TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR ESAS NO : ... KARAR NO : ... HAKİM : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : .... VEKİLİ : Av. .... DAVALI :... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) DAVA TARİHİ : ... KARAR TARİHİ : ... GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ... Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özet…
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR ESAS NO : ... KARAR NO : ... HAKİM : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : .... VEKİLİ : Av. .... DAVALI :... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) DAVA TARİHİ : ... KARAR TARİHİ : ... GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ... Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatif yönetim kurulunun davacıyı 10.07.2023 tarihli ... sayılı yönetim kurulu kararıyla aidat borcunu ödemediği gerekçesiyle üyelikten ihraç ettiğini, davalının davacıya borcun ödenmesi için ihtarname gönderdiğini, ancak Kanun'da yer alan süre beklenmeden ihraç kararı alındığını, davalının ilk ihtarında belirtilen sürede maddi imkansızlıklar nedeniyle ödeme yapamadığını, ancak daha sonra borcunu ödediğini ve kooperatife borcu kalmadığını, davacının kooperatife herhangi bir borcu olmadığını, davalının usulsüzce ve hukuka aykırı şekilde ihraç kararı aldığını, ihtarlar ve ihraç kararının usulüne uygun tebliğ edilmediğini, davacıya ... numaralı dairenin çekilen kurada isabet ettiğini, davalı tarafça kesin maliyet bedelinin ödenmesi halinde tapunun verileceğinin taahhüt edildiğini, davacının kesin maliyet bedelini ödemesine rağmen tapusunun verilmediğini, davacı ile aynı şartlarda olan üyelere tapularının verildiğini, davalı adına kayıtlı bulunan taşınmazın davacı adına tescilini talep ettiklerini, davalı kooperatifçe davacıya isabet eden dairenin başka üyeye tahsis edildiğini, davacının ihracının henüz kesinleşmediğini, dava konusu dairenin tapusunun davacı adına tescilinin mümkün olmaması halinde rayiç bedelin davacıya ödenmesini, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatifin 108 numaralı üyesi olduğunu, üyelik yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmemesinden kaynaklı ihraç prosedürü uygulandığını, davacının 129.990,00-TL anapara ve 10.390,00-TL işlemiş faiz borcu olmak üzere 140.380,0-TL borcu olduğunu, davacıya üç ayrı ihtarnamenin keşide edilmesine rağmen ödeme yapmadığını, davacıya 10.05.2023 ve 31.05.2023 tarihlerinde iki ayrı ihtarname keşide edildiğini, ihtarnamelerin tebliğ edilmesine rağmen hiçbir ödeme yapmadığını, Kayseri 9. Noterliğinin 10.07.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile üyelikten ihraç edildiğini, yönetim kurulu kararının iptaline karar verilecek olsa dahi tapu iptali ve tescil kararı verilemeyeceğini, öncelikle üyelik vasfının kazanılması gerektiğini, tapu devri için herhangi bir borcunun olmaması gerektiğini, davacının son 3 aylık süre içinde ihraç kararının iptaline yönelik dava açmadığını belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Davalı kooperatife müzekkere yazılarak davacının üyelik dosyası celp edilmiştir. Kayseri Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı kooperatifin tadilatlarıyla birlikte ana sözleşmesi, tüm genel kurul kararları, hazirun cetvelleri celp edilmiştir. Kayseri Talas Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Kayseri ili Talas ilçesi ... sayılı taşınmazın tapu kayıtları celp edilmiştir. Mahkememizce mahallinde 28/05/2024 günü keşif icra edilmiş, keşif mahallinde inşaat mühendisi bilirkişi refakate alınmış, inşaat mühendisi bilirkişi 21/10/2024 tarihli raporda özetle; - Yapılan incelemeler neticesinde Dava konusu Kayseri İli, Talas ilçesi,... nolu bağımsız bölümün dava tarihi olan 06.10.2023 tarihi itibari ile değerinin 1.950.00,00 TL olacağına, - Dava konusu taşınmazın keşif tarihi itibari ile değerinin ise 2.350.000,00 TL olacağı yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davalı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür. Tapu iptal ve tescil davalarında dava harcının iptali istenen taşınmaz bedeli üzerinden alınması gerektiği, dava konusu taşınmazın dava tarihindeki bedelinin 1.950,000,00-TL olarak belirlendiği, bu miktar üzerinden hesaplanan harçtan davanın açılışı sırasında yatırılan nispi harcın mahsubu ile (1.950.000,00-TL X 68,31/4000=33.301,125-TL-269,85-TL=33.031,27-TL)33.031,27-TL eksik harcı ikmal etmek üzere Harçlar Kanunu 30 ve 32 maddeleri uyarınca mahkememizce davacı vekiline kesin süre verilmiş, aksi takdirde dosyanın işlemden kaldırılacağı ihtar edilmiş, davacı vekilinin eksik 33.031,27-TL harcı tamamladığı görülmüştür. Mali müşavir bilirkişiden alınan 29/08/2025 tarihli raporda özetle; 1. Davacı tarafın davalı kooperatifçe üyelikten ihraç edildiği, davacı ise ihraç kararının iptalini talep ettiği, 2. Dosyadaki davacıya gönderilen birinci ve ikinci ihtarnamelerle çıkarma kararının incelendiği, söz konusu ihtarnamelerde ana sözleşmede ve Kanun'da belirtilen sürelere uyulduğunun anlaşıldığı, ancak ihtarnamede talep edilen tutarın dönemleri ve işleyen faiz hesabına ilişkin ayrıntı olmadığı gibi ana sözleşmede belirtilen parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirenlere birinci ihtarnamenin gönderileceğine ilişkin usule de uyulmadığı anlaşıldığını, hal böyle olunca usule uygun olmayan ihtarnamelere dayalı çıkarma kararının da uygun olmadığının değerlendirildiği, diğer taraftan davalının sunduğu hesaplama tablosunda Mart/2023 itibariyle 545.448 TL; ödenen tutarın 274.990 TL ve kalan borç 270.458 TL olarak gösterildiği, dolayısıyla davalının sunduğu hesaplama tablosundaki alacak tutarı ile davacıdan ihtarname ile talep edilen tutarın da örtüşmediğini, 3. Davacı tarafça tapu iptali ve tescil talebinde de bulunulduğu, davacının tapu iptali ve tescil talebinde bulunabilmesi için kooperatife karşı tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olması gerektiği, davacının borçlu olduğu ve ihraç prosedürü uygulandığına ilişkin belgelerin dosyada olduğu, davalının sunduğu hesaplama tablosunda da ödenmesi gereken tutarın Mart/2023 itibariyle 545.448 TL; ödenen tutarın 274.990 TL ve kalan borcun 270.458 TL olarak gösterildiğini, 4. Eşitlik ilkesi doğrultusunda borcu olmasına rağmen tapu devri yapılan üyelerin bulunması durumunda davacıya da tapu devri yapılması gerektiği, dosya kapsamında borcu olmasına rağmen tapu devri yapılan üyelere ilişkin bilgi/belge bulunmadığı, 5. Davacı taraf ayrıca davalı kooperatiften daire bedeli kadar tazminat talep ettiğini, davacının tazminat talep edebilmesi için tüm ortaklar bakımından konut tahsis aşamasına gelinmesi ve diğer üyelere tahsis yapıldığı halde davacıya konut tahsis edilmemesi veya çeşitli nedenlerle konut tahsis imkânsızlığı bulunması gerektiği, bu yönde dosyada bir bilgi bulunmadığı yönünde görüş ve kanat bildirilmiştir. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davalı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür. Bilirkişi raporunda eksik olduğu belirtilen hususlar yönünden eksikliği tamamlamak üzere davalı kooperatife 2 haftalık kesin süre ve bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmiş, muhasebeci - mali müşavir bilirkişi 29/12/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kök rapordaki görüş ve kanaatleri değiştirecek yeni bir belgenin dosyaya kazandırılmadığı ve tarafına sunulmadığını, hal böyle olunca kök rapordaki görüş ve kanaatlerinde bir değişiklik söz konusu olmadığını bildirir yönde ek rapor sunulmuştur. Ek raporun taraflara tebliğ edildiği, ek rapora karşı davalı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, kooperatif üyeliğinden ihraca ilişkin kararın iptali olmadığı takdirde tapu iptal ve tescil ve tazminat istemine ilişkindir. 03/03/2026 tarihli duruşmada davacı vekili beyanında " davamızı ihraç kararının iptali, bunun mümkün olmaması halinde tapu iptali ve tescil tazminat talebinde bulunduk. "şeklinde talep sonucunu açıklamıştır. Bilindiği üzere 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun ortaklıktan çıkarılma esasları ve itirazı düzenleyen 16.maddesinde; "Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme,çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir. Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği,çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde,genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir..." hükmü düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 27.maddesi; "Ortakların yüklendikleri paylar için ödeyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymayan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmeyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi alakalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçlarının yok olmasını gerektirmez." düzenlemesine yer vermiştir. Anasözleşmenin "Ortaklıktan Çıkarma" başlıklı 14.maddesinde de;" Durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır. ... 2- Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden bir ay içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler... Çıkarma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere 10 gün içinde notere tevdi edilir. Ortak, çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir veya genel kurula itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine iptal davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı iptal davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarma kararları kesinleşir. Ortaklar, bu maddede gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar..." hükmü düzenlenmiştir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif ana sözleşmesinin 14/2. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Anasözleşmenin 14. maddesinin parasal yükümlülükler ile ilgili ihraç prosedürüne ilişkin 2. fıkrasında ihraç kararı verilmeden önce parasal yükümlülüklerini 30 gün geciktiren ortaklara 10 günlük ödeme süresini içeren ilk ihtarnamenin gönderilmesi gerektiği öngörülmüştür. Mali müşavir bilirkişiden alınan 29/08/2025 tarihli raporda özetle; İhtarname ve Çıkarma Kararının Usule Uygun Olup Olmadığı: Yargıtay 23. H.D.'nin 2016/8926 E, 2020/423 K sayılı ilamında 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve Yapı Kooperatifleri Tip Anasözleşmesinin 14/2. Maddesinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olduğu, bu tür davalarda, kooperatifçe öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilmesi, bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içermesi, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilmesi, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılabilir olarak belirtilmesi gerektiği, tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Dosyada yer alan davacıya gönderilen birinci ihtarname 10.05.2023 tarihlidir. Bu ihtarnamede davacının 30.04.2023 tarihi itibariyle ödemesi gereken aidat ve gecikme zammı tutarı belirtilmiştir. İhtarnamede ödenmesinin 30 gün geciktirilmemiş Nisan/ 2023 ayı aidatının da dahil edildiği anlaşılmaktadır. Halbuki ana sözleşmenin 14. maddesine göre parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirenlere birinci ihtarname gönderilir. Ayrıca ihtarnamede davacıdan talep edilen anapara ve faizin ayrıntısı da tereddüde mahal bırakmayacak şekilde ayrıntılı ve açık şekilde gösterilmemiştir. Somut olayda; Davalı kooperatifce, kanun ve anasözleşmede düzenlenen usul izlenmeden ihraç kararı verdiği anlaşılmakla, Davanın KABULÜ ile davalı kooperatif Yönetim Kurulunun 10/07/2023 gün ve 2023/14 sayılı davacının üyelikten çıkarılmasına ilişkin kararının iptaline, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Davanın KABULÜ ile davalı kooperatif Yönetim Kurulunun 10/07/2023 gün ve 2023/14 sayılı davacının üyelikten çıkarılmasına ilişkin kararının iptaline, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 732,00-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 269,85-TL ve tamamlama harcı 33.031,27-TL 'nin mahsubu ile artan 32.569,12-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı, 269,85-TL peşin harç, 33.031,27-TL tamamlama harcı, 3.030,30-TL keşif harcı, 9.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.000,00-TL keşif araç ücreti, 179,75-TL posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 46.781,02-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap edilen 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 6-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, 7-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 8-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/03/2026 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır