Büyükşehir Belediye Meclisinin 12.09.2022 tarihli ve 1659 sayılı Kararının yeniden görüşülmesine ilişkin Başkanlık yazısı meclis üye tamsayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilerek kesinleşmiştir.
T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ Karar No: 1848 10.10.2022 K A R A R Büyükşehir Belediye Meclisinin 12.09.2022tarihli ve 1659 sayılı Kararının yeniden görüşülmesineilişkin ASKİ Genel Müdürlüğünün Başkanlık Makamından aldığı 16.09.2022 tarihli ve 293869 sayılı Olur Büyükşehir Belediye Meclisinin 10.10.2022 tarihli toplantısında okundu. Söz konusu Kararın hukuka aykırılığı gerekçe gösterilerek yeniden Belediye Meclisinde görüşülmesine ilişkin Başkanlık Makam Olur’unda; Belediye Meclisinin 2022 yılı Eylül ayı toplantısında AK Parti Grup Başkan Vekili Murat KÖSE, Ebubekir KİPEL ve Fatih ÜNAL tarafından; “Bugünden itibaren tüm su tariflerinde %50 indirim yapılıp sabitlenmesi, 01.01.2023’den itibaren TÜFE oranında artış yapılması” şeklinde somut hiçbir veriye/analize dayanmaksızın, yaratacağı etkilerle ilgili hiçbir bilgi vermeksizin ve gerekçesiz, ASKİ Genel Müdürlüğünün mali yapısını alt-üst edecek bir önerge verildiği, önergenin CHP ve İYİ Partili üyelerin hukuka aykırılık itirazına rağmen oy çokluğuyla gündeme alındığı, müzakerelerden sonra yapılan oylamada yine CHP ve İYİ Partili üyelerin itirazına rağmen, AK Parti ve MHP gruplarının oyuyla, oy çokluğuyla, 12/09/2022 tarihli ve 1659 sayılı Meclis Kararı alındığı, Söz konusu Meclis Kararına konu önergenin, ASKİ Genel Müdürlüğünün de tabi olduğu 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresiGenel Müdürlüğü Kuruluş ve GörevleriHakkında Kanunun Genel Kurul başlıklı 4’üncü maddesindeki; “İstanbul Büyük Şehir Belediye Meclisi, İSKİ Genel Kurulu olarak görevli ve yetkilidir.”hükmü sebebiyle Genel Kurul hüviyetindeki Ankara Büyükşehir Belediye Meclisine getirildiği; Ancak mezkûr Kanunun Genel Kurulun toplanma ve çalışma esasları başlıklı 5’inci maddesindeki; “İstanbul Büyük Şehir Belediye Meclisi, İSKİ Genel Kurulu olarak bu Kanunda yazılı yetki ve görevleri görüşüp karara bağlamak üzere her yıl Mayıs ve Kasım aylarında özel gündemle toplanır...” hükmüne aykırı şekilde Belediye Meclisinin Eylül ayı toplantısında verilmesi sebebiyle öncelikle usul bakımından hukuka aykırı olduğu, Anayasa Mahkemesinin 26.01.2012 tarihli ve 2011/6E. 2012/16 K. sayılı Kararında; “…Anayasanın 127’nci maddesinde, yerel yönetimlere görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanacağı öngörülmüş olup büyükşehir belediyelerinin su hizmetlerini verimli bir şekilde sürdürebilmesi, daha kaliteli ve etkin bir şekilde hizmet sağlayabilmesi, yatırımlarda bulunabilmesi için ihtiyaç duyduğu mali kaynağın bulunması gerekmektedir. Bu kapsamda büyükşehir belediyelerince sunulan hizmetlere karşılık talep edilen bedele ölçülü ve adil olarak belirlenen bir kar oranının ilave edilmesinde Anayasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Bu itibarla idarenin su tedariki ve suların uzaklaştırılması yönünde yaptığı hizmete karşılık ölçülü ve adil olarak belirleyeceği bir kar oranını su tariflerinin tespitinde esas alması ve bu tarifeye göre ücret istemesinde hukuk devleti ilkesi ile çelişen bir yön bulunmamaktadır…” şeklinde tespitte bulunulduğu, su satış tarifelerine bu sebeple makul bir oranda kar oranı uygulanmasının gerekliliğinin vurgulandığı, T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ Karar No: 1848 10.10.2022 -2- ASKİ Genel Müdürlüğünün Sayıştay Başkanlığınca denetimiyle oluşturulan 2021 Yılı Raporunda özetle; “Suyun maliyeti altında satılamayacağı, bu konuda oluşacak kamu zararlarının ilgililerinden tahsilinin gerekeceği” belirtildiği, Bununla birlikte tabi olunan 2560 sayılı Kanunun Tarife tespit esaslarıbaşlıklı 23’üncü maddesindeki; “Su satışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdeki kullanılmış suların uzaklaştırılması, septik çukurların boşaltılması giderleri için ayrı tarifeler yapılır. Bu tarifelerin tespitinde, yönetim ve işletme giderleri ile amortismanları doğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslah ve tevsi masraflar ve bir kar oranı esas alınır.”hükmü dururken (Su ücretlerinin en azından maliyetinin altına düşmeyecek bir tarifeden satılması gerektiği)Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliğine aykırılığı açık olan Meclis Kararının 5393 sayılı Belediye Kanununun Bütçenin hazırlanması ve kabulü başlıklı 62’nci maddesindeki; “………..Meclis bütçe tasarısını yılbaşından önce, aynen veya değiştirerek kabul eder. Ancak, meclis bütçe denkliğini bozacak biçimde gider artırıcı ve gelir azaltıcı değişiklikler yapamaz. Kabul edilen bütçe, malî yılbaşından itibaren yürürlüğe girer.”hükmünü de açık şekilde ihlal ettiği, ASKİ Genel Müdürlüğünün yine Belediye Meclis Kararıyla onaylanmış 2022 Yılı Performans Programına aykırılık teşkil ettiği, 2022 Mali Yılı Bütçe denkliğini bozucu nitelikte olduğu, Tabi olunan mevzuata ve 2022 Yılı Performans Programına aykırı “Oldu Bitti Anlayışıyla” alınmış, 2022 Mali Yılı Bütçe denkliğini bozucu özelliği olan Meclis Kararının; 1-) Başkent’in altyapısını yeniden inşa eden ve hazırladığı masterplanı ile Ankara’nın en az 30 yıllık su sorununu çözmeyi hedefleyen ASKİ Genel Müdürlüğünün çalışmalarını sekteye uğratacağı, Belediye Meclisindeki hâkim siyasi gruplarının popülist bir engelleme girişimi olduğu, kamuoyunu yanıltmak ve oyalamak amacı güttüğü, 2-) Uygulanmasıyla ASKİ Genel Müdürlüğünün hali hazırda yürüttüğü faaliyetleri sekteye uğratacağı, planlanan altyapı yatırımları ve hizmetlerin tamamlanmasını neredeyse imkânsız hale getireceği, günlük hayati hizmetlerin dahi aksamasına neden olacağı, ülkemizde yaşanan yüksek enflasyon ile girdi maliyetlerinin sürekli artışı tüm çıplaklığıyla ortadayken, hatta İstanbul’da bu ay suya yaklaşık %40 oranında zam yapılmışken, kaynak yetersizliğinden dolayı değerli hemşerilerimize faydadan çok zarar vereceği, 3-) Neredeyse tek gelir kaynağısu satışı olan ASKİ Genel Müdürlüğünün, gelirlerinin %50 oranında azaltılmasıyla, çalışamaz hale getirileceği, hali hazırda dahi maliyetinin yarı bedeliyle satılan suya bu boyuttaki bir indirimin, zararı %100’lük boyuta taşıyacağı, durumun büyük bir su ve çevre krizi olarak Ankaralılara fatura edileceği, T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ Karar No: 1848 10.10.2022 -3- 4-) Ülkemizde yaşanan ekonomik gerçeklikten kopuk bir yöntemle alındığı, hukuka aykırı olduğu kadar, kötü niyetli ve akıl ve mantığa da aykırı olduğu; öyle ki, tüm maliyetlerin durmadan aşırı arttığı Türkiye’de, ASKİ Genel Müdürlüğünü işlevsiz hale getirmeyi, alenen bir yıkımı hedeflediği, en önemli insan hakkı olan temiz suya ve sağlıklı modern alt yapıya ulaşma hedeflerini sabote ettiği, Bununla birlikte; Ekonomide yaşanan yüksek enflasyonun tüm mal ve hizmetler ile birlikte inşaat maliyetlerinde de artışa neden olduğu, bu durumun ASKİGenel Müdürlüğünün de gider kalemlerinde artış yarattığı, ayrıca döviz kurlarındaki artışın, kredi anapara ve faiz ödemelerini artırdığı, ASKİ Genel Müdürlüğünün özellikle son bir yılda yaşanan zam ve ücret artışları nedeniyle gider yapısındaki değişimin aşağıdaki tablodaki gibi olduğu, Gider Kalemi Gider Kalemine Göre Artış Oranı (%) Personel Giderleri 57 Kimyasal Madde Giderleri 143 Kırtasiye ve Büro Giderleri 319 Elektrik Giderleri 128 Akaryakıt Giderleri 349 Faiz Giderleri 526 ASKİ Genel Müdürlüğünün 2022 Yılı Ağustos ayı itibarıyla, geçmiş sekiz ayın verileri ve enflasyon oranı dikkate alınarak, gelir ve gider rakamlarına ilişkin verilerinin aşağıdaki tablodaki gibi olduğu, Gelir ve Gidere İlişkin Veriler TL ASKİ Genel Müdürlüğünün Ağustos Ayı İtibarıyla Kümülatif Geliri 2.964.000.000 Son 4 Ayda Elde Edilecek Gelir Mevcut Tarifeden 1.520.000.000 Yılsonunda Elde Edilecek Gelir Mevcut Tarifeden 4.484.000.000 Yatırımlar Hariç Net Kar/Zarar -40.805.000 Tarife %50 Oranında Yarıya Düşerse Son 4 Ayda Elde Edilecek Gelir 760.000.000 Tarife Yarıya Düşerse 2022'de Elde Edilecek Gelir 3.724.000.000 Net Kar/Zarar -800.805.000 T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ Karar No: 1848 10.10.2022 -4- Tablodan da anlaşılacağı üzere ASKİ Genel Müdürlüğünün yatırımlar hariç şu anki tarifeler üzerinden yapılan hesaplamalarla dahi yıllık 40 Milyon TL zarar ettiği, tarifelerde %50 oranında bir indirime gidildiğinde yatırımlar hariç net zararın 800 Milyon TL olacağı,bu açığın Ankara Büyükşehir Belediyesinden karşılanacağı, durumun hem ASKİ Genel Müdürlüğünü hem de Ankara Büyükşehir Belediyesini yatırım yapamaz mali duruma getireceği, 1 m³ suyun maliyetinin 24,12 TL olmasına karşın ASKİ Genel Müdürlüğünün 1 m³ su satış fiyatını, bunun yarısı olan, 12,77 TL olarak hali hazırda uyguladığı, (Bu maliyete rağmen, su satış fiyatının ülkemizde her kalemde yaşanan yüksek zam ve fiyat artış oranlarına karşın 2019 yılından 2021 Ağustos ayına kadar 5 TL olduğu), Ülke ekonomisinde yaşanan olumsuzluklar nedeniyle ASKİ Genel Müdürlüğünün 2021 yılını 390 Milyon TL bütçe açığıyla kapattığı, 2022 yılında ise ülkenin ekonomik göstergeleri dikkate alındığında bu açığın daha da fazla olacağı, Hali hazırda maliyetinin yarısıyla ücretlendirilen suyun, en temel insan hakkı olması sebebiyle ucuzlatılmasının yönetimimizce de istenmesine rağmen, mevcut şartlar altında yapılan yatırımlar ve çalışmaları sekteye uğratacağı, durumun hem hemşerilerimizi hem de gelecek kuşakların haklarını zedeleyeceği, ASKİ Genel Müdürlüğünün, bütçe açığına rağmen, eksik kalmış, bugüne kadar ihmal edilmiş aşağıdaki tabloda yer alan birçok projeyi hayata geçirmeye uğraştığı, haliyle indirim öngören Meclis Kararının uygulanması halinde telafisi imkânsız hal doğacağı, aşağıdaki tüm projelerin duracağı, durumun Ankara halkının yararına değil, tam tersine zararına olacağı, Proje Adı İvedik Temelli Polatlı İçme Suyu Hattı Mamak Gölbaşı İçme Suyu Ana İletim Hattı Gölbaşı Bala İçme Suyu Hattı Etimesgut İlçesi İstasyon Caddesi Atık Su ve Yağmur Suyu Hattı Şereflikoçhisar İlçesi Atık Su Arıtma Tesisi Sincan Atık Su ve Yağmur Suyu Hattı Akyurt Atık Su ve Yağmur Suyu Hattı Çankaya Atık Su ve Yağmur Suyu Hattı Kırsal Mahallelerde Atık Su Hatları Tüm Ankara’da İçme Suyu Pompa İstasyonları Yapımı Meclis Kararının uygulanmasıyla en kritik yatırımlardan olan Polatlı’ya içme suyu götürülemeyeceği, kırsal/köylerin yıllardır ihmal edilen kanalizasyon alt yapılarının yapılamayacağı, yeni sondajların açılamayacağı, su depolarının insan sağlığına yaraşır şekilde yenilenemeyeceği, Devam eden bu Projeler dışında yapılması öncelik teşkil eden yeni alt yapı yatırımlarının yapılamayacağı, T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ Karar No: 1848 10.10.2022 -5- Ankara’nın alt yapı hizmetlerine ihtiyacı varken, Meclis Kararının uygulanması halinde ASKİ Genel Müdürlüğünün sadece personel ve elektrik ödemelerini (%50 oranında zam gelmiş olduğu dikkate alınmalıdır.) yapabileceği, Bahsedilen telafisi imkânsız hallerin doğmaması amacıyla 12.09.2022 tarihli ve 1659 sayılı Meclis Kararının hukuka, Anayasa’ya, tabi olunan mevzuatın şekil ve esas şartlarına, 2022 Performans Programına, 2022 Yılı Mali Yılı Bütçesine, Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliğine aykırılığı olduğu, İfade edilmiştir. Belediye Meclisinin 12.09.2022 tarihli ve 1659 sayılı Kararı yeniden görüşülmüş, yapılan oylamada CHP ve İYİ Parti Gruplarının muhalefetlerine rağmen AK Parti ve MHP Guruplarının oylarıyla söz konusu Karar meclis üye tamsayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilerek kesinleşmiştir. Fatih ÜNAL Meclis 1. Başkan V. Haru ÖZTÜRK Divan Katibi Naci BAYANLI Divan Katibi