TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MUHARREM SARGIN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/35066) Karar Tarihi: 20/10/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/35066 Karar Tarihi : 20/10/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Selçuk KILIÇ Başvurucu : Muharrem SARGIN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ek karara yönelik temyiz isteminin süre yönünden reddedilmesi nedeniyle mahkemeye eri şim
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MUHARREM SARGIN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/35066) Karar Tarihi: 20/10/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/35066 Karar Tarihi : 20/10/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Selçuk KILIÇ Başvurucu : Muharrem SARGIN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ek karara yönelik temyiz isteminin süre yönünden reddedilmesi nedeniyle mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 3/12/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüş bildirmemi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 8.İ.H.K.n ın mirasç ılar ı Ö.D. ve Ö.S. taraf ından başvurucuya kar şı Mudanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) muvazaa nedeni ile tapu iptali ve tescili davas ı açılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/35066 Karar Tarihi : 20/10/2020 39. Mahkemenin 27/11/2008 tarihli karar ı ile davac ılar ın tapu iptali ve tesciline yönelik davalar ının kabulüne, davac ılar ın tazminata ili şkin davalar ının ise k ısmen kabulüne karar verilmi ştir. 10. Karar ın başvurucu taraf ından temyiz edilmesi üzerine Yarg ıtay 1. Hukuk Dairesinin (Daire) 27/10/2009 tarihli karar ı ile Mahkeme hükmünün onanmas ına kara r verilmiş, karar ın düzeltilmesi istemi de Dairenin 22/3/2010 tarihli karar ı ile reddedilerek karar kesinle şmiştir. 11. Başvurucu taraf ından 22/3/2010 tarihinde kesinle şen mahkeme karar ına yönelik tavzih talebinde bulunulmas ı üzerine Mahkemenin 20/6/2011 tarihli karar ı ile tavzih isteminin kabulüne karar verilmi ştir. 12. Mahkemenin tavzihe yönelik karar ı Dairenin 12/4/2016 tarihli ilam ıyla hükümde müphem bir hususun bulunmad ığı ve tavzih iste ğinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmu ştur. 13. Bozma karar ına uyan Mahkemece 4/10/2016 tarihli ek karar ile tavzih talebinin reddine karar verilmi ş, ayr ıca "Dair, taraflar ın yokluğundan karar ın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde temyiz yolu aç ık olmak üzere karar verildi." şeklinde kanun yoluna ba şvuru süresi ve şekli taraflara gösterilmi ştir. 14. Ek karar 17/2/2017 tarihinde ba şvurucuya tebli ğ edilmiş, başvurucu 17/3/2017 tarihinde karar ı temyiz etmi ştir. 15. Daire 25/4/2017 tarihli karar ile on be ş günlük yasal süre geçtikten sonra temyi z isteminde bulunuldu ğunu belirterek süre a şımı nedeniyle temyiz isteminin reddine hükmetmi ştir. 16. Başvurucu taraf ından karar ın düzeltilmesi isteminde bulunmas ı üzerine Dairenin 4/7/2018 tarihli karar ı ile karar ın düzeltilmesi isteminin reddine oyçoklu ğuyla karar verilmiştir. Daire karar ında az ınlıkta kalan iki üyenin kar şıoy gerekçesinde ise ba şvurucunun mahkemenin karar ında belirtti ği süreye uyarak ve bu süre içinde temyiz ba şvurusunda bulunduğu, Mahkemenin kanun yolunu ve süresini taraflara do ğru gösterme yükümlülü ğü gözönüne al ındığında mahkeme taraf ından kanun yolu süresinin hatal ı gösterilmesi durumunda kararda belirtilen süreye uyularak yap ılan kanun yolu ba şvurusunun adil yarg ılanma hakk ı ve mahkemeye eri şim hakk ı kapsam ında süresinde yap ıldığının kabul edilmesi gerekti ği ifade edilmi ş; karar düzeltme talebinin kabulü ile temyiz ba şvurusu süresinde kabul edilerek temyiz incelemesinin yap ılmas ı gerektiği belirtilmi ştir. 17. Mahkemece 31/7/2018 tarihinde kesinle şme şerhi düzenlenmi ştir. 18. Nihai karardan 28/11/2018 tarihinde haberdar oldu ğunu ileri süren ba şvurucu 3/12/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV. İLGİLİ HUKUK 19. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/35066 Karar Tarihi : 20/10/2020 4"(1) Bölge adliye mahkemelerinin, 26/9/2004 tarihli ve 5235 say ılı Adli Yarg ı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kurulu ş, Görev ve Yetkileri Hakk ında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyar ınca Resmî Gazete de ilan edilecek göreve ba şlama tarihine kadar, 1086 say ılı Kanunun temyize ili şkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmas ına devam olunur. (2) Bölge adliye mahkemelerinin göreve ba şlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna ba şvurulmuş olan kararlar hakk ında, kesinle şinceye kadar 1086 say ılı Kanunun 26/9/2004 tarihli ve 5236 say ılı Kanunla yap ılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncü madde hükümlerinin uygulanmas ına devam olunur. (3) Bu Kanunda bölge adliye mahkemelerine görev verilen hallerde bu mahkemeleri n göreve ba şlama tarihine kadar 1086 say ılı Kanunun bu Kanuna ayk ırı olmayan hükümler i uygulan ır." 20. 6100 say ılı Kanun un geçici 3. maddesi gere ğince temyize ili şkin hükümlerinin uygulanmas ına devam olunan 18/6/1927 tarihli ve 1086 say ılı mülga Hukuk Usul ü Muhakemeleri Kanunu nun 388. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Karar aşağıdaki hususlar ı kapsar: ... 4. Hüküm sonucu ile varsa kanun yolu ve süresi..." 21. 1086 say ılı mülga Kanun un 432. maddesinin 1. f ıkras ı şöyledir: "Temyiz süresi on be ş gündür. Temyiz süreleri, ilâm ın usulen taraflardan her birin e tebliği ile işlemeye ba şlar." V.İNCELEME VE GEREKÇE 22. Mahkemenin 20/10/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 23. Başvurucu; mahkeme karar ında temyiz süresinin otuz gün olarak gösterildi ğini ve bu süre içinde temyiz yoluna ba şvurduğunu, kararda belirtilen süre içinde temyiz talebinde bulunmas ına karşın talebinin süre yönünden reddedildi ğini belirterek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 24. Anayasa n ın 36. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: "Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünde davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir." 25. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun şikâyetinin özü temyiz talebinin Başvuru Numaras ı: 2018/35066 Karar Tarihi : 20/10/2020 5Yarg ıtayca incelenmemesine yönelik oldu ğundan inceleme adil yarg ılanma hakk ının güvenceleri aras ında yer alan mahkemeye eri şim hakk ı kapsam ında yap ılm ıştır. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden26. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönündena. Müdahalenin Varl ığı ve Hakk ın Kapsam ı 27. Anayasa'n ın 36. maddesinin birinci f ıkras ında, herkesin yarg ı mercileri önünde davac ı veya daval ı olarak iddiada bulunma ve savunma hakk ına sahip oldu ğu belirtilmi ştir. Dolay ısıyla mahkemeye eri şim hakk ı, Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ı na al ınan hak arama özgürlü ğünün bir unsurudur. Di ğer yandan Anayasa'n ın 36. maddesine " adil yarg ılanma " ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye'nin taraf oldu ğu uluslararas ı sözleşmelerce de güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ının madde metnine dâhil edildiği vurgulanm ıştır. Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'ni (Sözle şme) yorumlayan Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi (A İHM), Sözle şme'nin 6. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının mahkemeye eri şim hakk ını içerdiğini belirtmektedir ( Özbak ım Özel Sa ğlık Hiz. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2014/13156, 20/4/2017, 34). 28. Mahkemeye eri şim hakk ı bir uyuşmazl ığı mahkeme önüne ta şıyabilmek ve uyuşmazl ığın etkili bir şekilde karara ba ğlanmas ını isteyebilmek anlam ına gelmektedir (Özkan Şen, B. No: 2012/791, 7/11/2013, 52). Öte yandan mahkemeye eri şim hakk ı ilk derece mahkemesine dava açma hakk ının yan ı sıra itiraz, istinaf veya temyiz gibi kanun yollar ına başvurma imkân ı tan ınm ış ise an ılan yollara ba şvurma hakk ını da içerir ( Ali Atl ı, B. No: 2013/500, 20/3/2014, 49). 29. Mahkeme kararlar ının hukuka uygun olup olmad ığına yönelik uyu şmazl ığın çözümlenmek üzere bir yarg ı makam ı önüne ta şınmas ı kanun yolu na başvurma olarak nitelendirilmektedir. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan hak arama özgürlü ğü, bir temel hak olman ın yan ında diğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlan ılmay ı ve bunlar ın korunmas ını sağlayan en etkili güvencelerden biridir. Adil yarg ılanma hakk ı bir mahkeme karar ına karşı üst yarg ı yollar ına başvurabilmeyi güvence altına almamakla birlikte gerek suç isnad ına bağlı yarg ılamalarda gerekse medeni hak ve yükümlülüklere ili şkin yarg ılamalarda istinaf veya temyiz gibi kanun yollar ına başvurma imkân ı tan ınm ış ise bu kanun yollar ı yönünden de adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki güvencelerin sa ğlanmas ı gerekir ( Hasan İşten, B. No: 2015/1950, 22/2/2018, 36). 30. Somut olayda süre yönünden temyiz isteminin reddedilmesinin mahkemeye erişim hakk ına bir müdahale te şkil ettiği aç ıktır. b. Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 31. Anayasa n ın 13. maddesi şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/35066 Karar Tarihi : 20/10/2020 6"Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaks ızın yaln ızca Anayasan ın ilgil i maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasan ın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz." 32. Yukar ıda an ılan müdahale, Anayasa n ın 13. maddesinde belirtilen ko şullara uygun olmad ığı takdirde Anayasa n ın 36. maddesinin ihlalini te şkil edecektir. Bu sebeple müdahalenin Anayasa n ın 13. maddesinde öngörülen ve somut ba şvuruya uygun dü şen, kanun taraf ından öngörülme, hakl ı bir sebebe dayanma, ölçülülük ilkesine ayk ırı olmama koşullar ına uygun olup olmad ığının belirlenmesi gerekir. i. Kanunilik 33. Başvuru konusu olayda 1086 say ılı mülga Kanun'un 432. maddesinde öngörülen sürede yap ılmad ığı gerekçesiyle temyiz talebinin reddedildi ği anlaşılmaktad ır. Dairenin bu hükmü esas alarak verdi ği karara göre yap ılan müdahalenin kanun taraf ından öngörülme ölçütünü kar şılad ığı sonucuna var ılm ıştır. ii. Meşru Amaç 34. Yarg ı kararlar ının tabi k ılınacaklar ı bir kanun yolu incelemesi neticesinde ortadan kald ırılma ihtimalinin hukuk düzeni içinde sürekli olarak gündemde tutulmas ı hukuki güvenlik ve istikrar ilkeleriyle ba ğdaşmaz. Yarg ılamalar ın sürüncemede kalmas ını engellemek, uyu şmazl ıklar ın mümkün olan en k ısa süre içinde nihai çözüme kavuşturulmas ını ve hukuk aleminde etki ve sonuçlar ını doğurmas ı beklenen kesin hükmün bir an önce teminini sa ğlamak dü şüncesiyle yarg ı kararlar ına karşı üst mahkemeler nezdinde yap ılmas ı öngörülen kanun yolu ba şvurular ı kanunlarla belli sürelere ba ğlanm ıştır. Bu itibarla kanun yoluna ba şvurma hakk ının belli bir süre ko şuluna bağlanmas ı, yukar ıda belirtilen sak ıncalar ı bertaraf ederek hukuki güvenlik ve istikrar ın sağlanmas ı gibi önemli ve me şru bir amaca hizmet eder ( Ertuğrul Dalba ş, B. No: 2014/7805, 25/10/2017, 59). iii. Ölçülülük (1) Genel İlkeler 35. Anayasa n ın 40. maddesinin ikinci f ıkras ında devletin i şlemlerinde ilgili kişilerin hangi kanun yollar ı ve mercilere ba şvuracağını, başvuru sürelerini belirtmek zorunda olduğu ifade edilmi ştir. Kanun koyucu; devlet organlar ının tesis etti ği işlemlere kar şı kanun yollar ı, hangi mercilere ba şvurulacağı ve başvuru süresi bak ımından taraflar ın doğru bilgi sahibi olmalar ını sağlayarak da ğınık mevzuat kar şısında hangi yola müracaat edece ğini bilmeyen yahut tereddüt eden bireylerin hak arama özgürlü ğünü etkin ve sa ğlıklı bir şekilde kullanmalar ını amaçlam ıştır (Kommersan Kombassan Mermer Maden İşletmeleri Sanayi ve Ticaret A. Ş. ve diğerleri, B. No: 2013/7114, 20/1/2016, 50). 36. 1086 say ılı mülga Kanun'un 388. maddesinin (4) say ılı fıkras ı ile ayn ı yönde düzenleme getiren 6100 say ılı Kanun un 297. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (ç) bendinde, kanun yollar ı ve süresinin hüküm içeri ğinde yer almas ı gerektiği belirtilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/35066 Karar Tarihi : 20/10/2020 737. Usul hükümlerine göre mahkeme kararlar ının hüküm k ısm ında kanun yolu ve süresinin belirtilmesi zorunlulu ğu, taraflar ın karara kar şı öngörülen kanun yolunu etkili ve işlevsel bir şekilde kullanmalar ı aç ısından önem arz etmektedir ( Cemile Aky ıldız, B. No: 2014/1382, 22/9/2016, 40). 38. Dava açma ya da kanun yollar ına başvuru için öngörülen süre ko şullar ının hukuka aç ıkça ayk ırı olarak yanl ış uygulanmas ı ya da hatal ı hesaplanmas ı nedeniyle ki şiler dava açma ya da kanun yollar ına başvuru hakk ını kullanamam ışsa mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğini kabul etmek gerekir ( Garanti Bankas ı A.Ş., B. No: 2013/4553, 16/4/2015, 42). 39. Başvuru konusu olaya benzer nitelikteki Cemile Aky ıldız (B. No: 2014/1382, 22/9/2016, 46) ba şvurusunda; icra hukuk mahkemesi k ısa ve gerekçeli karar ında temyi z süresini on be ş gün olarak göstermi ş, başvurucu bu süreye güvenerek karar ın tebliğinden itibaren on birinci günde hükmü temyiz etmi ş, Yarg ıtay ise icra mahkemesi kararlar ına karşı temyiz süresinin on gün oldu ğunu belirterek temyiz dilekçesinin reddine karar vermi ştir. Anayasa Mahkemesi bu ba şvuruda; dava açma sürelerini düzenleyen son derece kar ışık ve dağınık olan mevzuat ın aşırı şekilci (kat ı) yorumunun mahkemeye eri şim hakk ını ihlal edebilece ğini, özellikle ba şvuru mercii ve süresi do ğru gösterilmeyen i şlemlerle ilgili davalarda mahkemelerin usul kurallar ını yorumlarken mahkemeye eri şim hakk ını zedeleyecek şekilde kat ı yorumdan kaç ınmalar ı gerektiğini belirterek somut olay aç ısından icra müdürlü ğü işlemlerine kar şı yap ılan şikâyeti inceleyen icra hukuk mahkemesinin karar ına karşı Kanun'da on günlük temyiz süresi öngörüldü ğü hâlde mahkemenin k ısa ve gerekçeli karar ında süreyi on be ş gün olarak gösterdi ğini, bu aç ıdan başvurucunun belirtilen süreye güvenerek hareket etmesinin makul görülmesi gerekti ğini, kararda belirtilen süre içinde talepte bulunan ba şvurucunun temyiz dilekçesini reddeden Yarg ıtay değerlendirmesinin ba şvurucunun temyiz hakk ını kullanmay ı imkâns ız k ılacak ölçüde ve aşırı şekilci bir yakla şımla elde edildi ğini ve karar ın başvurucunun mahkemeye eri şim hakk ını zedelediğini belirtmi ştir. (2)İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 40. Başvurucu, Mahkemenin gerekçeli karar ında belirtilen temyiz süresi içinde Yarg ıtaya başvurduğunu ancak Dairenin gerekçeli kararda gösterilen süre yerine Kanun'da öngörülen temyiz süresini dikkate alarak temyiz istemini reddetti ğini ve temyiz hakk ının elinden al ındığını belirtmiştir. 41. Somut olayda de ğerlendirilmesi gereken mesele, ba şvurucunun temyiz talebinin süre koşulu gerekçe gösterilerek kanun yolu incelemesine konu yap ılmamas ının mahkemeye erişim hakk ına orant ısız bir müdahale olu şturup oluşturmad ığıdır. 42. Yukar ıda aç ıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde asliye hukuk mahkemesi kararlar ına karşı Kanun'da on be ş günlük temyiz süresi öngörüldü ğü hâlde Mahkemenin k ısa ve gerekçeli karar ında söz konusu süre bir ay olarak gösterilmi ştir. Mahkemelerin kanun yolunu ve süresini taraflara do ğru gösterme yükümlülü ğü gözönüne al ındığında başvurucunun mahkeme karar ında belirtilen süreye güvenerek hareket etmesinin makul görülmesi gerekti ği aç ıktır. 43. Buna göre kararda belirtilen süre içinde talepte bulunan ba şvurucunun temyiz dilekçesini reddeden Daire yorumunun öngörülebilirlik s ınırlar ı içinde oldu ğunun kabul Başvuru Numaras ı: 2018/35066 Karar Tarihi : 20/10/2020 8edilemeyece ği, yap ılan yorumun temyiz hakk ını kullanmay ı imkâns ız k ılacak ölçüde ve a şırı şekilci bir yakla şımla elde edildi ği değerlendirilmi ştir. Dolay ısıyla bu yorumdan hareketle temyiz isteminin süre a şımından reddedilmesi suretiyle ba şvurucunun mahkemeye eri şim hakk ına yönelik müdahalenin ölçüsüz oldu ğu sonucuna var ılm ıştır. 44. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ında mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 45. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 46. Başvurucu, ihlalin tespitine ve yeniden yarg ılama yap ılmas ına karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 47. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir (B. No: 2014/8875, 7/6/2018, [GK]). Mahkeme di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına da işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 48. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 49.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile İçtüzük ün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca, ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak, ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla Başvuru Numaras ı: 2018/35066 Karar Tarihi : 20/10/2020 9yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde, usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar kendisine ulaşan mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlali n sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58-59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66-67). 50.İncelenen ba şvuruda Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ği sonucuna ulaşılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin Yarg ıtay dairesi karar ından kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. 51. Bu durumda mahkemeye eri şim hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örne ğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere ilgili Yarg ıtay dairesine gönderilmek üzere Mudanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir. 52. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ında mahkemeye eri şim hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin mahkemeye eri şim hakk ını n ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak amac ıyla ilgili Yarg ıtay dairesine gönderilmek üzere Mudanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2005/103, K.2008/488) GÖNDER İLMESİNE, D. 294,70 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, E. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2018/35066 Karar Tarihi : 20/10/2020 10F. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 20/10/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş