TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ GENEL KURUL KARAR CİHAN TÜZÜN VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/13258) Karar Tarihi: 10/11/2022 R.G. Tarih ve Say ı: 4/1/2023-32063 Başvuru Numaras ı: 2019/13258 Karar Tarihi : 10/11/2022 2GENEL KURUL KARAR Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Muammer TOPAL M. Emin KUZ Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTE Ş Basri BAĞCI İrfan FİDAN Kenan YA
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ GENEL KURUL KARAR CİHAN TÜZÜN VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/13258) Karar Tarihi: 10/11/2022 R.G. Tarih ve Say ı: 4/1/2023-32063 Başvuru Numaras ı: 2019/13258 Karar Tarihi : 10/11/2022 2GENEL KURUL KARAR Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Muammer TOPAL M. Emin KUZ Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTE Ş Basri BAĞCI İrfan FİDAN Kenan YA ŞAR Muhterem İNCE Raportör : Hasan HÜZMEL İ Başvurucular : 1. Nureddin ŞİMŞEK Vekili : Av. Erkan ŞENSES 2. Cihan TÜZÜN 3. Deniz TOPKAN Başvurucular Vekili : Av. Linda Sevinç HOCAO ĞULLARI I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kamu makam ının toplant ı ve gösteri yürüyü şlerini izne ba ğlama karar ına uymayarak toplant ıya kat ıldıklar ı gerekçesiyle idari para cezas ı uygulanmas ının başvurucular ın toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ını ihlal ettiği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurular çe şitli tarihlerde yap ılm ıştır. Komisyon, ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar vermi ştir. 2019/15447 ve 2019/15473 numaral ı başvurular incelenen ba şvuruyla birle ştirilmiştir. 3. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/13258 Karar Tarihi : 10/11/2022 34. Bölüm, ba şvurunun Genel Kurul taraf ından incelenmesine karar vermi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 6. Başvuru konusu olaylar ın gerçekle ştiği tarihte ba şvurucu Nureddin Şimşek, Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı Batman Şubesi Yönetim Kurulu üyesi ve şube sekreteri oldu ğunu belirtmi ştir. Başvurucular Deniz Topkan ve Cihan Tüzün ise s ıras ıyla Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikas ı (SES) Batman Şubesi eş başkan ı ve yönetim kurulu üyesi olduklar ını ifade etmi ştir. 7. Batman Valili ği (Valilik) şehirde bir süredir yo ğunlaşan terör sald ırılar ı nedeniyle il merkezinde on dört gün boyunca yap ılacak toplant ı ve gösteri yürüyü şlerinin mülki amirden izin al ınmas ı şart ına bağlanmas ına karar vermi ştir. Batman Valili ğinin 7/11/2018 tarihinde internet sitesinden yay ımlayarak kamuoyuna duyurdu ğu söz konusu karar ı şu şekildedir: "İlimizde milli güvenli ğin sağlanmas ı, kamu düzeni ve güvenli ğinin korunmas ı, suç işlenmesinin önlenmesi, temel hak ve özgürlükler ile ba şkalar ının hak ve özgürlüklerinin ve genel asayi şin korunmas ı ile şiddet olaylar ının yayg ınlaşmas ının önlenmesi amac ıyla İlimiz merkezinde 07.11.2018-21.11.2018 tarihleri aras ında resmi kamu kurum ve kurulu şlar ının yapacağı resmi toplant ı, tören, şenlik, kar şılama, stant açma, u ğurlama gibi etkinlikler hariç olmak üzere; 2911 say ılı Toplant ı ve Gösteri Yürüyü şleri Kanunu kapsam ındaki her türl ü miting, kapal ı ve aç ık yer toplant ılar ı ile gösteri yürüyü şlerinin, bas ın aç ıklamas ı, çad ır kurma, stant açma, oturma eylemi, anma töreni vb. türdeki eylem ve etkinlikler ile 2559 say ılı Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu Ek-1. maddesi kapsam ındaki oyun, temsil ve çeşitli şekillerdeki gösteri ve etkinliklerin, ticari kimli ği bulunan özel hukuk tüzel ki şilerinin ticari faaliyetleri hariç olmak üzere el ilan ı dağıtılmas ının ve pankart/afi ş as ılmas ının mülki idare amirinin İZNİNE BAĞLANMASI, gerçekle ştirilmesi izin şart ına bağlan ılan her türlü toplant ı ve etkinli ğin huzur ve güven ortam ını bozmaya te şebbüs edecek şahıslar ile işlenmesi muhtemel suçlar ın tespitine yönelik izletilmesi ve kamera vb. araçlarla kay ıt alt ına alınabilmesi karar ı alınm ıştır." 8. Başvurucular ın üyesi olduklar ı sendikalar ın bağlı olduğu Kamu Emekçileri Sendikalar ı Konfederasyonu (KESK) 5/11/2018-9/11/2018 tarihleri aras ında kam u görevlerinden ç ıkar ılan üyelerinin Kamu Denetçili ği Kurumuna, Ola ğanüstü Hâl İşlemleri İnceleme Komisyonunun la ğvedilerek görevlerine iade edilmeleri talebiyle ba şvurularda bulunmas ına karar vermi ştir. Başvurucular Deniz Topkan ve Cihan Tüzün bu karar doğrultusunda SES Batman Şubesi eş başkan ı ve yönetim kurulu üyesi olarak çal ışmalar yürüttüklerini ifade etmi ştir. 9. Başvurucular; KESK'in söz konusu karar ı uyar ınca 8/11/2018 tarihinde, Batman merkezde bulunan PTT Ba şmüdürlüğü önünde Kamu Denetçili ği Kurumuna toplu faks çekme eylemine kat ılm ıştır. Söz konusu eylemden önce ba şvurucu Deniz Topkan, orada bulunan bas ın mensuplar ına gerçekle ştirdikleri eylemin amac ını anlatan bir aç ıklama yapm ıştır. 10. Batman Valili ğinin 6/11/2018 tarihli karar ı uyar ınca, gerçekle ştirdikleri eylemden önce mülki idari amirden izin almalar ı gerekirken almayan başvurucular ın Başvuru Numaras ı: 2019/13258 Karar Tarihi : 10/11/2022 430/3/2005 tarihli ve 5326 say ılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesinde öngörülen emre ayk ırı davran ışta bulunma kabahatini i şledikleri gerekçesiyle haklar ında ayr ı ayr ı 259 TL idari para cezas ına hükmedilmi ştir. Başvurucular Deniz Topkan ve Cihan Tüzün, söz konus u etkinlik nedeniyle üyesi olduklar ı SES'in e ş başkanlar ı ve beş yöneticisi hakk ında idari para cezas ına hükmedildi ğini belirtmi ştir. 11. Başvurucular idari para cezalar ına itiraz etmi ştir. Başvurucular ın itirazlar ı Batman 2. Sulh Ceza Hâkimli ğinin (Hâkimlik) kararlar ıyla reddedilmi ştir. Hâkimlik öncelikle Batman Valili ğinin toplant ı ve gösteri yürüyü şlerinin terör örgütleri taraf ından istismar edildi ğine dair ifadesi ile Batman' ın Beşiri ilçesinde 31/10/2018 tarihinde bir polis memurunun yaraland ığı, bir canl ı bomban ın ölü olarak ele geçirildi ği, Batman merkezde ise 27/11/2018 tarihinde bir polis memurunun şehit oldu ğu, ayr ıca bir teröristin ölü ele geçirildiği ve bir teröristin kaçt ığı hususlar ını dikkate ald ığını belirtmiştir. Bu ba ğlamda Hâkimlik; Batman Valili ğinin Batman'da millî güvenli ğin sağlanmas ı, kamu düzeni ve güvenliğinin korunmas ı, suç işlenmesinin önlenmesi, temel hak ve özgürlükler ile başkalar ının hak ve özgürlüklerinin ve genel asayi şin korunmas ı, ayr ıca şiddet olaylar ının yayg ınlaşmas ının önlenmesi gerekçeleriyle etkinliklerin izne ba ğlanmas ına dair karar ının toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ını ihlal etmedi ği sonucuna ula şmıştır. Daha sonra başvuru konusu etkinlik için izin al ınmad ığını belirten Hâkimlik, itiraz konusu idari para cezalar ının usul ve yasaya uygun oldu ğunu ifade etmi ştir. 12. Başvurucular, itirazlar ın reddine dair kararlar ın kendilerine tebli ğinden itibaren süresinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 13. 10/6/1949 tarihli ve 5442 say ılı İl İdaresi Kanunu'nun 11. maddesinin (C) bendi şöyledir: "İl s ınırlar ı içinde huzur ve güvenli ğin, kişi dokunulmazl ığının, tasarruf a müteaallik emniyetin, kamu esenli ğinin sağlanmas ı ve önleyici kolluk yetkisi valinin ödev v e görevlerindendir. Bunlar ı sağlamak için vali gereken karar ve tedbirleri al ır. Vali, kamu düzeni veya güvenli ğinin olağan hayat ı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozuldu ğu ya da bozulaca ğına ilişkin ciddi belirtilerin bulundu ğu hâllerde on be ş günü geçmemek üzere ildeki belirli yerlere giri şi ve ç ıkışı kamu düzeni ya da kamu güvenli ğini bozabilece ği şüphesi bulunan ki şiler için s ınırlayabilir; belli yerlerde veya saatlerde ki şilerin dola şmalar ını, toplanmalar ını, araçlar ın seyirlerini düzenleyebilir vey a kısıtlayabilir ve ruhsatl ı da olsa her çe şit silah ve merminin ta şınmas ı ve naklin i yasaklayabilir. Bu f ıkra kapsam ında al ınan ve ilan olunan karar ve tedbirlere uym ıyanlar hakk ında 66 nc ı madde hükmü uygulan ır" 14. 5442 say ılı Kanun'un 66. maddesinin ilgili k ısm ı şu şekildedir: "İl genel kurulu veya idare kurullar ı yahut en büyük mülkiye amirleri taraf ından kanunlar ın verdiği yetkiye istinaden ittihaz ve usulen tebli ğ veya ilan olunan karar v e tedbirlerin tatbik ve icras ına muhalefet eden veya mü şkülat gösterenler veya riayet etmeyenler, mahallî mülkî amir taraf ından Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmü uyar ınca cezaland ırılır..." Başvuru Numaras ı: 2019/13258 Karar Tarihi : 10/11/2022 515. 5326 say ılı Kanun'un 32. maddesinin ilgili k ısm ı şu şekildedir: " (1) Yetkili makamlar taraf ından adlî i şlemler nedeniyle ya da kamu güvenli ği, kamu düzeni veya genel sa ğlığın korunmas ı amac ıyla, hukuka uygun olarak verilen emre ayk ırı hareket eden ki şiye yüz Türk Liras ı idarî para cezas ı verilir. Bu cezaya emri veren makam taraf ından karar verilir. (2) Bu madde, ancak ilgili kanunda aç ıkça hüküm bulunan hallerde uygulanabilir. ..." V.İNCELEME VE GEREKÇE 16. Anayasa Mahkemesinin 10/11/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü. A. Başvurucular ın İddialar ı 17. Başvurucular; gerçekle ştirdikleri toplu faks gönderme eyleminin bar ışçıl olduğunu, ayr ıca kamu hizmetini aksatacak ya da kamu düzenini herhangi bir şekilde bozacak hiçbir olay da ya şanmad ığını belirterek bu etkinli ğe kat ılmalar ı nedeniyle haklar ında idari para cezas ına hükmedilmesinin toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme haklar ı, ifade özgürlükleri ve sendika haklar ını ihlal etti ğini iddia etmi ştir. Başvurucular Deniz Topkan ve Cihan Tüzün Batman Valili ğinin başvuru konusu karar ının kendilerine ya da üyesi olduklara Sendikaya tebli ğ edilmedi ğini, bu nedenle bu karardan haberdar olmad ıklar ını da ileri sürmüştür. 18. Başvurucular, idari para cezas ına karşı itirazlar ının Batman 2. Sulh Ceza Hâkimliğince gerekçesiz olarak reddedilmesi nedeniyle gerekçeli karar haklar ının da ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 19. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Bu ba ğlamda ba şvurucular ın kamu makam ının etkinlikleri izne ba ğlamas ı karar ına ayk ırı olarak kat ıldıklar ı toplant ı nedeniyle haklar ında uygulanan idari para cezas ının hukuka ayk ırı olduğu iddialar ının toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 20. Anayasa n ın "Toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı" kenar ba şlıklı 34. maddesi şöyledir: "Herkes, önceden izin almadan, silahs ız ve sald ırısız toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ına sahiptir. Toplant ı ve gösteri yürüyü şü hakk ı ancak, milli güvenlik, kamu düzeni, suç i şlenmesinin önlenmesi, genel sa ğlığın ve genel ahlak ın veya ba şkalar ının hak ve özgürlüklerinin korunmas ı amac ıyla ve kanunla s ınırlanabilir. Başvuru Numaras ı: 2019/13258 Karar Tarihi : 10/11/2022 6Toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının kullan ılmas ında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir." 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 21. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden a. Müdahalenin Varl ığı 22. Başvurucular ın Valiliğin bir ilde gerçekle ştirilecek tüm etkinlikleri izne bağlamas ına ilişkin karar ına uymayarak toplant ıya kat ılmalar ı nedeniyle haklar ında idari par a cezas ına hükmedilmesinin toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme haklar ına yönelik bir müdahale oldu ğu kabul edilmelidir. b. Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 23. Anayasa'n ın 13. maddesi şöyledir: "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaks ızın yaln ızca Anayasan ın ilgil i maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasan ın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz." 24. Anayasa'n ın 34. maddesinde toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı sınırsız bir hak olarak düzenlenmemi ş; bu hakk ın millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sa ğlığın ve ahlak ın veya ba şkalar ının hak ve özgürlüklerinin korunmas ı amac ıyla ve kanunla s ınırland ırılabileceği öngörülmü ştür. Toplant ı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakk ına müdahalede bulunulurken temel hak ve özgürlüklerin sınırland ırılmas ına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'n ın 13. maddesinin de gözönünde bulundurulmas ı gerekmektedir. An ılan madde uyar ınca temel hak ve özgürlükler, demokratik toplum düzeninin gereklerine ayk ırı olmaks ızın Anayasa'n ın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Dolay ısıyla toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ına yönelik müdahalenin Anayasa'ya uygun olabilmesi için müdahalenin öncelikle Anayasa'n ın sözüne ayk ırı olmamas ı gerekmektedir. 25. Anayasa'n ın sözüne uygun olmad ığının ve Anayasa'n ın 34. maddesinin birinci fıkras ına ayk ırı davran ıldığının tespit edilmesi hâlinde ba şvurucunun toplant ı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakk ının ihlal edildi ğinden söz edilebilir. Norm denetiminde oldu ğu gibi bireysel ba şvuru yolunda da Anayasa hükümlerinin nihai ve ba ğlay ıcı olarak yorumlanmas ı yetkisi Anayasa Mahkemesine aittir ( Kadri Enis Berbero ğlu (2) [GK], B. No: 2018/30030, 17/9/2020, 71). c. Toplant ı ve Gösteri Yürüyü şlerinin İzne Bağlanmas ının Anayasa'n ın Sözüne Uygunluk Ko şulunu Ta şıyıp Taşımad ığının Değerlendirilmesi 26. Bir müdahalenin Anayasa ya uygun dü şebilmesi için Anayasa n ın 13. maddesinde belirtilen ölçütlere ayk ırı olmamas ı gerekir. Anayasa n ın 13. maddesinde Başvuru Numaras ı: 2019/13258 Karar Tarihi : 10/11/2022 7belirtilen ölçütlerden biri de Anayasa n ın sözüne ayk ırı olmama kriteridir. Anayasa'n ın 13. maddesinde temel hak ve hürriyetlere yönelik s ınırland ırmalar ın Anayasa'n ın sözüne ayk ırı olamayaca ğı hükme ba ğlanm ıştır. Anayasa Mahkemesi, somut olaya uygun dü ştüğü takdirde kamu gücünü kullanan organlar ın temel hak ya da özgürlüklere yapt ıklar ı müdahalelerin Anayasa'n ın sözüne uygun olup olmad ığını da değerlendirir. Böyle bir de ğerlendirme yap ılmas ı, Anayasa'n ın 13. maddesinin emredici hükmünün bir gere ğidir (benzer nitelikteki değerlendirmeler için bkz. Kadri Enis Berbero ğlu (2), 68; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 79; AYM, E.2014/101, K.2017/142, 28/9/2017, 84). 27. Anayasa'n ın 13. maddesinde yer alan " Anayasa'n ın sözü" ifadesi Anayasa'n ın metnini yani lafz ını ifade etmektedir. Temel hak ve özgürlüklere yap ılan müdahaleleri n Anayasa'n ın sözüne uygun olmas ı şart ı özellikle Anayasa'n ın çeşitli maddeleriyle getirilen ek güvencele r söz konusu oldu ğunda önem ta şımaktad ır. Anayasa, ço ğu durumda bir hak veya özgürlüğü yaln ızca tan ımakla yetinmeyerek onun kullan ılmas ını garanti alt ına almak için baz ı yönlerini ayr ıca vurgular veya baz ı yönlerine belli bir önem atfederek koruma alt ına al ır. Anayasa koyucunun bir hakk ı tan ıman ın yan ında o hakk ın norm alan ına giren bir boyutunu ayr ıca ve özel olarak ifade etmesi, buna ili şkin ek bir güvence getirmesi de mümkün olabilmektedir ( Kadri Enis Berbero ğlu (2) , 69; Kadri Enis Berbero ğlu (3) , 79). Bu bağlamda Anayasa n ın çeşitli maddelerinde düzenlenen hak ve özgürlüklere ili şkin olarak Anayasa n ın 13. maddesinde belirtilenlere ek olarak getirilen güvencelerle uyumlu olmayan sınırlamalar Anayasa n ın sözüne ayk ırı olacakt ır (AYM, E.2014/101, K.2017/142, 28/9/2017, 84). 28. Somut olayda Valilik; Batman il merkezi ve bir ilçesinde gerçekle ştirilen terör eylemleri nedeniyle 5442 say ılı Kanun'un 11. maddesinin (C) bendine dayanarak 7/11/2018-21/11/2018 tarihleri aras ında on dört gün boyunca resmî kamu kurum ve kuruluşlar ının yapacağı resmî toplant ı, tören, şenlik, kar şılama, stant açma, u ğurlama gibi etkinlikler hariç olmak üzere il genelinde yap ılacak tüm eylem ve etkinlikleri mülki idari amirin iznine ba ğlamak suretiyle hakk ı sınırland ırm ıştır (bkz. 7). An ılan kural, valinin kamu düzeni veya güvenli ğinin olağan hayat ı durduracak veya kesintiye u ğratacak şekilde bozulduğu ya da bozulaca ğına ilişkin ciddi belirtilerin bulundu ğu hâllerde on be ş günü geçmemek üzere ildeki belli yerlerde veya saatlerde ki şilerin toplanmalar ını düzenleyebilece ğini veya k ısıtlayabilece ğini düzenlemektedir. 29. Anayasa n ın 34. maddesinde yer alan toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı, bireylerin dü şünce aç ıklamalar ında bulunmak amac ıyla aç ık veya kapal ı mekânlarda, kamu otoriteleri ile üçüncü ki şilerin müdahalesi olmaks ızın, geçici olarak bir araya gelebilme serbestîsini korumaktad ır. Ayn ı maddenin birinci f ıkras ında Herkes, önceden izin almadan, silahs ız ve sald ırısız toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ına sahiptir. denilmek suretiyle sadece toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının değil bu hakk ın "izin alınmadan " kullan ılabilmesi de güvence alt ına al ınm ıştır. Diğer bir anlat ımla an ılan hakk ın izin alma şart ına bağlanamayaca ğı güvencesinin Anayasa'da özel biçimde korundu ğu anlaşılmaktad ır. Dolay ısıyla toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının izin almadan kullan ılmas ına yönelik pozitifle şmiş öz güvenceyi ihlal edecek nitelikte yap ılan bir sınırland ırma, Anayasa'da ilgili temel hakk ı düzenleyen maddedeki s ınırlama sebeplerine dayansa bile kural olarak Anayasa'n ın sözüne ayk ırı olacağında bir tereddüt bulunmamaktad ır. 30. Nitekim Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, toplant ı ve gösteri yürüyü şünün yap ılmas ından önce bildirim verilmesi şart ı getiren 6/10/1983 tarihli ve 2911 say ılı Toplant ı Başvuru Numaras ı: 2019/13258 Karar Tarihi : 10/11/2022 8ve Gösteri Yürüyü şleri Kanunu nun 10. maddesinin birinci ve ikinci f ıkras ı hükmünü Anayasa'ya uygun bulurken bildirim sisteminde, toplant ı ve gösteri yürüyü şünün yap ılabilmesi için yetkili makama bildirimde bulunulmas ının yeterli oldu ğu ve yetkili makam ın onay ının aranmad ığı, bu nedenle bildirim sistemi öngören düzenlemenin Anayasa ile getirilen izne bağlanamama güvencesine ayk ırı olmad ığı gerekçesine dayanm ıştır. Anayasa Mahkemesi karar ında; Anayasa n ın 34. maddesinin birinci f ıkras ında, toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenlenmesinin izin alma ko şuluna bağlanamayaca ğının aç ıkça ifade edildiğini belirtmi ştir. Anayasa Mahkemesi, Anayasa n ın 13. maddesinde belirtilenlere ek bir güvence olan bu düzenleme ile toplant ı ve gösteri yürüyü şünü izin şart ına bağlama şeklinde bir s ınırlamada bulunulamayaca ğını vurgulam ıştır. Bu ba ğlamda da Anayasa n ın 13. maddesinde belirtilenlere ek olarak Anayasa n ın 34. maddesinde hakk ın izne bağlanamamas ı şeklindeki güvencesine ayk ırı sınırlamalar ın Anayasa n ın sözüne ayk ırı olacağını ifade etmiştir (AYM, E.2014/101, K.2017/142, 28/9/2017, 84-86). 31. Sonuç olarak somut olayda kamu makam ının tüm eylem ve etkinlikleri mülki idari amirin iznine ba ğlanmas ı, Anayasa'n ın 34. maddesinin birinci f ıkras ında toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının önceden izin almadan kullan ılabileceği yönündeki ek güvencesine ayk ırı olduğu ve Anayasa maddesinin sözüyle çeli ştiği kanaatine var ılm ıştır. 32. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucular ın Anayasa'n ın 34. maddesinde güvence altına al ınan toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. Giderim 33. Başvurucular, ihlalin tespiti ve yeniden yarg ılama ile -5.000 TL ve 20.000 TL- farkl ı tutarlarda manevi tazminat ın ödenmesi talebinde bulunmu ştur. 34. Tespit edilen ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına ilişkin usul ve esaslar 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinde yer almaktad ır. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği mahkemece yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini ba şlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir ( Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) , 93-100). 35. Öte yandan ihlalin niteli ğine göre yeniden yarg ılaman ın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından başvurucular ın tazminat talepleri kabul edilmemi ştir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa'n ın 34. maddesinde düzenlenen toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, Başvuru Numaras ı: 2019/13258 Karar Tarihi : 10/11/2022 9C. Karar ın bir örne ğinin toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Batman 2. Sulh Ceza Hâkimli ğine (2018/3796 D. İş; 2018/3888 D. İş; 2018/3892) GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucular ın tazminat taleplerinin REDD İNE, E. 364,60 TL harc ın başvuruculara AYRI AYRI, 9.900 TL vekâlet ücretinin ise Av. Linda Sevinç Hocao ğullar ı taraf ından temsil edilen ba şvuruculara MÜ ŞTEREKEN, Av. Erkan Şenses taraf ından temsil edilen ba şvurucuya AYRI ÖDENMES İNE, F. Ödemelerin karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 10/11/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.