T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ ESAS NO: 2025/1980 KARAR NO: 2026/622 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 28/05/2025 NUMARASI: 2023/612 E - 2025/415 K DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit KARAR TARİHİ: 03/03/2026 Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapı…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ ESAS NO: 2025/1980 KARAR NO: 2026/622 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 28/05/2025 NUMARASI: 2023/612 E - 2025/415 K DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit KARAR TARİHİ: 03/03/2026 Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket adına ... tesisat numaralı ve .... sözleşme numarası ile elektrik aboneliği tesis edildiğini, müvekkili şirketin bulunduğu ..... mahallesinde uzun süre altyapı çalışması olduğunu, trafonun iptal olduğunu kabloların yer altına alındığını, akabinde davalı şirket personeli tarafından yapılan inceleme sonucu kaçak ...... kullanıldığından bahisle müvekkili adına tutanak düzenlendiğini, iş bu tutanak neticesinde müvekkili şirkete 2023 Ocak ayı içerisinde 247.939,49 TL lik fatura düzenlendiğini, elektriğinin kesilmesi neticesinde iş bu tutarın ödendiğini, Davalı şirket personelinin bir kaç defa her hangi bir sebep göstermeden tesisattaki sayacı değiştirdiğini, söz konusu sayaçlarda ekran görüntüsünün bir kaç defa tamamen kaybolduğu nu, Davalı şirketin daha sonra yapmış oldukları tespitlerde kaçak elektrik kullanıldığı gerekçesi ile müvekkili şirket aleyhine 3.391.212,76 TL lik fatura düzenlediğini, sayaç değiştirildikten sonraki tüketimlerin de kaçak elektrik olarak saydığını, Söz konusu tahakkukun iptali talebi ile davalı şirkete başvuru yapıldığını, talebin reddedildiğini, taksitlendirmeye gidildiğini ve şirketin elektriğinin kesilmesi korkusu ile 3 taksitin ödendiğini, Müvekkili şirketin bu zamana kadar kullanmış olduğu elektrik miktarının belirli ve davalı şirketin fatura ve tespit ettiği kullanma birimin çok altında olduğunu, davalının neye göre böyle bir hesap yaptığı ve fatura düzenlediğinin anlaşılamadığını beyanla; Fazlaya ilişkin ve ödenmiş olan taksitlere karşı istirdat davası açma hakları saklı kalmak kaydı ile, müvekkilinin 3.391.212,76 ’lik kaçak cezası ilgili olarak bilirkişi tarafından yapılacak hesaplama ile sorumlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 06.11.2024 tarihli dilekçesi ile ; Dava dilekçesinde müvekkilinin haksız olarak tahakkuk olunan 3.391.212,76 TL lik kaçak elektrik tahakkuku nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep ettiklerini, ancak dava konusu meblağın davalı şirket yetkilileri tarafından 6 taksite bölün- düğünü, her biri 600.957,42 TL olmak üzere toplamda 3.605.744,52 TL olarak davalı şirkete ödendiğini, bu hususun bilirkişi tarafından da bu husus tespit edildiğini beyanla, bilirkişi raporu ile tespit edilen tutar yönünden iade kararı verilmesini istemiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacının kullandığı tesisat adresinde şirketi çalışanlarınca kaçak taraması yapıldığını, sayaç panosunun kapağı açılarak gerekli kontrollerin gerçekleştirildiğini, sayacın ekranının kapalı olduğu, fakat enerji tüketimi yapıldığının görüldüğünü, sayaç giriş ...... sinin ekiplerince kapatıldığını ve geri açıldığında sayacın ekranın açılarak sayacın normale hale geldiğinin görüldüğünü, ilgili tesiste son dönemde çokça rastlanılan bir kaçak şekli olan sayacı uyutmak için şok cihazı kullanıldığı şüphesiyle sayacın söküldüğünü ve laboratuvara gönderildiğini, aynı zamanda yine kontrol için sayacın üretici firması ile bu konuda hakem kuruluşu olan ........'ne de gönderildiğini, yapılan laboratuvar incelemesi ve kontroller sonrasında da sayacın kontrol için iletildiği tüm mercilerce sayaçta şok cihazı kullanıldığının tespit edildiğini, şok cihazı sayacın ekranına, optik portuna vb. bölgelere tutulduğunda sayacın uyuyarak sağlıklı ölçüm yapmasına engel olduğunu, ilgili cihazın ufak boylarda olup sayaç panosunda durmasına gerek olmadığını, sayacın mühürlerinde veya dışında herhangi bir fiziksel izler olmadığını, sadece sayacın yakınlarında üzerine doğru şok verilmesinin yeterli olduğunu beyanla, davanın reddi ile tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce: "DAVANIN KABULÜ ile 3.391.212,76 TL nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiştir. İstinaf Başvurusu: Hüküm davalı tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Huzurdaki davada müvekkili şirket tarafından tahakkuk ettirilen tutarın davacı tarafından icra öncesinde taksitlendirilerek ödendiğini, ödemenin icra dosyası kapsamında yapılmadığını, dolayısıyla davanın İİK 72. Madde kapsamında bir menfi tespit davası değil olsa olsa sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak talebi olabileceğini, kendiliğinden istirdat dava- sına dönüşemeyeceğini, bir ıslah yapılmamış olmasına rağmen davanın istirdat davasına dönüştüğü gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmesini hatalı olduğunu,Ayrıca davacının 25.04.2025 tarihli dilekçesi ile talebini açıkladığını, dava öncesi öde- dikleri tutarlar yönünden borçlu olmadıklarının tespitine, dava sonrası ödedikleri tutarların da istirdatına karar verilmesini talep ettiğini, burada bir ıslah olmadığından istirdat talebi kabul edilemeyecekse de kararın gerekçesinde bu dilekçeye de atıfta bulunulması göz önüne alındığında mahkemece davacının talebini aşar şekilde tüm bedelin iadesine karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, Yine kabul etmemekle birlikte hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu kaçak tahakkukunun 132.845,62 TL olduğunun bildirildiğini, mahkemece de bu rapor esas alınarak hüküm kurulmasına rağmen davanın tümden kabulüne karar verildiğini, bu durumun sanki fatura tümden iptal edilmiş gibi bir sonuç doğurduğunu, kabul etmemekle beraber bu bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm verilecekse hükmün kısmı kabul şeklinde olmasının gerektiğini,Söz konusu karara gerekçe oluşturan ek bilirkişi raporu kaçağın varlığını tartışmasız kabul etmesi yönüyle tamamiyle doğru olduğunu, ancak raporun hesap olarak usul, yasa ve mevzuata aykırı tespitler içerdiğini,Bilirkişi ek raporu incelendiğinde,hesaplamanın ortalama tüketim yöntemiyle yapıldığının görüldüğünü, Ortalama tüketim ile hesaplama yapılabilmesi için, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre “ihtilafsız aynı dönem tüketim miktarı” nın belirlenmesinin gerektiğini , davaya konu tutanağa ait kullanıcının 10.01.2023 tarihinde tespit edilen kaçak kullanımı ile ilgili olarak, kaçak şekli olarak ölçü devresine müdahale olduğunun bilindiğini, bu nedenle ihtilafsız aynı dönem tüketim miktarlarının bulunmadığını, zira ölçü devresine müdahale barındıran bir sayaçtaki önceki dönem tüketimlerinin ihtilafsız dönem olarak kabulünün mümkün olmadığını, bu nedenle yönetmeliğe göre tahakkuk hesaplamasının 44. maddenin ikinci fıkrasının (a) bendine dayanarak proje gücü ile yapılmasının gerektiğini,Bilirkişi tarafından yönetmeliğe aykırı olarak yanlış tahakkuk maddesi uygulandığını ve hatalı sonuca varıldığını, hesabın 44. maddenin ikinci fıkrasının (a) bendine dayanarak proje gücü ile yapılmasının gerektiğini, rapora itirazda bulunduklarını ancak mahkemece kabul görmediğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava, kaçak elektrik tahakkuku nedeniyle yapılan harici ödemenin iadesine ilişkindir.1.) Davanın hukuki dayanağı :Dosya kapsamından, dava konusu tahakkuk ile ilgili olarak davacı aleyhine yapılmış bir icra takibi bulunmadığı, taraflar arasında varılan anlaşma gereğince söz konusu tahakkukun tamamının 6 taksit halinde davalı tarafa haricen ödendiği, söz konusu ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesinin talep edildiği anlaşılmaktadır. 2.) Esasa ilişkin olarak; KAÇAK KULLANIM OLGUSU: Davacı şirketin kullandığı tesisatta, davalı ... çalışanlarınca sayaç üzerinde şok cihazı kullanıldığı şüphesiyle sayacın sökülerek kontrol amacıyla, ... laboratuvarlarına, sayacın üretici firmasına ve Sanayi Ticaret İl Müdürlüğü'ne gönderildiği, dava dosyasına sunulan 3 farklı sayaç raporunda da, davacı şirket tarafından, kullanılarak sayacın eksik kayıt yapması için sayaca müdahale edildiğinin açıkça tespit edildiği anlaşılmaktadır. Eldeki davaya uygulanan 30.05.2018 tarihli Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği' nin 42. Maddesinde c. Fıkrasında “Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.” hükmüne yer verilmiş, olup davacının sayaca müdahale suretiyle elektrik kullanımı yönetmeliğin 42. Maddesinde c. fıkrasında tanımlanan şekilde kaçak elektrik tanımına uymaktadır. TAHAKKUK YÖNÜNDEN; Elektrik -Elektronik Mühendisi ..... tarafından düzenlenen, 08.07.2024 tarihli kök raporda;Davacı şirkete ait KW/H bazlı tüketim ekstresi incelendiğinde, dava konusu ... numaralı tesisatta 10.01.2023 ile 23.06.2023 tarihleri arasında, 3 kez sayaç değişikliği yapıldığı,- 06.03.2023 tarihine kadar, kaçak tutanağına konu olan ... seri numaralı sayaç,-07.03.2023 - 15.03.2023 tarihleri arasında ...... seri numaralı sayaç,- 16.03.2023 - 23.06.2023 tarihleri arasında ...seri numaralı sayaç,Dava konusu kaçak tutanağına konu olan sayacın ... seri numaralı sayaç olduğu, bu sayacın 07.03.2023 tarihinde söküldüğü ve yerine .... seri numaralı yeni sayaç takıldığı, 07.03.2023 tarihinde yeni sayaç takılmasına rağmen, kaçak tutanak tarihinin 23.06.2023 tarihi alınarak kaçak tüketim bedelinin de bu tarih üzerinden yapılmasının çok ciddi hesap hatasına neden olduğu, kaçak tüketim bedelinin davaya konu edilen ... seri numaralı sayacın söküldüğü tarih olan 07.03.2023 tarihi üzerinden hesaplanması gerektiği,Davalı elektrik şirketi ... tarafından, 23.06.2023 tarih ve ........ seri numaralı Kaçak/Usulsüz elektrik tespit tutanağından kaynaklı davacı şirket adına 3.391.212,76 TL'lik kaçak tüketim faturası düzenlediğini, Tarafımdan hesaplanan kaçak tüketim bedeli 79.825,63 TL olduğundan, davacı şirketin 3.391.212,76 TL- 79.825,63 TL = 3.311.387,13 TL tutarındaki kaçak bedelinden sorumlu olmayacağı,Tarafımdan kaçak tüketim bedeli, 79.825,63 TL olarak hesaplandığından ve davacı şirket tarafından, davalı ...'a ödenen miktar 3.605.744,52 TL olduğundan, Davacı tarafından, fazla ödenen miktarın 3.605.744,52 -79.825,63 =3.525.918,89 TL olacağı, mahkeme tarafından, fazla ödenen miktarın faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesi durumunda, ödemeler taksitler halinde yapıldığından faiz hesabının, bir hesap uzmanı tarafından yapılmasının daha sağlıklı olacağı,”belirtilmiştir. Davalı vekilince sunulan dilekçede;10.01.2023 tarihinde sayaç ile akım trafoları arasındaki kabloların kısa devre edildiği görülerek ... seri numaralı ilk kaçak tutanağı düzenlendiğini, Bu tutanağının, dava konusu olmadığını, ancak tutanakta yazılı ... fabrika seri numaralı sayacın 07.03.2023 tarihinde ........ fabrika seri numaralı sayaçla değiştirildiğini, yapılan incelemede “şok cihazı ile müdahale gördüğü" nün tespit edildiğini,Elektronik sayaca şok cihazı ile müdahale edilmesinin davaya cevap dilekçesinde de belirttikleri üzere yeni bir kaçak kullanım yöntemi olup, hem sayaçtan bu durumun tespit edilmesi için gerekli tekniklerin geliştirilmesi, hem de sayaç yazılımlarında bu durumu raporlamaya yönelik geliştirme yapılması da zaman aldığını, uygulamaya yeni geçildiğini, dolayısıyla bu tür tesisatlarda sık sık arıza nedeniyle sayaç değişimi yapıldığının gözlemlendiğini, oysa sayaçların arıza şüphesi uyandıran durumunun arıza değil, şok cihazı ile müdahale edilmesinden kaynaklandığını, bu nedenle de, kaçak başlangıç tarihinin şok müdahale tespiti yapılan sayaç dönemi ile sınırlı tutulmasının doğru bir yaklaşım olmayacağını, zira öncesinde arızalı kanaati uyandıran sayaçlara da aynı yöntemle müdahale edildiğini, bu durumun yeni teknolojide tespit edilebildiğini, burada da edildiğini,Dava konusu tesisatta ... fabrika seri numaralı sayaçtan sonra takılan ve tüketicinin kullanımına verilen ....... fabrika seri numaralı ve ...fabrika seri numaralı sayaçlara da benzer yöntemle müdahale edildiğinin tespit edildiğini, Buna ilişkin olarak “Sayaç İnceleme Bildirim”leri ve sayaçtan optik değerlerinin ekte verildiğini, optik değerler incelendiğinde ilgili dönemde gerilimler sabitken L3 akımlarının olmadığının görülebileceğini, bu husus da belgeleriyle ispatlı olduğundan şirketlerince hesaplama kaçak sonrası dönemini de kapsayacak şekilde yapıldığını, zira bu dönemde de kaçak kullanım yapıldığının net olarak görün- düğünü, anılan nedenlerle hesaplamanın bu doğrultuda yapılmasının doğru olduğunu, bilirkişi raporuna bu yönüyle itiraz ettiklerini belirtmiştir.Bilirkişi tarafından düzenlenen kök raporda konu ile ilgili olarak; 1.SAYAÇ İNCELEME BİLDİRİMLERİ VE SAYAÇTAN OPTİKLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Davalı vekili itiraz dilekçesinde, “Dava konusu tesisatta ... fabrika seri numaralı sayaçtan sonra takılan ve tüketicinin kullanımına verilen ......... fabrika seri numaralı ve ...fabrika seri numaralı sayaçlara da benzer yöntemle müdahale edildiğinin tespit edildiğini,Buna ilişkin olarak Sayaç İnceleme Bildirimleri ve sayaçtan optik değerlerinin ekte verildiğini, Optik değerler incelendiğinde ilgili dönemde gerilimler sabitken L3 akımlarının olmadığının görülebileceğini, Bu husus da belgeleriyle ispatlı olduğundan şirketlerince hesaplama kaçak sonrası dönemini de kapsayacak şekilde yapıldığını, Zira bu dönemde de kaçak kullanım yapıldığının net göründüğünü, Anılan nedenlerle sayacın değiştiği 06.03.2023 tarihi sonrasına ait dönemde de sayacın kaçak kullanımda olduğu görülebildiğinden hesaplamanın bu doğrultuda yapılmasının doğru olduğunu...” belirtilmiştir. Davalı şirket tarafından, Sayaç İnceleme Bildirimleri ve sayaçtan optik değerleri dosyaya sunul- muştur. Sunulan sayaçtan optik değerleri incelendiğinde, Dava konusu tesisatta, ..., ....... ve ...seri numaralı sayaçların L3 akım değerlerinin “0” olduğu görülmektedir. Bu durumda 3 sayaca da benzer şekilde müdahalenin olduğu ve sayacın eksik tüketim yaptığı görülmektedir. Bu nedenle, sunulan belgeler ışığında, kaçak kullanım süresi ve kaçak kullanım bedeli yeniden tespit edilmesi gerekecektir. 2. KAÇAK TÜKETİM BEDELİNİN HESAPLANMASI 2.1. Kaçak Tüketim Süresinin Tespiti Davalı... Anonim Şirketi tarafından, ..... Mah. ..... Sok. No:. ./İstanbul adresinde kurulu bulunan ... numaralı Tesisatta, davacı ..... Limited Şirketi adına “Ölçüm devresine müdahale ederek tüketimlerin doğru tespit edilmesi engellemek suretiyle elektrik tükettiğiniz tespit edilmiştir.” açıklaması ile 10.01.2023 tarih ve ... seri numaralı Kaçak/Usulsüz elektrik tespit tutanağı düzenlenmiştir.Yani dava konusu tesisat üzerinde en son yapılan somut işlem davaya konu edilmeyen bu tutanak olduğundan, kaçak başlangıcı bu tarihten sonraki gün olan 11.01.2023 tarihi alınmalıdır. Davalı şirket tarafından, Sayaç İnceleme Bildirimleri ve sayaçtan optik değerleri dosyaya sunul- muştur. Sunulan sayaçtan optik değerleri incelendiğinde, Dava konusu tesisatta, ...,....... ve ...seri numaralı sayaçların L3 akım değerlerinin “0” olduğu görülmektedir.Bu durumda 3 sayaca da benzer şekilde müdahalenin olduğu ve sayacın eksik tüketim yaptığı görülmektedir. Tutanakta, 23.06.2023 tarihide düzenlendiğinden kaçak sonu 23.06.2023 tarihi alınmalıdır.Kaçak başlangıcı: 11.01.2023 , kaçak sonu: 23.06.2023 ,toplam kaçak kullanım süresi = 164 gün 2.2. Kaçak Tüketim Bedeli Hesabının Yapılacağı Kriterin Belirlenmesi Davacı şirket tarafından, EPDK Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği' nin 42. Mad- desinde c. fıkrasında tanımlanan şekilde kaçak elektrik kullandığı hiçbir şüpheye ve tartışmaya yer vermeyecek şekilde açık ve nettir. Dosyadaki en önemli ihtilaf noktası, kaçak tüketim bedeli noktasında toplanmaktadır. EPDK Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44. Maddesinde Kaçak elektrik tüketim bedeli hesabının nasıl hesaplanacağı belirtilmiştir. Kaçak Elektrik Tüketim Miktarının Hesaplanması (MADDE 44 - (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için; a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60'ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW'nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW'nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre, hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir (3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır."Yukarıdaki yönetmeliğin 44. Maddenin 1. Fıkrasının a. bendine göre “42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarının öncelikle, tüm tüketiciler için öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre” yapılacağı belirtilmiştir. Sayaca müdahale olduğundan, gerçek sayaç değeri bulunmamaktadır. Bu nedenle kaçak tüketim bedelinin bu madde kapsamında yapılması mümkün değildir.Yukarıdaki yönetmeliğin 44. Maddenin 1. Fıkrasının b. bendine göre, “b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır...” hükmüne göre, davacının geçmiş ihtilafsız aynı dönemdeki tüketim miktarına göre yapılacağı belirtilmiştir. Davacının geçmiş aynı döneminde her iki taraf içinde ihtilafsız dönem tüketimleri olduğundan, kaçak tüketim miktarı bu madde kapsamında, geçmiş ihtilafsız aynı dönem tüketim ortalaması alınarak yapılmalıdır. Fakat davacı şirket tarafından, Yukarıdaki yönetmeliğin 44. Maddenin 2. Fıkrasının b. bendine göre,“b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW'nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre, hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir” hükmüne göre, KURULU GÜÇ üzerinden kaçak tüketim hesabı yapılmıştır. Bu yöntem, 44. Maddenin 1. Fıkrasının a. ve b. bendine göre hesaplama yapılamaması durumunda en son seçenek olarak kullanılmaktadır. Fakat davalı şirket tarafından dosyaya sunulan kwh bazlı tüketim ekstresinde, davacı şirketin geçmiş dönem sağlıklı ölçülmüş ve faturalandırılmış sayaç endeks değerleri olduğundan, davalı tarafından uygulanan yöntem ( kurulu güce göre kaçak hesabı yapılması) kullanılarak kaçak tüketim bedeli hesabı yapılaması Yönetmeliğe aykırılık teşkil etmektedir. Yönetmelikteki bu durum herkes tarafından rahatlıkla anlaşılabilir durumdadır.Kaçak tüketim bedeli tahakkuku yapılırken, Sırasıyla, A. Yönetmeliğin 44. Maddenin 1. Fıkrasının a. bendine göre: Tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değeri var mı? YOK O zaman kaçak tüketim bedeli bu madde kapsamında hesaplanamaz. B. Yönetmeliğin 44. Maddenin 1. Fıkrasının b. bendine göre: ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarı var mı? VAR O zaman kaçak tüketim bedeli bu madde kapsamında hesaplanmalıdır. C. Yönetmeliğin 44. Maddenin 2. Fıkrasının b. bendine göre: Kurulu güce göre kaçak tüketim hesabı yapılabilir mi? HAYIR Çünkü bu maddeden önceki maddenin uygulana olduğundan, sıra bu maddedeki uygulamaya daha gelmemiştir. A ve B maddelerinin uygulanabilirliğinin olmaması durumunda bu madde geçerli olacaktır. Fakat B maddesi uygulanabilir olduğundan bu madde kapsamında kaçak tüketim hesabı yapılamaz. 2.3, Kaçak Tüketim Bedelinin Hesaplanması Yukarıdaki yönetmeliğin 44. Maddenin 1. Fıkrasının a. bendine göre “42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarının öncelikle, tüm tüketiciler için Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre” yapılacağı belirtilmiştir. Sayaca müdahale olduğundan, gerçek sayaç değeri bulunmamaktadır. Bu nedenle kaçak tüketim bedelinin bu madde kapsamında yapılması mümkün değildir. Yukarıdaki yönetmeliğin 44. Maddenin 1. Fıkrasının b. bendine göre, “b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır...” hükmüne göre, davacının geçmiş ihtilafsız dönemdeki tüketim miktarına göre yapılacağı belirtilmiştir. Davacının geçmiş aynı döneminde her iki taraf içinde ihtilafsız dönem tüketimleri olduğundan, kaçak tüketim miktarı bu madde kapsamında, geçmiş ihtilafsız aynı dönem tüketim ortalaması alınarak yapılmalıdır. Davacı şirketin geçmiş dönem (2020-2021-2022 yıllarına ait ) taraflarca itiraz olmayan doğru tespit edilmiş sayaç değerleri bulunmaktadır. 2022 yılı ortalama tüketim değerleri diğer yıllardan daha yüksek olduğundan bu dönemin en yüksek değeri alınarak ortalama tüketim hesaplanmıştır.28.01.2022-31.03.2022 dönemi arasındaki 62 günlük tüketim:376.435,20-315.932,00= 60.503 kwh, Günlük ortalama tüketim: 60.503,20 kwh /62= 975,86 kwh Ortalama aylık tüketim: 29.275,80 kwh Günlük ortalama tüketim: 975,86 kwh Kaçak Tüketim miktarı : 975,86 Kwh x 164 gün=39.945,28 kwh Kaçak tüketim miktarı :160.040,72 kwh Tenzil miktarının hesaplanması 11.01.2023-07.03.2023 tarihleri arasında ... nolu sayaç tarafından kaydedilen tüketimler faturalandırıldığından ve davacı şirket tarafından bu tüketim bedelleri ödendiğinden, bu tarihler arasındaki tüketimlerin, hesaplanan kaçak tüketim miktarından düşülmesi gerekmektedir.11.01.2023 tarihindeki sayaç endeks değeri: 6.002,512 kwh 07.03.2023 tarihindeki sayaç endeks değeri: 6.485,869 kwh Fark: 6.485,869 -6.002,512=483,357 kwh Endeks çarpanı:80 Tenzil miktarı: 483,357 x 80=38.668,56 kwh 07.03.2023-15.03.2023 tarihleri arasında 630103791 nolu sayaç tarafından kaydedilen tüke- timler faturalandırıldığından ve davacı şirket tarafından bu tüketim bedelleri ödendiğinden, bu tarihler arasındaki tüketimlerin, hesaplanan kaçak tüketim miktarından düşülmesi gerekmektedir. 07.03.2023 tarihindeki sayaç endeks değeri: 0,000 kwh 15.03.2023 tarihindeki sayaç endeks değeri: 129,219 kwh Fark: 129,219 -0,00 = 129,219 kwh Endeks çarpanı: 80 Tenzil miktarı: 129,219 x 80=38.668,56 kwh Tenzil miktarı: 10.337,52 kwh 16.03.2023-23.06.2023 tarihleri arasında ...nolu sayaç tarafından kaydedilen tüketimler faturalandırıldığından ve davacı şirket tarafından bu tüketim bedelleri ödendiğinden, bu tarihler arasındaki tüketimlerin, hesaplanan kaçak tüketim miktarından düşülmesi gerekmektedir.16.03.2023 tarihindeki sayaç endeks değeri: 0,000 kwh 23.06.2023 tarihindeki sayaç endeks değeri: 1.176,955 kwh Fark: 1.176,955 -0,00 = 1.176,955 kwh Endeks çarpanı: 80 Tenzil miktarı: 1.176,955 x 80= 94.156,40 kwh Tenzil miktarı: 94.156,40 kwh Toplam tenzil miktarı: 38.668,56 +10.337,52 + 94.156,40-= 143.162,48 kwh Yukarıdaki miktar zaten davacı şirkete fatura edilen ve davacı şirketçe ödenen miktarı ifade ettiğinden bu miktarın hesaplanan kaçak bedelinden düşülmesi gerekmektedir. Hesaplanacak kaçak tüketim miktarı: Kaçak tüketim miktarı- Tenzil miktarı Hesaplanacak kaçak tüketim miktarı: 160.040,72 - 143.162,48 16.878,242 kwh Hesaplanacak toplam kaçak tüketim miktarı: 16.878,242 kwh Kaçak Katsayısının Tespiti Tutanak tarihinde yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri başlığının 46. Maddesinde;"(4) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi kullandığının tespiti durumunda, kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen fonsuz tarifenin 2 (iki) katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır. "denilmiştir. Davacı şirket adına dava konusu tutanak öncesi de, 10.01.2023 tarih ve ... seri numaralı Kaçak/Usulsüz elektrik tespit tutanağı düzenlendiğinden EPDK Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması başlığının 46. Maddesinin 3. Fıkrasına göre kaçak katsayısı 1 yani fonsuz tarifenin 2 katı alınmalıdır. Kaçak katsayısı: 2 Döneme ait (2023 Ocak- Haziran dönemi- Sanayi tarifesi ) : 2,497685 TL/kwh Dağıtım bedeli tarifesi (2023 Ocak- Haziran dönemi- Sanayi tarifesi): 0,58764 TL/kwh Enerji Bedeli(TL) : 16.878,242 kwh x 2 x 2,497685 TL/kwh =84.313,06 TL Dağıtım bedeli: 16.878,242 kwh x 2 x 0,58764 TL/kwh = 19.836,66 TL Elektrik ve Havagazı tüketim vergisi (% 1) : 0,01 x 84.313,06 = 8.431,31 TL KDV (% 18): 0,18 x 112.581,03= 20.264,59 kwh Kaçak bedeli: 132.845,62 TL 3. DAVALI ŞİRKET TARAFINDAN HESAPLANAN KAÇAK TÜKETİM BEDELİNİN İRDELENMESİ: Davalı elektrik şirketi tarafından geçmiş dönem ihtilafsız dönem yokmuş gibi kurulu güç üzerinden kaçak tüketim hesabı yapılmıştır. Kurulu güç üzerinden kaçak tüketim bedeli hesaplanması durumunda günlük 5.400 Kwh gibi çok yüksek tüketime karşılık gelmektedir. Yani 5400 x 30 - 162.000 kwh gibi bir aylık tüketime karşılık gelmektedir ki bu böyle bir işletme için çok çok yüksek bir tüketimdir. Sayın Mahkemede bu konuda bir şüphe oluşması durumunda, davacı şirkete ait, tutanak sonrası düzenlenen 2023 sonu ve 2024 yılına ait faturaları taraflardan talep edilerek gerçek tüketimin, Tarafımdan tespit edilen günlük yaklaşık 1.000 kwh ve aylık yaklaşık 30.000 kwh tüketime yakın değerler olduğu rahatlıkla tespit edebileceklerdir. 4. DAVACI TARAFINDAN FAZLA ÖDENEN BEDELİN DEĞERLENDİRİLMESİ Davalı İstanbul Anadolu ..... Anonim Şirketi tarafından, davacı .... Limited Şirketi adına düzenlenen 23.06.2023 tarih ve ... seri numaralı Kaçak/Usulsüz elektrik tespit tutanağından kaynaklı, kaçak ve ek tüketim bedeli olarak 3.391.212,76 TL tahakkuk ettirilmiştir.Dava açılma tarihine kadar 3 taksit ödenmiş ve dava devam ederken de diğer 3 taksit ödenerek, davaya konu edilen kaçak tüketim borcu 6 aylık vade farkıyla birlikte davacı tarafından ödenmiştir. Dosyaya sunulan belgeler ışığında, kaçak tüketim bedeli, 132.845,62 TL olarak hesaplanmıştır. Davacı şirket tarafından, davalı ...'a ödenen miktar 3.605.744,52 TL olduğundan, Davacı tarafından, davalıya fazla ödenen miktar 3.605.744,52-132.845,62 = 3.472.898,90 TL olacaktır." şeklinde görüş bildirilmiştir.Bilirkişi raporunun içerdiği gerekçe ve teknik inceleme itibariyle dosyadaki delillere, hükme ve yargısal denetime elverişli olduğu anlaşılmakla bu raporun hükme esas alınmasına isabetsizlik görülmemiştir.Bilirkişi raporuna göre davacı tarafça yapılan ödeme toplam ödeme tutarı: 3.605.744,52 TL, borçlu olunan miktar : 132.845,65 TL = borçlu olmadığı halde fazladan ödenen fazladan ödenen tutar 3.605.744,52-132.845,62 = 3.472.898,90 TL'dir.Davacı vekilinin 06.11.2024 tarihli dilekçesindeki talebi bilirkişi raporunda tespit edilen tüm fazla ödemenin iadesi yönünde ise de, harçlandırılan dava değeri 3.391.212.76 TL'dir.Mahkemece Taleple Bağlılık İlkesi ve harçlandırılan dava değeri gözetilerek 3.391.212,76 TL' üzerinden iade hükmü kurulmuştur.Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmiştir. K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Davalıdan alınması gereken 231.653,74 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 57.915,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 173.738,74 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,) İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 361.madde uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 03/03/2026