T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2025/3127 KARAR NO : 2026/975 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 17/09/2025 NUMARASI : 2024/905 E - 2025/804 K DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit KARAR TARİHİ: 07/04/2026 Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan incele…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2025/3127 KARAR NO : 2026/975 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 17/09/2025 NUMARASI : 2024/905 E - 2025/804 K DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit KARAR TARİHİ: 07/04/2026 Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 2016 yılından beri "Bahçelievler Mah. ... Cad. No:..." adresinde ticari faaliyetle uğraştığını, müvekkilinin ticari faaliyetini yürü- türken elektrik aboneliğini kendi adına taşımadığını ve mülk sahibi (kiraya veren) ... adına elektrik hizmeti aldığını ve bedelini ödediğini, Davalı ... çalışanları tarafından 10.02.2023 tarihinde, müvekkilinin kaçak elektrik kullandığından bahisle tutanak düzenlendiğini ve bu tutanağa dayalı olarak 648.826,41 TL tutarında fatura kesildiğini, Keşide ettikleri Bakırköy 14. Noterliği'nin 22.02.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile faturaya sebep ve tahakkuk tutarı yönünden itiraz ettiklerini, Faturanın müvekkiline tesliminden sonra elektrik ustasından görüş alındığında; sayacın bozuk olduğunun anlaşıldığını, sayaçta bir bozukluk yada ayıp var ise bu durumun davalının sorumlu- luğunda olduğunu, müvekkilinin kaçak kullanımının olmadığını beyanla, Davacının icra tehdidinden korunması için tedbir kararı verilmesini, tahakkuk edilen 648.826,41 TL tutarındaki fatura nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı her ne kadar "kaçak elektrik kullanmadığını" beyanla menfi tespit talebinde bulunmuş ise de, 10.02.2023 tarihinde, müvekkili şirket çalışanlarınca davacının kullanımında olan ... hizmet nolu "Bahçelievler Mah.... Cad.No: ... BAHÇELİEVLER-İSTANBUL" adresindeki işyerinde yapılan denetimlerde; "EPDK Tüketici Hiz- metleri Yönetmeliği'nin 42.maddesinin 1/c bendine göre, ilgili kullanım yerinde sayaç ölçü sistemine müdahale edilerek mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi kullanıldığı (gerilim uçları çıkık)" tespit edilmekle buna ilişkin ... nolu tutanağın düzenlendiğini ve durumun kamera ile kayıt altına alındığını, söz konusu işyerinde sözleşmesiz ve kaçak elektrik elektrik kullanıldığının dosya kapsamı ile sabit oldu- ğunu, tutanak gereğince dava konusu faturanın düzenlendiğini, yapılan tahakkuk ve faturalama işlemi mevzuata uygun olup ,her hangi bir hata bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur. 1.) İlk Derece Mahkemesi'nce ... E - 2023/1204 K. Nolu 27.12.2023 tarihli ilam ile : "DAVANIN REDDİNE " karar verilmiştir. İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; söz konusu mahalde abonelik mülk sahibi adına olup müvekkilinin dava konusu fatura tarihine kadar tüm faturalarını düzenli olarak ödediğini, abone- siz elektrik kullanıldığına dair iddianın gerçeği yansıtmadığını, bilirkişi raporunda 2021 Ocak ayından itibaren elektrik kullanımında ciddi bir artış olduğu belirtilmesine rağmen müvekkilinin 2016 yılından beri aynı iş kolunda faaliyet gösterdiğini, aylık periyotlardan da elektrik tüketiminin benzer olduğunun görüleceğini, ortalama fatura aylık 3.000,00 TL iken 648.826,41 TL tutarındaki faturanın 27.02.2017- 11.07.2023 tarihlerini kapsadığı gözetildiğinde aylık 9.981,94 TL'ye isabet ettiğini, bu farkın müvek- kilinin kusurundan değil sayacın bozuk ,dolayısıyla elektrik tüketiminin az olmasından kaynaklan- dığını, raporun gerçeğe aykırı, hatalı ve subjektif değerlendirmeler içerdiğini, 23.10.2023 tarihinde rapora itirazda bulunmalarına rağmen mahkemece bu itirazlarının dikkate alınmadığını, elektrik saya- cının bozuk olduğu hususunda tanık dinletmek istediklerini,ancak bu talebin reddedildiğini, kararın eksik inceleme ile verildiğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. Dairemizce yapılan inceleme sonucu tesis edilen 2024/647 E. 2024/2783 K. Nolu 22/10/2024 tarihli ilamda: Dava, İİK 72. Maddesine dayalı menfi tespit talebine ilişkindir. Dosya içeriğinden; 10.02.2023 tarihinde, davacının kullanımında bulunan ... hizmet nolu "Bahçelievler Mah., ... Cad., No:... Bahçelievler-İSTANBUL" adresinde ... çalışanlarınca yapılan denetimlerde; "EPDK Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42.maddesinin 1/c bendine göre, ilgili kullanım yerinde sayaç ölçü sistemine müdahale edilerek sayacın eksik tüketim yapmasına sebebiyet verildiği, gerilim uçlarının çıkık olduğu" belirtilerek davacı adına ... nolu tutanağın düzenlendiği, tespit sırasında davacının hazır bulunduğu, ancak tutanağı imzadan imtina ettiği, mevcut durumun video vasıtasıyla da kayıt altına alındığı,iş bu tutanak gereğince davalı tarafça, davacı hakkında daha önce ... nolu kaçak tutanağının da düzenlendiği ve mükerrer kaçak durumu gözetilerek 10.02.2022- 10.02.2023 tarihlerini kapsayan 365 gün x35.9 kwhx 0.6x 9.6 H= 75476 kwh, (tahliye) (276-269) x20=140 kwh, 75476+140=75616 kwh kulla- nım için dava konusu 648.826,41 TL bedelli 23.02.2023 son ödeme tarihli faturanın düzenlendiği anlaşılmıştır. Mahkemece atanan bilirkişi Elektrik Müh. ...03.10.2023 tarihli raporunda; 15.01.2021 tarihinden15.08.2023 tarihine kadar çekilen elektrik enerjisi / gün değerleri hesap- lanmış; 10.02.2023 tarihinde ... A.Ş tarafından tutulan ... sayılı tutanaktan sonra çekilen enerjide ciddi bir artış olduğu, ... tutanaktan önce elektrik sarfiyatının çok az olması gerekçesi ile fatura tanzim edilmediği tespit edilmiştir. ... A.Ş'nin ... E sayılı dosyasına verdiği belgelere göre 11.07. 2017 tarihindeki T0 endeksinin 269 olduğu 27.02.2023 tarihinde ise T0 endeksinin 276 olduğu tespit edildiği 2325 takvim günü arasında (276-269) x 20 = 140 kWh enerji çektiği tespit edilmiş olup bu değerlerin mümkün olmadığı , Davacı şirket bir elektrik ustasının sayacın bozuk olduğunu söylediğini ifade etmiş, ... A.Ş teknik elemanları ise "bir fazın akım trafo ucunun kopuk olduğu diğer fazda ise sayacın gerilim ucunun açık devre olduğu sayacın sağlam olduğu ve değiştirilmesinin gerekmediğini" tespit ederek olayı video'ya çekmiş, dosyaya ibraz etmişlerdir. Yerinde inceleme neticesinde; ölçüm panosunun şartnamelere uygun olmadığı anlaşılmakla , gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir. HESAPLAR: - Kaçak elektrik tanımı EPDK'nın yayınladığı EPDHY Madde 42 (1) a - Kurulu güç ... A.Ş teknik elemanları tarafından tutulan ... seri nolu tutanakta zabıt altına alınan kurulu güç 35,90 kW EPDK'nın yayınladığı EPDHY Madde 44 (2) - Kullanma katsayısı 0,6 EPDK'nın yayınladığı EPDHY Madde 44 (1) b - Zaman 365 gün EPDK'nın yayınladığı EPDHY Madde 45 a - Günlük kullama zamanı 9,6 saat EPDK'nın yayınladığı EPDHY Madde 45 ç, Madde 45 (4) - Tarife EPDK'nın yayınladığı EPDHY Madde 46 (3) KANAAT ve SONUÇ: ... A.Ş 10.02.2023 tarihinde ... numaralı Kaçak/Usulsüz Elek- trik Kullanım tutanağı tutulana kadar Bahçelievler Mahallesi ... Caddesi No:.. Bahçelievler / İstanbul adresindeki ... (...)'ün ticarethanesinden 648.826,41 TL alacağı olduğu EPDK yönetmelikleri hükümlerine göre tespit edilmiştir. ... (...) borcu yapılandırarak anapara, gecikme faizi, güvence bedeli olarak 663.194,00 TL ... A.Ş yatırdığı tespit edilmiştir." şeklinde görüş bildirmiştir. Ancak bilirkişinin hesaplama biçimi yukarıda belirtilen yönetmelik hükümlerine uygun olma- yıp, içerdiği teknik inceleme ve gerekçe itibariyle de hükme ve yargısal denetime elverişli değildir. Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesi'nce konusunda uzman elektrik mühendisi bilirkişiler arasından seçilecek üç kişilik bilirkişi kurulundan , tutanak tarihinde yürürlükte olan yönetmelik ve diğer elek- trik mevzuatı hükümleri doğrultusunda, tarafların itirazlarını giderici rapor aldırılması, tüm dosya kapsamına göre hasıl olacak sonuç dairesinde karar tesisi gerekirken yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur." denilerek "davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine" karar verilmiştir. 2.) Kaldırma kararımız sonrasında İlk Derece Mahkemesi'nce; "Menfi tespit dava- sının yargılama sırasında ödeme ile istirdat davasına dönüştüğünden, istirdat davasının kısmen kabulü ile 190.473,77 TL fazla ödemenin 23.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine" karar verilmiştir. İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı /davalı tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde: ilk derece mahkemesince alınan 02.01.2025 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, 10.02.2023 tarih ve H/607374 sayılı kaçak elektrik tutanağı nedeniyle Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği madde 42/1-c uyarınca tahsili gereken kaçak elektrik tüketim bedelinin 354.943,81 TL olduğu sonucuna varılarak fazla tahsil edilen 308.250,19 TL'nin iadesine karar veriliğini, davalı tarafın bu rapora ilişkin 02.01.2025 tarihli dilek- çesinde; "kaçak elektrik tespit tutanağında, sehven EPTHY'nin 42/1-c maddesi kapsamında kaçak elektrik kullanım bulunduğu belirtilmiştir. Oysa ki, tutanakta "sayacın kayıt durumu" kısmında "sözleşmesiz" olduğu açıkça belirtildiğinden hesaplamanın EPTHY'nin 42/1-a maddesi kapsamında yapılması gerektiği açıktır. Nitekim faturada da hesaplamanın EPTHY'nin 42/1-a maddesi kapsamında yapıldığı açıkça belirtilmiştir" şeklinde itirazda bulunduğunu , savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı kapsamında olan bu itiraza muvafakatlerinin olmadığını, bu durumda davalının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 42/1-a maddesine dayanması mümkün değil iken mahkemece davalı tarafın bu itirazları doğrultusunda rapor alındığını, neticede bu rapora göre karar tesis edildiğini, müvekkilinin adil ve tarafsız yargılanma hakkının ihlal edildiğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; ... hizmet numaralı tüketim noktasına ait tesisat mahallinde müvekkil şirket saha ekipleri tarafından 10.02.2023 tarihinde yapılan kontrollerde "sözleşmesiz sayaçtan ölçüye müdahale edilerek mevzuata aykırı şekilde elektrik enerjisi kullanıldığı", ayrıca sayacın gerilim uçlarının çıkık olduğu için eksik ölçüm yapıldığının tutanak altına alındığını, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin tespit edilen durumu açıklayan Kaçak elektrik enerjisi tüketim halleri başlıklı 42. Maddesinde, gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi, c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesinin, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edildiğini, ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağının iş bu hükümler doğrultusunda düzenlenmiş olup bu tutanağa istinaden 10.02.2022-10.02.2023 tarihleri arasında 75476 kWh–140 kWh yapılan tahakkuk=75616 kWh karşılığı 648.826,41TL tutarında kaçak tüketim faturası tahakkuk edildiğini, Yapılan inceleme sonucunda ...' ün 2016 yılından beri mahalde olduğu aynı adreste 2017 yılında sözleşmesiz kullanımdan tutanakları olduğu görülmüş olup, tanzim edilen itiraza konu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı ve bu tutanağa istinaden düzenlenen kaçak elektrik kulla- nım faturasında herhangi bir hesaplama hatası bulunmadığını, Aşamalarda bu itirazların yenilendiğini, ancak mahkemece dikkate alınmadığını, Cevap dilekçesinde tutanakta yer verilen tespitin zikredildiğini, kaçak kullanımın 42/ 1-c kapsamında gerçekleşmiş bir kullanım olduğunun ileri sürülmediğini ,kaldı aynı tutanakta hem 42/1-a ,hem de 42/1-c ihlali tespiti yapıldığını, tutanakta sayacın kayıt durumunun "sözleşmesiz - ölçüye müdahale" şeklinde sözleşmesiz kullanım olarak belirtildiğini, delil olarak sunulan kaçak kullanım faturasında da ihlalin 42/1-a ya aykırılık şeklinde yazılı olduğunu, bu kapsamda savunmanın geniş- letilmesi ve değiştirilmesinden bahsedilemeyeceğini, Neticeten; müvekkili şirket tarafından yapılan tüm işlemler EPDK yönetmelikleri ve mevzuata uygun olup; davacının borçtan sorumluluğu sabit olduğundan davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Önceki kararımızda belirtildiği üzere, Davalı ... çalışanlarınca davacının kullanımında olan ... hizmet nolu "Bahçelievler Mah., ... Cad., No:... Bahçelievler-İSTANBUL" adresinde 10.02.2023 tarihinde yapılan denetimlerde; "EPDK Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42.maddesinin 1/c bendine göre, ilgili kullanım yerinde sayaç ölçü sistemine müdahale edilerek sayacın eksik tüketim yapmasına sebebiyet verildiği, gerilim uçlarının çıkık olduğu" ... seri numaralı tutanak düzenlenmiştir. Tutanakta dava konusu kaçak tüketim EPTHY'nin 42/1-c maddesi gereğince sayaca müdahale suretiyle eksik tüketim yapmasına sebebiyet şeklinde gerçekleştiği belirtilmiş ise de, dos- yanın tetkikinden tesisatta takılı sayacın durumunun "sözleşmesiz " olduğu anlaşılmakla, dava konusu kaçak tüketim şeklinin EPTHY'nin 42/1-a maddesinde tanımlanan" Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın" kaçak tüketim şekline uyduğu anlaşılmaktadır. HMK 25.md. gereğince maddi vakıayı açıklama ve delilleri sunma tarafların yükümlü- lüğünde iken, HMK 33. Maddesi gereğince dava konusu uyuşmazlığa uygulanan hukuk kuralını tayin mahkemenin/hakimin yükümlülüğündedir. Dolayısıyla davalının dava konusu kaçak tüketim olayını tutanakta veya cevap dilekçesinde ne şekilde nitelendirdiği, hangi hukuk kuralını işaret ettiği bir önem arz etmemektedir. Buna göre savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesinden de bahsedilemeyecektir. Dosya kapsamına göre, uyuşmazlık konusu elektrik tüketiminin EPTHY'nin 42/1-a maddesinde tanımlanan "sözleşmesiz" elektrik tüketimi olmakla, davalının bu yöndeki itirazları yerindedir. O halde, mahkemece üçlü bilirkişi kurulundan bu itirazlar doğrultusunda ek rapor alın- ması, 42/1-a md. kapsamında yapılan hesaplama ve değerlendirmeye göre hüküm tesisinde isabet- sizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden,davacı ve davalının istinaf başvuru- sunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmiştir. K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının ve davalının istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine, Davacıdan alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin istinaf eden bu taraftan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,) Davalıdan alınması gereken 13.011,26 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 3.252,82 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.758,44 TL'nin istinaf eden bu taraftan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,) İstinaf yargılama giderlerinin istinaf edenler üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 361.madde uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 07/04/2026