TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR İBRAHİM BAYAT BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/39270) Karar Tarihi: 10/3/2020 R.G. Tarih ve Say ı: 14/5/2020-31127 Başvuru Numaras ı: 2017/39270 Karar Tarihi :10/3/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Kadir ÖZKAYA Selahaddin MENTE Ş Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : İbrahim BAYAT Vekili : Av. Selim TUFANO ĞLU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; davan ın aç ılmam ış say
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR İBRAHİM BAYAT BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/39270) Karar Tarihi: 10/3/2020 R.G. Tarih ve Say ı: 14/5/2020-31127 Başvuru Numaras ı: 2017/39270 Karar Tarihi :10/3/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Kadir ÖZKAYA Selahaddin MENTE Ş Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : İbrahim BAYAT Vekili : Av. Selim TUFANO ĞLU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; davan ın aç ılmam ış say ılmas ına karar verilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakk ının, yarg ılaman ın makul sürede tamamlanmamas ı nedeniyle de makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 23/11/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 6. Beyan ına göre ba şvurucu 1/6/1990-20/6/2003 tarihleri aras ında B.D. isimli şahsa ait işyerinde sigortas ız olarak çal ıştırılm ıştır. 7.B aşvurucu, an ılan tarihler aras ındaki çal ışmas ının kesintisiz oldu ğunu ve Sosyal Güvenlik Kurumuna i şverence bildirimde bulunulmad ığını belirterek hizmet tespit davas ı açm ıştır. 8.İstanbul 7. İş Mahkemesi 20/2/2013 tarihli karar ıyla komşu işyerinin tan ıklar ı ve bilirkişi raporu do ğrultusunda davan ın k ısmen kabulüne, k ısmen reddine karar vermi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/39270 Karar Tarihi :10/3/2020 39. Hüküm, taraflarca temyiz edilmi ştir. Yarg ıtay 10. Hukuk Dairesi (Daire) 27/12/2013 tarihli karar ında eksik ara ştırma yap ıldığı gerekçesiyle mahkeme karar ını bozmuştur. 10. Sosyal güvenlik mahkemelerinin kurulmas ıyla dava dosyas ı, İstanbul 22. İş Mahkemesine (Mahkeme) tevzi edilmi ştir. Mahkeme, bozma ilam ına uyarak yeniden yapt ığı yarg ılama sonucu 20/10/2015 tarihli karar ı ile 1/4/1992-20/6/2003 tarihleri aras ında daval ı işyerinde hizmet ili şkisi ile ba şvurucunun asgari ücretle çal ıştığının tespitine, fazlaya ili şkin talebin reddine karar vererek davay ı kısmen kabul etmi ştir. 11. Hüküm, daval ı tarafça temyiz edilmi ştir. Daire 12/4/2016 tarihli karar ı ile bozma ilam ına uyulmas ına karşın bozma gere ği yerine getirilmedi ğinden incelemenin hüküm kurmaya elveri şli bulunmad ığı gerekçesiyle mahkeme karar ını bozmuştur. 12. Mahkeme, bozma üzerine dosyay ı yeni bir esasa kaydetmi ş ve 27/6/2016 tarihli Tensip Tutana ğı ile taraflara duru şma gününü belirtir tebligat yap ılmas ına karar vermi ştir. Yarg ıtay bozma ilam ı ve duru şma gününü belirtir tebligat evrak ı başvurucu vekiline 25/7/2016 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 13. Başvurucu vekili ve daval ı vekillerinin haz ır olduğu ilk duru şma 17/11/2016 tarihinde yap ılm ıştır. Mahkemece bozma ilam ına uyulup eksik belgelerin toplanmas ına ilişkin ara karar ı kurularak yeni duru şman ın 19/1/2017 günü saat 10.30'da yap ılmas ına kara r verilmiştir. 14. Mahkeme 19/1/2017 tarihinde Duru şma Tutana ğı'nda '' Davac ı vekilinin önceki celse duru şmada haz ır olduğu, duruşma saatinin 10.30 oldu ğu, şu anda saatin 11.30 oldu ğu mübaşir vas ıtas ıyla birçok kere ça ğrılmakla davac ı ya da vekilinin gelmedi ği anlaşıldı.'' şeklinde tespit yaparak başvurucu vekilinin haz ır olmad ığını ve bu konuda mazeret de sunulmad ığını belirtmiş, daval ı tarafça takip edilmeyen dosyan ın işlemden kald ırılmas ına karar vermi ştir. 15. Davan ın işlemden kald ırılmas ı tarihi üzerinden üç ay geçti ğinden 20/4/2017 tarihinde davan ın aç ılmam ış say ılmas ına karar verilmi ştir. Gerekçeli karar, ba şvurucu vekiline 3/5/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 16. Başvurucu vekili, Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden gönderdiği 11/5/2017 tarihli dilekçe ile hükmü temyiz etmi ştir. Başvurucu vekili, temyiz dilekçesinde özetle 19/1/2017 tarihli duru şma gününü a şırı yoğunluk nedeniyle sehven atlad ıklar ını, UYAP üzerinden yap ılan sorgulamada dosyan ın işlemden kald ırıldığına ilişkin hiçbir kayd ın sisteme i şlenmediğinin görüldü ğünü, davan ın ak ıbetini zaman ında öğrenemediğini ve yenileme i şlemini yapamad ıklar ını, on y ıldır takip ettikleri davay ı kaybettiklerini, ba şvurucunun haklar ının gasbedildi ğini ileri sürmü ştür. 17. Daire 12/10/2017 tarihli kararla ilk derece mahkemesi karar ını yerinde görerek onam ıştır. 18. Nihai karar, ba şvurucu vekiline 1/11/2017 tarihinde tebli ğ edilmiş; başvurucu 23/11/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2017/39270 Karar Tarihi :10/3/2020 4IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk 19. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ''Taraflar ın duruşmaya gelmemesi, sonuçlar ı ve davan ın aç ılmam ış say ılmas ı'' kenar ba şlıklı 150. maddesinin ilgili k ısımlar ı şöyledir: ''(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmi ş olan taraflar, duru şmaya gelmedikleri vey a gelip de davay ı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyan ın işlemden kald ırılmas ına karar verilir. (2) Usulüne uygun şekilde davet edilmi ş olan taraflardan biri duru şmaya gelir, di ğeri gelmezse, gelen taraf ın talebi üzerine, yarg ılamaya gelmeyen taraf ın yokluğunda devam edilir veya dosya i şlemden kald ırılır. Geçerli bir özrü olmaks ızın duruşmaya gelmeyen tara f, yokluğunda yap ılan işlemlere itiraz edemez. (4) Dosyas ı işlemden kald ırılmış olan dava, i şlemden kald ırıldığı tarihten ba şlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile ba şvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duru şma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebli ğ edilir. Dosyan ın işlemden kald ırıldığı tarihten ba şlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç al ınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve kar şı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davan ın devam ı say ılır. (5) İşlemden kald ırıldığı tarihten ba şlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin doldu ğu gün itibar ıyla aç ılmam ış say ılır ve mahkemece kendili ğinden kara r verilerek kay ıt kapat ılır. ...(7) Hangi sebeple olursa olsun aç ılmam ış say ılan davadaki talep dahi vaki olmam ış say ılır." B. Uluslararas ı Hukuk 20. Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi nin (Sözle şme) 6. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Herkes davas ının, medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyu şmazl ıklar ... konusunda karar verecek olan, ... bir mahkeme taraf ından, ... görülmesini isteme hakk ına sahiptir..." 21. Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi (A İHM), Sözle şme'nin 6. maddesinin (1) numaral ı fıkras ında ifade edilen hakk ın kurucu unsurlar ından birinin mahkemeye eri şim hakk ı olduğunu belirtmi ştir (Golder/Birle şik Krall ık, B. No: 4451/70, 21/2/1975, 36). Mahkemeye eri şim hakk ı Sözleşme'nin 6. maddesinde yerini bulan güvencelerin do ğal bir parças ı olup ( Lawyer Partners A.S./Slovakya, B. No: 54252/07, 16/6/2009, 52) bu kapsamda (1) numaral ı fıkra, herkesin ki şisel haklar ı ve yükümlülükleriyle ilgili her türlü iddias ını bir mahkeme veya bir yarg ı yeri önüne ç ıkarma hakk ını güvence alt ına al ır (Golder/Birle şik Krall ık, 36). 22. Mahkemeye eri şim hakk ı, niteliği gereği devlet taraf ından düzenleme yap ılmay ı gerektirdi ğinden mutlak bir hak olmay ıp s ınırlamalara tabidir. A İHM'e göre bu hak, Başvuru Numaras ı: 2017/39270 Karar Tarihi :10/3/2020 5Sözleşme'nin tan ımlamaks ızın kabul etti ği bir hak oldu ğundan bir hakk ın kapsam ını belirleyen (çerçevesini çizen) s ınırlardan ba şka s ınırlamalara da tabi olabilir. Ancak hiçbir durumda bu s ınırlamalar hakk ın özünü zedelememelidir ( Golder/Birle şik Krall ık, 38). 23. Ayr ıca bu s ınırlama me şru bir amaç izlemeli ve kullan ılan araçlarla gerçekleştirilmek istenen amaç aras ında makul bir orant ılılık ilişkisi bulunmal ıdır, aksi takdirde s ınırlama 6. maddenin (1) numaral ı fıkras ıyla bağdaşmaz ( Ashingdane /Birleşik Krall ık, B. No: 8225/78, 28/5/1985, 57). V.İNCELEME VE GEREKÇE 24. Mahkemenin 10/3/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Mahkemeye Eri şim Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 25. Başvurucu; hizmet tespiti talebiyle açt ığı davada masraf avans ı olmas ına rağmen son duru şma tutana ğının kendisine tebli ğ edilmedi ğini, bu durum nedeniyle davan ın açılmam ış say ılmas ına karar verildi ğini, bunun sonucunda da hak kayb ına neden olundu ğunu belirterek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 26. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddialar ının özü, davan ın açılmam ış say ılmas ına karar verilmesine yönelik olup iddialar Anayasa'n ın 36. maddesinde düzenlenen adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkemeye eri şim hakk ı yönünden incelenmi ştir. 27. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 48. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında aç ıkça dayanaktan yoksun ba şvurular ın Anayasa Mahkemesince kabul edilemezli ğine karar verilebilece ği belirtilmiştir. Bu ba ğlamda ba şvurucunun ihlal iddialar ını kan ıtlayamad ığı, temel haklara yönelik bir müdahalenin olmad ığı veya müdahalenin me şru olduğu aç ık olan ba şvurular ile karmaşık ya da zorlama şikâyetlerden ibaret ba şvurular, aç ıkça dayanaktan yoksun kabul edilebilir ( Hikmet Balabano ğlu, B. No: 2012/1334, 17/9/2013, 24). 28. Anayasa'n ın 36. maddesinin birinci f ıkras ında, herkesin yarg ı mercileri önünde davac ı veya daval ı olarak iddiada bulunma ve savunma hakk ına sahip oldu ğu belirtilmi ştir. Dolay ısıyla mahkemeye eri şim hakk ı, Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan hak arama özgürlü ğünün bir unsurudur. Di ğer yandan Anayasa'n ın 36. maddesine adil yarg ılanma ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye'nin taraf oldu ğu uluslararas ı sözleşmelerce de güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ının madde metnine dâhil edildiği vurgulanm ıştır. Sözleşme'yi yorumlayan A İHM, Sözle şme'nin 6. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının mahkemeye eri şim hakk ını içerdiğini belirtmektedir ( Özbak ım Özel Sağlık Hiz. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2014/13156, 20/4/2017, 34). Başvuru Numaras ı: 2017/39270 Karar Tarihi :10/3/2020 629. Somut olayda hizmet tespit davas ının takipsiz b ırak ıldığı gerekçesiyle i şlemden kald ırılıp üç ayl ık süresi içinde yenilenmedi ğinden aç ılmam ış say ılmas ına karar verilmesi nedeniyle ba şvurucunun mahkemeye eri şim hakk ına yönelik bir müdahalede bulunuldu ğu görülmektedir. 30. Mahkemeye eri şim hakk ına yap ılan bu müdahalenin Anayasa'ya uygunlu ğundan söz edilebilmesi için Anayasa'n ın 13. maddesinde belirtilen kanuna dayanma, me şru bir amaç taşıma ve ölçülü olma ko şullar ını sağlamas ı gerekmektedir. 31. Mahkemenin davan ın aç ılmam ış say ılmas ı karar ı 6100 say ılı Kanun'un 150. maddesine dayand ığından müdahalenin kanuni dayana ğının bulundu ğu aç ıktır. 32. Davan ın aç ılmam ış say ılmas ına karar verilmesi hususu, taraflar ın üzerinde tasarruf yetkisine sahip oldu ğu davalar ın taraflarca takibinin sa ğlanarak uyu şmazl ıklar ın az bir masrafla ve mümkün olan en k ısa sürede çözümü amac ıyla yap ılm ış bir düzenlemedir. Yarg ılamalar ın makul süre içinde tamamlanmas ını hedeflemesi itibar ıyla da anayasal aç ıdan meşru bir amaca dayal ıdır (Halil Güler , B. No: 2015/11002, 3/7/2018, 37). 33. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan mahkemeye eri şim hakk ı mutlak olmay ıp s ınırlamalara konu olabilir. Anayasa'n ın 13. maddesinde yer alan ölçülülük ilkesi uyar ınca an ılan s ınırlamalar ın mahkemeye eri şimi imkâns ız hâle getirmemesi ya da aşırı derecede zorla ştırmamas ı gerekir. Ki şinin mahkemeye ba şvurmas ını engelleyen hukuki veya fiilî s ınırlamalar mahkemeye eri şim hakk ını ihlal edebilir ( Özkan Şen, B. No: 2012/791, 7/11/2013, 52). 34. Anayasa'n ın 13. maddesi uyar ınca hak ve özgürlüklerin s ınırland ırılmas ında dikkate al ınacak ölçütlerden biri olan ölçülülük, hukuk devleti ilkesinden do ğmaktad ır. Hukuk devletinde hak ve özgürlüklerin s ınırland ırılmas ı istisnai bir yetki oldu ğundan bu yetki ancak durumun gerektirdi ği ölçüde kullan ılmas ı koşuluyla hakl ı bir temele oturabilir. Bireylerin hak ve özgürlüklerinin somut ko şullar ın gerektirdi ğinden daha fazla sınırland ırılmas ı, kamu otoritelerine tan ınan yetkinin a şılmas ı anlam ına gelece ğinden hukuk devletiyle ba ğdaşmaz (AYM, E.2013/95, K.2014/176, 13/11/2014). 35. Ölçülülük ilkesi öngörülen müdahalenin ula şılmak istenen amac ı gerçekleştirmeye elveri şli olmas ını, ulaşılmak istenen amaç bak ımından müdahalenin zorunl u olmas ını ve bireyin hakk ına yap ılan müdahale ile ula şılmak istenen amaç aras ında makul bir dengenin gözetilmesi gereklili ğini ifade etmektedir (AYM, E.2011/111, K.2012/56, 11/4/2012; E.2012/102, K.2012/207, 27/12/2012; E.2014/176, K.2015/53, 27/5/2015; E.2015/43, K.2015/101, 12/11/2015; E.2016/16, K.2016/37, 5/5/2016; E.2016/13, K.2016/127, 22/6/2016; Mehmet Akdo ğan ve diğerleri , B. No: 2013/817, 19/12/2013, 38). Müdahalenin ölçülülü ğü değerlendirilirken ilgili yasal düzenlemelerle birlikte somut olay ın koşullar ı ve başvurucunun tutumu da gözönünde bulundurulmal ıdır (Ahmet Ersoy v e diğerleri , B. No: 2014/4212, 5/4/2017, 50). 36. Somut olayda ba şvurucu taraf ından hizmet tespit istemiyle aç ılan davada Dairenin 12/4/2016 tarihli bozma ilam ı sonras ı başvurucu vekilinin de haz ır bulundu ğu 17/11/2016 tarihli ilk duru şmada, yeni duru şman ın 19/1/2017 günü saat 10.30'da yap ılmas ına karar verilmi ştir. 37. Mahkemece 19/1/2017 tarihinde yap ılan duruşmada, taraflarca takip edilmeyen davan ın işlemden kald ırılmas ına karar verilmi ştir. Bu aşamadan sonra kanunda öngörülen üç Başvuru Numaras ı: 2017/39270 Karar Tarihi :10/3/2020 7ayl ık sürenin geçmesi beklenmi ş, yenileme talebi olmamas ı nedeniyle 20/4/2017 tarihinde davan ın aç ılmam ış say ılmas ına karar verilmi ştir. 38. Yarg ıtay da ba şvurucunun temyizi üzerine ilk derece mahkemesinin vermi ş olduğu karar ı usul ve yasaya uygun bularak onam ıştır. 39. Başvurucu; dosyada avans olmas ına rağmen dosyan ın işlemden kald ırılmas ına dair karar ın verildiği Duruşma Tutana ğı'nın kendisine tebli ğ edilmediğini, bu şekilde davan ın açılmam ış say ılmas ına karar verilmesinin anayasal haklar ını zedeledi ğini ileri sürmektedir. Başvuru konusu olayda de ğerlendirilmesi gereken mesele, Mahkemenin uygulamas ı doğrultusunda duru şma günün kendisine tebli ğ edilmemesinin sonuçlar ına katlanmas ının başvurucu üzerinde a ğır bir yüke neden olup olmad ığının tespitinden ibarettir. 40. Somut olayda ba şvurucunun 17/11/2016 tarihli duru şmaya vekili arac ılığıyla iştirak ettiği, dolay ısıyla dosyan ın işlemden kald ırılmas ına karar verilen 19/1/2017 tarihli duruşmadan haberdar oldu ğu, başvurucunun duru şmaya kat ılmamas ı ya da usulüne uygun mazeret bildirilmemesi hâlinde usul hukuku hükümlerine göre ne gibi sonuçlar ortaya çıkabileceğini öngörebilecek durumda bulundu ğu, ayr ıca Mahkemenin taraflarca takip edilmeyen dosyan ın işlemden kald ırılmas ına ilişkin duru şma tutana ğını davac ıya tebliğ etmesi gerekti ğine ilişkin herhangi bir yükümlülü ğünün bulunmad ığının aç ık olduğu anlaşılm ıştır. Başvurucunun ilk derece mahkemesinin dosyay ı işlemden kald ırmas ından sonra üç ayl ık yenileme süresi içinde dosyan ın tekrar işleme al ınmas ını sağlamas ı mümkün oldu ğu hâlde bu yöndeki sorumlulu ğunu yerine getirmemesi nedeniyle davan ın aç ılmam ış say ılmas ına karar verilmi ştir. Dolay ısıyla Mahkemece bu şekilde karar verilmesinin başvurucunun mahkemeye eri şimini aşırı derecede zorla ştırmad ığı, yap ılan müdahalenin ölçülü oldu ğu anlaşılmaktad ır. Buna göre şikâyete konu yarg ılama işlemlerinde mahkemeye erişim hakk ı yönünden bir ihlalin bulunmad ığının aç ık olduğu sonucuna var ılm ıştır. 41. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. B. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 42. Başvurucu, bireysel ba şvuru konusu yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 43. Bireysel ba şvuru sonras ında 31/7/2018 tarihli ve 30495 say ılı Resmî Gazete'd e yay ımlanan 25/7/2018 tarihli ve 7145 say ılı Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 say ılı Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesine Yap ılm ış Baz ı Başvurular ın Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmi ştir. 44. 6384 say ılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre yarg ılamalar ın uzun sürmesi ve yarg ı kararlar ının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yap ılan ve bu maddenin yürürlü ğe girdiği tarih itibar ıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireysel ba şvurular ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karar ının tebliğinden itibaren üç ay içinde yap ılacak müracaat üzerine Adalet Bakanl ığı İnsan Haklar ı Tazminat Komisyonu Ba şkanl ığı (Tazminat Komisyonu) taraf ından incelenmesi öngörülmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2017/39270 Karar Tarihi :10/3/2020 845. Anayasa Mahkemesi Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) karar ında, yarg ılamalar ın makul sürede sonuçland ırılmad ığı ya da yarg ı kararlar ının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmedi ği iddias ıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekle ştirilen bireysel ba şvurulara ili şkin olarak Tazminat Komisyonuna ba şvuru imkân ının getirilmesine ilişkin yolu ula şılabilir olma, ba şarı şans ı sunma ve yeterli giderim sa ğlama kapasitesinin bulunup bulunmad ığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkilili ğini tart ışmıştır. 46.Ferat Yüksel karar ında özetle an ılan başvuru yolunun ki şileri mali külfet alt ına sokmamas ı ve başvuruda kolayl ık sağlamas ı nedenleriyle ula şılabilir oldu ğu, düzenleni ş şekli itibar ıyla ihlal iddialar ına makul bir ba şarı şans ı sunma kapasitesinden mahrum olmad ığı ve tazminat ödenmesine imkân tan ımas ı ve/veya bu mümkün olmad ığında başka türlü telafi olanaklar ı sunmas ı nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sa ğlama imkân ına sahip olduğu hususunda de ğerlendirmelerde bulunulmu ştur (Ferat Yüksel , 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bak ışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialar ıyla ilgili başarı şans ı sunma ve yeterli giderim sa ğlama kapasitesi oldu ğu görülen Tazminat Komisyonuna ba şvuru yolu tüketilmeden yap ılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteli ği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak ba şvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle kabul edilemezlik karar ı vermiştir (Ferat Yüksel, 35, 36). 47. Mevcut ba şvuruda, söz konusu karardan ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. 48. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 10/3/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Üye Üye Kadir ÖZKAYA Selahaddin MENTE Ş