2023/225150 İhale Kayıt Numaralı "ARAÇ KİRALAMA HİZMET ALIMI" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Yuva Motorlu Araçlar Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Genel Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/225150 İhale Kayıt Numaralı “ Araç Kiralama Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Genel Müdürlüğü tarafından 06.04.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Araç Kiralama Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Yuva Motorlu Araçlar Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ’nin 02.05.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.05.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.05.2023 tarih ve 92711 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.05.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/634 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyonu kararında ihalenin 2’nci kısmında yaklaşık maliyetin 17.408.000 TL, ihaleye toplam teklif verenlerin sayısının 5, aşırı düşük teklif sayısının 1, geçerli teklif sayısının 2 olduğunun belirtildiği, söz konusu kısımda aşırı düşük teklif açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olduğu belirtilen 7.270.400,00 TL teklif bedeli ile Manisa Birlik Seyahat Otomotiv İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak 15.884.800,00 TL teklif bedel ile kendilerinin belirlendiğinin anlaşıldığı, Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki; a) Araç kiralanmasına ilişkin fiyat teklifine kasko ve trafik sigortası giderlerinin dahil edildiği, maliyet bileşenlerinin ayrı ayrı tevsik edilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine göre fiyat teklifinin o alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmasının zorunlu olduğu, bahsi geçen maddede sadece üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak aşırı düşük açıklama yapılabileceği, alış faturası üzerinden de kasko ve sigorta giderine ilişkin açıklama yapılmasının anılan maddeye aykırı olduğu, Açıklaması istenilen önemli teklif bileşenlerinden trafik ve kasko giderlerine ilişkin olarak çalıştırılması düşünülen toplam 16 aracın her biri için ayrı ayrı sigorta poliçelerinin düzenlenmesi veya her biri için ayrı ayrı fiyat teklifi alınması gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan firma tarafından sadece 1 aracın sigorta poliçesi ve 1 araç için alınan sigorta teklifinin iş kapsamında çalıştırılacak tüm araçları kapsayacak şekilde uyarlama yapıldığı, sigorta poliçelerinin her birinin aracın modeline, plakasına, kapasitesine göre ayrı ayrı fiyatlandırılma yapılmasının açık bir husus olduğu, buna rağmen tek bir sigorta poliçesi veya tek bir araç için alınan fiyat teklifi ile yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının kabulünün mümkün olmadığı, Firma tarafından sunulan kasko fiyat tekliflerinde ve trafik sigorta fiyat teklifinde bölge müdürlüğü teyidinin bulunmadığı, fiyat tekliflerinin işin başlangıç ve bitiş sürelerini kapsamadığı, sonraki yıllar için (2024 yılı için) Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%) tablosundaki oran üzerinden güncelleme yapılmadan hesaplama yapıldığı, ihale konusu işin kiralama fiyat teklifinde kiralanacağı belirlenen araçlar üzerinden gerçekleştirileceği ve sigorta maliyetlerinin bu araçlar yönünden ortaya konulması gerektiği, ancak aşırı düşük sorgulamasında bulunan firma tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde bu araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı, b) Araç kiralanmasına ilişkin fiyat teklifi veren firmanın 16 adet istenilen teknik özelliklerde PİCK UP 4X4 aracının olduğunun herhangi bir belge ile tevsik edilmediği, c) İhale konusu iş kapsamındaki araç giderlerinin tevsiki için alınan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca yazılması gereken ibarenin yazılmadığı, bir başka deyişle sunulan fiyat tekliflerinde meslek mensubu beyanının bulunmadığı, fiyat teklifleri üzerinde fiyat teklifine dayanak olan maliyet/satış tutarı tespit tutanak ve tarihlerinin yazılmadığı, fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından imzalandığı ve tekliflerde TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, fiyat teklifinin tarihinin tutanaklarda yer alan tarih ile aynı olmadığı, d) Fiyat tekliflerinin eki olan Ek-O.6 tutanaklarının ekinde sunulması zorunlu olan mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nin aslı ya da sureti ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı ya da suretinin sunulmadığı ve sunulan belgelerin de asıl olmaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği, e) Anılan tutanakların defter tasdik bilgileri bölümünde defter tasdik bilgilerinin yazılmadığı, yazılan bilgilerin ise beyanda bulunulan döneme ait olmadığı, f) Anılan tutanakların geçici vergi beyan dönemine ilişkin kısmının doldurulmadığı, doldurulan kısımlarda fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturalar ile beyan edilen geçici vergi dönemlerinin birbiri ile örtüşmediği, g) Fiyat tekliflerinin ekinde sunulan tutanakların fatura bilgileri tablosunda yer alan birim fiyat ile miktarların aynı tutanağın ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tablosunda yer alan rakamlar ile birebir örtüşmesi gerektiği, ancak fatura bilgileri tablosundaki rakamlar ile ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tablosundaki rakamların birbirini karşılamadığı, h) İhale konusu işin 16 aylık olmasına rağmen MTV, egzoz emisyon, periyodik muayene vb. giderlerin açıklanmasında sonraki yıllar için Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%) tablosundaki oran üzerinden güncelleştirilme yapılmadan hesaplama yapıldığı, ı) Kiralama fiyat teklifinde yedek parça, bakım onarım gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edildiği, bu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemine karşılık geldiği, ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan bu fiyat tekliflerinin alınmasının zorunlu olduğu, bakım onarım adetlerinin fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, açıklama kapsamında araçlar yönünden periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin yer almadığı, araçların kaç kilometrede bir bakım göreceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısının olmadığı, hiçbir veriye dayanmadan bakım onarım adetlerinin eksik bir şekilde hesaplandığı, alınan fiyat tekliflerinde bahsi geçen Tebliğin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan gerekli beyanların yer almadığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat tekliflerinin alındığı firmanın faaliyet alanları içerisinde kiralama ve bakım onarımın bulunmadığı, bakım onarım fiyat teklifinde bakım, onarım ve yedek parça maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, i) Araçların kataloglarında yer alan marka ve model özelliklerine göre lastik açıklaması yapılması gerekirken, araçlara uymayacak farklı ve ucuz ebattaki lastikler üzerinden açıklama yapıldığı, alınan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan gerekli beyanların yer almadığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşelenip imzalandığı, j) Araç takip sistemi ile ilgili maliyet açıklaması yapılmadığı, ayrıca aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan fiyat tekliflerinde YMM, SMMM ve TÜRMOB kaşelerinin sadece bir kişi tarafından yapıldığı, k) %0,948 sözleşme damga vergisi, %0,569 ihale kararına ait damga vergisi ve %0,05 KİK payı, aylık olarak KDV hariç fatura tutarlarından kesilen 0,948% damga vergisi gözetilmeden eksik hesaplamalar yapıldığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü, Anılan maddenin gerekçesinde “Avrupa Birliği mevzuatına uyum sağlamak ve işin gerektiği şekilde yapılmasına imkân verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkân tanınmıştır.” açıklaması, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi … 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır. Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Araç Kiralama Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: Toplam 2 Kısım, 16 Ay Süreli, Sürücüsüz ve Yakıt Hariç 143 Adet Araç Kiralama Hizmet Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Adana Büyükşehir Belediyesi ASKİ Genel Müdürlüğü Hizmet Alanı” düzenlemesine, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. -Söz konusu iş ile ilgili sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince vergi, resim, harç ,ulaşım ile her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir. -Tüm Araçların zorunlu trafik sigorta giderleri, muayene giderleri, hgs giderleri, bakım-onarım (periyodik bakım ve lastik giderleri ) giderleri, motorlu taşıtlar vergisi giderleri, araç takip cihazı giderleri teklif fiyata dahildir. (HGS Geçişi Öngörülen Araçların, geçiş sayıları Teknik Şartnamede belirtilmiştir.) 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine, Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesine, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 16 (OnAltı) aydır 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Şikayete konu edilen ihalenin 2’nci kısmına ilişkin ihale dokümanı arasında verilen birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir: BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ 2. Kısım A 1 B 2 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6 Birimi Miktarı Teklif Edilen 4 Birim Fiyat Tutarı 1 PİCK UP 4X4 (Arazide Kullanılacak) (16 Araç x 16 Ay = 256) araç x ay 256,000 KISIM TOPLAM TUTARI(K.D.V Hariç) Başvuruya konu ihalenin Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle elektronik ortamda gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 12 adet ihale dokümanı edinildiği, 06.04.2023 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 adet teklifin verildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda; şikayete konu olan ihalenin 2’nci kısmına yönelik Manisa Birlik Seyahat Otomotiv İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, başvuru sahibinin teklifinin ise geçerli teklif olarak belirlendiği, diğer isteklilerin tekliflerinin geçici teminatın uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. Aktarılan doküman düzenlemelerinden, ihalenin 2’nci kısmının 16 adet PİCK UP 4X4 (Arazide Kullanılacak) aracın 16 ay süre ile temin edilmesini içerdiği anlaşılmıştır. İdarece Manisa Birlik Seyahat Otomotiv İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin 07.04.2023 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda “Araç Kiralama Hizmet Alımı işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 14.04.2023 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 14.04.2023 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir. …2. KISIM 1- PICK UP 4X4 (Arazide Kullanılacak) Teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler; Bakım-onarım (periyodik bakım ve lastik giderleri vs.), Muayene giderleri, Hgs giderleri, Araç takip cihazı giderleri, Sigorta giderleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Çalıştırılacak araçlar firmanıza ait ise amortisman kaydı veya araçlar kiralık ise bedel içeren kira sözleşmesi…” ifadelerine yer verilmiştir. Bu çerçevede, ihalenin 2’nci kısmında çalıştırılacak araçların amortisman/kiralama bedeli, bu araçlara ilişkin bakım-onarım gideri, lastik gideri, muayene giderleri, HGS giderleri, araç takip cihazı gideri, sigorta gideri ve MTV’nin teklifin önemli bileşenleri olarak belirlendiği anlaşılmıştır. (a)’da yer alan iddiaya ilişkin olarak; anılan istekli tarafından 16 adet Ford Ranger 4X4 aracın kiralanmasına yönelik fiyat teklifinin alındığı, söz konusu fiyat teklifinde “Sigorta, MTV, araç muayene, egzoz emisyon, bakım onarım, lastik maliyetleri teklif fiyatına dahil değildir.” ifadesine yer verildiği, sigorta giderine ilişkin fiyat teklifinin ayrıca alındığı, bir başka deyişle araç kiralamasına ilişkin fiyat teklifinin sadece araç kiralamasına ilişkin olduğu, Sigorta giderine ilişkin olarak; EUREKO Sigorta A.Ş. İzmir Bölge Müdürlüğü’nden 16 adet 2022 model Ford Ranger 4X4 araca ilişkin fiyat teklifinin alındığı, fiyat teklifinin bölge müdürlüğü tarafından imzalandığı, 16 adet aracın benzer niteliklerde olması sebebiyle tek bir fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmasının mevzuata aykırılık teşkil etmediğinin anlaşıldığı, söz konusu fiyat teklifinde başlangıç tarihinin 01.05.2023 bitiş tarihinin 30.04.2024 olduğunun belirtildiği, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “Sözleşme Tasarısında işin süresinin 16 ay olması karşısında ihale dokümanında işin başlangıç tarihinin net olarak belirlenmediğinden firmamız 01.05.2023 tarihi baz alarak fiyat teklifi almış bulunmaktadır.” ifadelerine yer verildiği, söz konusu açıklamanın devamında “Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4. maddesi kapsamında …. bahse konu mevzuat düzenlemesi ile işin süresi olan 16 aylık zaman dilimi birlikte değerlendirildiğinde fiyat teklifine konu “01.05.2023 ile 31.04.2024” tarihinden sonra geriye kalan 4 aylık dönem için TÜİK tarafından en son açıklanmış Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi “12 aylık ortalamalara göre değişim oranı” üzerinden maliyet hesaplaması gerçekleştirilmiş ve sigorta teklifinin bölge müdürlüğünce verilmesi sonucunda bir teyit yazısı eklenmesine de gerek kalmamıştır.” ifadelerine yer verilerek, sigorta fiyat teklifinde yer alan tutarın ihale tarihi olan 06.04.2023 tarihinden önce, son yayımlanan 03.04.2023 tarihli Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi 12 aylık ortalamalara göre değişim oranı olan %113,73 oranı esas alınarak hesaplama yapıldığı, söz konusu hesaplamanın 12 ay üzerinden yapıldığı, bu çerçevede anılan istekli tarafından 24 aylık sigorta maliyetinin hesaplandığı, hesaplanan sigorta maliyetinin işin süresini kapsadığı ve bahsi geçen değişim oranı üzerinden güncelleme yapıldığı, öte yandan kasko giderinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, bu hususta isteklinin açıklama yapmasının beklenmeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. (b)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; araç kiralanmasına ilişkin fiyat teklifinde “…Teknik Şartnamede özellikleri belirtilen bulunan yukarıda cinsi ve miktarına yer verilen giderlere ilişkin KDV hariç fiyat teklifimiz belirtilmiştir.” ifadesine yer verildiği, aktarılan Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde hangi belgelerin sunulması gerektiğinin belirtildiği,16 adet aracın kiralanmasına ilişkin fiyat teklifinin ekinde satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, söz konusu tutanağın fatura bilgileri tablosunda Ford Ranger 4X4 aracın kiralanmasına ilişkin bilgilerin bulunduğu anlaşılmıştır. (c)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; anılan istekli tarafından araç kiralama, lastik gideri, bakım onarım gideri ve araç takip sistemi giderine yönelik üçüncü kişilerden fiyat teklifinin alındığı, söz konusu fiyat tekliflerinde ilgili ibarelere yer verildiği, fiyat teklifleri üzerinde fiyat teklifine dayanak olan satış tutarı tespit tutanağı tarih ve sayılarına yer verildiği, fiyat tekliflerinin SMMM tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, tekliflerde kaşeleme işleminin özel kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabileceği, fiyat teklifinin tarihinin tutanaklarda yer alan tarih ile aynı olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı, (d)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan “Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nın dipnotunda “1) Mükellef Adına Tutanağı İmzalayanın İmza Beyannamesi ile Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olunduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Sureti 2) Meslek Mensubuna Ait Faaliyet Belgesinin Aslı ya da Sureti” düzenlemeleri bulunmaktadır. Bu düzenleme uyarınca, fiyat teklifi ile aşırı düşük teklif açıklaması yapılması durumunda yukarıda bahsi geçen belgelerin aslı veya suretinin sunulması gerekmektedir. Yapılan incelemede bakım onarım giderinin açıklanmasına ilişkin sunulan fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının ekinde meslek mensubunun faaliyet belgesi ile teklifi imzalayan kişinin imza beyannamesi sunulmakla birlikte “Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olunduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Sureti”ne ilişkin herhangi bir belgenin sunulmadığı, ayrıca araç takip sistemi gideri için alınan fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının ekinde meslek mensubunun faaliyet belgesi ile Ticaret Sicil Gazetesi bulunmakla birlikte teklifi mükellef adına imzalayanın imza beyannamesine yer verilmediği anlaşılmıştır. Bu çerçevede açıklama kapsamında yer verilmesi gereken belgelere yer verilmediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. (e) ve (f)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Tasdike tabi defterler” başlıklı 220’nci maddesinde “Aşağıda yazılı defterlerin bu bölümdeki esaslara göre tasdik ettirilmesi mecburidir: 1. Yevmiye ve envanter defterleri…” , aynı Kanun’un “Tasdik zamanı” başlıklı 221’inci maddesinde “Bu kanunda yazılı defterleri kullanacak olanlar, bunları aşağıda yazılı zamanlarda tasdik ettirmeye mecburdurlar: 1. Ötedenberi işe devam etmekte olanlar defterin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda…” hükümleri yer almaktadır. Bu çerçevede yevmiye defterinin tasdike tabi olduğu ve tasdik zamanının defterin kullanılacağı yıldan önce yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Bakım-onarım giderine ilişkin satış tutarı tespit tutanağında defterin tasdik makamı ve tarih bilgisine yer verildiği, tarih bilgisinin 23.12.2022 şeklinde olduğu, dolayısıyla beyan edilen defter bilgisinin 2023 yılına ilişkin olduğu, 2022 yılında kullanılan defterin tasdik zamanının 2021 yılına ait olması gerektiği anlaşılmış olup, beyan edilen defter bilgisinin tutanakta kullanılan yıl ile uyumlu olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca yukarıda aktarılan Tebliğ’in 79.2.4’üncü maddesi uyarınca fiyat teklifinin dayanağı olan tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesinin zorunlu olduğu, bu kapsamda son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde açık ihale usulünde ihale tarihinin esas alınacağı anlaşılmıştır. Yapılan incelemede, fiyat teklifinin dayanağı olan tutanaklarda esas alınan geçici vergi beyanname döneminin ihale tarihi itibarıyla son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemi olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının da yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. (g)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; fatura bilgileri tablosundaki rakamlar ile ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tablosundaki rakamların birbiri ile uyumlu olduğu, (h)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; İhale konusu işin 16 aylık olduğu, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında MTV, egzoz emisyon, periyodik muayene giderlerinin açıklanması kapsamında sonraki yıllar için Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%) tablosundaki oran üzerinden güncelleştirilme yapılarak 24 ay üzerinden hesaplama yapıldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı, (ı)’da yer alan iddiaya ilişkin olarak; yukarıda da aktarıldığı üzere kiralama fiyat teklifinde “Sigorta, MTV, araç muayene, egzoz emisyon, bakım onarım, lastik maliyetleri teklif fiyatına dahil değildir” ifadesine yer verildiği, bakım onarım için ayrıca fiyat teklifinin alındığı, bakım onarım fiyat teklifinde 96 adet bakım yapılacağının belirtildiği ve “Periyodik bakım aralığı ortalama 10.000 km’de veya yılda en az 1 kez yapılmaktadır. …Teknik Şartnamede özellikleri belirtilmiş bulunan yukarıda cinsi ve miktarına yer verilen giderlere ilişkin…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Bu bağlamda bakım sayısına yer verildiği, araçların periyodik bakımı için 10.000 km ya da yılda bir kez olmak üzere araç başına 6 adet bakım öngörüldüğü, Ford marka araçlar kendi internet sitesi üzerinden yapılan incelemede “15.000 km veya 1 yıl” şeklinde belirtildiği, dolayısıyla anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında daha düşük km’de bakım yapılmasını esas aldığı ve bu bağlamda herhangi bir avantaj sağlanmadığı, aksine söz konusu durumun anılan isteklinin aleyhine bir durum oluşturduğunun anlaşıldığı, alınan fiyat tekliflerinde gerekli beyanların yer aldığı, SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat tekliflerinin faaliyet alanı içerisinde çalışan firmalardan alındığının anlaşıldığı, idarece bakım-onarım giderine ilişkin açıklama istenildiği, anılan isteklinin de idarenin talebine uygun bakım-onarım açıklamasında bulunduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. (i)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; lastik giderine ilişkin olarak alınan fiyat teklifinde araçların cinsi kısmında Ford Ranger 4X4 olarak belirtildiği, ayrıca açıklamada “..teknik şartnamede özellikleri belirtilmiş bulunan yukarıda cinsi ve miktarına yer verilen gidere ilişkin…” ifadelerine yer verildiği, bu bağlamda söz konusu fiyat teklifinin lastik giderini karşıladığının anlaşıldığı, fiyat teklifinde gerekli beyanların yer aldığı, SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. (j)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; araç takip sistemi ile ilgili fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, fiyat tekliflerinde SMMM tarafından kaşe ve imzaların farklı kişiler tarafından yapıldığı, kaldı ki meslek mensubunun birden fazla kişinin belgelerini düzenlemesinin önünde bir engel bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı, (k)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; söz konusu iddia kapsamında yer verilen hususların idarece gönderilen yazıda önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, bu çerçevede anılan istekli tarafından açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmakla birlikte anılan istekli tarafından bahsi geçen hususlara ilişkin hesaplama yapıldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 ssayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır. Başvuru sahibi isteklinin sadece 2’nci kısma ilişkin itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, bu kısmın yaklaşık maliyetine göre başvuru bedelinin 54.677,00 TL olmasına rağmen başvuru sahibinin 82.018,00 TL başvuru bedeli yatırdığı görülmüştür. Bu çerçevede başvuru sahibi isteklinin yazılı talebi halinde fazla yatırılan 27.341,00 TL’nin anılan istekliye iadesi gerekmektedir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Manisa Birlik Seyahat Otomotiv İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ihalenin 2’nci kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.