TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR S.A. BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/11368) Karar Tarihi: 19/11/2020 Başvuru Numarası : 2019/11368 Karar Tarihi : 19/11/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZRıdvan GÜLEÇYıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Hikmet Murat AKKAYA Başvurucu : S.A. Vekili : Av. Erkan ŞENSES I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yar gılanma hakkının ihlal edi
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR S.A. BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/11368) Karar Tarihi: 19/11/2020 Başvuru Numarası : 2019/11368 Karar Tarihi : 19/11/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZRıdvan GÜLEÇYıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Hikmet Murat AKKAYA Başvurucu : S.A. Vekili : Av. Erkan ŞENSES I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yar gılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru 29/3/2019 tarihinde yapılmıştır.3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön i ncelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. Bölüm Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik ve e sas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin ( 2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değ erlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ola ylar özetle şöyledir: Başvuru Numarası : 2019/11368 Karar Tarihi : 19/11/2020 38. Başvurucunun 7/12/2009 tarihinde gözaltına alınmasını müteaki p Batman Cumhuriyet Başsavcılığınca 9/12/2010 tarihinde şüpheli sıfatıyl a ifadesi alınmıştır. Aynı gün Batman (kapatılan) 1. Sulh Ceza Mahkemesinin kararıyla başvuruc u tutuklanmıştır. 9. Başvurucuyla birlikte dokuz kişi hakkında 2/2/2011 tarihinde iddianame düzenlenmiştir. 10. Başvurucu, ilk duruşma sonunda Batman 1. Ağır Ceza Mahkemesi nin 16/3/2011 tarihli kararıyla serbest bırakılmıştır. 11. Yerel mahkemenin 28/11/2012 tarihli kararıyla başvurucunun ü zerine atılı dolandırıcılık suçundan beraat ettiği, diğer suçlardan ise hakk ında mahkûmiyet kararı verildiği anlaşılmıştır. 12. Yargıtay 5. Ceza Dairesi 19/12/2017 tarihinde hükmü bozmuştu r. 13. Bozma sonrası Batman 1. Ağır Ceza Mahkemesi; başvurucunun üz erine atılı dolandırıcılık ve resmî belgede sahtecilik suçlarından beraatin e, görevi kötüye kullanma suçu kapsamında ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair ka rar vermiştir. 14. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına başvurucu ta rafından yapılan itirazın Batman 2. Ağır Ceza Mahkemesince 25/4/2019 tarihinde r eddedildiği anlaşılmıştır. Beraat kararına karşı katılan kurum vekili tarafından 7/3/2019 tarihinde temyiz isteminden vazgeçilmesine dair dilekçe verilmesi üzerine hükmün kesinleşti ği anlaşılmıştır. 15. Başvurucu 29/3/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur . IV. İNCELEME VE GEREKÇE16. Mahkemenin 19/11/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda baş vuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddiaları 17. Başvurucu, bireysel başvuru konusu yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüşt ür. B. Değerlendirme 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 18. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden 19. Ceza yargılamasının süresi tespit edilirken sürenin başlangı ç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddiasının yetkili makamlar tarafından bild irildiği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözaltı gibi birtakım tedbirlerin uyguland ığı tarih; sürenin sona erdiği Başvuru Numarası : 2019/11368 Karar Tarihi : 19/11/2020 4tarih olarak ise suç isnadına ilişkin nihai kararın verildiği, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkı nın ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, 34) 20. Ceza yargılamasının süresinin makul olup olmadığı değerlendi rilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçla ndırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( B.E., 29). 21. Bu şekilde anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer baş vurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucunun gözaltın a alınması ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına yapılan itirazın reddi ne dair verilen karar arasında geçen 9 yıl 4 ay 13 günlük sürenin makul olmadığı sonucuna varm ak gerekir. 3. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden22. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 23. Başvurucu, ihlalin tespiti ile 20.000 TL manevi tazminat öde nmesine karar verilmesi talebinde bulunmuştur. 24. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. 25. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararı karşılığ ında başvurucuya net 16.000 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi gerekir. 26. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.364,60 TL yargılama giderinin başvur ucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle; A. Kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin gizli tutulmas ı talebinin KABULÜNE, Başvuru Numarası : 2019/11368 Karar Tarihi : 19/11/2020 5B. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin idd ianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, D. Başvurucuya net 16.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazmina ta ilişkin diğer taleplerin REDDİNE, E. 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3 .364,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE, F. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmas ına, ödemelerde gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine k adar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, G. Kararın bir örneğinin bilgi için Batman 1. Ağır Ceza Mahkemes ine (E.2018/91, K.2018/558) GÖNDERİLMESİNE, H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 19/11 /2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YIL DIRIM M. Emin KUZ Üye Üye Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU