TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR KEZBAN ÇALI ŞKAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/6161) Karar Tarihi: 15/3/2023 Başvuru Numaras ı: 2020/6161 Karar Tarihi : 15/3/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Mehmet Yavuz YA ŞAR Başvurucu : Kezban ÇALI ŞKAN Vekili : Av. Baki KANTAR I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, aleyhine sonuçlanan yarg ı karar ı üzerine görevine son verilmesine
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR KEZBAN ÇALI ŞKAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/6161) Karar Tarihi: 15/3/2023 Başvuru Numaras ı: 2020/6161 Karar Tarihi : 15/3/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Mehmet Yavuz YA ŞAR Başvurucu : Kezban ÇALI ŞKAN Vekili : Av. Baki KANTAR I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, aleyhine sonuçlanan yarg ı karar ı üzerine görevine son verilmesine ilişkin işleme kar şı aç ılan davada hakkaniyete uygun karar verilmemesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ve eşitlik ilkesinin ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. 2. Başvurucu 2008 y ılında Anadolu Üniversitesi Okul Öncesi Ö ğretmenliği bölümünden mezun olmu ştur. Öğretmen olarak atanmak istemiyle 4/9/2013 tarihinde Millî Eğitim Bakanl ığına (İdare) yapt ığı başvuru, 40 ya şından gün ald ığı gerekçesiyle reddedilmi ştir. Başvurucu taraf ından bu i şlemin iptali istemiyle aç ılan dava, Ankara 7. İdare Mahkemesince (Mahkeme) 14/3/2014 tarihinde kabul edilerek i şlemin iptaline kara r verilmiştir. Mahkeme karar ı üzerine ba şvurucu U şak' ın Banaz ilçesindeki bir okula ö ğretmen olarak atanm ıştır. 3.İdare taraf ından yap ılan temyiz ba şvurusunu inceleyen Dan ıştay Onikinci Dairesi, 25/6/2015 tarihli kararla davan ın süre aşımı nedeniyle reddinin gerekti ği gerekçesiyle mahkeme karar ını bozmuştur. Bunun üzerine mahkeme bozma karar ına uyara k 5/5/2016 tarihinde davan ın süre yönünden reddine hükmetmi ştir. Bu karar temyiz edilmeden kesinleşmiştir. Bozma üzerine İdare, mahkeme karar ına istinaden yap ılan atama i şlemini iptal etmiş ve başvurucunun görevine son vermi ştir. 4. Başvurucu taraf ından bu kez atamas ının iptaline ili şkin İdare işlemine kar şı açılan dava Manisa 2. İdare Mahkemesince 24/11/2016 tarihinde reddedilmi ştir. Mahkeme gerekçesinde; ba şvurucunun Ankara 7. İdare Mahkemesinin iptal karar ının yerine getirilmesi amac ıyla atand ığını ve atama i şleminin dayana ğını oluşturan bu karar ın Dan ıştay Onikinci Dairesi taraf ından bozuldu ğuna vurgu yap ılm ıştır. Buna göre yarg ı karar ının gereği olarak Başvuru Numaras ı: 2020/6161 Karar Tarihi : 15/3/2023 3başvurucunun görevine son verildi ği belirtilerek dava konusu i şlemde herhangi bir hukuka ayk ırılık bulunmad ığı ifade edilmi ştir. 5. Başvurucu taraf ından yap ılan istinaf ba şvurusunu inceleyen İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi 4/4/2017 tarihli kararla istinaf talebinin reddine karar vermiştir. Yap ılan temyiz ba şvurusu üzerine ise Dan ıştay Onikinci Dairesi (Daire) 5/12/2019 tarihli karar ıyla temyiz ba şvurusunu reddetmi ş ve karar ı kesin olarak onam ıştır. 6. Başvurucu, nihai karar ı 7/1/2020 tarihinde ö ğrendikten sonra 4/2/2020 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 7. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. II. DEĞERLEND İRME 8. Ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. A. Adil Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 9. Başvurucu; Dan ıştay karar ının önceki içtihatla çeli ştiğini, kazan ılm ış hak ilkelerine ayk ırı davran ıldığını, yarg ı kararlar ının hukuka uygun olmad ığını, anayasal haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 10. Bakanl ık görüşünde, başvurucu taraf ından ileri sürülen iddialar ın mahkemelerce delillerin de ğerlendirilmesine ve hukuk kurallar ının yorumlanmas ına ilişkin olduğunu, buna göre mahkeme kararlar ında bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik olu şturan hususun da bulunmad ığı ve ihlal iddialar ının kanun yolu şikâyeti niteli ğinde olduğunu ileri sürmü ştür. 11. Başvurucu Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında, daha sonradan ya ş sınırının kalkmas ıyla birlikte Kamu Personeli Seçme S ınav ını kazan ıp öğretmen olarak atand ığını ve sözleşmeli öğretmen olarak çal ışmaya başlad ığını, bu süreçte kademe ve derece ilerlemesi kayb ı yaşadığını ve bu durumun ma ğduriyetine sebebiyet verdi ğini belirtmi ştir. 2. Değerlendirme 12. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddialar ı dikkate al ındığında şikâyetin karar sonucuna yönelik oldu ğu anlaşıldığından incelemenin bu kapsamda yap ılmas ı uygun görülmü ştür. 13. Anayasa n ın 148. maddesinin dördüncü f ıkras ında kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ili şkin şikâyetlerin bireysel ba şvuruda incelenemeyece ği belirtilmi ştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yap ılm ış maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ı, delillerin de ğerlendirilmesi, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ı ile uyuşmazl ıkla ilgili var ılan sonucun adil olup olmamas ı bireysel ba şvuru konusu olamaz. Başvuru Numaras ı: 2020/6161 Karar Tarihi : 15/3/2023 4Ancak bireysel ba şvuru kapsam ındaki hak ve özgürlüklere müdahale te şkil eden, bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda de ğildir ( Ahmet Sa ğlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, 42). 14. Somut olayda iddia, savunma ve tüm dosya kapsam ı incelenerek yukar ıda belirtilen (bkz. 4) gerekçe ile hüküm kurulmu ştur. 15. Başvurucu, Dan ıştay karar ının önceki içtihatla çeli ştiğini, kazan ılm ış hak ilkelerine ayk ırı davran ıldığını ileri sürmü ştür. İleri sürülen bu iddialar derece mahkemesince delillerin de ğerlendirilmesine ve hukuk kurallar ının yorumlanmas ına ilişkin olup mahkeme karar ında bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik olu şturan bir durumun da bulunmad ığı dikkate al ındığında ihlal iddialar ının kanun yolu şikâyeti niteli ğinde oldu ğu anlaşılmaktad ır. Öte yandan ba şvurucu, içtihat de ğişikliğine gidildi ğini belirterek bu hususun adil yarg ılanma hakk ını ihlal ettiğini ileri sürmü ş ise de ba şvuru formu ve eklerinde ba şvurucunun bahsettiği içtihad ın varl ığına ilişkin herhangi bir karar sunmad ığından bu hususta ayr ıca bir değerlendirme yap ılmam ıştır. 16. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. B. Eşitlik İlkesinin İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 17. Başvurucu; görevine son verilmesi nedeniyle ma ğdur olduğunu, bu şekilde başkalar ına yük olmaya itildi ğini, onurunun zedelendi ğini, ayn ı şartlardaki ba şka kişilerin atamas ının yap ıldığını belirterek e şitlik ilkesinin ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 18. Anayasa Mahkemesine ba şvuru konusu olaylarla ilgili delilleri sunmak suretiyle olaylar hakk ındaki iddialar ını kan ıtlamak ve dayan ılan Anayasa hükmünün kendilerine göre ihlal edildi ğine dair aç ıklamalarda bulunarak hukuki iddialar ını ortaya koymak başvurucuy a düşer. Başvurucunun an ılan yükümlülüklere uymamas ı hâlinde şikâyetlerini temellendiremedi ği için ba şvurusu aç ıkça dayanaktan yoksun bulunabilir ( Cemal Günsel [GK], B. No: 2016/12900, 21/1/2021, 24-26). 19. Somut olayda ba şvurucu, e şitlik ilkesinin ne şekilde ihlal edildi ğine dair herhangi bir aç ıklamada bulunmam ıştır. 20. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun e şitlik ilkesinin ihlal edildi ğine ilişkin iddias ını temellendirememi ş olduğu anlaşıldığından başvurunun bu k ısm ının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. III. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. 1. Adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2020/6161 Karar Tarihi : 15/3/2023 52. Eşitlik ilkesinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyetine neden olaca ğından adli yard ım talebi kabul edilen ba şvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 15/3/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.