TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET HANKUŞ VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2018/17065) Karar Tarihi: 16/12/2020 Başvuru Numarası : 2018/17065 Karar Tarihi : 16/12/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan :Kadir ÖZKAYA Üyeler :Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇYıldız SEFERİNOĞLU RaportörBaşvurucular Vekili : Sinan ARMAĞAN : 1. Mehmet HANKUŞ : Av. Nurali ÇİTİL 2. Ali Abbası ABRAZGEH Vekili Vekili : Av. Azad METE 3. Ahmad ALSALEM : Av. Halil AYGÜN I. BAŞVURU
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET HANKUŞ VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2018/17065) Karar Tarihi: 16/12/2020 Başvuru Numarası : 2018/17065 Karar Tarihi : 16/12/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan :Kadir ÖZKAYA Üyeler :Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇYıldız SEFERİNOĞLU RaportörBaşvurucular Vekili : Sinan ARMAĞAN : 1. Mehmet HANKUŞ : Av. Nurali ÇİTİL 2. Ali Abbası ABRAZGEH Vekili Vekili : Av. Azad METE 3. Ahmad ALSALEM : Av. Halil AYGÜN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riski bulu nan ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi ve geri gönderme merkezindeki tutulma koşulları nedeniyle aile hayatına saygı hakkı ve kötü muamele yasağının, idari gözetim altında tutmanın hukuki olmaması nedeniyle de kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi nden sonra başvurular Komisyonlara sunulmuştur. 3. Komisyonlarca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümler tarafından yapılmasına karar verilmiştir. 4. Başvurucular bireysel başvuru harç ve masraflarını karşılama imkânlarının bulunmadığını belirterek adli yardım talebinde bulunmuştur. 5. Bölümler tarafından başvurucular hakkındaki sınır dışı etme işlemlerinin geçici olarak (tedbiren) durdurulmasına karar verilmiştir. Başvuru Numarası : 2018/17065 Karar Tarihi : 16/12/2020 3III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 7. Başvurucular hakkında farklı tarihlerde 4/4/2013 tarihli ve 6 458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu nun 54. maddesi kapsam ında ilgili valilikler tarafından sınır dışı etme kararı tesis edilmiş, ayrıca başvuru cuların bir kısmı idari gözetim altına alınarak geri gönderme merkezlerine konulmuştur. 8. Başvurucular sınır dışı etme işlemi yönünden etkili bir iç hu kuk yolu bulunmadığını belirterek değişik tarihlerde bireysel başvurular da bulunmuşlardır. 9. Başvurucular gönderdikleri ayrı dilekçelerle bireysel başvuru larından feragat ettiklerini ve gönüllü olarak ülkelerine dönmek istediklerini b elirtmişlerdir. IV. İNCELEME VE GEREKÇE 10. Mahkemenin 16/12/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda baş vuru incelenip gereği düşünüldü: A. Adli Yardım Talepleri Yönünden11. Başvurucuların başvuru giderlerini karşılayabilecek ölçüde m al varlıklarının bulunmadığı ve taleplerinin dayanaktan yoksun olmadığı anlaşılm ış olup 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 334. maddesinin (1) n umaralı fıkrası uyarınca adli yardım taleplerinin kabulü ile yargılama giderlerini ödeme kten geçici olarak mua f tutulmalarına karar verilmesi gerekir. B. İhlal İddiaları 1. Başvurucuların İddiaları 12. Başvurucular, sınır dışı etme ve idari gözetim altına alma k ararları nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği, aile hayatına saygı ve yaşam hakla rı ile kötü muamele yasağının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir. 2. Değerlendirme 13. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un Kararlar kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir: Davadan feragat hâlinde, dü şme karar ı verilir. 14. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün Düşme karar ı kenar başlıklı 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısmı ve (2) numaralı fıkrası şöyledir: (1) Bölümler ya da komisyonlarca yarg ılaman ın her aşamas ında aşağıdaki hallerd e düşme karar ı verilebilir: Başvuru Numarası : 2018/17065 Karar Tarihi : 16/12/2020 4a) Başvurucunun davadan aç ıkça feragat etmesi (2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukar ıdaki f ıkrada belirtilen nitelikteki bir ba şvuruyu, Anayasan ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve s ınırlar ının belirlenmesi ya da insan haklar ına sayg ının gerekli k ıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir. 15. Başvurucular, Anayasa Mahkemesine yaptıkları bireysel başvur ulardan feragat ettiklerini ve gönüllü olarak ülkelerine gitmek istediklerini b elirtmiştir. Başvurulardan feragat edilmesine rağmen başvuruların incelenmesinin sürdürülmesini ha klı kılan bir neden bulunmamaktadır. 16. Açıklanan gerekçelerle başvuruların kabul edilebilirlik şart ları yönünden incelenmeksizin feragat nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle;A. Adli yardım talebinde bulunan başvurucuların taleplerinin KAB ULÜNE, B. Başvuruların feragat nedeniyle DÜŞMESİNE, C. Sınır dışı etme işlemine ilişkin olarak verilen tedbir kararl arının SONLANDIRILMASINA, D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nu n 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi mağdur iyete neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucuların yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMALARINA, E. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Mü dürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 16/12/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIR IM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU