükümlülü ğüm yoktur sadece psikolojik sorunlar ı olan hastalara yard ım etmem ile görevliyim di ğer mahkumlara Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 9sağlık memurlar ı yard ım etmektedir ayr ıca haftan ın belirli günleri d ışarıdan doktorlar gelerek muayene etmektedirler, ayr ıca revirde görevli sa ğlık memurlar ının hastay ı hastaneye sevk yetkileri bulunmamaktad ır, biz durumu ilgili personele bildiririz, yetki onlardad ır,..." 34. N.S.nin beyan ının ilgili k ısm ı şöyledir: "...infaz koruma memuru olarak görev yapmaktay ım, cezaevinde revirde görev yapmaktay ım, revirde olay günü bir sa ğlık memuru [A.B.] ile beraber görev yapmaktayd ım, revirde gece saatlerinde doktor bulunmaz, doktorlar sadece gündüz saatlerinde haftan ın belirli günleri muayeneye gelirler, olay tarihinde ben sabah saat 08:00 de göreve ba şlad ım 24 saat mesai yapmaktay ım, gece saat 03.00 s ıralar ıydı revirde görevliydim, bu s ırada infa z koruma memuru olan [T.] telefonla beni arad ı, 11 koğuşta kalan bir hükümlünün rahats ızland ığını söyledi ben hemen 11 ko ğuşa gittim, ko ğuşa gittiğimde infaz koruma memuru [T.] ordayd ı koğuşta 4 kişi vard ı, koğuşta isminin sonradan [Ç.] olduğunu öğrendiğim hükümlü yat ıyordu, zaten gündüz saatinde bu hastan ın kanser şüphesi il e hastaneye gitti ğini akşam saat 18:00 s ıralar ında hastaneden döndü ğünü biliyordum, ko ğuşa geldiğimde arkada şlar ı 1 haftadan beri yemek yemedi ğini söylediler bende bir şeyler yedirelim dedim, dolaptan yo ğurt ç ıkard ım biraz ısınmas ını bekledim, sonra hastaya yoğurdu yedirin dedim, hasta konu şmuyordu, daha sonra aya ğa kalkt ı oturdu, yo ğurt yedi, ben tekrar görev alan ıma gittim bu s ırada ne hükümlü [Ç.] ne de yan ındaki hükümlüler hastan ın hastaneye kald ırılmas ı yönünde herhangi bir talepte bulunmad ılar, bunun üzerin e ben görev yerime döndüm, sa ğlık memuru [A.B.ye] durumu anlatt ım bana s ık s ık kontrol edin dedi, saat 06:00 s ıralar ında telefonla yine beni görevli [T.] çağırdı, koğuşa gittim, nefes al ıp vermekte güçlük çekiyordu, hükümlünün hastaneye gitmesi gerekir siz hastay ı haz ırlay ın ben 112 acile haber veriyorum dedim, hükümlü [Ç.] ' ben ölürsem hastanede öleyim' diye sesleniyordu, ben ordaki görevliye ve hükümlülere hastay ı haz ırlayarak ana kap ıya getirin 112'i arayaca ğım dedim, revire ç ıktım, ve 112 Acil servisi arad ım, ana kap ıya ve askerlere haber verdim, ve ana kap ıya doğru gittim, hasta ana kap ıya gelmişti, kap ıdaki sedyeye yat ırdık, şahıs nefes alam ıyordu, zannediyorum kalbi durmu ştu, sağlık memur u kontrol etti, sa ğlık memuru kalp masaj ı yapt ı ancak hastan ın eks oldu ğunu söyledi, 112 de gelince tekrar muayene edince hastan ın öldüğünü söylediler..." 35. T.Ç.nin beyan ının ilgili k ısm ı şöyledir: "... olay tarihinde ak şam saat 18:30 s ıralar ında gece vardiyas ına başlad ım, yaklaşık 13 koğuş sorumlulu ğum alt ındayd ı, benden önce nöbetçi olan arkada ş bana 11. Ko ğuşta üs t katta kalan hükümlü [Ç.A.n ın] hasta oldu ğunu, s ık s ık kontrol etmem gerekti ğini söyledi bende tamam dedim, ben göreve yeni ba şlad ığım için ba şmemurun talimat ı varm ış, bir süre sonra yan ıma infaz koruma memuru [E.Ç.] geldi, gece boyunca arkada şım ile birlikt e koğuşta kontrolünü yapt ık, uyar ı olmas ı nedeniyle özellikle 11 numaral ı [Ç.A.n ın] kald ığı koğuş sık s ık kontrol ettim, bu ko ğuşta onunla birlikte 3 hükümlü daha kalmaktayd ı, gece zannediyorum saat 03:00ü geçmi şti, bu s ırada koğuştan bir ses geldi ko ğuştan hükümlülerden birisi [Ç.] isimli hükümlünün kustu ğunu söyledi, bende ko ğuşun kap ısını açt ım, şahıs kustuğunu gördüm, kap ıyı tekrar kapatarak revir görevlisi [N.S.ye] habe r verdim, geldi beraber ko ğuşa girdik, ko ğuşta oturuyordu yan ındaki hükümlüler bir haftad ır bir şey yemedi ğini söylediler, [N.] yoğurt verelim dedi, ko ğuştaki hükümlüler yo ğurdu bira z ısıtarak hükümlü [Ç.ye] verdiler, bu s ırada biz tekrar ko ğuştan ç ıktık, zannediyorum saat 06:15 s ıralar ıydı, koğuşun içerisinde dü ğmeye bas ınca ben tekrar ko ğuşa gittim, hüküml ü [Ç.] 'ben ölüyorum, burada ölmek istemiyorum beni hastaneye götürün' dedi, yine revirc i [N.yi] çağırdım, [N.] geldi, durumu görünce ben 112 Acile haber veriyorum, siz hükümlüyü haz ırlay ın dedi. Bende haz ırlanmas ını bekledim, yan ımda [E.Ç.] vard ı, koğuşa girdiğimizde arkadaşlar ı kolundan tutmu ştu bizden yard ım istediler yard ımc ı olduk, hükümlü [Ç.yi] Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 10kucağımıza alarak ana ç ıkış kap ısına doğru 112 gelene kadar kap ıya götürelim dedik, bu sırada nefes al ış verişi hırıltı çıkıyordu, üç mahkumda bu s ırada bize e şlik etti çünkü kendisi ağırdı, ana kap ının yan ındaki sedyeye yat ırdıktan sonra sonra ben üç mahkumu yerlerin e götürmek üzere onlar ı alarak tekrar ko ğuşa döndüm, ondan sonra hükümlünün öldü ğünü duydum..." 36. Cumhuriyet Ba şsavc ılığı taraf ından 28/12/2015 tarihinde İnfaz Kurumu görevlileri hakk ında görevi kötüye kullanma suçu aç ısından kovu şturmaya yer olmad ığına karar verilmi ştir. Gerekçenin ilgili k ısm ı şöyledir: "...otopsi sonucunda [Ç.A.n ın] ölümünde harici bir travmatik etkinin söz konusu olmad ığı, kendisinde var olan lenfomaya sekonde akci ğer enfeksiyonu ve di ğer komplikasyonlar sonucu öldü ğünün anla şıldığı ancak şahs ın cezaevinde hükümlü iken ölmesi ölümünde ba şkaca bir etkenin olup olmad ığının tespiti için doku ve orga n örneklerinin İstanbul Adli T ıp Kurumu Ba şkanl ığına gönderilmesine karar verildi ği, müştekilerin vekilleri arac ılığıyla Cumhuriyet Ba şsavc ılığımıza vermiş olduklar ı şikayet dilekçesi ile ölümünden önce hastal ığı nedeniyle tedavisini yapan [E.] Eğitim ve Ara ştırma hastanesinde görevli doktorlar ile cezaevi yetkilileri hakk ında şikayette bulundu ğu, Cumhuriyet Ba şsavc ılığımızca cezaevi yetkililerinin ve ayn ı koğuşta kalan di ğer hükümlülerin beyanlar ına başvurulduğu, tedavisine ili şkin [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesine ait t ıbbi evraklar ın temin edildi ği, İstanbul Adli T ıp Kurumu Başkanl ığından gelen tetkikler sonucunda otopsiye yapan Adli T ıp Uzman ının düzenlemi ş olduğu 25/3/201 5 tarihli rapordan da anla şılacağı üzere [Ç.A.n ın] ölümünde harici travmatik bir etkinin söz konusu olmad ığı, kendisinde var olan Lenfoma, sekonde akci ğer enfeksiyonu ve di ğer komplikasyonlar nedeniyle öldü ğünün bildirildi ği anlaşılmış ise de, mü ştekiler vekilinin hükümlü [Ç.A.n ın] ölümünden önce tedavisi gerçekle ştiren [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi yetkililerinden şikayetçi olmalar ı, [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi yetkililerinin memur olmalar ı ve görevleriyle ilgili i şledikleri iddia edilen suçlar ın 448 3 say ılı yasa gere ğice soruşturma iznine tabi olmas ı nedeniyle [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi görevlileri hakk ındaki soru şturma evrak ının ayr ılarak soru şturma defterinin 2015/4709 s ıras ına kaydedilmesine karar verildi ği, şüpheli doktorlar hakk ında Elaz ığ Valiliğinin 05/6/2015 tarih ve 2015/67 say ılı karar ı ile soruşturma izni verilmemesine dair karar verildi ği, karara mü ştekiler vekilinin itiraz ı üzerine Malatya Bölge İdare Mahkemesinin 06/11/2015 tarih ve 2015/156-176 say ılı karar ı ile soru şturma izn i verilmemesine ili şkin karar ın kald ırıldığı, soruşturman ın halen devam etti ği, Cezaevi görevlileri hakk ında yap ılan idari soru şturma sonucunda görevlerini ihmal etmedikleri gerekçesiyle disiplin cezas ı ile cezaland ırılmalar ına yer olmad ığına dair karar verildiği, Dosya kapsam ı, tan ık beyanlar ı dikkate al ındığında, ölen [Ç.A.n ın] cezaevinde kald ığı sırada rahats ızlığı nedeniyle birden çok kez cezaevi yönetimine ba şvurduğu, cezaevi yönetimince hüküm [Ç.A.n ın] sağlık kuruluşlar ına sevk edildi ği, tedavisinin devam etti ği, olay gününden bir gün öncede rahats ızlanmas ı nedeniyle tekrar cezaevi idaresine başvurmas ı üzerine hastaneye sevk edildi ği, hastanede yap ılan işlemler s ıras ında taburc u edildiği, saat 18.30 s ıralar ında cezaevine geldi ği, koğuşta bulundu ğu sırada rahats ızlanmas ı üzerine cezaevi görevlilerinin ko ğuşa geldiği, cezaevi görevlilerini n kendisini hastaneye gönderebileceklerini söyledikleri, ancak hükümlü [Ç.A.n ın] yar ın hastanede kontrolü oldu ğunu, patoloji sonuçlar ının ç ıkmas ı nedeniyle zaten hastaney e gideceğini belirterek hastaneye gitmek istemedi ği, durumunun a ğırlaşmas ı üzerine cezaevi idaresince ambulans ça ğrıldığı, ambulans ın beklendi ği s ırada görevlilerce tekerlekli sandalyeye oturtularak cezaevi giri ş kap ısına götürüldü ğü, sedyeye yat ırıldığı, anca k ambulans gelmeden öldü ğünün anla şıldığı, şüpheli cezaevi görevlilerinin görevlerini ihma l Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 11ettiklerine ve ihmalleri sonucu hükümlü [Ç.A.n ın] ölümüne neden olduklar ına dair haklar ında kamu davas ı aç ılmas ını gerektirecek delil bulunmad ığı tüm soru şturma dosya kapsam ından anla şılmakla; ..." 37. Karara kar şı başvurucular taraf ından yap ılan itiraz, Elaz ığ Sulh Ceza Hâkimliğinin (Hâkimlik) 7/1/2016 tarihli karar ıyla kararda isabetsizlik bulunmad ığı gerekçesiyle reddedilmi ştir. 38. Hâkimli ğin karar ı 13/1/2016 tarihinde tebli ğ edilmiş ve başvurucular 12/2/2016 tarihinde 2016/3030 numaral ı bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. B. Sağlık Personeli Hakk ında Yürütülen Ceza Soru şturmas ı Sürec i (2015/4709 Numaral ı Soruşturma) 39. Cumhuriyet Ba şsavc ılığı taraf ından 3/4/2015 tarihinde verilen ay ırma karar ı (bkz. 12) sonras ında 6/4/2015 tarihinde, Elaz ığ Valiliğinden (Valilik) Hastanede görevli sağlık personeli yönünden 2/12/1999 tarihli ve 4483 say ılı Memurlar ve Di ğer Kamu Görevlilerinin Yarg ılanmas ı Hakk ında Kanun uyar ınca soruşturma izni verilmesi istenmi ştir. 40. Yap ılan ön inceleme sonucunda düzenlenen 3/6/2015 tarihli raporda, başvurucular ın yak ınının teşhis ve tedavisinde görev alan onbir doktordan N.Ö. hakk ında soruşturma izni verilmesi, ön inceleme s ıras ında al ınan beyanlar ında diğer on doktor hakk ında başvurucular ın şikâyetinin olmamas ı nedeniyle di ğerleri hakk ında soruşturma izni verilmemesi yönünde kanaat bildirilmi ştir. N.Ö. hakk ında soru şturma izni verilmesine yönelik kanaatte N.Ö.nün hastay ı muayene etti ği, servise yat ışını yapt ığı, uygun ko şullarda biopsi materyalini ald ığı fakat hastaya ve ailesine gerekli bilgilendirmeyi tam ve düzgün yapmad ığı, yap ılan eksik bilgilendirme nedeniyle görev ihmalinin bulundu ğu belirtilmi ştir. 41. Valilik taraf ından 5/6/2015 tarihinde, KBB Hastal ıklar ı Uzman ı N.Ö., Gö ğüs Hastal ıklar ı Uzman ı S.M.T., Deri ve Zührevi Hastal ıklar ı Uzmanlar ı İ.E., F.Ç.G., N.G.G., E.A., pratisyen hekimler H.T. ve A.P., Patoloji Uzman ı G.Y., Genel Cerrahi Uzman ı F.E., Gastroenteroloji Uzman ı A.Ş. hakk ında soruşturma izni verilmemesine karar verilmi ştir. 42. Söz konusu karara kar şı başvurucular ın itiraz ını inceleyen Malatya Bölge İdare Mahkemesi 6/11/2015 tarihli karar ıyla Valilik karar ının kald ırılmas ına ve haklar ında ön soruşturma yap ılanlar hakk ında soru şturma izni verilmesine karar vermi ştir. Kararda; başvurucular ın yak ınının birden fazla kez hastaneye götürüldü ğü, her seferinde do ğru teşhis konulamadan geri getirildi ği, kesin te şhise otopsi sonucunda ula şıldığı, tedavi sürecinde ilgililerin ihmali oldu ğuna dair emarelerin bulundu ğu, ölümle sonuçlanan olay ın detayl ı olarak Savc ılık aşamas ında araştırılmas ının gerekece ği, ön inceleme raporu ve ekli belgelerin isnat edilen fiilden dolay ı ad ı geçen kamu görevlilerinin tamam ı hakk ında Savc ılık taraf ından soruşturma yap ılmas ını gerektirecek nitelik ve yeterlilikte oldu ğu değerlendirmelerine dayan ılm ıştır. 43. Soruşturma izni verilmesi karar ı üzerine Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 10/8/2015 tarihinde ATK'dan taksirle ölüme neden olma ve görevi kötüye kullanma suçlar ından yürütülen soru şturma kapsam ında bahse konu doktorlar ın kusur durumunun tespitine dair rapor istemi ştir. Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 1244. ATK'n ın 20/1/2016 tarihli raporuyla Ç.A.n ın muayene ve tedavi sürecinde yer alan sağlık personeli ile İnfaz Kurumu görevlilerine kusur atfedilemeyece ği kanaati bildirilmi ştir. Raporun ilgili k ısımlar ı şöyledir: "... Uzm. Dr. [S.M.T.nin] al ınan ifadesinde, 'kendisinin [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesinde Gö ğüs Hastal ıklar ı Uzman ı olarak görev yapt ığını, Hastan ın jandarma nezaretinde poliklinikte kendisine geldi ğini. Muayene ve anemnezden sonra Akci ğer Röntgeni ve gerekli kan tetkiklerinin istendi ğini, hasta sonuçlar ı göstermek için tekra r kendisine ba şvurmad ığından hasta hakk ında taraf ından herhangi bir i şlem yap ılmad ığını beyan etti ği, 5- Uzm. Dr. [İ.E.nin] alınan ifadesinde, 'kendisinin [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesinde Deri ve Zührevi Hastal ıklar ı Uzman ı olarak görev yapt ığını, ad ı geçen hastay ı tan ımad ığını ancak İnfaz Koruma Memurlar ı eşliğinde geldi ğinden hat ırlad ığını, hastan ın kliniğe başvuru şikayetleri, yap ılan fiziki muayene ve hastadan al ınan sözel anamnez sonucundaki, 09/6/2014 tarihindeki muayenesinde deri alt ı dokunun lokal enfeksiyon u (Pannikülit) dü şünüldüğünü, hastaya bilgi verilerek, tedavisinin düzenlenip, reçetesinin verildiğini, tedavinin klinik seyrini gözlemek amac ıyla 15 (on be ş) gün sonraya kontrole çağrıldığını' beyan etti ği, 6- Uzm. Dr. [F.Ç.G.nin] al ınan ifadesinde; 'kendisinin [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesinde Deri ve Zührevi Hastal ıklar ı Uzman ı olarak görev yapt ığını, ad ı geçen hastay ı tan ımad ığını ancak İnfaz Koruma Memurlar ı eşliğinde geldi ğinden hat ırlad ığını. Hastan ın Kliniğe başvuru şikayetleri, yap ılan fiziki muayene ve hastadan al ınan sözel anemne z sonucunda, 20/10/2014 tarihindeki muayenesinde lenfadenopati ön tan ısının düşünüldüğünü, tan ımlanmam ış yumuşak doku bozuklu ğu tan ısıyla yüzeyel doku U S istenilip, sonucun ç ıkmas ına mukabil sonuçlarla birlikte Hastanemiz Kulak Burun Bo ğaz Kliniğine başvurmas ının önerildi ğini' beyan etti ği, 7- Dr. [H.T.nin] al ınan ifadesinde; 'kendisinin [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi Acil Servisinde Pratisyen Hekim olarak görev yapt ığını. Acil Serviste hergün 4 (dört) hekimin nöbet tuttu ğunu, hastan ın kabul i şleminin kendisi taraf ından yap ıldığını ancak hast a yoğunluğu nedeniyle di ğer Nöbetçi Doktor [A.P.] taraf ından hastan ın muayenesinin yap ıldığını, Hastay ı muayene eden Dr. [A.P.] olduğundan hasta hakk ında herhangi bir bilgisinin bulunmad ığını' beyan etti ği, 8- Uzm. Dr. [G.Y.nin] al ınan ifadesinde; 'kendisinin [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesinde Patoloji Uzman ı olarak görev yapt ığını. Ad ı geçen hastadan alman biyopsi materyalinin 22/10/2014 tarihinde patolojiye geldi ğini. Gerekli i şlemler materyal üzerinde yap ıldıktan sonra 24/10/2014 tarihinde incelenmek üzere kendisine geldi ğini, Malignite yönünden ku şkulu durum dü şünüldüğünden, hizmet al ımı sözleşmesi ile çal ıştığımız [F.] Üniversitesi Hastanesi Patoloji Klini ğine 30/10/2014 tarihinde tan ı için gerekli boyamala r yap ılmak üzere gönderildi ğini, [F.] Üniversitesi Hastanesinden gelen özel boyanmalar kendisi taraf ından değerlendirildi ğini, Non spesifik boyanmalar ın varl ığının tan ıya yard ımc ı olamad ığını. Bölüm içi ve bölüm d ışı yap ılan konsültasyonlar sonucunda kesin tan ı verilemedi ğinden hastan ın ileri bir merkezde de ğerlendirilmesini uygun gördü ğünü, 11/11/2014 tarihinde raporu sonuçland ırdığını beyan etti ği, 9- Uzm. Dr. [N.Ö.nün] al ınan ifadesinde; 'kendisinin [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesinde Kulak Burun Bo ğaz Hastal ıklar ı Uzman ı olarak görev yapt ığını, Hastan ın polikliniğe geldiğinde boynunda 2 ayd ır geçmeyen LAB lar ının olduğunu. Hastaya tan ı Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 13amaçl ı lokal anestezi alt ında biyopsi önerildi ğini, hastan ın kabul etti ğini, yat ırılarak ameliyathane şartlar ında lokal anestezi alt ında biyopsi al ındığını, hastan ın genel durumu iyi olduğunu, haliyle taburcu edilerek patoloji sonucunu getirmesi söylendi ğini' beyan ettiği, 10- Uzm. Dr. [N.G.G.nin] al ınan ifadesinde; 'kendisinin [E.] Eğitim ve Ara ştırına Hastanesinde Deri ve Zührevi Hastal ıklar ı Uzman ı olarak görev yapt ığını, Ad ı geçen hastay ı tan ımad ığını ancak İnfaz Koruma Memurlar ı eşliğinde geldi ğinden hat ırlad ığını. Hastan ın poliklini ğe daha önce ayn ı şikayetlerle ba şvurduğunu, düzenlenen tedaviye rağmen herhangi bir düzelme olmad ığını beyan ederek ba şvurduğunu. Hastadan al ınan anamnez ve daha önceki tetkik ve tedavilerinin incelenmesi neticesinde Yüzeyel Doku US istendiğini ve Yüzeyel Doku US sonucunda herhangi bir kitle tespit edilmedi ğini. Kesin tan ı ve biyopsi için Plastik Cerrahi poliklini ğine başvurmas ı önerilerek 2 (iki) ay sonra kontrole çağrıldığını, Hastaya gerekli önerilerde bulunuldu ğunu' beyan etti ği, 11- Uzm. Dr. [E.A.] ifadesinde; 'kendisinin [E.] Eğitim ve Ara ştırına Hastanesinde Deri ve Zührevi Hastal ıklar ı Uzman ı olarak görev yapt ığını. Ad ı geçen hastay ı hat ırlad ığını, Hastan ın infaz koruma memurlar ı eşliğinde poliklini ğe başvurduğunu. Hasta daha önce kliniğe geldiğini ancak uygulanan tedavilerle şikayetlerinde gerileme olmad ığını ifade ettiğini. Hastan ın şikayetleri ve daha önce yap ılan tetkik ve muayenelerinin incelenmesi neticesinde PANN İKÜLİT ? ön tan ısı ile daha ileri tetkik ve tedavi yap ılabilmesi için. [E.] [F.] Üniversitesi Hastanesi Dermatoloji Poliklini ğine şevkinin önerildi ğini' beyan etti ği, 12- Dr. [A.P.nin] al ınan ifadesinde; 'kendisinin [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi Acil Servisinde Pratisyen Hekim olarak görev yapt ığını. Hastay ı tan ımad ığını. Ancak infaz koruma memurlar ı eşliğinde gelmesi ve soru şturma dosyas ı incelenmesi neticesinde hat ırlad ığını,. Hastan ın acil servise yüksek ate ş ve boğaz ağrısı şikayeti ile ba şvurduğunu. Öykü al ınarak yap ılan fiziki muayenesi neticesinde daha önce hastaneye birkaç kez başvurduğu, çeşitli birimlerce muayene ve tedavisinin yap ıldığı öğrenilmiş, 03/11/201 4 tarihinde yap ılan muayenesinde yüksek ate şin ve boğaz ağrısının Tonsillite ba ğlı olduğunun düşünüldüğünü. Hasta gözlem odas ına al ınarak uygun tedavinin düzenlendi ğini,. Yakla şık bir buçuk saat gözlem odas ında takip edilen hastan ın ateşinin düşmesi, şikayetlerinin azalmas ı ve vital bulgular ının normale dönmesi sonras ı kontrollere gelmek şart ıyla aci l servisten tedavisi yap ılarak önerilerle taburcu edildi ğini' beyan etti ği, 13- Uzm. Dr. [F.E.] ifadesinde; 'kendisinin [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesinde Genel Cerrahi Uzman ı olarak görev yapt ığını, Hastay ı infaz koruma memurlar ı eşliğinde geldiğinden hat ırlad ığını, Al ınan anamnez ve yap ılan fiziki muayene sonucunda yüksek ate ş ve boğaz ağrısı olan hastan ın acil nöbetçi doktorlar ı taraf ından yap ılan muayenesine ek olarak Hemoroidal hastal ığı ve pilonidal bölgede yara yeri enfeksiyonu olmas ı üzerine genel cerrahi konsültan doktoru oladu ğumdan taraf ımca konsülte edildi ğini, Hastan ın Pilonidal Sinüs ameliyat ına bağlı olarak yüzeyel aç ık yaras ının mevcut oldu ğunu,. Aç ık Yara pansuman ı yap ılarak hastaya Antibiyoterapi ve hemoroidal hastal ığa yönelik medikal tedavi reçetesi verildi ğini, Ve günlük pansuman önerilerek 15 (on be ş) gün sonra Genel Cerrahi Poliklinik kontrolünün önerildi ğini' beyan etti ği, 14- Yrd. Doç. Dr. [A.Ş.nin] al ınan ifadesinde; 'kendisinin belirtilen tarihte [E.] Eğitim ve Araştırma Hastanesi nde Gastroenteroloji Uzman ı olarak görev yapmakta oldu ğunu, Hastan ın jandarma nezaretinde poliklinikte kendisine geldi ğini. Muayene ve anemnezden sonra gerekli kan tetkikleri istendi ğini. Hasta sonuçlan göstermek için tekrar kendisine başvurmad ığından hasta hakk ında taraf ından herhangi bir i şlem yap ılmad ığını beyan etmiştir' kay ıtlı olduğu, Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 1415- E Tipi kapal ı Ceza İnfaz Kurumu nun 21.5.2014 tarihli Kurum Tabibi Dr [Ç.S.] kaşeli kayd ında, Fucicort kayd ı bulunduğu, 16- E Tipi kapal ı Ceza İnfaz Kurumu nun 21.5.2014 tarihli Kurum Tabibi Dr [Ç.S.] kaşeli notunda, 'dermatoloji polklini ğine sevk' kayd ı bulunduğu, 17- [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi nin 9.6.2014 tarihli Dermatoloji uzman ı Dr [İ.E.] kayd ı bulunduğu 18- [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi nin 9.6.2014 tarihli Dermatoloji uzman ı Dr [N.G.G.] kaşeli muayane kayd ında; 'subkutan kitle, yüzeyel doku USG istenildi ği' kayd ı bulunduğu, 19- [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi nin 23.6.2014 tarihli Dermatoloji uzman ı Dr [N.G.G.] kaşeli kay ıtta; 2 ay sonra kontrolünün uygun oldu ğu kay ıtlı olduğu, 20- [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi nin 26.6.2014 tarihli Cildiye 1 poliklini ğine ait, Dr [N.G.G.] kay ıtlı raporda, 'yüzeyel doku usg de, belirtilen bölgede ciltte yak şık 2 cm kal ınlama ve cilt alt ı yağlı dokuda ödemli görünüm mevcut oldu ğu, inceleme sınırlar ında fokla kitlesel lezyon saptanmad ığı' kayd ı bulunduğu, 21- İnvitrolab lab n ın 28.8.2014 tarihli lab raporunda,'WBC:3.81, hgb:14.1, htc:41.3, PLT:135, ferritin:94, Vit b12:197, folat:4.74, Tsh:1.69, AST:33, ALT:38, LDH:498, CK:128, bil total:0.92, albümin:4.46, demir:78, P:3.77, ASO:89.9, CRP:0.398RF: 20.0 ' kayd ı bulunduğu, 22- [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi nin 11.9.2014 tarihli muayane kayd ında, pannikülit?, [F.] Ün. T ıp Fak Dermatoloji Poliklini ğine sevkinin uygun oldu ğu -dermatoloji uzman ı Dr [E.G.A.] kayd ı bulunduğu, 23- [E.] [F.] Ün. Dermatoloji Poliklini ği nin 16.9.2014 tarihli Dr [L.B.] kaşeli muayane kayd ında, 'hastan ın lezyonlar ının lipom oldu ğu düşünülüp herhangi bir tedav i önerilmedi ği' kayd ı bulunduğu, 24- İnvitrolab Lab Hizmetleri nin Aile hekimli ği [M.F.D.] kay ıtlı 16.10.2014 tarihli lab raporunda, 'glukoz:81, kolesterol:159, HDL:20, LDL:75, trigliserid:275, AST:95, ALT:44,ALP:162, GGT:294, LDH:3810, CK:40, CK_MB:13, Amilaz:55, bil Total:0.78 , protein:6.86, ablimin:3.82, üre:47, kreatini.2.05, ürik asit:8.55, Na.139, K.2.89, CL:96, Ca:8.42,P:5.06, demir:153, IIBC:76, demir ba ğlama kapasitesi:229, CRP:4.79, T3:2.71, T4:1.41, TSH:3.10, vit B12:363, ferritin:644, folat:2.92' tespit edildi ği, 25- [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi nin 20.10.2014 tarihli Cildiye 3 Poliklini ğine ait Dr [F.Ç.G.] kay ıtlı yüzeyel doku US raporunda, 'Bilateral servikal bölgeye yöneli k yap ılan değerlendirmede; cilt alt ında en büyükleri submandibular alanda 2.5 x12 mm'ye ulaşan ekojen hiluslu lobule konturlu lenf nodlar ı izlenildiği, benzer karakterde daha küçü k boyutlarda intraparatid lenf nodlar ı da mevcut oldu ğu' kayd ı bulunduğu, 26- [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi nin 21.10.2014 tarihli Dr [A.Ş.] kay ıtlı gastarenteroloji 1 poliklini ğine ait raporda, 'HBsAg:negatif, MakroHCV:negatif, albümin:3.95, D bil:0.37, ALT:18, AST:92, ALP:156, amilaz:59, PTZ:12.8, INR:1.11, APTT:27.7 sed:74, CRP:4.97, hemogram:tekrar örnek al ımımı uygundur' kayd ı bulunduğu, Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 1527- [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi nin 22.10.2014 yat ış- 24.10.2014 ç ıkış tarihli KBB 2 Poliklini ği Uz Dr [N.Ö.] kay ıtlı epikriz raporunda; '1.5 ayd ır boyunda ve vücudunu n değişik yerlerinde yer yer LAP lar ç ıkm ış, akut lenadenit ön tan ısı ile hastan ın tan ı amaçl ı kliniğe yat ırıldığı, ateş:36.5, nab ız:80, TA:120/90 mmHg ölçüldü ğü, lenf biyopisi al ındığı, spesmen patolojiye gönderildi ği, CEfmezin, Novalgin, Ringer Laktat order edildi ği, patoloj i sonucu ç ıkınca hastan ın kontrole gelece ği hastaya her gün pansuman önerildi ği, post op 9 gün sütürlerinin al ınmas ı gerektiği söylenildi ği, 28- Elaz ığ E Tipi kapal ı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlü ğü nün 3.11.2014 tarihli 9597 say ılı [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi Acil Poliklini ğine ne hitaben yaz ısında; muayanesi gerekli tetkik ve tedavisi için gönderildi ği kayd ı bulunduğu, Ayn ı evrak üzerinde yaz ılı bulunan muayane kayd ında, nüks pleidonel apse+hemoroid, pileniodel bölgenin günlük pansuman ı önerildiği kayd ı bulunduğu, 29- [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi nin 3.11.2014 tarihli acil Poliklinik Dr [H.T.] kay ıtlı muayane kayd ında, 'akut tonsillit, damar yolu aç ıldığı, Fenamed 45.5 mg, İzotonik Nacl, Sedoral 1000mg, Parol uygulan ıldığı, önerilerde bulunuldu ğu' kayd ı bulunduğu, 30- Elaz ığ E Tipi kapal ı Ceza İnfaz Kurumu nun 3.11.2014 tarihli Sa ğlık Memur u [A.B.] ve İKM ler taraf ından düzenlenmi ş olan tutanakta; '03/11/2014 Tarihinde Elaz ığ E Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumumuzda SOL PSS 11 Nolu odada yatmakta olan Hükümlü [Ç.A.n ın] saat 21:00 sular ında sağlık memuru ile beraber yan ına gidilerek durumu soruld u iyi değilsen seni hastaneye gönderelim diye soruldu, hükümlü [Ç.A.] ben saat 18:3 0 hastaneden geldim biopsi sonucumu bekliyorum gitmek istemiyorum diye beyan etti, bunun üzerine şahsa kendini kötü hissetti ğinde bize haber verilmesi söylendi kayd ı bulunduğu, 31- İnfaz Koruma memurlar ı ve PSS Sa ğlık memuru [A.B.] imzal ı 4.11.2014 tarihli tutanakta; 03.11.2014 Tarihinde Elaz ığ E Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumumuzda Sol PSS bölümünde yatmakta olan Hükümlü [Ç.A.n ın] Saat 21:00 sular ında Sağlık Memuru ile beraber yan ına gidilerek seni hastaneye gönderelim mi diye soruldu. Kendisinin ben hastaneden saat 18:30'da geldim, şuan hastaneye gitmek istemiyorum. Diye beyan etti. Şahsa kendini kötü hissetti ği anda haber verilmesi söylendi. Sabah 06:25 civarlar ında Hükümlü [Ç.A.n ın] yan ındakilerin Revir Görevlisi [N.S.yi] çağırmalar ı üzerine nöbetçilerle beraber yan ına gidildi. Durumunun kötü oldu ğu görülünce ba şmemurlara haber-verili p 06:30 civar ı hemen acil arand ı. O s ırada Hükümlü [Ç.A.] odas ından al ınarak acil servisinin muayene etmesi için kurumun anakap ı bölümüne getirilerek acil servis beklenirken şahıs anakap ı bölümünde fenala ştı Sağlık Memuruna bilgi verildi. Sa ğlık Memuru geldi ğinde şahs ın kalbinin durdu ğu solunumun olmad ığı pupillerin f ıx dilate olduğu sağlık memurunca tespit edildi. Gerekli müdahalesi yap ıldığı esnas ında 112 aci l servisi kuruma giri ş yapt ı. Şahıs 112 acil servisin müdahalesine b ırak ıldı. 112 acil servis tüm müdahalelerine ra ğmen şahs ın ex oldu ğu tespit edilerek. Gerekli tutanak tutuldu kayd ı bulunduğu, ...33- Elaz ığ E Tipi kapal ı Ceza İnfaz Kurumu nun ki şiye ait sağlık fişi kayd ında, İlk muayane: 11.3.2014: genel durum iyi, şuuru aç ık, koopere, vital bulgular stabil, darp cebir izine rastlan ılmad ığı, kan grubu A Rh + , 3.11.2014 : tan ı: aç ık- EEAH Acil Poliklini ğine sevk, 23.10.2014: tan ı: aç ık- EEAH KBB Poliklini ğine sevk, Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 1621.10.2014: tan ı: aç ık- EEAH KBB Poliklini ğine sevk, 20.10.2014: tan ı: aç ık- EEAH Gö ğüs+gastroenteroeloji Poliklini ğine sevk, 17.10.2014: tan ı: aç ık- EEAH cildiye+dahiliye Poliklini ğine sevk, 16.10.2014: tan ı: aç ık- EEAH cildiye pol sevk 10.10.2014: tan ı: kronik tonsillit-Suprax, Klodomin kurum tabibi: Dr [Ç.S.]- ila ç tedavisi 6.10.2014: ta:110/70, K Ş:125, pO2:100 olan hastan ın genel durumu iyi olup:GKS.15 olduğu, vücudundaki uzun süreli(1 ayd ır) döküntüden dolay ı cezaevinin ring arac ıyla ileri tetkik ve tedavi için [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi ne sevkinin uygun oldu ğu 1.10.2014: tan ı: aç ık- tetkik istenildi ği, 26.9.2014: tan ı: myalji-dolgit, Aleve, EEAH KBB Poliklini ğine sevk, 19.9.2014: tan ı: konjuktivit-Visine, Ruoafin, 16.9.2014: tan ı: aç ık- EEAH Dermatoloji Poliklini ğine sevk, 11.9.2014: tan ı aç ık- EEAH Dermatoloji Poliklini ğine sevk, 2.7.2014: tan ı. ülser peptik mide-Raneks ilaç tedavisi-Kurum tabibi: Dr [M.F.D.], 26.6.2014: tan ı aç ık- EEAH Dermatoloji Poliklini ğine sevk, 23.6.2014: tan ı aç ık- EEAH ultrason poliklini ğine sevk, 11.6.2014: tan ı kab ızlık:magnesie 9.6.2014: tan ı aç ık- EEAH Dermatoloji Poliklini ğine sevk, 4.6.2014: tan ı- ülser peptik mide- Raneks ilaç tedavisi, 30.5.2014: tan ı: myalji-vermidon- ilaç tedavisi, 28.5.2014: tan ı: gerilim tipi ba şağrısı Arveles, 21.5.2014: tan ı. aç ık - EEAH Dermatoloji Poliklini ğine sevk, 7.5.2014: tan ı: dermatit-Fucicort- EEAH Dermatoloji Poliklini ğine sevk, 25.4.2014: tan ı: gastrit-raneks, Magnise kalsine kayd ı bulunduğu, ... SONUÇ: ... Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 171- T ıbbi belgelerde travmatik bulgu tarif edilmedi ği, otopsisinde d ış muayaned e geçirilmiş tıbbi müdahaleye ba ğlı izler d ışında travmatik bulgu tarif edilmedi ği, otopsisinde iç muayenede kafatas ında k ırık, kafa içi kanama, büyük damar iç organ yaralanmas ı tarif edilmediğinden; kişinin travmatik bir tesirle öldü ğünün t ıbbi delilleri bulunmad ığı, 2- T ıbbi belglerde intokikasyon bulgusu tarif edilemedi ği, otopsi s ıras ında al ınan doku örneklerinin Kimya İhtisas Dairesi nde yap ılan incelemesinde; ... örnekerinde tespit edilen maddelerin ilaç etken maddeleri olup toksik düzeyde bulunmad ıklar ından; ki şinin zehirlenerek öldü ğünün t ıbbi delilleri bulunmad ığı, 3- Adli ve T ıbbi belgelerde Ki şinin cezaevinde tutuklu olarak bulunmakta oldu ğu, İlk muayanesinin 11.3.2014 tarihinde yap ıldığı, yap ılan muayanesinde; genel durum iyi, şuuru açık, koopere, vital bulgular stabil, darp cebir izine rastlan ılmad ığı, ... farkl ı tarihlerde kişinin muayane ve sevk kay ıtlar ı bulunduğu, ... 3.11.2014 tarihinde saat 15:25 civar ında KKM taraf ından ç ıkış verildiği, değerlendirilen şahs ın vitalleri normal tespit edilmi ş olup cezaevi ring arac ıyla hastaneye nakledildi ği, hastanede tedavisi yap ılan şahıs 3.11.2014 tarihinde saat 18:15 civar ında cezaevine tekrar giri ş yap ılmış olduğu, ... Kişinin ölümünden sonra sonuçlanm ış olan [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi nin 11.11.2014 tarihli 2014/20138 nolu patoloji raporunda, 'servikal lenf dü ğümüne ait materyalin immünhistokimyasal ve histopatolojik incelenmesinde, yayg ın nekroz alanlar ı ile birlikte malign tümör varl ığı izlenildiği, ancak malign epitelyal tümör ile malign lenfom a aras ında ay ırıcı tan ı yap ılamad ığı' kayd ı bulunduğu, Otopsisinde; Akci ğer hiluslar ında LAP'lar oldu ğu, mediasten büyümü ş vaziyette olup yayg ın LAP' lar ın olduğu, bağırsak mezolan aras ında yer yer LAP'lar oldu ğu tarif edildi ği, Otopsi s ıras ında al ınan iç organ parçalar ının histopatolojik tetkikinde; 'myokard, Akciğer, Karaci ğer, Böbrek, Dalak: Parankiminde yayg ın malign tümör inf ıltrasyonu, Len f Nodüllerinde; ekstrakapsüler yay ılım gösteren malign tümör inf ıltrasyonu, beyin, beyincik, beyin Sap ında; subaraknoid mesafe ve damarlar lümeninde atipik hücre inf ıltrasyonu, hiperemi, periferik yaymada yayg ın atipik hücre inf ıltrasyonu' tarif edildi ği, iç organ örneklerinden haz ırlanan hemotoksilen eozin boyal ı kesitlerin incelenmesinde dokularda yayğın malign tümör inf ıltrasyonu izlendi ği, tümör diffüz inf ıltrasyon gösteren büyü k hiperkromatik nükleuslu, dar eozinof ılik stoplazmal ı atipik hücrelerden olu ştuğu, histomorfolojik bulgular 'yüksek gradeli non Hodgkin lenfoma' ile uyumlu de ğerlendirildi ği' tarif edildi ği dikkate al ındığında; Kişinin ölümünün 'yüksek gradeli non Hodgkin lenfoma' ve geli şen komplikasyonlar ı sonucu meydana gelmi ş olduğu, 4- Adli ve t ıbbi belgelerde; ... Kişinin cezaevinde bulundu ğu sürede; farkl ı tarihlerde şikayetlerine yönelik muayanes i yap ıldığı ve muayanesi tetkik ve tedavisi için ilgili bölümlere sevkinin yap ıldığı, 22.10.2014 tarihinde [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi nin KBB klini ğine yat ışının sağlan ıldığı, hastanede KBB Uzman ı Dr [N.Ö.] taraf ından muayanesi yap ıldığı, 1.5 ayd ır boyunda ve vücudunun de ğişik yerlerinde yer yer LAP lar ç ıktığı anemnezi al ındığı, akut lenfadenit ön tan ısı ile lenf biyopisi al ındığı, spesmen patolojiye gönderildi ği, Cefamezin, Novalgin, Ringer Laktat order edildi ği, patoloji sonucu ç ıkınca hastan ın kontrole gelece ği hastaya her Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 18gün pansuman önerildi ği, post op 9 gün sütürlerinin al ınmas ı gerekti ği söylenilerek taburcu edildi ği, 3.11.2014 tarihinde Elaz ığ E Tipi kapal ı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü nce [E.] Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi Acil Poliklini ğine muayanesi gerekl i tetkik ve tedavisi için gönderildi ği, 3.11.2014 tarihinde saat 15:25 civar ında KKM taraf ından ç ıkış verildiği, acil Poliklinik de Dr [H.T.] taraf ından akut tonsillit te şhisi ile, damar yolu aç ıldığı, Fenamed 45.5 mg, İzotonik Nacl, Sedoral 1000mg, Parol uygulan ıldığı, önerilerde bulunuldu ğu, ayr ıca ayn ı hastanede yap ılan muayanesinde, nüks pleidonel apse+hemoroid, pileniodel bölgenin günlük pansuman ı önerildiği, hastanede tedavisi yap ılan şahıs 3.11.2014 tarihinde saat 18:15 civar ında cezaevine döndü ğü, kişinin patoloji raporunun ölümünden sonra sonuçland ığı, tetkik a şamas ında iken öldü ğü göz önün e alındığında; kişinin muayanesinde, tedavisinde görev alan hekimlere ve yard ımc ı sağlık personeline, cezaevi görevlilerine kusur atfedilemeyece ği oy birliğiyle mütalaa olunur." 45. Cumhuriyet Ba şsavc ılığı taraf ından 18/2/2016 tarihinde, Hastanede görev yapan ve muayene/tedavi sürecinde yer alan doktorlara kusur atfedilemeyece ğinin ATK'n ın 20/1/2016 tarihli raporuyla ortaya konuldu ğu gerekçesiyle doktorlar hakk ında taksirle ölüme sebep olma suçundan kovu şturmaya yer olmad ığına karar verilmi ştir. 46. Karara kar şı başvurucular taraf ından yap ılan itiraz Hâkimli ğin 3/3/2016 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. 47. Hâkimli ğin karar ı 10/3/2016 tarihinde tebli ğ edilmiş ve başvurucular 22/3/2016 tarihinde 2016/5641 numaral ı bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 48.İlgili hukuk için bkz. Nejla Özer ve Müslim Özer, B. No: 2013/3782, 21/4/2016, 76-80. V.İNCELEME VE GEREKÇE 49. Mahkemenin 28/1/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 50. Başvurucular; yak ınlar ının vefat etmeden k ırk gün önce rahats ızland ığını, haftada bir gün gelen İnfaz Kurumu doktoru taraf ından birkaç kez muayene edildi ği hâlde hastal ığının teşhis edilemedi ğini, İnfaz Kurumu idaresinin ve doktorunun yak ınlar ının sağlık sorunlar ının artt ığını bilmelerine ve hastaneye sevk talebine ra ğmen hastay ı tam teşekküllü bir hastaneye sevketmeyerek günlerce beklettiklerini, lenfoma gibi ağır bir hastal ığın erken teşhis ve tedavisinin yap ılıp hastal ığın ilerlememesi için hastaneye sevk konusunda gerekli özenin gösterilmedi ğini, ayr ıca birçok doktor taraf ından yap ılan muayenelere ra ğmen yanl ış tedaviler uyguland ığını ve her seferinde yak ınlar ının taburcu edildi ğini, ölüm nedenlerinden olan akciğer enfeksiyonunun olu şmamas ı için İnfaz Kurumunda temiz ve hijyenik bir ortam ın tesis edilmedi ğini, bu yönlerden gerekli önlemleri almayan İnfaz Kurumu personeli ile sa ğlık görevlilerinin ölüm olay ında ihmali bulundu ğunu belirterek ya şam hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü şlerdir. Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 1951. Başvurucular ayr ıca olayda ihmali bulunan İnfaz Kurumu görevlileri hakk ında etkili bir soru şturma yürütülmeden kovu şturmaya yer olmad ığına karar verildi ğini, adli makamlarca yak ınlar ının kaç kez revire ç ıkar ıldığının, ne tür tedaviler uyguland ığının araştırılmad ığını, Kurum doktorunun ifadesine ba şvurulmad ığını, İnfaz Kurumu idaresine müteveffa veya yak ınlar ı taraf ından hastal ıkla ilgili olarak ba şvuruda bulunulup bulunulmad ığının araştırılmad ığını, ATK'dan hastal ığın teşhis ve tedavisinde gecikme olup olmad ığına dair rapor temin edilmedi ğini, yak ınlar ının vefat etti ği yerde ke şif işlemi yap ılmad ığını, sağlık görevlileri hakk ındaki karara esas te şkil eden ATK raporunun şüpheleri giderebilecek nitelikte olmay ıp sağlık personelini müdafaa edecek biçimde haz ırland ığını, olay ın üzerinden iki y ılı aşkın süre geçti ği hâlde deliller ve olayda sorumlulu ğu bulunan kişiler tespit edilmeden hatal ı değerlendirmeyle kovu şturmaya yer olmad ığına dair kararlar verildiğini belirterek ya şam hakk ının usul boyutunun, adil yarg ılanma hakk ının ve etkili başvuru hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü şlerdir. 52. Bakanl ık görüşünde, sağlık personeli hakk ındaki soru şturman ın izne tabi olmas ı nedeniyle ayr ıldığı ve bireysel ba şvuru tarihi itibar ıyla derdest oldu ğu belirtilmi ş; İnfaz Kurumu görevlileri bak ımından yürütülen soru şturmada ise gerçekle ştirilen işlemle r say ıldıktan sonra ba şvurucular ın soruşturmaya kat ılım konusunda bir engelle karşılaşmad ıklar ı, Savc ılığın olaya derhâl el koyarak gerekli tüm i şlemleri yap ıp ölüm olay ını çevreleyen ko şullar ı araştırdığı ifade edilerek İnfaz Kurumu personeli hakk ındaki disiplin soruşturmas ında disiplin cezas ı verilmesine yer olmad ığına karar verildi ğinin ve başvurucular ın tam yarg ı davas ı yoluna ba şvurduklar ına dair bir bilgi bulunmad ığının yap ılacak incelemede gözönünde bulundurulmas ı gerektiği belirtilmi ştir. 53. Başvurucular, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanlar ında başvuru formunda ileri sürdükleri iddialar ını yinelemişlerdir. B. Değerlendirme 54. Anayasa n ın "Kişinin dokunulmazl ığı, maddî ve manevî varl ığı" kenar ba şlıklı 17. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: Herkes, ya şama, maddî ve manevî varl ığını koruma ve geli ştirme hakk ına sahiptir. 55. Anayasa n ın "Devletin temel amaç ve görevleri " kenar ba şlıklı 5. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Devletin temel amaç ve görevleri, ... ki şinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal huku k devleti ve adalet ilkeleriyle ba ğdaşmayacak surette s ınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kald ırmaya, insan ın maddî ve manevî varl ığının gelişmesi için gerekli şartlar ı haz ırlamaya çal ışmakt ır. Şikâyetlerin Nitelendirilmesi ve İncelemenin Kapsam ı Yönünden 1. 56. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucular temel olarak yak ınlar ının hastal ığının teşhis edilememesi ve buna ba ğlı olarak ilerlemesi nedeniyle öldü ğünü, İnfaz Kurumu personeli taraf ından yaşam hakk ını koruyucu önlemlerin al ınmad ığını ve ola y hakk ında etkili bir soru şturma yürütülmedi ğini iddia etmi şlerdir. Somut ba şvuruda, başvurucular ın İnfaz Kurumunda hijyenik ko şullar ın sağlanmad ığını İnfaz Kurumu Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 20personelinin olayda ya şam ı korumak için gerekli önlemlerin al ınmas ında ihmali oldu ğu iddialar ını destekleyici mahiyette ileri sürdükleri, İnfaz Kurumunun hijyenik olmayan koşullar ı nedeniyle yak ınlar ının hastal ığının ilerlediğine yahut İnfaz Kurumunun fiziki ve tıbbi imkânlar ının yak ınlar ının sağlık durumuna uygun olmad ığına yönelik bir şikâyetlerinin bulunmad ığı anlaşıldığından, söz konusu iddialar yönünden kötü muamele yasa ğı bak ımından bir inceleme yap ılmam ıştır. Bu sebeplerle ba şvurucular ın diğer haklar ile bağlant ı kurularak ileri sürdü ğü iddialar ı da Anayasa'n ın 17. maddesinde güvence alt ına alınan yaşam hakk ı kapsam ında incelenmi ştir. 57. Başvurucular ın iddialar ı; yaşam ın korunmas ı için İnfaz Kurumu personeli taraf ından gerekli tedbirlerin al ınmad ığına, İnfaz Kurumu personelinin İnfaz Kurumu ortam ının hijyenik olmas ını sağlamad ığına, sağlık personeli aç ısından ise hastal ığın teşhis ve tedavisi için gerekli özenin gösterilmedi ğine, dolay ısıyla söz konusu kamu görevlileri taraf ından bahsi geçen nedenlerle ya şam ı koruma yükümlülü ğünün ihlal edildi ğine, ayr ıca oğullar ının ölümüyle ilgili etkili bir ceza soru şturmas ı yürütülmedi ğine ilişkindir. Bu itibarla başvurucular ın iddialar ının yaşam hakk ının koruma yükümlülü ğüne ilişkin maddi boyutu ile olaya dair etkili ceza soru şturmas ı yürütme yükümlülü ğüne ilişkin usul boyutu kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 58. Başvurucular ın İnfaz Kurumu doktorunun -di ğer personele yönelik iddialar ıyla benzer olarak- yak ınlar ının sağlık sorununun artt ığını bilmesine ra ğmen hastaneye sevkini sağlamad ığına yönelik iddialar ı bulunduğundan İnfaz Kurumu doktoru bak ımından da İnfaz Kurumu personelinin olayda sorumlulu ğu bulunup bulunmad ığına dair yürütülmü ş olan ceza soruşturmas ı kapsam ında inceleme yap ılmas ı uygun görülmü ştür. 2. Kabul Edilebilirlik Yönünden 59. Yaşam hakk ının doğal niteliği gereği, bu hakka yönelik bir ba şvuru ancak ölen kişinin mağdur olan yak ınlar ı taraf ından yap ılabilecektir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , B. No: 2012/752, 17/9/2013, 41). Ba şvuru konusu olayda müteveffa, ba şvurucular ın oğludur. Bu nedenle ba şvuruda ba şvuru ehliyeti aç ısından bir eksiklik bulunmamaktad ır. a. Sağlık Personeline İlişkin İddialar 60. Olayda sa ğlık personelinin ihmali bulundu ğu iddias ına ilişkin olarak başvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik kriterleri aç ısından da de ğerlendirilmesi gerekir. 61. Anayasa'n ın 17. maddesinde düzenlenen ya şam hakk ı, Anayasa'n ın 5. maddesiyle birlikte de ğerlendirildi ğinde devlete pozitif ve negatif ödevler yükler. Devletin negatif bir yükümlülük olarak yetki alan ında bulunan hiçbir bireyin ya şam ına kas ıtlı ve hukuka ayk ırı olarak son vermeme, pozitif bir yükümlülük olarak da yetki alan ında bulunan tüm bireylerin ya şam hakk ını gerek kamusal makamlar ın ve diğer bireylerin gerekse ki şinin kendisinin eylemlerinden kaynaklanabilecek risklere kar şı koruma yükümlülü ğü bulunmaktad ır (Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 50, 51). 62. Söz konusu pozitif yükümlülük, sa ğlık alan ında yürütülen faaliyetleri de kapsamaktad ır. Devlet, sa ğlık hizmetlerini -ister kamu isterse özel sa ğlık kurulu şlar ı taraf ından yerine getirilsin- hastalar ın yaşamlar ının korunmas ına yönelik gerekli tedbirlerin alınabilmesini sa ğlayacak şekilde düzenlemek zorundad ır (Nail Artuç , B. No: 2013/2839, 3/4/2014, 35). Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 2163. Pozitif yükümlülüklerin korumaya ili şkin maddi yönünün yan ı sıra usule ili şkin bir yönü de bulunmaktad ır. Bu yükümlülük, do ğal olmayan her ölüm olay ının sorumlular ının belirlenmesini ve gerekiyorsa cezaland ırılmas ını sağlayabilecek etkili bir soru şturma yürütmeyi gerektirir. Bu soru şturman ın temel amac ı, yaşam hakk ını koruyan hukukun etkili bir şekilde uygulanmas ını ve varsa sorumlular ın hesap vermelerini sa ğlamakt ır (Serpi l Kerimoğlu ve diğerleri , 54). 64. Yaşam hakk ına ilişkin bu usul yükümlülü ğü olay ın niteliğine bağlı olarak cezai, hukuki ve idari nitelikteki soru şturmalarla yerine getirilebilir. Kasten veya kötü muamele sonucu meydana gelen ölüm olaylar ında Anayasa'n ın 17. maddesi gere ğince devletin sorumlular ın tespitini ve cezaland ırılmalar ını sağlayabilecek nitelikte bir cezai soru şturma yürütme yükümlülü ğü bulunmaktad ır. Bu tür olaylarda idari soru şturmalar ve tazminat davalar ı sonucunda idari bir yapt ırım veya tazminata hükmedilmesi ihlali gidermek ve dolay ısıyla mağdur s ıfat ını ortadan kald ırmak için yeterli de ğildir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 55). 65. Ancak kas ıtlı olmayan fiiller nedeniyle meydana gelen ölüm olaylar ına ilişkin soruşturma yükümlülü ğü aç ısından farkl ı bir yakla şım benimsenebilir. Bu kapsamda ya şam hakk ının veya vücut bütünlü ğünün ihlaline kasten sebebiyet verilmeyen durumlarda poziti f yükümlülük her olayda mutlaka ceza davas ı aç ılmas ını gerektirmez. Ma ğdurlara hukuki, idari ve hatta disiplinle ilgili hukuk yollar ının aç ık olmas ı yeterli olabilir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 59). 66. Bu yakla şım, t ıbbi hata sonucu meydana geldi ği ileri sürülen ölüm olaylar ı için de geçerlidir. Di ğer taraftan bu şekildeki bir kabul, bu tür olaylarda yürütülen ceza soruşturmalar ının Anayasa Mahkemesi taraf ından değerlendirilmeyece ği anlam ına da gelmemektedir. Ancak ilke olarak t ıbbi hatalara ili şkin şikâyetler konusunda temel ba şvuru yolu, hukuki sorumlulu ğu tespit ad ına takip edilecek olan hukuk veya idari tazminat davas ı yoludur ( Zeki Kartal , B. No: 2013/2803, 21/1/2016, 78; Nail Artuç , 38). 67. Bununla birlikte kas ıtlı olmayan fiiller nedeniyle meydana gelen ölü m olaylar ında kamu makamlar ının muhakeme hatas ı veya dikkatsizli ği aşan bir kusuru oldu ğu veya olas ı sonuçlar ın fark ında olmalar ına rağmen söz konusu makamlar ın kendilerine verilen yetkiler kapsam ında tehlikeli bir faaliyet nedeniyle olu şan riskleri bertaraf etmek için gerekli ve yeterli önlemleri almad ığı durumlarda ilgililer di ğer hukuk yollar ına başvurmuş olsalar dahi kişilerin hayat ının tehlikeye girmesine neden olanlar hakk ında bir ceza soru şturmas ı yürütülmesi gerekir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 60). 68. Ayn ı durum yetkili ki şi ve kurumlar ın mesleki ödevlerini hiçe sayarak, sa ğlık kuruluşlar ına başvuran hastan ın hayat ına veya vücut bütünlü ğüne zarar vermeleri hâlinde sağlık alan ında yürütülen faaliyetlerde de geçerlidir ( Kenan Say ın, B. No: 2013/5376, 14/10/2015, 47; Nafia Sevin Ergün Sefada ve di ğerleri [GK], B. No: 2014/14844, 1/12/2016, 68). 69. Görüldü ğü üzere ya şam hakk ı kapsam ında devletin etkili bir yarg ısal sistem kurma yönündeki pozitif yükümlülü ğü, olay ın niteliğine bağlı olarak farkl ı nitelikteki hukuki yollar ın etkili yürütülmesiyle yerine getirilmi ş say ılabilmektedir. Bu durumda ba şvuruya konu ölüm olay ının niteliğinin belirlenmesi önem arz etmektedir. Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 2270. Başvuru formu ve eklerinde olay ın kasti bir tutumdan kaynakland ığını gösteren herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktad ır. Olay ın meydana geldi ği koşullar da bu bağlamda herhangi bir şüphe uyand ırmamaktad ır. Nitekim ba şvurucular da söz konusu olay ın ilgili sağlık personeli taraf ından yak ınlar ına zarar verme kast ıyla gerçekle ştirildiği yönünde bir iddia ileri sürmemi şlerdir. Esasen somut ba şvurunun bu k ısm ı tan ıda ve tedavide yap ıldığı iddia edilen bir hataya ili şkindir. Bu gibi olaylar ise Anayasa Mahkemesince t ıbbi değerlendirme hatas ı olarak nitelendirilmektedir. 71. Bu durumda Anayasa n ın 17. maddesi ba ğlam ında devletin etkili bir yarg ısal sistem kurma yönündeki pozitif yükümlülü ğü, somut olayda ma ğdura idari yarg ı mercileri önünde açabilece ği bir tam yarg ı davas ı yolunun sa ğlanmas ı ile yerine getirilmi ş say ılabilir. 72. Nitekim Anayasa Mahkemesi, hatal ı tıbbi uygulamalar ve ihmal sonucu ölümlerde, vefat eden ki şilerin yak ınlar ı taraf ından hem ilgili sa ğlık personelinin sorumlulu ğunu saptayabilecek hem de gerekti ği takdirde zarar ın ödenmesi yoluyla uygun giderim sa ğlayabilecek tazminat yolunun öncelikle tüketilmesi gerekti ğini önceki birçok karar ında ifade etmi ştir (Özer Er [GK] , B. No: 2014/11770, 15/3/2018, 42-66; Berat Ağardan , B. No: 2014/11076, 27/10/2016, 18-32). 73. Somut olayda ba şvurucular, yak ınlar ının ölümü ile neticelenen olay hakk ında yürütülen ceza soru şturmas ından sonra bireysel ba şvuruda bulunmu şlard ır. Başvurucular, Türk hukuk sistemindeki mevcut hukuki yollardan olup hem idarenin mesuliyetini saptayabilecek hem de gerekti ği takdirde zarar ın ödenmesini sa ğlayabilecek olan tam yarg ı davas ı yolunu tükettiklerine ili şkin herhangi bir bilgi ve belgeyi Anayasa Mahkemesine sunmam ışlard ır. Bu durumda ya şam hakk ının korunamad ığına ilişkin şikâyetler yönünden kanunda öngörülen yarg ısal başvuru yollar ının tamam ının bireysel ba şvuru yap ılmadan önce tüketilmiş olduğundan söz edilemeyecektir. 74. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının, diğer kabul edilebilirlik şartlar ı yönünden ayr ıca incelenmeksizin başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir. b. Ceza İnfaz Kurumu Personeline İlişkin İddialar 75. Başvurucular ın İnfaz Kurumu personelinin ihmali ve bu konuda etkili bir soruşturma yürütülmemesi nedeniyle ya şam hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddialar ının da diğer kabul edilebilirlik kriterleri aç ısından da de ğerlendirilmesi gerekmektedir. Söz konusu iddialar ya şam hakk ının maddi ve usul boyutlar ı yönünden ayr ı ayr ı incelenecektir. i. Yaşam Hakk ının Maddi Boyutunun İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 76. Yukar ıda da belirtildi ği üzere (bkz. 61) Anayasa'n ın 17. maddesinde düzenlenen ya şam hakk ı Anayasa'n ın 5. maddesiyle birlikte de ğerlendirildi ğinde devlete negatif yükümlülükler yan ında pozitif yükümlülükler de yükler ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 50). 77. Pozitif yükümlülükler kapsam ında devletin yetki alan ında bulunan tüm bireylerin ya şam hakk ını kamu görevlilerinin, di ğer bireylerin ve hatta ki şinin kendi eylemlerinden kaynaklanabilecek risklere kar şı koruma ödevi vard ır. Devlet, öncelikle ya şam hakk ına yönelen tehdit ve risklere kar şı cayd ırıcı ve koruyucu yasal düzenlemeler yapmal ı; Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 23bununla da yetinmeyerek gerekli idari tedbirleri almal ıdır. Bu ödev ayr ıca bireyin ya şam ını her türlü tehlike, tehdit ve şiddetten koruma yükümlülü ğünü de içerir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 51). 78. Devletin sorumlulu ğunu gerektirebilecek şartlar alt ında can kayb ının gerçekleştiği durumlarda kamu makamlar ının Anayasa'n ın 17. maddesi gere ğince öncelikle yetkileri dâhilinde tüm imkânlar ı kullanarak ya şam hakk ına yönelen tehdit ve risklere kar şı etkili yasal ve idari tedbirleri olu şturmalar ı gerektiği ifade edilmelidir. Bu kapsamda an ılan yasal ve idari tedbirler, ya şam hakk ına yönelik ihlalleri durdurmay ı ve gerekti ğinde faillerin cezaland ırılmas ını sağlayacak nitelikte olmal ıdır. Bu yükümlülük, ya şam hakk ının tehlikeye girebilece ği her durum bak ımından geçerlidir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 52). 79. Özgürlü ğünden yoksun b ırak ılan kişilerin yaşamlar ını ve sağlıklar ını korum a konusundaki pozitif yükümlülük, bu ki şilerin t ıbbi tedavilerine özen gösterilmesinin yan ında yaşam ı üzerinde olu şabilecek olas ı tehditleri engellemeyi de içerir ( Murat Karabulut , B. No: 2013/2754, 18/2/2016, 43). 80. Bir ki şinin yaşam ına yönelik gerçek ve yak ın bir tehlikenin bulundu ğunun kamu makamlar ınca bilindi ği ya da bilinmesi gereken durumlarda makul ölçüler çerçevesinde kamu makamlar ının bu tehlikenin gerçekle şmesini önleyebilecek şekilde tedbir almas ı gerekir. Ancak özellikle insan davran ışlar ının öngörülemezli ği, öncelikler ve kaynaklar değerlendirilerek yap ılacak işlem veya yürütülecek faaliyet tercihi dikkate al ındığında poziti f yükümlülük kamu makamlar ı üzerinde a şırı yük oluşturacak şekilde yorumlanamaz ( Serpi l Kerimoğlu ve diğerleri , 53). 81. Bununla birlikte ihmal suretiyle meydana gelen ölüm olaylar ında devlet görevlilerinin ya da kurumlar ının bu konuda muhakeme hatas ını veya dikkatsizli ği aşan bir ihmali oldu ğu, yani olas ı sonuçlar ın fark ında olmalar ına rağmen kendilerine verilen yetkileri gözard ı ederek tehlikeli bir faaliyet nedeniyle olu şan riskleri bertaraf etmek için gerekli ve yeterli önlemleri almad ığı durumlarda bireyler kendi inisiyatifleriyle hangi hukuk yollar ına başvurmuş olurlarsa olsunlar insanlar ın hayat ının tehlikeye girmesine neden olan ki şiler aleyhine etkili bir ceza soru şturmas ı yürütülmemesi, hiçbir suçlamada bulunulmamas ı ya da bu kişilerin yarg ılanmamas ı 17. maddenin ihlaline neden olabilir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 60). 82. Başvurucular, yak ınlar ının yaşam hakk ının infaz koruma memurlar ınca kasten ihlal edildi ğini ileri sürmemi ş olup somut olayda ölüme kasten sebebiyet verildi ği izlenimi edinilmesini gerektirecek bir unsur da saptanmam ıştır. 83. Somut ba şvuruda, ba şvurucular ın yak ını 10/3/2014 tarihinde İnfaz Kurumuna alınm ış ve ilk muayenesi 11/3/2014 tarihinde gerçekle ştirilmiştir. Genel durumunun iyi olduğu not edilen Ç.A.n ın İnfaz Kurumundaki sa ğlık dosyas ında yer alan belgelere göre, İnfaz Kurumuna giri ş tarihinden vefat etti ği 4/11/2014 tarihine kadar tespit edildi ği kadar ıyla oniki kez hastaneye sevki sa ğlanm ış ve dermatoloji, ultrason, KBB, dahiliye, gastroenteroloji ve göğüs hastal ıklar ı polikliniklerinde çe şitli doktorlar taraf ından muayenesini n gerçekleştirildiği görülmü ştür. Bunun d ışında Ç.A. tespit edildi ği kadar ıyla on bir kez de İnfaz Kurumuna gelen dört farkl ı doktor taraf ından muayene edilmi ş ve kendisine çe şitli hastal ıklara yönelik ilaçlar reçete edilmi ş, kan tahlilleri yap ılm ıştır (bkz. 19). Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 2484. Dosyan ın incelenmesi neticesinde Ç.A.n ın 24/4/2014 tarihinde revire ç ıkma talebine dair dilekçesinin bulundu ğu ve 25/4/2014 tarihinde Kurum doktoru taraf ından muayene edildi ği görülmü ştür (bkz. 20). Ç.A.n ın revire yahut hastaneye sevki için ba şka bir talep dilekçesine rastlanmam ış, başvurucular taraf ından bu yönde talepleri bulundu ğuna dair somut bir dilekçe de ba şvuru s ıras ında iletilmemi ştir. 85. Başvurucular o ğullar ının vefat ından yakla şık k ırk gün önce hastaland ığını ifade etmektedir. Soru şturma dosyas ının incelenmesinden Ç.A.n ın 26/6/2014 tarihli ultrason raporunda herhangi bir kitlesel lezyona rastlanmad ığı tespitine yer verildi ği (bkz. 21), 20/10/2014 tarihli ultrason raporunda ise cilt alt ında lenf nodlar ına rastland ığının not edildi ği anlaşılmaktad ır (bkz. 16). 86. Diğer yandan ba şvurucular ın yak ını 23/10/2014 tarihinde biopsisi yap ıldıktan sonra taburcu edilmi ş (bkz. 15) ve 3/11/2014 tarihindeki rahats ızlığında da acil polikliniğine sevki sa ğlanarak muayenesini müteakip İnfaz Kurumuna gönderilmi ştir (bkz. 19). 87. Ç.A.n ın İnfaz Kurumuna giri ş tarihinden itibaren neredeyse her ay, baz ı aylar birkaç kez ve toplam olarak yirmi üç kez Hastane ve İnfaz Kurumu doktorlar ı taraf ından muayene edildi ği, Ç.A.n ın s ık s ık Hastaneye gidip geldi ğinin, bu konuda bir zorluk yaşamad ığının Ç.A. ile ayn ı koğuşta kalan di ğer tutuklu/hükümlülerce de teyit edildi ği (bkz. 27-29) gözönüne al ındığında Ç.A.n ın vefat nedeni olarak belirlenen lenfoma ya dai r bulgular ın ve doktorlarca konulan te şhislerin ötesine geçen bir durum geli ştiğinin infaz koruma memurlar ınca fark edilmesinin kendilerinden beklenmesinin mümkün olmad ığı değerlendirilmi ştir. Ayn ı şekilde İnfaz Kurumu doktorlar ı taraf ından da Ç.A.n ın daha ayr ıntılı muayene edilmek üzere çe şitli tarihlerde Hastanenin çe şitli polikliniklerine on iki kez sevki sağlanm ıştır (bkz. 19). Vefat ından önceki son rahats ızlığında da Ç.A.ya İnfaz Kurumu personeli taraf ından ivedilikle müdahale edildi ği, ambulans ça ğrıldığı görülmüştür. 88. Yukar ıdaki hususlar bir bütün olarak de ğerlendirildi ğinde İnfaz Kurumu personelinin Ç.A.n ın hastaneye sevkini sa ğlamayarak olayda muhakeme hatas ını veya dikkatsizli ği aşan bir ihmali oldu ğu söylenemeyecektir. 89. Aç ıklanan gerekçelerle ya şam ı koruma yükümlülü ğüne yönelik bir ihlalin olmad ığı aç ık olduğundan ba şvurunun bu k ısm ının, diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir. ii. Yaşam Hakk ının Usul Boyutunun İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 90. Devletin ya şam hakk ı kapsam ındaki pozitif yükümlülüklerinin korumaya ili şkin maddi yönü yan ında usule ili şkin yönü de bulunmaktad ır. Bu yükümlülük, do ğal olmayan her ölüm olay ının sorumlular ının belirlenmesini ve gerekiyorsa cezaland ırılmas ını sağlayabilece k etkili bir soru şturma yürütmeyi gerektirir. Bu soru şturman ın temel amac ı, yaşam hakk ını koruyan hukukun etkili bir şekilde uygulanmas ını ve varsa sorumlular ın hesap vermelerini sağlamakt ır (Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 54). 91.Şüpheli bir ölüm olay ı hakk ında yürütülen ceza soru şturmas ının Anayasa n ın 17. maddesinin gerektirdi ği etkinlikte oldu ğunun kabul edilebilmesi için; Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 25- Soruşturma makamlar ının haberdar olur olmaz resen harekete geçerek ölüm olay ını ayd ınlatabilecek ve sorumlular ın belirlenmesini sa ğlayabilecek bütün delilleri tespit etmeleri ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri, 57), - Soruşturma sürecinin kamu denetimine aç ık olmas ı ve ölen ki şinin yak ınlar ının meşru menfaatlerini korumak için soru şturma sürecine gerekli oldu ğu ölçüde kat ılabilmeleri ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri, 58), - Soruşturman ın makul bir özen ve süratle yürütülmesi ( Salih Akku ş, B. No: 2012/1017, 18/9/2013, 30) gerekir. 92. Ayr ıca soruşturmada görevli olan ki şilerin olaylar ın içinde olan veya olmas ı muhtemel olan ki şilerden ba ğıms ız olmas ı gerekmektedir. Bu durum sadece hiyerar şik ya da kurumsal bir ba ğlant ının bulunmamas ını değil ayn ı zamanda pratik ba ğıms ızlığı da gerektirir (Cemil Dan ışman, B. No: 2013/6319, 16/7/2014, 96). 93. Bunlar d ışında soruşturma makamlar ınca olay ın sebebinin objektif analizinin yap ılmas ı ve soruşturma sonucunda al ınan karar ın soruşturmada elde edilen tüm bulgular ın kapsaml ı, nesnel ve tarafs ız bir analizine dayal ı olmas ı gerekmektedir ( Cemil Dan ışman, 99). 94. Soruşturman ın delillerin toplanmas ı aç ısından etkilili ğini sağlayan en alt seviyedeki inceleme, ba şvuruya konu soru şturman ın kendine özgü ko şullar ına göre de ğişir. Bu koşullar, ilgili bütün olay ve olgular temelinde ve soru şturman ın gerçekleri gözönünde bulundurularak de ğerlendirilir. Bu nedenle soru şturman ın delillerin toplanmas ına ilişkin etkililiği bak ımında her olayda geçerli olmak üzere bir asgari soru şturma işlemler listesi veya benzeri bir asgari ölçüt belirlemek mümkün de ğildir ( Fahriye Erkek ve di ğerleri , B. No: 2013/4668, 16/9/2015, 68). 95. Diğer yandan belirtmek gerekir ki devletin söz konusu pozitif yükümlülü ğünün sonuç yükümlülü ğü olmay ıp uygun araçlar ın kullan ılmas ı yükümlülü ğü olmas ı, her davada başarılı olunmas ı veya mağdurlar ın olaylarla ilgili beyanlar ıyla bağdaşan bir sonuca var ılmas ı gerektiği anlam ına gelmemektedir ( Hilmi Düzgüner, B. No: 2014/9690, 11/5/2017, 50). 96. Somut olayda ba şvurucular ın oğlunun ölümünden haberdar olan Cumhuriyet Başsavc ılığı derhâl soru şturma ba şlatm ıştır. Diğer yandan ba şvurucular ın meşru menfaatlerini korumak için soru şturma sürecine gerekli oldu ğu ölçüde kat ılımlar ının sağlanmad ığı yönünde bir iddialar ı olmad ığı gibi yap ılan inceleme neticesinde başvurucular ın beyanlar ının al ındığı, dilekçe sunarak soru şturma dosyas ından örnek alabildikleri, soru şturma izni verilmemesi ve kovu şturmas ızlık kararlar ına karşı itirazlar ını sunabildikleri görüldüğünden bu konuda bir eksikli ğin bulunmad ığı değerlendirilmi ştir. Ayr ıca 4/11/2014 tarihinde ba şlatılan ve 2014/16503 numaraya kayden devam eden soru şturman ın 1 y ıl 2 ay gibi makul say ılacak bir sürede sonuçland ırıldığı anlaşılm ıştır. 97. Öte yandan olay ın tüm yönlerinin ayd ınlat ılmas ı ve varsa sorumlular ın tespit edilebilmesi için bütün delillerin toplanmas ı kapsam ında ölü muayenesi ve otopsi i şlemleri yap ılm ış, toksikolojik ve patolojik inceleme raporu temin edilmi ş, müteveffan ın İnfaz Kurumundaki ve Hastanedeki sa ğlık dosyalar ı getirilerek incelenmi ş, Ç.A.n ın İnfaz Kurumuna al ınmas ından vefat ına kadar Hastaneye müracaat ına dair yaz ılı başvurular ı ve bu taleplere dair yap ılan işlemlerin, ayr ıca vefat günü Ç.A.ya müdahale görüntülerini içeren Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 26kamera kayd ının iletilmesi istenmi ş; olay ın ayd ınlat ılabilmesi amac ıyla müteveffayla ayn ı koğuşta kalanlar ın tan ık olarak beyanlar ı al ınm ış, İnfaz Kurumu personeli hakk ında yürütülmü ş olan disiplin soru şturmas ına dair dosya temin edilerek incelenmi ş, İnfaz Kurumu personelinin beyanlar ı al ınm ış ve gerekçeleri belirtilmek suretiyle kovu şturmas ızlık kararlar ı verilmiştir. 98. Burada ifade edilmelidir ki Anayasa n ın 17. maddesi gere ğince yürütülecek soruşturmalarda soru şturma makamlar ının olay ın gelişimine ve delillerin elde edilmesine ilişkin olarak ileri sürülen her türlü iddiay ı ve talebi kar şılama zorunlulu ğu bulunmamaktad ır. Soruşturma kapsam ında yürütülecek soru şturma işlemlerinin belirleyicisi, yetkili soru şturma makamlar ıdır (Yavuz Durmu ş ve diğerleri , B. No: 2013/6574, 16/12/2015, 62). 99. Diğer taraftan Anayasa Mahkemesinin görevi, soru şturma ve yarg ılama makamlar ının maddi olaylara ili şkin yapt ıklar ı değerlendirmenin yerine kendi değerlendirmesini koymak de ğildir ( Hıdır Öztürk ve Dilif Öztürk , B. No: 2013/7832, 21/4/2016, 185). Bu konuda as ıl sorumlu ve yetkili olanlar ilk elden olaylar ı inceleyen yetkili adli ve idari mercilerdir. Bunun aksine bir usul, ancak Anayasa Mahkemesinin somut olaylara ili şkin elinde bulunan kesin, ikna edici nitelikteki bulgulara dayal ı olarak benimsenebilir ( Cemil Dan ışman, 58). 100. Somut ba şvuruda, soru şturma makamlar ının olaylar ı ayd ınlatma isteklerinden şüphe duymay ı gerektirecek herhangi bir neden ve vard ıklar ı sonucun aksi yönde bir sonuca ulaşılmas ını mümkün k ılan bir bulgu ve bilgi bulunmad ığı kanaatine ula şılm ıştır. Soruşturma makamlar ı taraf ından olay ın gerçekle şme koşullar ının aç ıklığa kavuşturulduğu ve soruşturmada olay ı ayd ınlatabilecek ve sorumlunun tespitine yarayabilecek bütün delillerin toplanmas ı konusunda kayda de ğer bir eksikli ğin bulunmad ığı değerlendirilmi ştir. 101. Son olarak Ç.A.n ın muayene ve tedavi sürecinde yer alan sa ğlık personeli ile İnfaz Kurumu görevlilerine kusur atfedilemeyece ği kanaatini içeren, ATK taraf ından sunulan 20/1/2016 tarihli raporun; müteveffaya ait gerek İnfaz Kurumundaki gerekse Hastanedeki sağlık dosyalar ındaki belgeler, otopsi ve di ğer adli raporlar ve ön inceleme raporu incelenerek haz ırland ığı (bkz. 44) görüldü ğünden raporun tarafl ı bir tutumla haz ırland ığına dair iddiay ı destekleyici bir bulguya rastlanmad ığı da ifade edilmelidir. 102. Aç ıklanan gerekçelerle ya şam hakk ının usul boyutunun ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın da, diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Sa ğlık personeline yönelik iddialar yönünden ya şam hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDUĞUNA, 2. Ceza infaz kurumu personeline yönelik iddialar yönünden yaşam hakk ının maddi boyutunun ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2016/3030 Karar Tarihi : 28/1/2020 273. Ceza infaz kurumu personeline yönelik iddialar yönünden yaşam hakk ının usul boyutunun ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucular üzerinde BIRAKILMASINA 28/1/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Recep KÖMÜRCÜ Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL Üye Üye M.Emin KUZ Recai AKYEL

• Anayasa Mahkemesi · B.No: 2022/9549 · Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)
• Anayasa Mahkemesi · B.No: 2016/14197 · Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
• Anayasa Mahkemesi · B.No: 2019/36209 · Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
• Anayasa Mahkemesi · B.No: 2014/19617 · Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)