TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR B.K. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/2111) Karar Tarihi: 8/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/2111 Karar Tarihi : 8/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Muammer TOPALSelahaddin MENTE Ş Raportör : Fatih HAT İPOĞLU Başvurucu : B.K. I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, tutuklulu ğun makul süreyi a şmas ı, sulh ceza hâkimliklerinin ba ğıms ız ve tarafs ız olmamas ı,
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR B.K. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/2111) Karar Tarihi: 8/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/2111 Karar Tarihi : 8/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Muammer TOPALSelahaddin MENTE Ş Raportör : Fatih HAT İPOĞLU Başvurucu : B.K. I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, tutuklulu ğun makul süreyi a şmas ı, sulh ceza hâkimliklerinin ba ğıms ız ve tarafs ız olmamas ı, savc ılık görüşünün tebli ğ edilmemesi, soru şturma dosyas ına erişimin kısıtlanmas ı, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne ç ıkar ılmaks ızın yap ılmas ı ve tutuklamaya etkin şekilde itiraz edilememesi nedenleriyle ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının; k ısıtlama karar ı dolay ısıyla suçlamalar hakk ında yeterli bilgi sahibi olunamamas ı, etkili bir soru şturma yürütülmemesi ve davan ın makul sürede aç ılmamas ı nedenleriyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 10/1/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurucunun adli yard ım talebinin kabulüne ve yarg ılama giderlerini ödemekten geçici olarak muaf tutulmas ına ve ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) arac ılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/2111 Karar Tarihi : 8/7/2020 3A. Genel Bilgiler 6. Türkiye 15 Temmuz 2016 tarihinde askerî darbe te şebbüsüyle kar şı karşıya kalm ış ve bu nedenle 21/7/2016 tarihinde ülke genelinde ola ğanüstü hâl ilan edilmi ştir. Olağanüstü hâl 19/7/2018 tarihinde son bulmu ştur. Kamu makamlar ı ve yarg ı organlar ı -olgusal temellere dayanarak- bu te şebbüsün arkas ında Türkiye'de çok uzun y ıllard ır faaliyetlerine devam eden ve son y ıllarda Fetullahç ı Terör Örgütü (FETÖ) ve/veya Paralel Devlet Yap ılanmas ı (PDY) olarak isimlendirilen bir yap ılanman ın olduğunu değerlendirmi şlerdir ( Ayd ın Yavuz ve di ğerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, 12-25). 7. Darbe te şebbüsü s ıras ında ve sonras ında ülke genelinde darbe giri şimiyle bağlant ılı ya da do ğrudan darbe giri şimiyle ba ğlant ılı olmasa bile FETÖ/PDY ile bağlant ılı olan ve aralar ında yarg ı mensuplar ının da bulundu ğu çok say ıda kişi hakk ında Cumhuriyet başsavc ılıklar ı taraf ından soru şturma başlatılm ıştır. Bu kapsamda te şebbüsün savu şturulduğu gün Ankara Cumhuriyet Ba şsavc ılığınca (Başsavc ılık) -aralar ında Yüksek Mahkeme üyelerinin de bulundu ğu- üç bine yak ın yarg ı mensubu hakk ında FETÖ/PDY ile bağlant ılar ının bulundu ğu iddias ıyla başlatılan soruşturmada bu ki şilerin büyük bölümü hakk ında gözalt ı ve tutuklama tedbirlerine ba şvurulmuştur (Ayd ın Yavuz ve di ğerleri , 51, 350). B. Başvurucuya İlişkin Süreç 8. Konya Cumhuriyet savc ısı olarak görev yapan ba şvurucu hakk ında 15 Temmuz darbe teşebbüsünden sonra Ba şsavc ılık taraf ından ağır cezal ık suçüstü hâli bulundu ğu değerlendirilerek FETÖ/PDY'nin hiyerar şik yap ılanmas ında yer ald ığı iddias ıyla soruşturma başlatılm ış ve an ılan soruşturma kapsam ında başvurucu 17/7/2016 tarihinde Konya'da gözalt ına al ınm ıştır. 9. Konya 2. Sulh Ceza Hâkimli ği 19/7/2016 tarihinde ba şvurucunun FETÖ/PDY'ye üye olma suçundan tutuklanmas ına karar vermi ştir. 10. Başvurucu 25/7/2016 tarihinde tutuklama karar ına itiraz etmi ş, Konya 3. Sulh Ceza Hâkimli ği 27/7/2016 tarihinde ba şvurucunun itiraz ını kesin olarak reddetmi ştir. 11. Konya Cumhuriyet Ba şsavc ılığı yetkisizlik karar ı ile soru şturma dosyas ını Başsavc ılığa göndermi ştir. 12. Bu arada Ankara Sulh Ceza Hâkimliklerince ba şvurucunun tutukluk durumu değerlendirilmi ş ve tutuklulu ğa yönelik itirazlar ı karara ba ğlanm ıştır. Bu kapsamda Ankara 2. Sulh Ceza Hâkimli ği 7/4/2017 tarihinde ba şvurucunun tutukluluk hâlinin devam ına kara r vermiş, başvurucunun an ılan karara itiraz ını Ankara 3. Sulh Ceza Hâkimli ği 13/12/2017 tarihinde kesin olarak reddetmi ştir. 13. Başvurucu karar ı 14/12/2017 tarihinde ö ğrendiğini bildirmi ştir. 14. Başvurucu 10/1/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2018/2111 Karar Tarihi : 8/7/2020 415. Başsavc ılık 19/12/2017 tarihli iddianame ile ba şvurucunun terör örgütüne üye olma suçundan cezaland ırılmas ı istemiyle ayn ı yer ağır ceza mahkemesinde kamu davas ı açm ıştır. 16. Ankara 28. A ğır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 5/1/2018 tarihinde iddianameyi kabul etmi ş ve Mahkemenin E.2018/24 say ılı dosyas ı üzerinden kavu şturma aşamas ı başlam ıştır. 17. Mahkeme 21/3/2018 tarihinde yapt ığı duruşmada başvurucunun savunmas ını alm ış ve duruşma sonunda ba şvurucunun tahliyesine karar vermi ştir. 18. Mahkeme 29/11/2018 tarihinde yapt ığı duruşmada başvurucunun terör örgütüne üye olma suçundan 7 y ıl 6 ay hapis cezas ı ile cezaland ırılmas ına karar vermi ştir. 19. Dava, bireysel ba şvurunun incelendi ği tarih itibar ıyla istinaf mahkemesinde derdesttir. IV. İLGİLİ HUKUK 20. İlgili hukuk için bkz. Salih Sönmez, B. No: 2016/25431, 28/11/2018, 33-56. V.İNCELEME VE GEREKÇE 21. Mahkemenin 8/7/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Kişi Hürriyeti ve Güvenli ği Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddialar 1. Tutuklulu ğun Makul Süreyi A ştığına İlişkin İddia a. Başvurucunun İddialar ı 22. Başvurucu; tahliye taleplerinin kabul edilmedi ğini, tutuklulu ğun devam ına ilişkin kararlar ın gerekçeden yoksun oldu ğunu, bu kararlarda tutuklama nedenlerinin somut olgulara dayal ı olarak aç ıklanmad ığını, kendisi yönünden bir ki şiselleştirme yap ılmad ığını ve adli kontrolün yetersiz kalma nedenlerinin gösterilmedi ğini, tutuklulu ğa yönelik itirazlar ının da gerekçesiz bir şekilde reddedildi ğini, dolay ısıyla somut hiçbir neden gösterilmeden matbu gerekçelerle sürdürülen tutuklulu ğun makul süreyi a ştığını belirterek ki şi hürriyeti ve güvenliği hakk ının, adil yarg ılanma hakk ının ve masumiyet karinesinin ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. b. Değerlendirme 23. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun şikâyetinin özü, tutuklulu ğunun devam ettirilmesinin hukuka ayk ırı olduğuna ilişkindir. Buna göre ba şvurucunun şikâyetlerinin Anayasa'n ın 19. maddesinin yedinci f ıkras ı çerçevesinde de ğerlendirilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/2111 Karar Tarihi : 8/7/2020 524. Anayasa'n ın 148. maddesinin üçüncü f ıkras ının son cümlesi şöyledir: "Başvuruda bulunabilmek için ola ğan kanun yollar ının tüketilmi ş olmas ı şartt ır." 25. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un "Bireysel ba şvuru hakk ı" kenar ba şlıklı 45. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: "İhlale neden oldu ğu ileri sürülen i şlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmü ş idari ve yarg ısal başvuru yollar ının tamam ının bireysel ba şvuru yap ılmadan önce tüketilmi ş olmas ı gerekir." 26. Bireysel ba şvuru yolunun ikincil niteli ği gereği Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için öncelikle ola ğan kanun yollar ının tüketilmesi zorunludur ( Ayşe Zıraman ve Cennet Ye şilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, 16, 17). 27. Anayasa Mahkemesi, tutuklulu ğun kanunda öngörülen azami süreyi veya makul süreyi aştığı iddias ıyla yap ılan bireysel ba şvurular bak ımından bireysel ba şvurunun incelendiği tarih itibar ıyla başvurucu tahliye edilmi ş ise as ıl dava sonuçlanmam ış da olsa -ilgili Yarg ıtay içtihatlar ına at ıf yaparak- 4/12/2004 tarihli ve 5271 say ılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 141. maddesinde öngörülen tazminat davas ı açma imkân ının tüketilmesi gereken etkili bir hukuk yolu oldu ğunu belirtmektedir ( Erkam Abdurrahman Ak , B. No: 2014/8515, 28/9/2016, 48-62; İrfan Gerçek , B. No: 2014/6500, 29/9/2016, 33-45). 28. Somut olayda bireysel ba şvuruda bulunduktan sonra 21/3/2018 tarihinde tahliyesine karar verilen ba şvurucunun tutuklulu ğunun makul süreyi a ştığına ilişkin iddias ı, 5271 say ılı Kanun'un 141. maddesi kapsam ında aç ılacak davada incelenebilir. Bu madde kapsam ında aç ılacak dava sonucuna göre ba şvurucunun tutuklulu ğunun makul süreyi aştığının tespiti hâlinde görevli mahkemece ba şvurucu lehine tazminata da hükmedilebilecektir. Buna göre 5271 say ılı Kanun'un 141. maddesinde belirtilen dava yolu başvurucunun durumuna uygun, telafi kabiliyetini haiz, etkili bir hukuk yoludur ve bu ola ğan başvuru yolu tüketilmeden yap ılan bireysel ba şvurunun incelenmesi bireysel ba şvurunun ikincillik niteli ği ile bağdaşmamaktad ır. 29. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun tutuklulu ğun makul süreyi a ştığı iddias ına ilişkin olarak yarg ısal başvuru yollar ı tüketilmeden bireysel ba şvuru yap ıldığı anlaşıldığından başvurunun bu k ısm ının başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Sulh Ceza Hâkimli ğinin Bağıms ız ve Tarafs ız Olmad ığına İlişkin İddia a. Başvurucunun İddialar ı 30. Başvurucu; tutuklama karar ını ve tutuklulu ğa itiraz ın reddi karar ını veren sulh ceza hâkimliklerinin ba ğıms ız ve tarafs ız olmad ığını, kapal ı devre sistemle çal ıştığını, dolay ısıyla etkili bir ba şvuru mercii olmad ığını, bu nedenle tutuklamaya kar şı etkili başvuru hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2018/2111 Karar Tarihi : 8/7/2020 6b. Değerlendirme 31. Başvuru konusu olayda ileri sürülen sulh ceza hâkimliklerinin ba ğıms ız ve tarafs ız olmamas ı nedeniyle ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkin olarak daha önce bireysel ba şvuruda bulunuldu ğu ve başvurucunun an ılan şikâyetiyle ilgili olarak 2017/24301 say ılı dosya üzerinden Birinci Bölüm İkinci Komisyon taraf ından yap ılan inceleme sonunda açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemezlik karar ı verildiği tespit edildi ğinden başvurunun bu şikâyet yönünden mükerrer ba şvuru niteli ğinde olduğu anlaşılmaktad ır. 32. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun mükerrer ba şvuru olmas ı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir. 3. Savc ılık Görüşünün Tebli ğ Edilmedi ğine İlişkin İddia a. Başvurucunun İddialar ı 33. Başvurucu, al ınan Savc ılık görüşlerinin kendisine tebli ğ edilmemesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. b. Değerlendirme 34. Başvuru konusu olayda ileri sürülen Savc ılık görüşünün tebli ğ edilmemesi nedeniyle ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ği iddias ıyla ilgili olarak daha önce bireysel ba şvuruda bulunuldu ğu ve ba şvurucunun an ılan şikâyetine ili şkin olarak 2016/15130 say ılı dosya üzerinden İkinci Bölüm Birinci Komisyon taraf ından yap ılan inceleme sonunda anayasal ve ki şisel önemden yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemezli k karar ı verildiği tespit edildi ğinden ba şvurunun bu şikâyet yönünden mükerrer ba şvuru niteliğinde olduğu anlaşılmaktad ır. 35. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun mükerrer ba şvuru olmas ı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir. 4. Soru şturma Dosyas ına Erişimin K ısıtland ığına İlişkin İddia a. Başvurucunun İddialar ı 36. Başvurucu; soru şturma dosyas ında gizlilik karar ının bulunmas ı nedeniyle bir kısım Savc ılık belgesini inceleyemedi ğini, yine kanunen verilmesi gereken baz ı belgelerin kendisine verilmedi ğini belirterek ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. b. Değerlendirme 37. Başvuru konusu olayda ileri sürülen soruşturma dosyas ına erişimin k ısıtlanmas ı nedeniyle ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ği iddias ıyla ilgili olarak daha önce bireysel ba şvuruda bulunuldu ğu ve başvurucunun an ılan şikâyetine ili şkin olarak 2016/15130 say ılı dosya üzerinden İkinci Bölüm Birinci Komisyon taraf ından yap ılan inceleme sonunda açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemezlik karar ı verildiği tespit edildiğinden ba şvurunun bu şikâyet yönünden mükerrer ba şvuru niteli ğinde oldu ğu anlaşılmaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2018/2111 Karar Tarihi : 8/7/2020 738. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun mükerrer ba şvuru olmas ı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir. 5. Tutukluluk İncelemelerinin Hâkim/Mahkeme Önüne Ç ıkar ılmaks ızın Yap ıldığına İlişkin İddia a. Başvurucunun İddialar ı 39. Başvurucu, tutukluluk incelemelerinin duru şmas ız olarak yap ıldığını belirterek kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. b. Değerlendirme 40. Bireysel ba şvuru yolunun ikincil niteli ği gereği Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için öncelikle ola ğan kanun yollar ının tüketilmesi zorunludur ( Ayşe Zıraman ve Cennet Ye şilyurt , 16, 17). 41. Anayasa Mahkemesi Salih Sönmez karar ında, tutukluluk incelemelerinin duruşmas ız yap ılmas ı ve/veya makul sürede hâkim/mahkeme önüne ç ıkar ılmama şikâyetini incelemiştir. Anayasa Mahkemesi an ılan kararda inceleme tarihi itibar ıyla başvurucunun hâkim/mahkeme önüne ç ıkar ılm ış olmas ı hususunu nazara alarak verilecek bir ihlal karar ının yeniden hâkim önüne ç ıkar ılmas ını sağlamayaca ğını ve serbest kalmas ı sonucunu doğurmayaca ğını belirtmiş, bu durumda yaln ızca kişinin uzun süre hâkim/mahkeme önüne çıkar ılmamas ıyla ilgili bir hak ihlalinin tespiti ve gerekiyorsa belli bir miktar tazminata hükmedilmesiyle yetinilece ği sonucuna varm ıştır (Salih Sönmez, 162-177). 42. Öte yandan Anayasa Mahkemesi an ılan kararda bu tür ihlal iddialar ı bak ımından öncelikle ayn ı giderim imkân ını sağlayan başvuru yollar ının tüketilmesi ve bunlardan sonuç al ınamamas ı hâlinde bireysel ba şvuruda bulunulmas ı gerektiğini aç ıklayarak 5271 say ılı Kanun'un 141. maddesinde belirtilen dava yolunun ba şvurucunun durumuna uygun, telafi kabiliyetini haiz, etkili bir hukuk yolu oldu ğu tespitini yapm ış ve başvuru yollar ının tüketilmedi ği sonucuna varm ıştır. 43. Somut olayda Mahkeme 5/1/2018 tarihinde iddianameyi kabul etmi ş ve E.2018/24 say ılı dosya üzerinden yarg ılama başlam ıştır. Başvurucu -1 y ıl 8 ay 2 gün sonra- 21/3/2018 tarihinde yap ılan duruşmada Mahkeme önüne ç ıkm ış ve itirazlar ını etkili bir biçimde ileri sürme f ırsat ına sahip olmu ştur. Dolay ısıyla somut ba şvuru yönünden an ılan karardan ayr ılmay ı gerektiren bir durum söz konusu de ğildir. 44. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun tutukluluk incelemelerini n hâkim/mahkeme önüne ç ıkar ılmaks ızın yap ıldığına ilişkin iddias ı ile ilgili olarak yarg ısal başvuru yollar ı tüketilmeden bireysel ba şvuru yap ıldığı anlaşıldığından başvurunun bu kısm ının başvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/2111 Karar Tarihi : 8/7/2020 86. Tutuklamaya Kar şı İtiraz Hakk ının Etkin Olarak Kullan ılamad ığına İlişkin İddia a. Başvurucunun İddialar ı 45. Başvurucu, tutuklulu ğun devam ı kararlar ına karşı yapt ığı bir k ısım itiraz ının geç değerlendirildi ğini belirterek ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ı ile etkili ba şvuru hakk ının ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. b. Değerlendirme 46. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan, 16). Ba şvurucunun şikâyetinin özü, tutuklulu ğun devam ına dair kararlara yapt ığı itirazlar ın geç de ğerlendirilmesinin hukuka ayk ırı olduğuna ilişkindir. Ba şvurucunun bu başlık alt ındaki şikâyetlerinin Anayasa'n ın 19. maddesinin sekizinci f ıkras ı kapsam ında incelenmesi gerekmektedir. 47. Bireysel ba şvuru yolunun ikincil niteli ği gereği Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için öncelikle ola ğan kanun yollar ının tüketilmesi zorunludur (bkz. 25-27). 48. 5271 say ılı Kanun'un 141. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (k) bendi, yakalanan veya tutuklanan ki şilere yakalama ve tutuklama i şlemine kar şı kanunda öngörülen başvuru imkânlar ından yararland ırılmamalar ı durumunda maddi ve manevi her türl ü zararlar ının tazminini isteyebilmelerine imkân sa ğlamaktad ır. Anayasa Mahkemesi bireysel başvurunun incelendi ği tarih itibar ıyla tahliyesine karar verilen ba şvurucular yönünden an ılan yolun tüketilmesi gereken etkili bir hukuk yolu oldu ğu sonucuna varm ıştır (Cafer Y ıldız, B. No: 2014/9308, 9/1/2018, 37-40; Yaşar Saçl ı, B. No: 2014/9311, 24/1/2018, 37-40). 49. Somut olayda ba şvurunun incelendi ği tarih itibar ıyla tahliye oldu ğu anlaşılan başvurucu yönünden an ılan kararlardan ayr ılmay ı gerektiren bir durum söz konusu de ğildir. 50. Buna göre 5271 say ılı Kanun'un 141. maddesinde belirtilen dava yolu başvurucunun durumuna uygun, telafi kabiliyetini haiz, etkili bir hukuk yoludur ve bu ola ğan hak arama yolu tüketilmeden yap ılan bireysel ba şvurunun incelenmesi bireysel ba şvurunun ikincillik niteli ği ile bağdaşmamaktad ır. 51. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. B. Adil Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 52. Başvurucu; dosyadaki k ısıtlama karar ı dolay ısıyla suçlamalar hakk ında yeterli bilgiye sahip olamamas ı, etkili bir soru şturma yürütülmemesi ve davan ın makul sürede açılmamas ı nedenleriyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2018/2111 Karar Tarihi : 8/7/2020 92. Değerlendirme 53. Başvurucunun bu bölümdeki şikâyetlerinin Anayasa'n ın 36. maddesi kapsam ında incelenmesi gerekir. 54 Bireysel ba şvuru yolunun ikincil niteli ği gereği Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için öncelikle ola ğan kanun yollar ının tüketilmesi zorunludur (bkz. 25-27). 55. Somut olayda ba şvurucu, soru şturma süreci devam ederken bireysel ba şvuruda bulunmuş; sonras ında hakk ında kamu davas ı aç ılm ıştır. Anayasa Mahkemesince bireysel başvurunun karara ba ğland ığı tarih itibar ıyla başvurucu hakk ındaki yarg ılama dosyas ının istinaf mahkemesinde derdest oldu ğu görülmektedir (bkz. 20). Ba şvurucunun ba şvuru formunda dile getirdi ği ve bu k ısımda yer verilen şikâyetlerini yarg ılamada ve sonras ında istinaf/temyiz a şamalar ında ileri sürebilme, bu a şamalarda inceletme imkân ı bulunmaktad ır. Bu çerçevede derece mahkemelerinin yarg ılama ve istinaf/temyiz süreçleri beklenmeden soruşturma sürecindeki adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetlerin başvurucu taraf ından bireysel ba şvuruya konu edildi ği görülmü ştür. 56. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının başvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle A. Başvurucunun gizlilik talebinin kabulüne ve kimlik bilgilerinin kamuya aç ık belgelerde G İZLİ TUTULMASINA, B. 1. Tutuklulu ğun makul süreyi a ştığına ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Sulh ceza hâkimliklerinin ba ğıms ız ve tarafs ız olmamas ı dolay ısıyla kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın mükerrer olmas ı nedeniyle REDDİNE, 3. Savc ılık görüşünün tebli ğ edilmemesi dolay ısıyla kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın mükerrer olmas ı nedeniyle REDD İNE, 4. Soruşturma dosyas ına erişimin k ısıtlanmas ı dolay ısıyla kişi hürriyeti ve güvenliği hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın mükerrer olmas ı nedeniyle REDD İNE, 5. Tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne ç ıkar ılmaks ızın yap ıldığına ilişkin iddian ın mükerrer olmas ı nedeniyle REDD İNE, 6. Tutuklamaya etkin şekilde itiraz edilememesi dolay ısıyla kişi hürriyeti ve güvenliği hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2018/2111 Karar Tarihi : 8/7/2020 10 7. Adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyetine neden olaca ğından başvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASIN A 8/7/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Üye Üye Muammer TOPAL Selahaddin MENTE Ş