İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ : 27/04/2026 YAZIM TARİHİ : 27/04/2026 .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda; İDDİALARIN ÖZETİ : Davacı vekili dava dilekçesi ile; m…
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ T.C. ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2023/433 KARAR NO : 2026/989 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I Başkan : Üye : Üye : Katip : İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : ... NUMARASI : ... Esas ... Karar DAVACI : ... VEKİLİ : Av. .. DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Çek İstirdatı İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ : 27/04/2026 YAZIM TARİHİ : 27/04/2026 .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda; İDDİALARIN ÖZETİ : Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin alacağına karşılık olarak ... ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan, ... keşide tarihli, ... seri nolu, 45.000,00.TL bedelli bir çek aldığını, bu çekin müvekkilin zilyedinde iken müvekkilinin çeki düşürdüğünü ya da çaldırdığını, çekin rızası dışında müvekkilinin elinden çıkması ile birlikte .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile çekin iptali için dava açıldığını, davanın devamı sırasında işbu davanın davalısı olan ... ... tarihinde sunduğu dilekçe ile müdahale talebinde bulunduğunu ve kendisinin çekin borçlusu olan ...'ye toptan şekilde salatalık turşusu sattığını, bu satış nedeni ile dava dışı ...'nin davaya konu çeki kendisine verdiğini iddia ettiğini, ancak davalının işbu iddialarının asılsız olduğunu, bahsi geçen müdahale talebinin ardından .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasında ... tarihli ara karar ile çeki elinde bulunduran davalıya karşı çekin iadesi davası açılması için kesin süre verildiğinden, süresi içeresinde eldeki davayı açtıklarını belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile dava konusu ... ... Şubesi'ne ait, ... keşide tarihli, ... seri nolu, 45.000,00.TL bedelli çekin davalıdan istirdadına ve müvekkile iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili ...'nun ... ile evli olduğunu, ... toptancılık işi ile uğraştığını, ...'in ticari sicili kötü olduğundan ve borca batık vaziyette bulunduğundan ... ticari faaliyetlerini eşi olan müvekkili üzerinden yaptığını, ... eşi olan müvekkili adına, borçlu ...'ye toptan şekilde salatılık turşusu sattığını, ...'de işbu satış işleminden bahisle müvekkile dava konusu olan 45.000,00.TL tutarındaki çeki verdiğini, ilerleyen süreçte ... çekten bahisle müvekkile olan borcunu ödememek için kendisi ve ... arasında bir ticari ilişki ve alacak verecek ilişkisi varmış gibi göstererek haksız ve kötü niyetli şekilde ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açtığını, ... ve ... arasında işbu çeki konu edebilecek hiçbir ilişki söz konusu olmadığını, davacı tarafın iddialarının tamamen asılsız ve gerçek dışı olduğunu, tarafların tek amacının müvekkilinin alacağını tahsil edebilmesini engellemek olduğunu, ...'ın emekli olduğunu, bu güne kadar hiçbir zaman ticaretle uğraşmadığını belirterek davacı tarafın haksız ve kötü niyetli davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf tahmiline bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ : ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile eldeki davada dava konusu olan, ... ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan, ... keşide tarihli, ... seri nolu, 45.000,00.TL bedelli çekin rızası dışında elinden çıktığını belirterek çek iptali davası açtığı ancak yargılama sırasında çekin dava dışı ...'nun elinde bulunduğunun anlaşıldığı bunun üzerine mahkemesince davacı tarafa çekin istirdadı davası açmak üzere kesin süre verildiği ve eldeki davanın açıldığı, işbu davada davacının dava konusu çekin davalı tarafından kötüniyetle iktisap edildiğini ispatlaması gerektiği ancak davacı tarafından dosyaya bu anlamda bir delil sunulmadığı, sadece davalı ile aralarında bir ticari ilişkinin bulunmadığının belirtildiği, bu iddiayı destekler mahiyette ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğine dair dosyaya bir delil sunulamadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf talebi ile; davaya konu çekin müvekkiline ait olup, rızası dışında elinden çıktığını, usulune uygun olarak sunulan delillerin mahkemece değerlendirilmediğini, dava dilekçesinde tanık deliline dayanılmasına rağmen mahkemece tanık dinlenmediğini, davalı tarafın ticari defter kayıtları dahi incelemeye esas alınmadığını, haklı davanın ispatı açısından bu denli önemli bir delilin değerlendirmeden dosya da hüküm kurulması usul ve yasaya kesinlikle aykırı olduğunu, hiçbir delilin değerlendirmeden mahkemece dosya açsından nasıl hükme karar verildiği tarafça kesinlikle anlaşılmadığını, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı hukuka ve usule açıkça aykırı olması sebebiyle istinaf incelemesi neticesi ile kaldırılarak haklı davanın kabulü ile dava konusu edilen ... ... Şubesi'ne ait, ... keşide tarihli, ... seri nolu, 45.000,00.TL bedelli çekin davalıdan istirdadına ve müvekkiline iadesine, mahkeme kararının icrasını istinaf incelemesi sonuna kadar geri bırakılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı, HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, çek istirdatı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ve işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. 6102 sayılı TTK.'nun 818. maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanan aynı Kanun'un 763. maddesine göre; "Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır" denmektedir. Yine, 6102 sayılı TTK.’nun 792. maddesinde; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir. Bu hükümlere göre, çekin yetkili hamili çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa zayi nedeniyle iptal davası açabilir. İptal davasında, çek mahkemeye ibraz edilirse mahkemece iade davası açması için süre verilir. Açılan iade davasında, ispat yükü davacıda olup, davacının öncelikle çekin yedinde iken rızası hilafına elinden çıktığını ardından da çeki elinde bulunduran hamilin kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise, senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Yine, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesindeki “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa...” ibaresi, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir. Ancak çeki çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin senedi ciro ile devretmesi hâlinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan, başka bir deyişle kötü niyetli ve ağır kusurlu bulunmayan yeni hamil korunur. Bu tür davalarda, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkarak yeni hamil tarafından kötü niyet veya ağır kusur ile iktisap edildiği iddiasını ispat külfeti davacıya ait olup anılan olgular tanık dâhil her türlü delile kanıtlanabilir. Somut olayda, davacının ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyası ile eldeki davada dava konusu olan, ... ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan, ... keşide tarihli, ... seri nolu, 45.000,00 TL bedelli çekin rızası dışında elinden çıktığını belirterek çek iptali davası açtığı ancak yargılama sırasında çekin dava dışı ...'nun elinde bulunduğunun anlaşıldığı, bunun üzerine mahkemesince davacı tarafa çekin istirdadı davası açmak üzere kesin süre verildiği ve eldeki davanın açıldığı görülmüştür. İşbu davada, ispat yükü davacıda olup, davacının öncelikle çekin yedinde iken rızası hilafına elinden çıktığını ardından da çeki elinde bulunduran yeni hamilin kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiğinden öncelikle iadeye konu çekte davacının meşru hamil olup olmadığının davacı tarafça ispatlanması gerekmekte olup bu konuda çek iptaline konu ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dava dosyası ve iptale konu çek getirtilerek davacının meşru hamil olup olmadığının belirlenmesi, davacının meşru hamil olduğunun ispatı halinde bu kez davacının, çeki elinde bulunduran davalının çeki kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği, bunun ispatı açısından ispat külfeti davacıya ait olup anılan olgular tanık dâhil her türlü delile kanıtlanabilir olduğundan davacının dava dilekçesinde tanık deliline dayandığı hususu gözetilerek davacıya bu hususta ispat imkanı tanınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, eksik hususlar tamamlanıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere : 1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE, 4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 179,90.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde istinaf eden davacıya İADESİNE, 5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA, 6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE, 7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 8)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE, Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olmak üzere 27/04/2026 tarihinde karar verildi. Başkan Üye Üye Katip e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır