TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR AKAY İNŞAAT TUR İZM OTELC İLİK VE YATIRIM A. Ş. ve AKAY OKUDUR BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/13179) Karar Tarihi: 16/6/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/13179 Karar Tarihi : 16/6/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucular : 1. Akay İnşaat Turizm Otelcilik ve Yat ırım Anonim Şirketi 2. Akay OKUDUR Başvurucular Vekili : Av
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR AKAY İNŞAAT TUR İZM OTELC İLİK VE YATIRIM A. Ş. ve AKAY OKUDUR BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/13179) Karar Tarihi: 16/6/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/13179 Karar Tarihi : 16/6/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucular : 1. Akay İnşaat Turizm Otelcilik ve Yat ırım Anonim Şirketi 2. Akay OKUDUR Başvurucular Vekili : Av. Zeynep Hikmet HÜNLER I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, iptal davas ında ceza davas ının sonucu beklenmeden ve ceza davas ında alınan bilirki şi raporuna ili şkin herhangi bir de ğerlendirme de yap ılmadan karar verilmesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 20/4/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/13179 Karar Tarihi : 16/6/2021 3A. Uyuşmazl ığın Arka Plan ı 8. Antalya'n ın Kemer ilçesine ba ğlı Merkez Mahallesi'nde 10 ada 4 parsel say ılı taşınmaz üzerinde bulunan Club Trapicano unvanl ı günübirlik turistik tesis (tesis) ba şvurucu şirkete aittir. 9. Söz konusu tesis 7/3/2007 tarihinde turizm yat ırım ve işletme belgesi, 23/6/2008 tarihinde yap ı kullanma izin belgesi, 22/5/2009 tarihinde de i şyeri açma ve çal ışma ruhsat ı alm ıştır. Ayr ıca Kemer Belediye Ba şkanl ığının (Belediye) 21/5/2009 tarihli yaz ısında ise tesisin imar yönünden faaliyet göstermesinde herhangi bir sak ınca bulunmad ığı ifade edilmiştir. 10. Tesisin Belediye ar şiv dosyas ında bulunan as ıl mimari projesinin yap ıştırma sahte bir mimari proje ile de ğiştirildiği, vaziyet plan ı ile proje kapa ğı aras ında Belediye imza ve onay ı bulunmad ığından şüpheliler hakk ında resmî evrakta sahtecilik suçundan 19/6/2009 tarihinde Kemer Belediye Ba şkan ı taraf ından suç duyurusunda bulunulmu ştur. B. Ceza Davas ı Süreci 11. Başvurucu Akay Okudur hakk ında söz konusu tesisin bodrum kat ının projeye ayk ırı olmas ı, zemin katta mü ştemilatlar ın yap ılmas ı ve projede ah şap pergola görünen yerlerde betonarme dö şeme yap ılarak teras kat ı olarak kullan ılmas ından dolay ı imar kirliliğine neden olma suçundan Kemer 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/1120 esas say ılı dosyas ında görülmekte olan dosya, Kemer 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/236 esas say ılı dosyas ıyla birleştirilmiştir. 12. Kemer 1. Asliye Ceza Mahkemesinde ba şvurucu Akay Okudur hakk ında imar kirliliğine neden olma suçundan yap ılan yarg ılamada imar plan ında bodrum katlar için ''binalarda bodrumlar bina izdü şümünü geçemez '' hükmü mucibince bodrumun 118 m²'yi geçmemesi gerekirken yap ı ruhsat ı ile yaklaşık 850 m² bodrum verilmesi nedeniyle Belediye yetkilileri hakk ında 3/5/1985 tarihli ve 3194 say ılı İmar Kanunu'na ayk ırı olacak şekilde yap ı ruhsat ı ve yap ı kullanma izin belgesi vermek suretiyle görevlerini kötüye kullanma suçundan; yap ıyı denetlemekte sorumlu olan yap ı denetim firmas ı yetkilileri hakk ında ise gerekli denetimleri yapmayarak kaçak yap ı yap ılmas ına göz yumduklar ı iddias ıyla 29/6/2001 tarihli ve 4708 say ılı Yap ı Denetimi Hakk ında Kanun'a muhalefet suçundan yarg ılama yap ılm ıştır. 13. Kemer 1. Asliye Ceza Mahkemesince yap ılan keşif sonras ı üç adet bilirkişi heyeti raporu al ınm ış ve nihayetinde 9/12/2016 havale tarihli ek bilirki şi heyeti raporu hükme esas al ınm ıştır. Raporda; i. Önceki/di ğer bilirkişi raporlar ındaki tespitlerin vaziyet plan ı ile proje kapa ğı aras ında yap ıştırma bulunan ve sahteli ği ile ilgili şikâyetçi kurumlar taraf ından şikâyette bulunulmu ş olan mimari projenin esas al ındığı vurgulanm ış ve bu projeye göre rapor tanzim edilerek de ğerlendirme yap ılmamas ı gerektiği belirtilmi ştir. Ayr ıca diğer bilirkişi raporlar ında plan ve yönetmelik hükümlerinin eksik veya hiç değerlendirilmemi ş olduğu ifade edilmi ştir. ii. Suça konu yap ıda iddianameler ve mü şteki kurumlar ın şikâyete esas tespitlerinde yer alan bodrum, zemin ve çat ı kat ında imara ve projeye ayk ırı olarak Başvuru Numaras ı: 2018/13179 Karar Tarihi : 16/6/2021 4yap ıldığı iddia edilen alanlarla ilgili ayr ıntılı inceleme ve de ğerlendirme neticesinde 1/1000 ölçekli uygulama imar plan ı ile Planl ı Alanlar Tip İmar Yönetmeli ği hükümleri de dikkate al ınarak imara, mevzuata ve yap ının ruhsat ına ayk ırı bir durum olmad ığı tespit edilmi ştir. 14. Kemer 1. Asliye Ceza Mahkemesince 13/2/2017 tarihinde san ıklar ın at ılı suçu işlemediklerinin sabit olmas ı nedeniyle beraatlerine karar verilmi ştir. Karar ın gerekçesinde, bilirkişi raporlar ındaki aç ıklamalara da de ğinilerek turizm belgeli turistik tesislerin bodrum katlar ında yap ılacak bar, gece kulübü, diskotek, mutfak, hamam, yüzme havuzu, toplant ı salonu ve jimnastik salonu kullan ım alanlar ının inşaat emsaline dâhil olmad ığı vurgulanm ıştır. Buna göre iddianamede yer alan bodrumun 118 m² olabilece ği ancak bodrumun bina iz dü şümünü geçti ği yönündeki iddian ın oluşa ve yasal düzenlemelere uygun olmad ığı belirtilmi ş; imara, mevzuata ve yap ının ruhsat ına ayk ırı bir durum olmad ığı açıklanm ıştır. 15. Kat ılan ve mü şteki taraf ından istinaf yoluna ba şvurulmas ı üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesince 11/7/2017 tarihinde istinaf ba şvurusunun kesin olarak reddine karar verilmi ştir. C.İptal Davas ı Süreci 16. Tesisin ruhsat ve projeye ayk ırı olarak bodrum kat ının büyütüldü ğü, zemin katta müştemilat yap ıldığı ve projede ah şap pergola gözüken yerlerin betonarme dö şeme yap ılmak suretiyle teras kat ı olarak kullan ıldığı gerekçesiyle Belediye taraf ından 21/6/2013 tarihinde Yap ı Tatil Tutana ğı düzenlenerek tesis mühürlenmi ştir. 3/7/2013 tarihli Belediye Encümeni karar ı ile idari para cezas ı kesilmiş ve 17/7/2013 tarihli Belediye Encümeni karar ıyla da yıkım karar ı verilmiştir. 17. Başvurucular, tesiste ruhsatl ı projeye ayk ırı yap ılm ış imalat bulunmad ığı gerekçesiyle y ıkım karar ının iptali talebiyle 22/8/2013 tarihinde Antalya 1. İdare Mahkemesinde (Mahkeme) iptal davas ı açm ıştır. 18. Mahkemece yap ılan keşif sonras ı sunulan 22/1/2014 tarihli bilirki şi heyet raporunda; i. Öncelikle incelemenin dosyada mevcut vaziyet plan ı ile proje kapa ğı aras ında yap ıştırmal ı projeye göre yap ıldığı vurgulanm ıştır. ii. Yap ının bodrum kat projesinin bay ve bayan tuvaletleri, mutfak, merdiven ve holünün bulundu ğu alan ile zemin kata ba ğlant ının yap ıldığı servis merdiveninin bulunduğu mekânlar olarak planland ığı ifade edilmi ştir. Ancak projedeki mekânlara ilave olarak hamam, spa merkezi, kuaför, dinlenme, mutfak, yedi adet masaj odas ı, bay-bayan soyunma kabinleri, teknik merkez, koridor alanlar ı gibi projeden farkl ı kullan ım alanlar ının yap ıldığı ve bu şekilde bodrum kat alan ının büyütüldüğü belirtilmiştir. Ayr ıca bay-bayan tuvaletlerinin yerinin de ğiştirildiği, projeden farkl ı olarak bodrum kat alan ının büyütüldü ğü, ilave alanlar ın yap ıldığı ve bodrum kat ında yap ı yaklaşma s ınırlar ının ihlal edildi ği beyan edilmi ştir. iii. Bununla birlikte zemin kat plan ının projede lobi, restoran, haz ırlık bölümü, depo ve tuvalet olan mekânlar ın betonarme ve kapal ı mekânlar olarak planlanm ış Başvuru Numaras ı: 2018/13179 Karar Tarihi : 16/6/2021 5olduğu, yine projede lobinin kar şısındaki bar ın bulundu ğu teras ile lobinin sa ğ ve sol bölümlerindeki teraslar ın ise ahşap süs kolonlar üzeri pergola ile kapat ılm ış olarak planland ığı aç ıklanm ıştır. Ancak giri şin karşısındaki bar ın bulundu ğu teras ın üzerinin betonarme dö şeme olarak yap ıldığı, denize bakan cephesinin aç ılıp kapanabilen şeffaf plastik örtü ile kapat ıldığı, girişin sağ taraf ındaki teras olarak gösterilen alan ın üstünün betonarme dö şeme yap ıldığı ve üç cephesinin de sabit alüminyum do ğrama ve caml ı olarak kapat ıldığı zikredilmi ştir. Ayr ıca girişin sol taraf ındaki teras olarak gösterilen alan ın üstünün de betonarme dö şeme olarak yap ıldığı ve iki cephesinin de sabit alüminyum do ğrama ve caml ı olarak kapat ıldığı, bu şekilde zemin kat alan ının büyütüldü ğü, yine zemin kat ında aç ık olarak planlanm ış olan mutfak personel servis merdiveninin kapat ıldığı izah edilmi ştir. iv. Öte yandan çat ı kat ında; projede çat ı aras ı hiçbir kullan ım alan ının planlanmad ığı ancak mahallinde yap ılan incelemede çat ı aras ının kullan ıldığı, zemin kat ın üstünde teras kat ın oluşturulduğu, bu katta orta k ısm ın (dairesel olan alan) üzerinin zemin kat hizas ında yükseltilerek ah şap pergola ile kapat ıldığı belirtilmi ştir. Ayr ıca her iki yandaki dikdörtgen mahallerin üzerlerinin çat ı ile kapat ıldığı, bu mahallerin arka duvarlar ının yükseltilerek örülmü ş olduğu, deniz cephesinde ise prekast korkuluk yap ıldığı, çat ı ile kapat ılan bölümlerde tezgâh, caml ı bölme gibi uygulamalar ile bay ve bayan tuvalet bölümlerinin yap ıldığı beyan edilmi ştir. v. Sonuç olarak imar plan ı ve imar çap ına göre parseldeki in şaat alan ının (emsal) 118,55 m² oldu ğu, mevcut yap ının mimari projesine uygun olmad ığı, söz konusu imalatlar ın ruhsata ba ğlanma zorunlulu ğu olan imalatlar oldu ğu belirtilmiştir. Ancak mevcut imar durumuna göre taban alan ı olarak kullan ılabilecek maksimum alan ın projesinde kullan ılm ış olduğu, bu nedenle söz konusu ruhsatl ı projeye ayk ırı alanlar ın ruhsata ba ğlanmas ının mümkün olmad ığı ve yap ı yaklaşma sınırının ihlalinin de ruhsatland ırılmas ının mümkün olamayaca ğı yönünde tespitlere yer verilmi ştir. 19. Mahkemece 30/6/2014 tarihinde davan ın reddine karar verilmi ştir. Karar ın gerekçesinde; ruhsatl ı projeden farkl ı olarak bodrum kat alan ının büyütüldü ğü, ilave alanlar ın yap ıldığı ve bodrum kat ında yap ı yaklaşma s ınırlar ının ihlal edildi ği, zemin kat alan ının büyütüldü ğü, çat ı aras ında hiçbir kullan ım alan ı planlanmamas ına rağmen çat ı aras ının kullan ıldığı, bu imalatlar ın ruhsata ba ğlanma zorunlulu ğu olan imalatlar oldu ğu vurgulanm ıştır. Ayr ıca mevcut imar durumuna göre taban alan ı olarak kullan ılabilecek maksimum alan ın (118,55 m²) projede kullan ılm ış olmas ı nedeniyle an ılan ruhsatl ı projey e ayk ırı alanlar ın ruhsata ba ğlanmas ının mümkün olmad ığı aç ıklanarak ruhsatl ı projeye ayk ırı ve kaçak imalatlar ın y ıkımına ilişkin işlemde hukuka ayk ırılık bulunmad ığı belirtilmi ştir. 20. Başvurucular ın duruşmal ı temyiz talebini inceleyen Dan ıştay Ondördüncü Dairesi (Daire) taraf ından 6/6/2017 tarihinde, karar ın ruhsats ız imalatlar ın y ıkılmas ına ilişkin kısm ının onanmas ına, y ıkım masraflar ının %20 fazlas ı ile yap ı sahibinden tahsiline ili şkin kısm ının bozulmas ına karar verilmi ştir. 21. Başvurucular ın karar düzeltme talebi de ayn ı Daire taraf ından 14/2/2018 tarihinde reddedilmi ştir. 22. Nihai karar, ba şvurucular vekiline 21/3/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. Başvuru Numaras ı: 2018/13179 Karar Tarihi : 16/6/2021 623. Başvurucular 20/4/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 24.İlgili hukuk için bkz. Erkan Ak ış ve diğerleri , B. No: 2013/6133, 13/4/2016, 23-26. V.İNCELEME VE GEREKÇE 25. Mahkemenin 16/6/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı 26. Başvurucular; tesiste ruhsatl ı projeye ayk ırı yap ılm ış herhangi bir imalat bulunmad ığının ceza dosyas ında al ınan bilirki şi raporlar ıyla sabit oldu ğunu ve ceza dosyas ında beraat karar ı verildiği hâlde Mahkemece ceza davas ının sonucu beklenmeden ve ceza davas ında al ınan bilirki şi raporlar ına ilişkin herhangi bir de ğerlendirme de yap ılmadan yıkım karar ının iptal edilmesi talebinin reddine karar verilmesinden yak ınmaktad ır. Başvurucular, Belediye ar şiv dosyas ında bulunan as ıl mimari projenin yap ıştırma diye tabir edilen sahte proje ile de ğiştirilmesine ra ğmen Mahkemece hükme esas al ınan raporda incelemenin yap ıştırmal ı sahte projeye göre yap ıldığını öne sürmü ştür. Başvurucular ayr ıca ceza dosyas ına ve sahte mimari projeye ili şkin şikâyetlerinin derece mahkemelerince değerlendirilmedi ğini ve temyiz incelemesinin duru şmal ı yap ılmas ı hakk ında da gerekçe belirtilmeden duru şmas ız yap ıldığını ileri sürmü ştür. Sonuç olarak ba şvurucular bu gerekçelerle adil yarg ılanma, gerekçeli karar, hukuki dinlenilme ve mülkiyet haklar ı ile silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ğini ileri sürmektedir. B. Değerlendirme 27. Anayasa n ın "Mülkiyet hakk ı" kenar başlıklı 35. maddesi şöyledir: Herkes, mülkiyet ve miras haklar ına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yarar ı amac ıyla, kanunla s ınırlanabilir. Mülkiyet hakk ının kullan ılmas ı toplum yarar ına ayk ırı olamaz. 28. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucular, mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ı yan ında adil yarg ılanma, gerekçeli karar haklar ı ile silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin de ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Bununla birlikte şikâyetlerin özünün taşınmaz ın y ıkımına ilişkin olduğu anlaşıldığından belirtilen şikâyetlerin esas itibar ıyla ilgili olduğu mülkiyet hakk ının ihlali iddias ı kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 29. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/13179 Karar Tarihi : 16/6/2021 72. Esas Yönünden 30. Somut olayda ba şvuru konusu tesisin mimari projeye ayk ırı olmas ı nedeniyle yıkım karar ı verilmiştir. Başvurucular taraf ından y ıkım karar ının iptali talebiyle aç ılan dava, yap ıştırma mimari proje esas al ınarak reddedilmi ştir (bkz. 16-19). 31. Başvurucular ise söz konusu yap ıştırma mimari projenin sahtelik iddias ı ve diğer suç isnatlar ıyla ilgili devam eden ceza davas ının sonucunun beklenmesi gerekti ğini belirtmelerine ra ğmen derece mahkemelerince ceza davas ının sonucunun beklenmedi ğini ve ceza dosyas ındaki lehe bilirki şi raporlar ının değerlendirilmedi ğini ifade etmi ştir. Başvurucular; nihayetinde ceza dosyas ında al ınan bilirki şi raporlar ında, başvuru konusu tesisin mimari projeye ayk ırı olmad ığının tespit edildi ğini ve isnat edilen suçlar ın işlenmediğinin sabit oldu ğu gerekçesiyle san ıklar ın beraatine karar verildi ğini vurgulam ıştır. 32. Ceza yarg ılamas ında başvurucu Akay Okudur hakk ında söz konusu tesisin bodrum kat ının projeye ayk ırı olmas ı, zemin katta mü ştemilatlar ın yap ılmas ı ve projede ahşap pergola görünen yerlerde betonarme dö şeme yap ılarak teras kat ı olarak kullan ılmas ından dolay ı imar kirlili ğine neden olma suçundan yap ılan yarg ılamada ba şvurucu ve diğer san ıklar ın at ılı suçu işlemediklerinin sabit olmas ı nedeniyle beraatlerine karar verilmiştir. Karar ın gerekçesinde; turizm belgeli turistik tesislerin bodrum katlar ında yap ılacak bar, gece kulübü, diskotek, mutfak, hamam, yüzme havuzu, toplant ı salonu ve jimnastik salonu kullan ım alanlar ının inşaat emsaline dâhil olmad ığı izah edilmi ştir. Buna göre iddianamede yer alan bodrumun 118 m² olabilece ği ancak bodrumun bina iz dü şümünü geçtiği yönündeki iddian ın oluşa ve yasal düzenlemelere uygun olmad ığı belirtilmi ş; imara, mevzuata ve yap ının ruhsat ına ayk ırı bir durum olmad ığı aç ıklanm ıştır (bkz. 12-15). 33. Hâlbuki y ıkım karar ının iptaline ili şkin başvuru konusu davada; yap ıştırma mimari proje esas al ınarak haz ırlanan bilirki şi raporu ve Mahkemenin kabulüne göre ruhsatl ı projeden farkl ı olarak bodrum kat alan ının büyütüldü ğü, ilave alanlar ın yap ıldığı ve bodrum kat ında yap ı yaklaşma s ınırlar ının ihlal edildi ği, zemin kat alan ının büyütüldü ğü, çat ı aras ında hiçbir kullan ım alan ı planlanmamas ına rağmen çat ı aras ının kullan ıldığı, bu imalatlar ın ruhsata ba ğlanma zorunlulu ğu olan imalatlar oldu ğu vurgulanm ıştır. Ayr ıca an ılan projeye ayk ırı alanlar ın ruhsata ba ğlanmas ının da mümkün olmad ığı aç ıklanarak ruhsatl ı projeye ayk ırı ve kaçak imalatlar ın y ıkımına ilişkin işlemde hukuka ayk ırılık bulunmad ığı belirtilmiştir (bkz. 18). 34. Somut olayda ba şvuru konusu tesise ili şkin olarak ceza yarg ılamas ında başvurucu Akay Okudur hakk ında imar kirlili ğine neden olma suçundan inceleme ve değerlendirme yap ılm ışken idari yarg ıda aç ılan davada, ruhsatl ı projeye ayk ırı ve kaçak imalatlar ın y ıkımına dair işlemin hukukili ğine dair inceleme ve de ğerlendirme yap ılm ıştır. Her iki yarg ı kolunda inceleme ve de ğerlendirme konular ının farkl ı olduğuna ve buna göre de ulaştıklar ı sonucun farkl ılığına işaret etmek gerekir. 35. Dolay ısıyla inceleme ve de ğerlendirme konular ı farkl ı olan idari yarg ıda görülen davada, ceza yarg ılamas ında al ınan bilirki şi raporunun de ğerlendirilmemesinin veya ceza yarg ılamas ının bekletici mesele yap ılmamas ının tek başına mülkiyet hakk ının ihlaline sebebiyet verece ği söylenemez. Öte yandan idari yarg ıda görülen davada, dava konusuna uygun olarak ke şif yap ılm ış; ilgili belgelere ve mevzuata dayal ı olarak detayl ı bilirkişi raporu alınm ış ve taraflara itirazlar ını sunma imkân ı verilerek ilgili ve yeterli gerekçeyle hüküm tesis edilmi ştir. Bununla birlikte kararda bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik olu şturan bir hususun bulunmad ığı da vurgulanmal ıdır. Başvuru Numaras ı: 2018/13179 Karar Tarihi : 16/6/2021 836. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının ihlal edilmedi ğine karar verilmesi gerekir. Kadir ÖZKAYA bu görü şe kat ılmam ıştır. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA OYB İRLİĞİYLE, B. Anayasa n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının İHLAL EDİLMEDİĞİNE, Kadir ÖZKAYA'n ın karşıoyu ve OYÇOKLU ĞUYLA, C. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucular üzerinde BIRAKILMASINA, D. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 16/6/2021 tarihinde karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU Başvuru Numaras ı: 2018/13179 Karar Tarihi : 16/6/2021 9KARŞI OY Mahkeme kararlar ının, başvurucular ın davan ın sonucuna etkili olabilecek nitelikteki iddia ve itirazlar ına cevap olu şturabilecek ilgili ve yeterli bir gerekçe içermesi gerekmektedir. Başvurucular ceza dosyas ında al ınan bilirki şi raporlar ında, başvuru konusu tesisi n mimari projeye ayk ırı olmad ığının tespit edilmesi nedeniyle isnat edilen suçlar ın işlenmediğinin sabit oldu ğu gerekçesiyle san ıklar ın beraat ına karar verildi ğini, bu nedenle idari yarg ıda görülen ba şvuru konusu davada söz konusu yap ıştırma mimari projenin sahtelik iddias ı ve diğer suç isnatlar ıyla ilgili devam eden ceza davas ının sonucunun beklenmesi gerekirken ceza davas ının sonucu beklenmeksizin ve ceza dosyas ındaki lehe bilirki şi raporlar ı değerlendirilmeksizin karar verilmesinden yak ınmaktad ırlar. Dosyada mevcut belgelerden ceza dosyas ındaki bilirki şi raporlar ında ve kararda iddianamede belirtilen projeye ayk ırılıklara ili şkin olarak ayr ıntılı inceleme ve değerlendirmelerde bulunuldu ğu, tesiste imara, mevzuata ve ruhsata ayk ırı bir durum olmad ığı sonucuna ula şıldığının belirtildi ği görülmektedir (Bkz. 12-15). Kural olarak konular ı, inceleme ve de ğerlendirme yöntemlerinde farkl ılıklar bulunan ceza ve idari yarg ı kollar ında/davalar ında al ınan bilirki şi raporlar ının diğer davada değerlendirilmesi ve di ğer davan ın sonucunun beklenilmesi zorunlulu ğu bulunmamaktad ır. Ancak somut olayda bireysel ba şvuruya dayanak davan ın konusu ve uyu şmazl ığın niteliği dikkate al ındığında as ıl mimari projenin mi yoksa yap ıştırma mimari projenin mi incelemeye esas al ınacağı önem kazanmaktad ır. Zira ba şvurucu, Belediye ar şiv dosyas ında bulunan as ıl mimari projenin yap ıştırma diye tabir edilen sahte proje ile de ğiştirilmesine rağmen idari yarg ıda hükme esas al ınan raporda incelemenin yap ıştırmal ı sahte projeye göre yap ıldığını ve aleyhine karar verildi ğini, hâlbuki ceza dosyas ında as ıl mimari proje üzerinden yap ılan incelemede tesiste imara, mevzuata ve ruhsata ayk ırı bir durum bulunmad ığının ispatland ığını vurgulam ıştır. İdari yarg ı mercilerince ise yap ıştırmal ı mimari proje yerine as ıl mimari proje üzerinden inceleme yap ılmas ı gerektiği kanaatine ula şılm ış ve neticede ba şvurucular lehine ayr ıntılı ve kapsaml ı tespitler içerdi ği ileri sürülen ceza dosyas ındaki bilirki şi raporlar ı hakk ında herhangi bir de ğerlendirme yap ılmadan karar verilmi ştir. Hal böyle olunca idari ve yarg ısal sürecin bütününe bak ıldığında mülkiyet hakk ının korunmas ına ilişkin usul güvencelerinin somut olayda yerine getirilmedi ği, başvurucular ın bu güvencelerden yararland ırılmad ığı, bu sebeple de ba şvurucular ın mülkiyet hakk ı ile müdahalenin dayand ığı kamu yarar ı aras ında olmas ı gereken adil dengenin ba şvurucular aleyhine bozuldu ğu kanaatine var ılm ıştır. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekti ğini değerlendirdi ğimden, ihlal olmad ığı yönündeki ço ğunluk görü şüne iştirak edemedim. Başkan Kadir ÖZKAYA