TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR RABİA AYDIN VE ŞERİFE AKSU BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/37136) Karar Tarihi: 28/12/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 2/2/2022-31738 Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Ayhan KILIÇ Başvurucular : 1. Rabia AYDIN 2. Şerife AKSU Başvurucular Vekili : Av. Şayeste ÖZER CEYLAN I. BAŞVURUNUN
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR RABİA AYDIN VE ŞERİFE AKSU BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/37136) Karar Tarihi: 28/12/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 2/2/2022-31738 Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Ayhan KILIÇ Başvurucular : 1. Rabia AYDIN 2. Şerife AKSU Başvurucular Vekili : Av. Şayeste ÖZER CEYLAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ön al ım hakk ına dayal ı olarak ta şınmaz ın tesciline hükmedile n mahkeme karar ının icra edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurular 14/12/2018 ve 19/8/2019 tarihlerinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formlar ı ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. 2019/29355 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı konu ve ki şi yönlerinden hukuki irtibat bulunmas ı nedeniyle 2018/37106 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı ile birleştirilmiş, 2019/29355 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı kapat ılm ış ve inceleme 2018/37106 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı üzerinden yürütülmü ştür. 5. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 7. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 2III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 9. Başvurucular Rabia Ayd ın ve Şerife Aksu s ıras ıyla 1941 ve 1945 do ğumlu olup Yalvaç'ta ikamet etmektedir. A. Tapu İptali ve Tescil Davas ı Süreci 10. Başvurucular Isparta'n ın Yalvaç ilçesi Özgüney köyü Kurçin mevkiinde kâi n 434 parsel say ılı taşınmaz ın müşterek malikidir. An ılan taşınmazla s ınırdaş olan 435 parse l numaral ı taşınmaz, maliki İ.A. taraf ından resmî sat ış senediyle 12/1/2016 tarihinde A.A.ya 1.000 TL bedelle sat ılm ıştır. 11. Ayn ı mevkide bulunan ve 435 parsel say ılı taşınmazla s ınırdaş olan 436 parsel say ılı taşınmaz ın maliki A.S. 23/8/2016 tarihinde 3/7/2005 tarihli ve 5403 say ılı Toprak Koruma ve Arazi Kullan ımı Kanunu'nun 8/ İ maddesinin ikinci f ıkras ına dayal ı olarak ön al ım hakk ını kullanarak A.A.ya kar şı Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesinde (Asliye Hukuk Mahkemesi) tapu iptali ve tescil davas ı açm ıştır. Dava E.2016/367 say ılı dosyaya kaydedilmi ştir. Daval ı A.A. davan ın reddini talep etmi ş, ayr ıca taşınmaz için gerçekte 30.000 TL ödediğini ileri sürmü ştür. 12. Asliye Hukuk Mahkemesince "taşınmaz ın üçüncü ki şilere sat ış ve devrinin önlenmesi amac ıyla tapu kayd ına ihtiyati tedbir şerhi konulmas ına" 7/9/2016 tarihinde karar verilmiş, söz konusu karar tapu siciline i şlenmiştir. 13. Bu arada ba şvurucular da 12/12/2016 tarihinde 5403 say ılı Kanun'a dayal ı olarak ön al ım hakk ını kullanmak suretiyle A.A.ya kar şı tapu iptali ve tescil davas ı açm ıştır. Dava dilekçesinde ba şvurucular, 435 numaral ı parselin kendi parsellerine s ınırdaş olmas ı sebebiyle ön al ım hakk ını kulland ıklar ını belirtmi ştir. Dava E.2016/526 say ılı dosyaya kaydedilmi ştir. 14. Daval ı A.A. Asliye Hukuk Mahkemesine sundu ğu cevap dilekçesinde; taşınmaz ı gerçekte 30.000 TL'ye sat ın ald ığını, bu tutar ın kendisine ödenmesi kayd ıyla davay ı kabul edece ğini bildirmi ştir. Başvurucular 30.000 TL sat ış bedeli ile 20 TL tap u masraf ını Asliye Hukuk Mahkemesinin veznesine depo etmi ştir. 15. Asliye Hukuk Mahkemesi 7/3/2017 tarihinde -birinci duru şmada- davay ı kabul ederek 30.020 TL'nin A.A.ya ödenmesine ve ta şınmaz ın hisseleri oran ında başvurucular adına tesciline karar vermi ştir. Karar, kanun yollar ına başvurulmaks ızın kesinleşmiştir. 16. Başvurucular 26/4/2017 tarihinde E.2016/367 say ılı dosyada müdahale talebinde bulunmu ştur. Müdahale dilekçesinde, E.2016/526 say ılı dosyada lehlerine kara r verilerek ta şınmaz ın adlar ına tesciline hükmedildi ğini hat ırlatm ış ve bu dosyada davan ın reddinin gerekti ğini savunmu ştur. Asliye Hukuk Mahkemesi 18/5/2017 tarihinde başvurucular ın ferî müdahale talebini kabul etmi ştir. 17. Asliye Hukuk Mahkemesi E.2016/367 say ılı dosyada 19/7/2017 tarihinde davan ın kabulüne ve ta şınmaz ın 1.020 TL bedel kar şılığında A.S. ad ına tesciline karar vermiştir. Karar ın gerekçesinde; dava açma tarihinin E.2016/526 say ılı dosyada 12/12/2016, E.2016/367 say ılı dosyada ise 23/8/2016 oldu ğu belirtilmi ştir. Söz konusu davada daval ının davay ı kabul etmesi üzerine karar ın üst kanun yollar ına başvurulmaks ızın kesinle ştiği Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 3vurgulanan kararda, ihtiyati tedbirin dava konusu ta şınmaz ın üçüncü ki şilere devrinin önlenmesi amac ıyla konuldu ğu oysa davan ın kabulüyle üçüncü ki şilere devrin gerçekle şmiş olacağı ve bunun hakk ın kötüye kullan ılmas ı mahiyetinde oldu ğu ifade edilmi ştir. Kararda, E.2016/256 say ılı dosyan ın davac ılar ının dürüstlük kural ına ayk ırı hareket ettikleri değerlendirilmi ştir. 18. Başvurucular ve daval ı bu karara kar şı istinaf yoluna müracaat etmi ştir. İstina f dilekçesinde ba şvurucular, ayn ı taşınmaz ın E.2016/526 say ılı dosyada kendi lehlerine tesciline karar verildi ğinden mevcut karar ın yok hükmünde oldu ğunu belirtmi ştir. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 25/10/2017 tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesi karar ının miktar itibar ıyla kesin oldu ğunu belirterek istinaf istemini usulden reddetmi ştir. B. Tescil Karar ının İnfaz ı Süreci 19. Başvurucular 5/4/2017 tarihinde Yalvaç Tapu Müdürlü ğüne (Tapu Müdürlü ğü) müracaat ederek ta şınmaz ın Asliye Hukuk Mahkemesi karar ı doğrultusunda adlar ına tescil edilmesini talep etmi ştir. Bunun üzerine Tapu Müdürlü ğü, A.S.nin açt ığı davada 7/9/2016 tarihinde verilen ihtiyati tedbir karar ının devam edip etmedi ğini ve devam ediyorsa nas ıl bir işlem yap ılmas ı gerektiğini Asliye Hukuk Mahkemesinden sormu ştur. Asliye Hukuk Mahkemesinin 7/4/2017 tarihli yaz ısıyla ihtiyati tedbir karar ının 7/9/2016, buna kar şılık başvurucular ın dava açma tarihinin ise 12/12/2016 oldu ğu belirtilerek tescil i şleminin yerine getirilmemesi talimat ı verilmiştir. Tapu Müdürlü ğü, Asliye Hukuk Mahkemesinin yaz ısına vurgu yaparak 13/4/2017 tarihinde talebi reddetmi ştir. 20. Başvurucular tescil talebinin reddine ili şkin işlemin iptali istemiyle 24/4/2017 tarihinde Isparta İdare Mahkemesinde ( İdare Mahkemesi) dava açm ıştır. Dava dilekçesinde, ihtiyati tedbir karar ının kesinle şmiş mahkeme karar ının uygulanmas ına engel te şkil edemeyece ği belirtilmi ştir. Başvurucular, Asliye Hukuk Mahkemesinin müzekkeresine istinaden tescil talebinin reddedilmesinin hukuka ayk ırı olduğunu savunmu ştur. 21. A.S. 29/5/2017 tarihli dilekçeyle müdahale talebinde bulunmu ştur. Müdahale dilekçesinde A.S., A.A.ya kar şı açt ığı davan ın Asliye Hukuk Mahkemesince 19/7/2017 tarihli duruşmada muhtemelen lehine olacak şekilde karara ba ğlanacağını belirtmiş ve bu nedenle davan ın reddi gerekti ğini savunmu ştur. İdare Mahkemesi 18/7/2017 tarihinde A.S.nin müdahale talebinin kabulüne karar vermi ştir. 22.İdare Mahkemesi 31/10/2017 tarihinde davay ı reddetmi ştir. Karar ın gerekçesinde, 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389., 396. ve 397. maddelerine yer verildikten sonra A.S.nin açt ığı davadaki ihtiyati tedbir karar ının tarihinin ba şvurucular lehine verilen tescil karar ından önce oldu ğu vurgulanm ış; Asliye Hukuk Mahkemesinin aksi yönde bir karar ı olmaks ızın daval ı idare taraf ından ihtiyati tedbir şerhinin terkin edilemeyece ği ifade edilmi ştir. Kararda, Tapu Müdürlü ğünün Asliye Huku k Mahkemesinin iste ği doğrultusunda tescil istemini yerine getirmedi ği ve bağlı yetki çerçevesinde i şlem tesis etti ği belirtilerek tescil iste ğinin reddinde hukuka ayk ırılık bulunmad ığı kanaatine var ılm ıştır. 23. Başvurucular bu karara kar şı istinaf yoluna ba şvurmuştur. İstinaf dilekçesinde, daha önceki a şamada ileri sürülenlere ek olarak Asliye Hukuk Mahkemesinin kendi karar ını yok hükmünde sayamayaca ğı, 22/11/2001 tarihli ve 4721 say ılı Türk Medeni Kanunu'nun 705. maddesinde mahkeme karar ı söz konusu oldu ğunda mülkiyet hakk ının tescilden önce kazan ılacağının belirtildi ği ileri sürülmü ştür. Konya Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 4Dairesi (Bölge İdare Mahkemesi) 11/10/2018 tarihinde istinaf istemini esastan ve kesin olarak reddetmi ştir. Nihai karar 18/11/2018 tarihinde ba şvuruculara tebli ğ edilmiştir. 24. Başvurucular 14/12/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 25. Başvurucular 8/11/2017 tarihinde bir daha Tapu Müdürlü ğüne başvurarak taşınmaz ın lehlerine tescil edilmesini talep etmi ş ve Antalya Tapu Bölge Müdürlü ğünden görüş sorulmas ını istemiştir. Tapu Müdürlü ğü 22/11/2017 tarihinde talebi reddetmi ştir. Tapu Müdürlüğü ayr ıca 29/11/2017 tarihli yaz ıyla Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2016/367 say ılı dosyada verdi ği 19/7/2017 tarihli karara istinaden ta şınmaz ın A.S. ad ına tescil edildi ği hususunu ba şvuruculara bildirmi ştir. 26. Başvurucular 25/12/2017 tarihinde Tapu Müdürlü ğünün her iki i şleminin de iptali istemiyle İdare Mahkemesinde dava açm ıştır. İdare Mahkemesi 10/1/2018 tarihinde dava dilekçesinin reddine karar vermi ştir. Başvurucular 8/2/2018 tarihinde dava dilekçesini yenilemiş ve 22/11/2017 tarihli i şlemin iptalini talep ettiklerini aç ıklığa kavuşturmuştur. 27.İdare Mahkemesi 13/9/2018 tarihinde, önceki karar ındakiyle ayn ı gerekçeyle davay ı reddetmi ştir. Karara kar şı yap ılan istinaf istemi Bölge İdare Mahkemesinin 10/7/2019 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. Nihai karar 22/7/2019 tarihinde ba şvuruculara tebli ğ edilmiştir. 28. Başvurucular 19/8/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 29. 5403 say ılı Kanun'un 8/ İ maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan ikinci fıkras ı şöyledir: "Tar ımsal arazilerin sat ılmas ı hâlinde s ınırdaş tar ımsal arazi malikleri de önal ım hakk ına sahiptir. Tar ımsal arazi, s ınırdaş maliklerden birine sat ıldığı takdirde, di ğer sınırdaş malikler önal ım haklar ını kullanamaz. Önal ım hakk ına sahip birden fazla s ınırdaş tar ımsal arazi malikinin bulunmas ı hâlinde hâkim, tar ımsal bütünlük arz eden s ınırdaş araz i malikine önal ıma konu tar ımsal arazinin mülkiyetinin devrine karar verir." 30. 4721 say ılı Kanun'un 705. maddesi şöyledir: "Taşınmaz mülkiyetinin kazan ılmas ı, tescille olur. Miras, mahkeme karar ı, cebrî icra, i şgal, kamula ştırma hâlleri ile kanunda öngörülen diğer hâllerde, mülkiyet tescilden önce kazan ılır. Ancak, bu hâllerde malikin tasarru f işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütü ğüne tescil edilmi ş olmas ına bağlıdır." 31. 6100 say ılı Kanun'un 389. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir de ğişme nedeniyle hakk ın elde edilmesinin önemli ölçüde zorla şacağından ya da tamamen imkâns ız hâle gelece ğinden veya gecikme sebebiyle bir sak ıncan ın yahut ciddi bir zarar ın doğacağından endi şe edilmesi hâllerinde, uyuşmazl ık konusu hakk ında ihtiyati tedbir karar ı verilebilir." 32. 6100 say ılı Kanun'un 391. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 5"Mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakk ın muhafaza alt ına al ınmas ı veya bi r yediemine tevdii ya da bir şeyin yap ılmas ı veya yap ılmamas ı gibi, sak ıncay ı ortada n kald ıracak veya zarar ı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir." 33. 6100 say ılı Kanun'un 397. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: "İhtiyati tedbir karar ının etkisi, aksi belirtilmedi ği takdirde, nihai karar ın kesinleşmesine kadar devam eder." V.İNCELEME VE GEREKÇE 34. Anayasa Mahkemesinin 28/12/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı 35. Başvurucular, mahkemenin bir hâkiminin verdi ği karar ın diğer hâkim taraf ından tan ınmamas ının hukuk devleti ilkesini ihlal etti ğini belirtmi ştir. Başvuruculara göre 5403 say ılı Kanun'un 8/ İ maddesinde düzenlenen ön al ım hakk ından yararlanmak için daha önce dava aç ılmas ı kimseye üstün bir hak bah şetmemektedir. 4721 say ılı Kanun'un 705. maddesi uyar ınca mahkeme karar ıyla tescile hükmedilen hâllerde mülkiyetin tescilden önce kazan ılacağını vurgulayan ba şvurucular, hükümle birlikte kazand ıklar ı mülkiyet hakk ının yok say ılmas ının Anayasa'n ın 35. maddesi ile 138. maddesinin son f ıkras ına ayk ırı olduğunu ileri sürmüştür. Başvurucular ayr ıca kesinle şmiş mahkeme kararlar ı bağlay ıcı olduğu hâlde Tapu Müdürlüğünün Asliye Hukuk Mahkemesi karar ını icra etmedi ğinden yak ınm ıştır. B. Değerlendirme 36. Anayasa'n ın "Mülkiyet hakk ı" kenar başlıklı 35. maddesi şöyledir: "Herkes, mülkiyet ve miras haklar ına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yarar ı amac ıyla, kanunla s ınırlanabilir. Mülkiyet hakk ının kullan ılmas ı toplum yarar ına ayk ırı olamaz." 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 37. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönündena. Mülkün Varl ığı 38. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğinden şikâyet eden bir kimse, önce böyle bir hakk ının var oldu ğunu kan ıtlamak zorundad ır. Bu nedenle öncelikle ba şvurucunun Anayasa'n ın 35. maddesi uyar ınca korunmay ı gerektiren mülkiyete ili şkin bir menfaate sahip olup olmad ığı noktas ındaki hukuki durumunun de ğerlendirilmesi gerekir ( Cemile Ünlü , B. No: 2013/382, 16/4/2013, 26; İhsan Vurucuo ğlu, B. No: 2013/539, 16/5/2013, 31). Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 639. Mülkiyet hakk ı; özel hukukta veya idari yarg ıda kabul edilen mülkiyet hakk ı kavramlar ından farkl ı bir anlam ve kapsama sahip olup bu alanlarda kabul edilen mülkiyet hakk ı, yasal düzenlemeler ile yarg ı içtihatlar ından bağıms ız olarak özerk bir yorum ile el e alınmal ıdır (Hüseyin Remzi Polge , B. No: 2013/2166, 25/6/2015, 31). Anayasa'n ın 35. maddesiyle güvenceye ba ğlanan mülkiyet hakk ı, ekonomik de ğer ifade eden ve parayla değerlendirilebilen her türlü mal varl ığı hakk ını kapsamaktad ır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, 20). Bu ba ğlamda mülk olarak de ğerlendirilmesi gerekti ğinde kuşku bulunmayan menkul ve gayrimenkul mallar ile bunlar ın üzerinde tesis edilen s ınırlı ayni haklar ve fikrî haklar ın yan ı sıra icras ı kabil olan her türlü alacak da mülkiyet hakk ının kapsam ına dâhildir ( Mahmut Duran ve di ğerleri , B. No: 2014/11441, 1/2/2017, 60). 40. Somut olayda ba şvurucular ın 5403 say ılı Kanun'un 8/ İ maddesi kapsam ında açt ığı tapu iptali ve tescil davas ı neticesinde Asliye Hukuk Mahkemesince E.2016/526 say ılı dosyada 7/3/2017 tarihli kararla ta şınmaz ın başvurucular ad ına tesciline karar verilmi ştir. Bununla birlikte Tapu Müdürlü ğü an ılan karar uyar ınca tescil i şlemini gerçekle ştirmeyi reddetmiştir. Bunun yan ında Asliye Hukuk Mahkemesi bu defa E.2016/367 say ılı davada 19/7/2017 tarihinde ayn ı taşınmaz ın A.S. ad ına tesciline hükmetmi ş, Tapu Müdürlü ğü bu hükmü icra ederek ta şınmaz ı A.S. ad ına tescil etmi ştir. 41. 4721 say ılı Kanun'un 705. maddesinin birinci f ıkras ında taşınmaz mülkiyetinin kural olarak tescille kazan ılacağı belirtilmi ş ise de ikinci f ıkras ında bu kural ın istisnalar ına yer verilmi ş ve mahkeme karar ı mülkiyetin tescilden önce kazan ıldığı hâller aras ında say ılm ıştır. Bu hüküm dikkate al ındığında Asliye Hukuk Mahkemesinin kesinle şen 7/3/2017 tarihli karar ıyla başvurucular ın ihtilaf konusu ta şınmaz ın mülkiyetini kazand ıklar ı anlaşılmaktad ır. Her ne kadar Asliye Hukuk Mahkemesi 19/7/2017 tarihinde ayn ı taşınmaz ın bu defa A.S. ad ına tesciline hükmetmi ş ve bu hüküm uyar ınca taşınmaz A.S. ad ına tescil edilmiş ise de bu durum ba şvurucular ın 7/3/2017 tarihli kararla ta şınmaz ın mülkiyetini kazand ığı gerçeğini değiştirmemektedir. Mevcut ba şvurunun konusunu 7/3/2017 tarihli mahkeme karar ının icra edilmemesi olu şturduğundan 19/7/2017 tarihinden sonra ta şınmaz ın mülkiyetinin kime ait hâle geldi ği sorunuyla bu a şamada ilgilenilmesine gere k bulunmamaktad ır. Başvurucular lehine verilen 7/3/2017 tarihli tescil karar ı dikkate alındığında başvurucular ın Anayasa'n ın 35. maddesi kapsam ındaki güvencelerden yararlana n mülkünün bulundu ğu kanaatine var ılm ıştır. b. Müdahalenin Varl ığı ve Türü 42. Anayasa n ın 35. maddesinde bir temel hak olarak güvence alt ına al ınm ış olan mülkiyet hakk ı kişiye -başkas ının hakk ına zarar vermemek ve kanunlar ın koyduğu sınırlamalara uymak ko şuluyla- sahibi oldu ğu şeyi diledi ği gibi kullanma, onun üzerinde tasarruf etme ve ürünlerinden yararlanma imkân ı verir ( Mehmet Akdo ğan ve diğerleri, B. No: 2013/817, 19/12/2013, 32). Dolay ısıyla malikin mülkünü kullanma, mülkün semerelerinden yararlanma ve mülkü üzerinde tasarruf etme yetkilerinden herhangi birinin s ınırland ırılmas ı mülkiyet hakk ına müdahale te şkil eder ( Recep Tarhan ve Afife Tarhan , B. No: 2014/1546, 2/2/2017, 53). Ta şınmaz ın başvurucular ad ına tescil edilmesi hükmünü içeren mahkeme karar ının icra edilmemesi mülkiyet hakk ına müdahale te şkil etmektedir. 43. Anayasa n ın 35. maddesi ile mülkiyet hakk ına temas eden di ğer hükümleri birlikte de ğerlendirildi ğinde Anayasa'n ın mülkiyet hakk ına müdahaleyle ilgili üç kural ihtiva ettiği görülmektedir. Buna göre Anayasa'n ın 35. maddesinin birinci f ıkras ında, herkesi n mülkiyet hakk ına sahip oldu ğu belirtilmek suretiyle mülkten bar ışçıl yararlanma hakk ına yer verilmiş; ikinci f ıkras ında da mülkten bar ışçıl yararlanma hakk ına müdahalenin çerçevesi Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 7belirlenmi ştir. Maddenin ikinci f ıkras ında genel olarak mülkiyet hakk ının hangi ko şullarda sınırlanabilece ği belirlenerek ayn ı zamanda mülkten yoksun b ırakma nın şartlar ının genel çerçevesi de çizilmi ştir. Maddenin son f ıkras ında ise mülkiyet hakk ının kullan ımının toplum yarar ına ayk ırı olamayaca ğı kurala ba ğlanmak suretiyle devletin mülkiyetin kullan ımını kontrol etmesine ve düzenlemesine imkân sa ğlanm ıştır. Anayasa'n ın diğer baz ı maddelerinde de devlet taraf ından mülkiyetin kontrolüne imkân tan ıyan özel hükümlere yer verilmi ştir. Ayr ıca belirtmek gerekir ki mülkten yoksun b ırakma ve mülkiyetin düzenlenmesi, mülkiye t hakk ına müdahalenin özel biçimleridir ( Recep Tarhan ve Afife Tarhan , 55-58). 44. Somut olayda mülkiyet hakk ı yönünden şikâyet edilen temel husus tescil hükmünün icra edilmemesidir. Mahkeme karar ıyla tescile hükmedilen hâllerde tescil kazand ırıcı değil aç ıklay ıcı nitelikte olsa da tescil i şlemi gerçekle şmeden başvurucular ın taşınmazlar ı üzerinde tasarrufta bulunmalar ı ve taşınmazlar ına erişmeleri mümkü n olmamaktad ır. Tescil talebinin reddedilmesiyle ba şvurucular ın mülklerine eri şimin engellendi ği gözetildi ğinde müdahalenin mülkten bar ışçıl yararlanma şeklindeki birinci kural kapsam ında kald ığı değerlendirilmi ştir. c. Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 45. Anayasa'n ın 13. maddesi şöyledir: "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaks ızın yaln ızca Anayasan ın ilgil i maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasan ın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz." 46. Anayasa n ın 35. maddesinde mülkiyet hakk ı s ınırsız bir hak olarak düzenlenmemi ş, bu hakk ın kamu yarar ı amac ıyla ve kanunla s ınırland ırılabileceği öngörülmü ştür. Mülkiyet hakk ına müdahalede bulunulurken temel hak ve özgürlüklerin sınırland ırılmas ına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'n ın 13. maddesinin de gözönünde bulundurulmas ı gerekmektedir. An ılan madde uyar ınca temel hak ve özgürlükler, demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olmaks ızın Anayasa'n ın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Dolay ısıyla mülkiyet hakk ına yönelik müdahalenin Anayasa'ya uygun olabilmesi için müdahalenin Anayasa'n ın sözüne ayk ırı olmamas ı, kanuna dayanmas ı, kamu yarar ı amac ı taşımas ı ve ölçülülük ilkesi gözetilerek yap ılmas ı gerekmektedir ( Recep Tarhan ve Afif e Tarhan , 62). 47. Anayasa'n ın 13. maddesinde temel hak ve hürriyetlere yönelik sınırland ırmalar ın Anayasa'n ın sözüne ayk ırı olamayaca ğı hükme ba ğlanm ıştır. Buna göre Anayasa'n ın 13. maddesinde yer alan hak ve özgürlüklerin s ınırland ırılmas ı ölçütlerinden biri de Anayasa'n ın sözüne uygunluk tur. Anayasa Mahkemesi, somut olaya uygun dü ştüğü takdirde kamu gücünü kullanan organlar ın temel hak ya da özgürlüklere yapt ıklar ı müdahalelerin Anayasa'n ın sözüne uygun olup olmad ığını da değerlendirir. Böyle bir değerlendirme yap ılmas ı, Anayasa'n ın 13. maddesinin emredici hükmünün bir gere ğidir (Kadri Enis Berbero ğlu (2) [GK], B. No: 2018/30030, 17/9/2020, 68; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 79). 48. Anayasa'n ın 13. maddesinde yer alan Anayasa'n ın sözü deyimi Anayasa'n ın metnini yani lafz ını ifade etmektedir. Temel hak ve özgürlüklere yap ılan müdahaleleri n Anayasa'n ın sözüne uygun olmas ı şart ı özellikle Anayasa'n ın çeşitli maddeleriyle getirilen ek Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 8güvencele r söz konusu oldu ğunda önem ta şımaktad ır. Anayasa, ço ğu durumda bir hak veya özgürlüğü yaln ızca tan ımakla yetinmeyerek onun kullan ılmas ını garanti alt ına almak için baz ı yönlerini ayr ıca vurgulayarak veya baz ı yönlerine belli bir önem atfederek koruma alt ına alır. Anayasa koyucunun bir hakk ı tan ıman ın yan ında o hakk ın norm alan ına giren bir boyutunu ayr ıca ve özel olarak ifade etmesi, buna ili şkin ek bir güvence getirmesi de mümkün olabilmektedir ( Kadri Enis Berbero ğlu (2) , 69; Kadri Enis Berbero ğlu (3) , 79). 49. Nitekim Anayasa'n ın 138. maddesinin son f ıkras ında yasama ve yürütme organlar ı ile idarenin mahkeme kararlar ına uymak zorunda oldu ğu, bu organlar ın ve idarenin, mahkeme kararlar ını hiçbir suretle de ğiştiremeyece ği ve bunlar ın yerine getirilmesini geciktiremeyece ği belirtilmi ştir. Mahkeme kararlar ına uyulmas ı zorunlulu ğu ile bunlar ın idare taraf ından değiştirilemeyece ği ve yerine getirilmesinin geciktirilemeyece ği kural ı anayasal hak ve özgürlükler için geçerli olan ek bir güvencedir. Dolay ısıyla idare taraf ından mahkeme karar ının uygulanmas ının reddedilmesi veya de ğiştirilmesi Anayasa'n ın 138. maddesinin son f ıkras ında yer alan özel güvenceye ayk ırı olacakt ır. 50. Somut olayda tar ım arazisi niteli ğinde olan 435 parsel say ılı taşınmaz ın sat ılmas ı üzerine söz konusu ta şınmaza s ınırdaş olan 434 ve 436 parsel say ılı taşınmazlar ın maliklerince 5403 say ılı Kanun'un 8/ İ maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan ikinci fıkras ı uyar ınca ön al ım hakk ından kaynakl ı olarak tapu iptali ve tescil davalar ı aç ılm ıştır. 436 parsel say ılı taşınmaz ın maliki olan A.S.nin 23/8/2016 tarihinde açt ığı davada ta şınmaz ın üçüncü ki şilere sat ış ve devrinin önlenmesi amac ıyla Asliye Hukuk Mahkemesince 7/9/2016 tarihinde ihtiyati tedbir karar ı verilmiş, söz konusu karar tapu siciline i şlenmiştir. Başvurucular ise 12/12/2016 tarihinde dava açm ıştır. Her iki dava ayn ı Mahkemede açılmakla birlikte davalar ın farkl ı hâkimlerce karara ba ğland ığı anlaşılmaktad ır. Başvurucular taraf ından aç ılan davada Asliye Hukuk Mahkemesi 7/3/2017 tarihinde karar vermi ş ve taşınmaz ın başvurucular lehine tesciline hükmetmi ştir. Karar, kanun yollar ına başvurulmaks ızın kesinle şmiştir. Başvurucular ın bu hükmün gere ği olarak ta şınmaz ın adlar ına tescil edilmesini talep etmesi üzerine Tapu Müdürlü ğü Asliye Hukuk Mahkemesinden ihtiyati tedbirin devam edip etmedi ğini ve devam ediyorsa nas ıl bir işlem yap ılmas ı gerektiğini sormu ştur. Asliye Hukuk Mahkemesi, A.S. taraf ından daha önceki bir tarihte dava aç ılm ış olmas ı sebebiyle ta şınmaz ın başvurucular lehine tescil edilmemesi talimat ını Tapu Müdürlü ğüne vermi ş ve Tapu Müdürlü ğü bu yaz ıya at ıfla başvurucular ın tescil talebini reddetmi ştir. Asliye Hukuk Mahkemesi, A.S.nin açt ığı davay ı 19/7/2017 tarihinde karara ba ğlam ış ve taşınmaz ın A.S. ad ına tescil edilmesine hükmetmi ştir. Tapu Müdürlüğü bu karar ın gereğini yerine getirerek ta şınmaz ı A.S. ad ına tescil etmi ştir. 51.İhtilaf konusu ta şınmaz ın başvurucular ad ına tesciline hükmedilen 7/3/2017 tarihli karar ın kanunlara göre kurularak faaliyette bulundu ğu tereddütsüz olan bir mahkemece verildiği aç ıktır. Dolay ısıyla söz konusu karar ın bağlay ıcılığının olmad ığını ve gereğinin idarece gecikmeksizin yerine getirilmesi zorunlulu ğunun bulunmad ığını düşündürtecek hiçbir neden yoktur. 52. Tapu Müdürlü ğü, başvurucular lehine verilen tescil karar ını Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2016/367 say ılı davas ında 7/9/2016 tarihinde ihtiyati tedbir karar ı verilmiş olmas ı sebebiyle icra etmekte tereddüt etmi ş ise de ihtiyati tedbir kararlar ının mahkeme hükümlerinin tesciline engel te şkil etmedi ği aç ıktır. İhtiyati tedbir karar ı taşınmaz malikinin taşınmaz ını üçüncü ki şilere satmas ını veya devretmesini önlemeye yönelik olup bu karar ın mahkeme hükümlerinin icras ını önleyici bir fonksiyonu bulunmamaktad ır. Asliye Huku k Mahkemesinin 19/7/2017 tarihli karar ında yer alan ve E.2016/526 say ılı davada A.A.n ın Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 9davay ı kabul etmesinin gerçekte ta şınmaz ın r ızaen devredilmesi niteli ğinde oldu ğu görüşünün de kabul edilebilir bir yan ı bulunmamaktad ır. Söz konusu davada daval ı A.A. davay ı kabul etmi ş ise de ta şınmaz ın mülkiyeti A.A.n ın kabulüyle de ğil mahkeme karar ıyla başvuruculara intikal etmi ştir. Öte yandan E.2016/526 say ılı dosyada görülen davan ın taraflar ının kötü niyetli olup olmad ığını değerlendirmek mezkûr davaya bakan hâkimin takdirindedir. Hâkim takdirde hata yapsa bile verdi ği karar ın bağlay ıcılık vasf ı ortadan kalkmamaktad ır. Dolay ısıyla Tapu Müdürlü ğü ihtiyati tedbir karar ını gerekçe göstererek tescil karar ını icra etmekten kaç ınamaz. Tapu Müdürlü ğünün bir mahkeme karar ını icra etmemesi Anayasa'n ın 138. maddesinin son f ıkras ını aç ıkça ihlal etmektedir. 53. Ayr ıca somut olayda Tapu Müdürlü ğünün Asliye Hukuk Mahkemesinin talimat ı doğrultusunda ba şvurucular lehine verilen tescil hükmünü icra etmekten imtina etti ği görülmektedir. Belirtilmelidir ki bir yarg ı merciinin kanuni temeli bulunmad ıkça başka bir yarg ı merciince ya da bizzat kendisi taraf ından verilen bir karar ı icra etmemesi yolunda idareye talimat göndermesi kabul edilebilir bir durum de ğildir. Karar ın hukuka ayk ırı olduğunun düşünülmesi mahkemelerin kanunda öngörülmeyen bir usulle bir karar ın icras ını durdurmas ını meşru k ılmaz. Hukuka ayk ırı kararlar ın icras ı ancak ilgili usul kanunlar ında öngörülen yöntemlere uyularak durdurulabilir. Bunun d ışındaki her türlü müdahale Anayasa'n ın 138. maddesinin son f ıkras ıyla çelişir. 54. Asliye Hukuk Mahkemesi taraf ından Tapu Müdürlü ğüne gönderilen ve taşınmaz ın başvurucular lehine tescil edilmemesi talimat ını içeren 7/4/2017 tarihli yaz ıda ihtiyati tedbir karar ının başvurucular ın dava açmas ından önce verildi ğine vurgu yap ıldığı gözlemlenmi ştir. 5403 say ılı Kanun'un 8/ İ maddesi kapsam ındaki ön al ım hakk ının kullan ılabilmesinin şartlar ının belirlenmesi, birden fazla s ınırdaş taşınmaz maliki taraf ından bu hakk ın kullan ılmas ı hâlinde nas ıl karar verilece ği ve bir s ınırdaş lehine ihtiyati tedbir karar ı verilmiş olmas ının diğer s ınırdaşın dava açmas ına engel olu şturup olu şturmad ığı meselelerini çözümlemek Anayasa Mahkemesinin görevi de ğildir. Bu hususlar, 5403 say ılı Kanun'un 8/ İ maddesinde düzenlenen ön al ım hakk ının esas ıyla ilgili sorunlar olup bunlar ı çözüme kavu şturmak derece mahkemelerinin i şidir. 55. Bununla birlikte Asliye Hukuk Mahkemesi, ba şvurucular taraf ından aç ılan ve E.2016/526 say ılı dosyada görülen davada bu meseleleri de ğerlendirerek bir karar vermi ştir. Anayasa Mahkemesinin önündeki mesele bu karar ın 5403 say ılı Kanun'a uygun olup olmad ığını değil icra edilmemesinin mülkiyet hakk ını ihlal edip etmedi ğini denetlemektir. Asliye Hukuk Mahkemesinin A.S. taraf ından aç ılan davada verilen ihtiyati tedbir karar ının A.S.ye üstün bir hak tan ıdığını ve başvurucular lehine tescil karar ı verilmesini engelledi ğini düşünmesi hâlinde ba şvurucular lehine karar vermeden önce bunu dikkate almas ı gerekirdi. Karar verildikten sonra Asliye Hukuk Mahkemesinin Tapu Müdürlü ğüne gönderdi ği idari bir yaz ıyla karar ının yanl ış olduğunu ima etmesi ve karar ın uygulanmamas ını Tapu Müdürlüğünden istemesi Anayasa'n ın 138. maddesiyle uyumlu olmad ığı gibi ciddiyetle de bağdaşmamaktad ır. Hukuken hatal ı bile olsa kanunda öngörülen usullere uygun olarak ortadan kald ırılmad ıkça mahkeme karar ının icras ı zorunludur. 56. Üçüncü ki şilerin haklar ının zedelenece ği düşüncesi de Asliye Hukuk Mahkemesinin karar ın icra edilmemesi yönünde Tapu Müdürlü ğüne talimat vermesini hakl ılaştırmaz. Başvurucular ın dava açt ığı tarihte, A.S. taraf ından aç ılan davan ın da derdest olduğu görülmektedir. Asliye Hukuk Mahkemesinin her iki davay ı birlikte de ğerlendirmesi ve bundan sonra karar vermesi adaletin iyi yönetimi ve usul ekonomisi aç ısından uygun olurdu. Ancak Asliye Hukuk Mahkemesi dosya yönetimindeki bu ihmal ve başarısızlığını Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 10hiçbir kanuni temele dayanmaks ızın karar ın icras ını durdurarak gidermeye çal ışmış, böylece lehlerine verilmi ş bir mahkeme karar ının icras ı hakk ından başvurucular ı mahrum b ırakm ıştır. 57. Başvurucular taraf ından aç ılan davalarda İdare Mahkemesi de Tapu Müdürlüğünün Asliye Hukuk Mahkemesinin talimat ını yerine getirmede ba ğlı yetki içinde olduğunu belirterek tescil talebini reddetmesinin hukuka uygun oldu ğu sonucuna ula şmıştır. İdare Mahkemesinin Asliye Hukuk Mahkemesinin 7/4/2017 tarihli müzekkeresinin Anayasa'n ın 138. maddesine ayk ırı olup olmad ığı yönünden bir denetim yapmad ığı görülmektedir. Yarg ısal nitelikte olmad ığı aç ık olan söz konusu müzekkerenin Tapu Müdürlüğü yönünden ba ğlay ıcı olduğunun kabulüyle uyu şmazl ıktaki as ıl meseleyle ilgili bir inceleme yap ılmas ından kaç ınılmas ı etkili bir yarg ısal denetim yap ılmamas ı sonucunu doğurmuştur. 58. Sonuç olarak ba şvurucular lehine verilen tescil karar ının icra edilmemesinin Anayasa'n ın 138. maddesinin son f ıkras ında yer alan mahkeme kararlar ının bağlay ıcılığı ve gecikmeksizin yerine getirilmesi gerekti ği güvencesine ayk ırı olduğu, dolay ısıyla Anayasa'n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği kanaatine var ılm ıştır. 59. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Selahaddin MENTE Ş bu görüşe kat ılmam ıştır. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 60. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." 61. Başvurucular ihlalin tespit edilmesi ve yeniden yarg ılama yap ılmas ına hükmedilmesi talebinde bulunmu ştur. Başvurucular ayr ıca tazminat haklar ını sakl ı tuttuklar ını belirtmiştir. 62. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 1163. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 64.İncelenen ba şvuruda, ba şvurucular lehine tescile hükmedilen mahkeme karar ının Asliye Hukuk Mahkemesinin talimat ı üzerine icra edilmemesi nedeniyle mülkiye t hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmi ştir. Dolay ısıyla ihlalin Asliye Hukuk Mahkemesinin müzekkeresinden ve Tapu Müdürlü ğünün işleminden kaynakland ığı anlaşılm ıştır. Bununla birlikte İdare Mahkemesi de ihlali giderememi ştir. 65. Olayda Asliye Hukuk Mahkemesinin ba şvurucular ad ına tesciline hükmetti ği ayn ı taşınmaz ın 19/7/2017 tarihinde A.S. ad ına tesciline de hükmetti ği görülmü ştür. Dolay ısıyla ayn ı taşınmazla ilgili olarak iki farkl ı tescil karar ı hukuk âleminde mevcut olmuştur. Anayasa Mahkemesinin önündeki bireysel ba şvurunun konusu 19/7/2017 tarihli tescil karar ı olmay ıp 7/3/2017 tarihli karar ın icra edilmemesidir. Dolay ısıyla 19/7/2017 tarihli karardan sonra ortaya ç ıkan hukuksal durumla ilgili olarak prematüre de ğerlendirme yap ılmas ından ve bu anlama gelebilecek her türlü sonuçtan kaç ınılmas ı gerekir. Yenide n yarg ılamaya hükmedilmesi hâlinde ise söz konusu karar ın etkilenmesi kaç ınılmaz hâle gelecektir. Zira bu durumda ta şınmaz ın mülkiyetinin ba şvurucular lehine tescil edilmesi gerektiği sonucu ortaya ç ıkabilecektir. Oysa 19/7/2017 tarihli karardan sonraki mülkiyet durumunun ne olaca ğını çözümlemek ilk elden Anayasa Mahkemesinin görevi de ğildir. Bu hususlar gözetildi ğinde ihlalin sonuçlar ının giderilmesi için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar görülmemi ştir. 66. Bununla birlikte ihlalin tespit edilmesinin yeterli olmayaca ğı aç ıktır. Zira başvurucular ın temel amac ı eski hâle getirme kural ı çerçevesinde ta şınmaz ın adlar ına tescil edilmesini sa ğlamakt ır. Yukar ıda aç ıkland ığı üzere somut olay ın koşullar ında taşınmaz ın başvurucular ad ına tescilinin sa ğlanmas ı başka baz ı hukuksal sorunlara yol açaca ğından en uygun çözüm yolunun ba şvuruculara uygun bir miktar tazminat ödenmesi olaca ğı değerlendirilmi ştir. Ne var ki ba şvurucular tazminat talebinde bulunmam ış, tazminat hakk ını sakl ı tutmak suretiyle giderim olarak yeniden yarg ılamaya hükmedilmesini istemi ştir. 67. Anayasa Mahkemesi ihlal tespit etti ği başvurularda tazminata hükmedebilmek için kural olarak talep şart ını koşmaktad ır. Başvuruda ise ba şvurucular tazminat a hükmedilmesini talep etmemi ştir. Ne varki ba şvurucular ın tazminat talep etmemesinin sebebinin yeniden yarg ılamaya hükmedilece ğine duyulan güçlü inanç oldu ğu anlaşılmaktad ır. Hakikaten somut olayda gerçek giderim ancak yarg ılaman ın yenilenmesine hükmedilmesiyle sağlanabilecekken somut olay ın özel koşullar ı, bu bağlamda bireysel ba şvuruya konu davan ın taraf ı olmayan üçüncü ki şinin haklar ının zedelenme potansiyeli gözetilerek yarg ılaman ın yenilenmesine hükmedilmemi ştir. Bu şartlarda yarg ılaman ın yenilenmesi tedbirine kaim olmak üzere ba şvurucular lehine resen tazminata hükmedilmesinin en uygun giderim arac ı olacağı değerlendirilmi ştir. Dolay ısıyla eski hâle getirme kural ı çerçevesinde ihlalin bütün sonuçlar ıyla ortadan kald ırılabilmesi için takdiren 10.000 TL'nin maddi tazminat olarak başvuruculara mü ştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 1268. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 954 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 5.454 TL yarg ılama giderinin ba şvuruculara mü ştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA OYB İRLİĞİYLE, B. Anayasa'n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının İHLAL EDİLDİĞİNE Selahaddin MENTE Ş'in karşıoyu ve OYÇOKLU ĞUYLA, C. Net 10.000 TL maddi tazminat ın başvuruculara MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, D. 954 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 5.454 TL yarg ılama giderinin ba şvuruculara MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, F. Karar ın birer örne ğinin bilgi için Isparta İdare Mahkemesine, Konya Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesine ve Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 28/12/2021 tarihinde karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 13KARŞIOY 1. Mahkemenin Say ın çoğunluğu taraf ından başvurucunun mülkiyet hakk ının ihlal edildiğine karar verilerek ba şvurucuya tazminat ödenmesine karar verilmi ştir. Say ın çoğunluğun görüşüne aşağıda belirtilen gerekçelerle kat ılmad ım. 2. Olay ve olgular mahkememizin gerekçeli karar ında ayr ıntılı olarak özetlenmi ştir. 3. Başvurucular Isparta ili Yalvaç ilçesi 434 nolu parselin mü şterek malikleridir. Bu parsel 435 nolu parsel sahibi A.A ya 1000 TL bedelle ile sat ılm ıştır. 435 nolu parselin sınırdaşı 436 nolu parsel maliki A.S 23/8/2016 tarihinde 5403 say ılı Toprak Koruma ve Arazi Kullan ımı Kanununu 8/ İ Maddesi nin 2. f ıkras ına dayal ı olarak ön al ım hakk ı kullan ılarak A.A ya tapu iptali ve tescil davas ı aç ılm ıştır. Bu dava Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/367 esas numaras ına kaydedilmi ştir. Asliye Hukuk Mahkemesince ta şınmaz ın 3. kişilere sat ış ve devrinin önlenmesi amac ıyla tapu kayd ına ihtiyati tedbir şerhi konulmas ına 7/9/2016 tarihinde karar verilmi ştir. 4. 12/0/2016 tarihinde 5403 say ılı kanun uyar ınca başvurucular A.A ya kar şı ön alım hakk ı kullan ılarak A.A ya kar şı tapu iptal ve tescil davas ı açm ışlard ır. Bu dava Yalvaç Asliye Hukuk mahkemesinin 2016/526 esas say ılı dava dosyas ına kaydedilmi ştir. 5. Daval ı A.A cevap dilekçesinde davay ı kabul etmi ştir. Bu nedenle Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/526 esas say ılı dava dosyas ı kabul nedeniyle sona ermi ştir. Mahkeme taşınmaz ı hisseleri oran ında adlar ına tesciline karar vermi ştir. Bu karar kanun yollar ına başvurmaks ızın kesinleşmiştir. 6. Başvurucular kesinle şmiş mahkeme karar ının infaz ı için 5/4/2017 tarihinde Yalvaç Tapu Müdürlü ğüne müracaat etmi şlerdir. Yalvaç Tapu Müdürlü ğü A.S nin açt ığı davada tapu üzerine tedbir konuldu ğunu belirterek Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesine mahkeme karar ı ile ilgili olarak infaz ın ne şekilde yap ılacağına dair yaz ı yaz ılm ış Asliye Hukuk Mahkemesi 7/4/2017 tarihli yaz ısı ile ihtiyati tedbir karar ının 7/9/2016 tarihli oldu ğu başvurucular ın dava açma tarihinin 12/12/2016 tarihli oldu ğu belirtilerek tescil i şlemini n yerine getirilmemesi talimat ını vermiştir. Tapu Müdürlü ğü 13/4/2017 tarihinde mahkemenin yaz ısına istinaden tescil i şlemini gerçekle ştirmemiştir. 7. Tapu Müdürlü ğünün bu i şlemine kar şı İdare Mahkemesine dava aç ılm ış İdare Mahkemesi Tapu Müdürlü ğünün Asliye Hukuk Mahkemesinin iste ği doğrultusunda tescil işlemini yerine getirmedi ği bağlı yetki çerçevesinde i şlem tesis etti ğini belirterek tescil isteğinin reddinde hukuka ayk ırılık bulunmad ığı kanaatine varm ıştır. Bu karar Konya Bölge İdare Mahkemesinin denetiminden geçerek 11/10/2018 tarihinde kesinle şmiştir. 8. Başvurucular tapudaki tedbir nedeniyle mahkeme karar ını icra ettiremediklerinden tedbir karar ının verildiği Yalvaç Asliye Hukuk mahkemesinde görülen 2016/367 esas say ılı dava dosyas ında müdahale talebinde bulunmu şlard ır. Mahkemece müdahale talebi kabul edilmi ştir. Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/367 esas say ılı dava dosyas ı taşınmaz ın A.S ad ına tescil edilmesine karar verilmesiyle neticelenmi ştir. Feri Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 14müdahale talepleri dürüstlük kural ına ayk ırı olduğu belirtilerek kabul edilmemi ştir. Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/367 esas say ılı dava dosyas ı başvurucular taraf ından istinaf edilmi ş, Antalya Bölge Adliye Mahkemesince miktar itibariyle kesin oldu ğuna karar verilerek reddedilmi ştir. 9. Öncelikle somut olayda hukuken ortadaki durumun tespiti gerekmektedir. Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesince verilmi ş ve kesinle şmiş ayn ı parsel numaras ına ilişkin iki ayr ı mahkeme karar ı varl ığı söz konusudur. 435 nolu parsele ili şkin olarak Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesince 2016/526 esas 2017/81 karar ile parselin mülkiyetine ili şkin karar verilmiş, bu karar 31/3/2017 tarihinde kesinle şmiştir. Ayn ı yere ilişkin olarak Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesince 2016/367 esas say ılı dava dosyas ında ayn ı parselin mülkiyeti ile ilgili 23/8/2016 tarihli karar ile karar verilmi ş bu karar 25/10/2017 tarihinde kesinle şmiştir. Başvurucular tescil i şleminin gerçekle ştirilmemesi nedeniyle Tapu Müdürlü ğünün işlemine karşı İdare Mahkemesine dava açm ışlar İdare Mahkemesindeki davalar ı da reddedilmi ştir. Bu durumda Anayasa Mahkemesinin önünde bak ılmakta olan dava dosyas ında üç tane ilk derece mahkemesince verilmi ş karar bulunmaktad ır. 10. Mahkemece ba şvurucular ın mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddias ının kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmi ş Anayasa n ın 35. Maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine karar vererek ba şvurucular lehine tazminata hükmetmi ştir. 11. Anayasa Mahkemesi ba şvurucular ın ilk derece yarg ısına konu ihlal karar ının hangi mahkeme karar ından kaynakland ığı konusunu netle ştirmemiştir. İhlale kaynakl ık eden idare mahkemesinin karar ı m ıdır yoksa Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesinin karar ı m ıdır netleştirmeden sonuca varm ıştır. Adeta Her iki mahkeme karar ını mezcederek neticelendirmi ştir. Böyle bir inceleme yöntemi bireysel ba şvurunun i şleyişine uygun bir yöntem de ğildir. 12. Başvurucular Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen her iki dava dosyas ında taraf olarak bulunmu şlar ve haklar ını ileri sürmü şlerdir. Yalvaç Asliye Huku k Mahkemesinde lehlerine biten dava dosyas ında karar ın icra edilmeme nedeni başvurucular ın açm ış olduğu davadan önce verilmi ş olan tedbir karar ıdır. Tapuda aleniyet ilkesi başvurucular ın bu tedbir karar ından haberdar olmalar ını gerektirir. Hukuken iyiniyetli olup olmad ıklar ı dürüstlük ilkesine uygun hareket edip etmedikleri konusunda bir karine te şkil eder. 13. Başvurucular ın talebi ile ilgili İdare Mahkemesinin Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesinin mülkiyete konu arsa üzerinde tedbir karar ının devam etti ği taraflar ın önündeki dava dosyas ında davaya müdahil olduklar ı bu nedenle mahkeme karar ının icra edilmemesi yönündeki yaz ısı karşısında verdiği kararda bir hukuka ayk ırılık bulunmamaktad ır. 14. Mahkemeler verdikleri kararlar ile esasen var olan bir problemi çözerler. Kararlar ı ile yeni bir probleme hukuki uyu şmazl ığa neden olmamal ıdırlar. İdare Mahkemesi ayn ı parsele ili şkin ayn ı mahkemede görülen davaya ili şkin tedbir karar ı ve mahkeme karar ının icra edilmemesi yönündeki karar ına rağmen tapu müdürlü ğünün işleminin iptali halinde ba şka bir probleme sebep olaca ğı aç ıktır. İdare Mahkemesi Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesinin ayn ı parsele yönelik ba şvurucular da dahil tüm hak ve taleplerinin ileri sürdükleri ve sonuca ba ğlad ığı kararlar ına rağmen davan ın esas ını çözecek şekilde bir karar vermesi de esasen beklenemez. Başvuru Numaras ı: 2018/37136 Karar Tarihi : 28/12/2021 1515. Anayasa Mahkemesi mülkiyet hakk ının ihlali nedeniyle ayn ı parsele ili şkin kesinleşmiş iki ayr ı mahkeme karar ının varl ığına rağmen başvurucular ın lehine tazminat a hükmetmi ştir. Bunun gerekçesi hukuken geçerlili ğini koruyan iki ayr ı mahkeme karar ının varl ığı yeniden yarg ılama karar ı verilmesi halinde hukuken ba şka sorunlar ın doğacağı endişesidir. Kamu organlar ı ortaya ç ıkabilecek hukuken izah edilemeyecek durumlar ı gerekçe göstererek sonuca varamazlar. Varl ığını koruyan ayn ı yere ilişkin iki ayr ı mahkeme karar ının görmezden gelerek taraflardan biri lehine üstelik dürüstlük ve iyiniyet kurallar ına uygun davran ılmayan bir durumda tazminata hükmetmemelidir. 16. Say ın çoğunlukça sonuç olarak mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılarak tazminata hükmedilmi ştir. Başvurucular Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen her iki davada da iddialar ını dile getirmi ş, hukuki haklar ını kullanm ışlard ır. Bu durumda lehlerine biten davada dürüstlük kurallar ına uygun davrand ıklar ı ve iyiniyetli davrand ıklar ı söylenemez. Dürüstlük kural ına uygun davranmayan ki şiler lehine tazminata hükmedilmemelidir. 17. Yukar ıda izah etti ğim gerekçelerle, say ın çoğunluğun görüşüne kat ılmad ım. Üye Selahaddin MENTE Ş