TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR RAMAZAN BEYAZPİRİNÇ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2016/2728) Karar Tarihi: 28/1/2021 Başvuru Numarası : 2016/2728 Karar Tarihi : 28/1/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞ Raportör : Sinan ARMAĞAN Başvurucu : Ramazan BEYAZPİRİNÇ Vekilleri : 1. Av. Fahriye Belgün BABA 2. Av. Alişan ŞAHİN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, tutuklu olan başvurucunun sağlık hizme
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR RAMAZAN BEYAZPİRİNÇ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2016/2728) Karar Tarihi: 28/1/2021 Başvuru Numarası : 2016/2728 Karar Tarihi : 28/1/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞ Raportör : Sinan ARMAĞAN Başvurucu : Ramazan BEYAZPİRİNÇ Vekilleri : 1. Av. Fahriye Belgün BABA 2. Av. Alişan ŞAHİN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, tutuklu olan başvurucunun sağlık hizmetlerine erişim sağlayamaması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişk indir. II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru 11/2/2016 tarihinde yapılmıştır.3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön i ncelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Ceza infaz kurumunda tutuklu bulunan başvurucu, Anayasa Mahke mesi İçtüzüğü nün (İçtüzük) 73. maddesi uyarınca tedavisinin başladı ğı hastanede ya da başka bir tam teşekküllü hastanede yatarak tedavisinin başlatılması konus unda tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. 5. Komisyonca tedbir talebinin ve başvurunun kabul edilebilirlik incelemesini n Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. 6. Bireysel başvuru yapılan tarihte Ankara Cumhuriyet Başsavcılı ğına (Savcılık) müzekkere yazılmış, gelen cevap sonrasında Birinci Bölüm tarafı ndan 16/2/2016 tarihinde başvurucunun sağlık durumuna uygun olarak tedavisinin sağlanmas ı için gerekli tedbirlerin alınması yönünde tedbir kararı verilmiştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçeves inde olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numarası : 2016/2728 Karar Tarihi : 28/1/2021 3A. Genel Bilgiler 8. Başvurucu 16/9/2015 tarihinde güvenlik güçleriyle girdiği sil ahlı çatışma sonucu yaralanmış, anılan çatışmada bir güvenlik görevlisi haya tını kaybetmiştir. 9. Başvurucu ağır yaralı olarak kaldırıldığı Van'daki özel bir h astanede tedavi altına alınmış; gerçekleştirilen ameliyat sonucunda sol akciğer ini ve dalağını tamamen, karaciğerini ve kalın bağırsağını kısmen kaybetmiştir. 10. Başvurucunun tedavisine Van Yüzüncü Yıl Tıp Fakültesi Hastan esinde (Tıp Fakültesi) devam edilmiş, tedavi gördüğü hastanede yapılan sorg usu neticesinde Van 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 28/10/2015 tarihli kararıyla devletin birliği ni ve ülke bütünlüğünü bozma ve kişiyi yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle kasten öldürme suçlarından tutuklanmıştır. 11. Tıp Fakültesinde yapılan muayene sonucunda başvurucunun sol akciğerinden sıvı akışı tespit edildiğinden stent takılması gerektiği değerl endirilmiştir. Söz konusu cerrahi işlemin Van'da yapılması mümkün olmadığından başvurucunun Ankar a Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesine (Ankara Atatürk Hastanesi) sevk edilmesine karar verilmiştir. 12. Başvurucunun nakli Van Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla 14/12/2015 tarihinde gerçekleştirilmiş; başvurucu, Sincan 2 Numaralı F Tip i Yüksek Güvenlik Ceza İnfaz Kurumuna (Sincan İnfaz Kurumu) konulmuştur. 13. Başvurucu 13/1/2016 tarihinde Ankara Atatürk Hastanesinde mu ayene edilmiş ise de hastanede sadece tüberküloz hastası olan mahkûmların ted avisinin yapıldığı, bu nedenle başvurucunun Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanes ine (Ankara Numune Hastanesi) başvurması gerektiği gerekçesiyle tedavisi yapılmamı ştır. 14. Ankara Numune Hastanesinde 20/1/2016 tarihinde muayene edile n başvurucu hakkında şu şekilde rapor düzenlenmiştir: Hasta Ekim 2015 de ate şli silahla yaralanma nedeniyle Van Yüzüncü Y ıl Üniversites i Tıp Fakültesi Gö ğüs Cerrahisi Klini ğinde sol prümonöktorm operasyonu geçirmi ştir. Bu ameliyat ın bir komplikasyonu olarak sol piyotoraks geli şmiştir. Hastan ın Ankara Sanatoryum Hastanesinden taburcu olmad ığı bildirilmi ştir. Hastan ın bu rahats ızlığının Van Yüzüncü Y ıl Üniversitesi T ıp Fakültesi Gö ğüs Cerrahisinde tedavi ve takib i yap ılabileceğinden dolay ı hastan ın ameliyat oldu ğu merkeze gönderilmesi uygundur. 15. Başvurucu vekilleri 25/1/2016 tarihinde Adalet Bakanlığı Cez a ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne (Genel Müdürlük), 2/2/2016 tarihinde ise Anka ra Cumhuriyet Başsavcılığına başvurarak ceza infaz kurumunda kalma koşulların ın uygun olup olmadığının tespiti için tam teşekkülü bir hastaneden sağlık kurulu raporu aldırılması ve acilen yatarak tedavisine başlanması talebinde bulunmuştur. Savcılık aynı tari hte başvurucunun acil olarak hastaneye sevkine ve tedavisinin yapılmasına karar vermiştir. 16. 4/2/2016 tarihinde tekrar Ankara Numune Hastanesine sevk edi len başvurucunun akciğer filmi çekilmiştir. Başvurucunun anlatımına göre muayene eden doktor; acil ameliyata ihtiyacının olmadığını, bu aşamada öncelikle öde min kurutulması için antibiyotik tedavisi gerektiğini, tedavinin ise Van da yapılabi leceğini söylemiştir. Başvuru Numarası : 2016/2728 Karar Tarihi : 28/1/2021 417. Başvurucu 8/2/2016 tarihinde tekrar Genel Müdürlükten Van a naklini talep etmiştir. 18. Başvurucu 11/2/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur . B. Tutulduğu Ceza İnfaz Kurumu Tarafından Gönderilen Belgeler19. Sincan İnfaz Kurumunun 12/2/2016 tarihli yazısında başvurucu nun sağlık durumu ve sunulan hizmetlerle ilgili bilgi verilmiştir. Yazının ilgili kısmı şu şekildedir: "...Van Cumhuriyet Ba şsavc ılığının 01/12/2015 gün ve 2015/11142 say ılı yaz ısı ile, Ankara Atatürk Gö ğüs Hastal ıklar ı ve Göğüs Cerrahisi E ğitim ve Ara ştırma Hastanesind e tetkik ve tedavisinin yap ılmas ı, tedavisi sonras ında ise geldi ği ceza infaz kurumuna iadesi istenildiğinden, 14/12/2015 tarihinde 'misafir hükümlü/tutuklu' statüsünde Kurumumuz kay ıtlar ına al ınarak Ankara Atatürk Gö ğüs Hastal ıklar ı ve Göğüs Cerrahisi E ğitim v e Araştırma Hastanesinde tetkik ve tedavilerine ba şlan ıldığı, hastanenin sevki ile tedavisin e Ankara Numune E ğitim ve Ara ştırma Hastanesi Gö ğüs Cerrahisi Poliklini ğinde devam edildiği, yap ılan tetkikler neticesinde, tutuklunun Yüzüncü Y ıl Üniversitesi T ıp Fakültes i Göğüs Cerrahisi Poliklini ğinde 'sol Prümonöktorm operasyonu geçirdi ği, bu ameliyat ın bir komplikasyonu olarak gö ğsünde sol piyotoraks geli ştiğinin' raporla tespit edildi ği, hastan ın bu rahats ızlığının tedavisinin Van Yüzüncü Y ıl Üniversitesi T ıp Fakültesi Gö ğüs Cerrahisi Polikliniğinde tedavi ve takibinin yap ılabileceği, Ankara Numune E ğitim ve Ara ştırma Hastanesinin 20/01/2016 tarihli sa ğlık durum raporu ile uygun görüldü ğünden, tedavisi sonras ı Kurumuna iade i şlemlerinin ba şlat ıldığı; Adalet Bakanl ığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlü ğünün 29/01/2016 gün ve*** *** ****7.06-E.605/12110 say ılı yaz ılar ı ekinde tutuklu avukat ı Halil İbrahim Vargün'ün, tutuklunun 5275 Say ılı Kanunun 16 nc ı maddesinin 3. f ıkras ı kapsam ında infaz ın geri b ırak ılmas ı ve tutuklunun Van F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna sevkinden vazgeçilerek tam te şekküllü bir hastanede tedavisine devam olunmas ı talebi üzerine, tutuklunun Ankara Numune E ğitim ve Ara ştırma Hastanesi sa ğlık kuruluna sevk planlamas ının yap ıldığı, ancak; Tutuklunun 08/02/2016, 09/02/2016, 12/02/2016 tarihli dilekçeleri ile hastaneye gitmek istemediğini beyan ederek, bir an önce geldi ği Kuruma iadesini talep etti ği, 11/02/2016 tarihinde al ınan ifadesinde kendisine tedavi safahat ı ve avukat ının başvurusu hakk ında bilgi verildiği, buna ra ğmen tutuklunun 'burada hiçbir hastaneye gitmek istemedi ğini, avukatlar ı ile görüştüğünü ve taleplerinden haberdar oldu ğunu, acil olarak Van F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna sevkini talep etti ğini' beyan etti ği; Anlaşılmış olup; Tutuklunun, getirildi ği Van F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna iade süreci devam etmektedir." 20. Sincan İnfaz Kurumunun yazısının ekinde başvurucunun 6/2/201 6, 8/2/2016 ve 12/2/2016 tarihli dilekçe örnekleri bulunmaktadır. Başvurucu, d ilekçelerinde Ankara'd a tedavisinin yapılmayacağını anlaması sebebiyle Van'a acil olara k nakledilmesini talep etmiştir. Başvurucu 12/2/2016 tarihli dilekçesinde ise ayrıca h astaneye gitmek istemediğini de bildirmiştir. 21. Sincan İnfaz Kurumu 11/2/2016 tarihinde başvurucu vekillerin in 25/1/2016 tarihli Genel Müdürlüğe yazdığı talep dilekçesinin içeriği ve y apılacak işlemler hakkında Başvuru Numarası : 2016/2728 Karar Tarihi : 28/1/2021 5bilgi vererek hastanelere sevk planlaması hakkında başvurucunun diyeceklerini sormuştur. Başvurucunun ifadesi şu şekildedir: "Ben burada hiçbir hastaneye gitmek istemiyorum. Acilen sevkimin Van'a yap ılmas ını istiyorum. Ben avukatlar ım ile zaten görü ştüm. Avukatlar ımın sevkimin durdurulmas ına dair taleplerinden haberdar ım. Avukatlar ım da benim Van'a acilen gitmek istedi ğimi biliyorlar . Zaten bu dilekçeyi de ocak ay ında vermi şlerdi. Ben tedavimin Van'da yap ılacağına inan ıyorum. Ba şka bir çare oldu ğunu düşünmüyorum ve bir an önce acil olarak Van F Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna sevkimin gerçekle ştirilmesini talep ediyorum." 22. İfadesinin alınması sonrasında Sincan İnfaz Kurumu tarafında n 12/2/2016 tarihinde başvurucunun Van F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna iadesine karar verilmiştir. 23. Anayasa Mahkemesinin tedbir kararı sonrasında başvurucunun 1 7/2/2016 tarihinde Ankara Numune Hastanesine sevki planlanmış fakat 17/2 /2016 günü saat 07.30'd a rahatsızlandığını beyan etmesi üzerine başvurucu, Sincan Dr. Na fiz Körez Devlet Hastanesine götürülmüştür. Söz konusu hastane tarafından yapıla n muayene sonrasında başvurucu Ankara Numune Hastanesine sevk edilmiş ve tedavisine başlanmıştır. 24. Sincan İnfaz Kurumunun Savcılığa yazdığı 22/2/2016 tarihli b aşvurucu hakkındaki bilgilendirme yazısında şu ifadelere yer verilmiştir : "...tutuklunun tedavi görmekte oldu ğu Ankara Numune E ğitim ve Ara ştırma Hastanes i yoğun bak ım ünitesinden Ankara 29 May ıs Devlet Hastanesi Yo ğun Bak ım Ünitesine sevki gerçekleşmiş daha sonra ba şka bir yo ğun bak ım ünitesine nakli esnas ında fenalaşmas ı üzerine Gazi Üniversitesi T ıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisine götürülerek müdahale edildiği, Saat:18:27' de tüm müdahalelere ra ğmen nab ız ve ritm görülmedi ğinden eksitus kabul edildi ği 19/02/2016 tarih ve 15268537 Ba şvuru numaral ı Adli Rapor formunda n anlaşılmış olup..." 25. UYAP üzerinden alınan nüfus kayıt örneğinden de başvurucunun 19/2/2016 tarihinde vefat ettiği görülmektedir. IV. İNCELEME VE GEREKÇE26. Mahkemenin 28/1/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başv uru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddiaları 27. Başvurucu, tedavi için nakledildiği Sincan İnfaz Kurumunda ç eşitli hastanelere sevk edildiğini fakat hastanelerde etkili şekilde tedavisinin y apılmadığını, hayati tehlike arz eden ve sürekli kötüye giden durumuna rağmen yatarak tedavi olm ak yerine infaz kurumu şartlarında tutulmaya devam edildiğini iddia etmiş; bu sebepler le yaşam hakkı ve kötü muamele yasağının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme28. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel ba şvurular ın kabul edilebilirlik şartlar ı ve incelenmesi" kenar başlıklı 48. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir: Başvuru Numarası : 2016/2728 Karar Tarihi : 28/1/2021 6"Kabul edilebilirlik şartlar ı ve incelemesinin usul ve esaslar ı ile ilgili di ğer hususla r İçtüzükle düzenlenir." 29. İçtüzük'ün 80. maddesinin ilgili kısmı şöyledir: "(1) Bölümler ya da Komisyonlarca yarg ılaman ın her aşamas ında aşağıdaki hâllerde düşme karar ı verilebilir: ... ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir ba şka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı kılan bir neden görülmemesi. (2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukar ıdaki f ıkrada belirtilen nitelikteki bi r başvuruyu, Anayasan ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve sınırlar ının belirlenmesi ya da insan haklar ına sayg ının gerekli k ıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir." 30. Başvurucunun bireysel başvuru tarihinden sonra 19/2/2016 tar ihinde yaşamını yitirdiği anlaşılmıştır. Başvurucunun ölümünden sonra başvuruya mirasçı olarak devam edilmek istendiğine dair bir talepte bulunulmadığı anlaşılmıştı r. Başvurunun incelenmesini n sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmamaktadır. 31. Açıklanan gerekçelerle başvurunun yapılmasından sonra başvur ucunun ölümü nedeniyle düşme kararı verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştı r. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle;A. Başvurunun başvurucunun ölümü nedeniyle DÜŞMESİNE, B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 28/1/ 2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Üye Üye Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞ