TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi BiRiNCi BOLUM KARAR HADiCE YILDIRIM BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/8709) Karar Tarihi: 10/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/8709 : 10/1/2019 BiRiNCi BOLUM KARAR : Burhan USTUN : Serdar OZGULDUR Serruh KALELi Hicabi DURSUN Kadir OZKA YA : Murat ilter DEVECi : Radice YILDIRIM : Av. irfan KARABULUT I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, iipheli oliim olay1 hakkmda etkili bir ceza soru turmas1 yiiriitiilmemesi nedeni
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi BiRiNCi BOLUM KARAR HADiCE YILDIRIM BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/8709) Karar Tarihi: 10/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/8709 : 10/1/2019 BiRiNCi BOLUM KARAR : Burhan USTUN : Serdar OZGULDUR Serruh KALELi Hicabi DURSUN Kadir OZKA YA : Murat ilter DEVECi : Radice YILDIRIM : Av. irfan KARABULUT I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, iipheli oliim olay1 hakkmda etkili bir ceza soru turmas1 yiiriitiilmemesi nedeniyle ya am hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 15/5/2015 tarihinde yapdm1 t1r. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden soma Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boliim tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir. 5. Boliim Ba kam tarafmdan ba vurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapdmasma karar verilmi tir. 6. Ba vuru belgelerinin bir omegi bilgi i9in Adalet Bakanhgma (Bakanhk) gonderilmi tir. Bakanhk , gorii bildirmesine gerek olmad1gm1 bildirmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Ba vuru formu ve ekleri ile Ulusal Y arg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla temin edilen belgelere gore ilgili olaylar ozetle oyledir: 8. istanbul Karaburun Cankurtaran Merkezi gorevlileri 16/8/2014 giinii saat 15.00 s1ralannda, sahilde onleyici kolluk gorevi ifa eden Amavutkoy il9e Jandarma Komutanhg1 (Komutanhk) gorevlilerine 32 ya lanndaki bir ki inin kay1p oldugunu haber vermi lerdir. 2 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2015/8709 : 10/1/2019 9. Komutanhk gorevlilerince duzenlenen Olay Yeri Tespit Tutanag1'na gore kay1p olaym1 bildiren A.Y. ile S.i., ba$vurucunun oglu olan kay1p G.Y.nin suas1yla e$i ve arkada$1du. A.Y. ile S.i., Komutanhk gorevlilerine G.Y. ile birlikte denizde yuzmekteyken saat 14.00 sualannda denizden 91ktiklanm, G.Y.nin yuzmeye devam ettigini, bir sure sonra G.Y.nin denizdeki kalabahkta gozden kayboldugunu, plaj boyunca G.Y.yi arad1klanm ve bulamamalan uzerine durumu Can Kurtaran Merkezine bildirdiklerini beyan etmi$1erdir. Yine amlan tutanaga gore, bir sure sonra denizden pkanlan bir ki$inin kay1p G.Y.nin tarifine uydugu tespit edilmi$; ya$ad1gmm saptanmas1 uzerine saghk gorevlilerince G.Y.ye 15-20 dakika boyunca tibbi mudahale yap1lm1$ ancak G.Y. kurtanlamam1$tlf. Plaj 9evresinde yap1lan ara$t1rmada G.Y.nin bogulmasma ili$kin herhangi bir bilgi elde edilememi$tir. 10. G.Y.nin olumunden haberdar olan Gaziosmanpa$a Cumhuriyet Ba$savc1hg1 (Cumhuriyet Ba$savc1hg1) olay hakkmda aym gun soru$turma ba$latm1$tlr. 11. Yurutulen soru$turma kapsammda olay yerinin basit bir krokisini 9izen Komutanhk gorevlileri, olaym meydana geldigi tarihte bilgi sahibi s1fatiyla A.Y. ve S.i.nin ifadelerini alm1$tlf. i. A.Y. ifadesinde saat 03.00 s1ralannda e$ ve arkada$lanyla birlikte ailece sahile gittiklerini, saat 12.00 s1ralannda denize girilmesi yasak olan bir yerden denize girdiklerini, denizden 91ktigmda e$inin hala denizde oldugunu, yemek haz1rlamakta iken e$ini denizde gorememesi uzerine tela$1amp olay1 Cankurtaran Merkezine bildirdigini beyan etmi$tir. ii. S.i. ifadesinde saat 03.00 s1ralannda arkada$I G.Y. ve G.Y.nin e$i A.Y. ile birlikte Karaburun sahiline gittiklerini, birlikte denizde yuzduklerini, saat 14.00 s1ralannda A.Y. ile kendisinin denizden 91kt1gm1, G.Y.nin bir sure daha yuzecegini soyledigini, 15-20 dakika sonra G.Y.yi denizde gorememeleri uzerine A.Y. ile birlikte G.Y.yi aramaya ba$lad1klanm, yakla$1k yanm saatlik bir aramadan sonra durumu Cankurtaran Merkezine bildirdiklerini soylemi$tir. 12. Olu muayenesi i$lemi 16/8/2014 tarihinde Cumhuriyet savc1smm huzurunda bir hekim tarafmdan yapilm1$tlf. Olu muayenesine ili$kin tutanakta, ense kismmda yumu$ak doku travmas1 bulundugu, ag1z, burun ve enseden kan geldigi, cesette ba$kaca bir yara bulunmad1g1 belirtilmi$tir. 13. 30/9/2014 tarihinde Cumhuriyet Ba$savc1hgma bir dilek ;e veren J.P., G.Y.nin e$i A.Y. ile ilgili birtak1m iddialarda bulunmu$tur. Buna gore A.Y. J.P.ye baz1 erkeklerle gorti$UP onlardan 100-200 TL para istedigini, S. isimli bir ki$i (S.i.) ile dost oldugunu, bu ki$iyle s1k s1k gorti$tugunu, bundan G.Y.nin haberi olmad1gm1 anlatm1$tlr. Aynca e$inden nefret ettigini soyleyen ve G.Y.nin cenazesine katilmayan A.Y., olaydan bir gun once S., S.nin e$i ve G.Y. ile birlikte saat 02.00 sualannda denize gideceklerinden soz ederek J.P.den plaj havlusu istemi$, J.P.ye S.yi kastederek saat 02.00'de denize gitme fikrinin kar$1 taraftan geldigini soylemi$tir. Son olarak J.P., G.Y.nin kendisine yuzme bilmedigini soyledigini ve G.Y.nin kasten oldurulmu$ olabilecegini ileri surmu$ttir. 14. Cumhuriyet Ba$savc1hg1 11/11/2014 tarihinde S.i.nin $Upheli s1fatiyla ifadesini alm1$tlr. ifadesinde S.i., e$i Se.i. ile olenin e$i A.Y.nin belediyenin verdigi bir yemekte tam$tlklanm, olmesinden dort ay kadar once G.Y.nin e$i A.Y. ile birlikte evlerine geldigini, tam$tiktan sonra samimiyetlerinin h1zla ilerledigini, G.Y. ve e$inin surekli evlerine gelmeye 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/8709 : 10/1/2019 ba lad1gm1 ve sadece bir kez e iyle birlikte G.Y.nin evine gittigini soylemi tir. Aynca S.i., A.Y. ile arasmda herhangi bir goniil ili kisi olmad1gm1, J.P.yi tammad1gm1, saat 02.00 siralannda sahile gitme fikrinin G.Y.ye ait oldugunu, sabah olunca birlikte denize girdiklerini, denize girmek amac1yla bir muddet sonra G.Y.nin yanlanndan aynld1gm1 ve bir anda gozden kayboldugunu, denizin 90k kalabahk oldugunu, G.Y.yi denize itmedigini veya bastirmad1gm1, G.Y.nin olumunde herhangi bir su9unun olmad1gm1 beyan etmi tir. 15. Adli Tip Kurumu Morg ihtisas Dairesi (ihtisas Dairesi) 25/11/2014 tarihli otopsi raporunda; kanda alkol bulunmad1g1m, 65/7 ng/ml midazolam ile 182,07 ng/ml paroksetin bulundugunu ve sistematikteki diger maddelerin bulunmad1gm1, idrarda paroksetin bulundugunu ancak sistematikteki diger maddelerin bulunmad1gm1 ve olumun suda bogulma sunucu meydana geldigini bildirmi tir. Bahse konu otopsi raporunun ilgili kis1mlan oyledir: " ... [O]lii katzlzgznzn devam ettigi, olii lekelerinin viicut arka yiizde, basz gormeyen yerlerde olu$tugu goriildii. Viicutta yaygm kum bula$l ve agzz-burun 9evresinde kanlz kopiiklii szvz bulag el VE ayaklarda 9ama$zrcz eli ayagz goriiniimii goriildii. Sol kol on yiizde I Ox8 cm boyutlarmda giil motifli dovme ve her iki dirsek i ; biikliimiinde igne pikiir [batmna, delme] izleri goriildii. k;MUAYENE BAS: Sa ;lz deri kaldmldz. Sa ;lz deri altmda hiperemik goriiniim olup yer yer pete$ial kanama alanlan goriildii. Her iki temporal adale grubu ve kafa kubbe kemikleri saglam bulundu. (. .)Beyin, beyincik yiizey ve kesitlerinde hiperemi ve odem bulgulan dz$mda makroskobik patolojik ozellik goriilmedi. Kaja kaide kemikleri saglam bulundu. G6G0-S: Sternal kapak kaldmldz. Gogiis bo$luklarmda serbest szvz veya kan tespit edilmedi. Perikard bo$lugunda 5 mL seroz [serum ya da su i9eren ya da bununla ilgili olan] szvz goriildii. Solunum sistemi organ/an blok olarak pkartzldz. Ozefagusta makroskopik patolojik ozellik goriilmedi. Tr[a]kea [ana soluk borusu] ve ana bron$lann kanlz kopiikle szvalz oldugu goriildii. (..) (. . .)Her iki akciger yiizeyleri gerin parlak, $i$ ve odemli olup yiizey ve lob aralannda yer yer birle$meler gosteren pete$iel kanamalar goriildii. Kesitlerinden szkmakla yogun kanlz szvz 9zkl$l izlendi. Boyun organlannzn tetkikinde; boyun yumu$ak dokularmda makroskobik patolojik ozellik goriilmedi. Hyoid kemik, tiroid kartilaj ve boyun omurlan saglam bulundu(. . .)" 16. Cumhuriyet Ba savc1hg1 10/12/2014 tarihinde Komutanhga muzekkere yazarak olaym olu eklinin tereddutsuz ortaya 91kanlmas1 i9in ozel bir ekip olu turulmasm1, olay yerine gidi -kah surelerine ili kin tamk beyanlannm almmasm1, kamera kay1tlannm ara tmlmasm1, gorevli cankurtaranlann olay1 ne ekilde ogrendiklerinin ara tmlarak beyanlannm almmasm1 ve olaym oldurme olay1 olup olmad1gmm tereddutsuz olarak netle tirilmesini istemi tir. 4 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2015/8709 : 10/1/2019 17. Cumhuriyet Ba$savc1hgmm emri dogrultusunda Komutanhk gorevlileri, olay yerini goren herhangi bir kamera bulunup bulunmad1gm1 ara$tmp olay1 goren N.E.nin, olay tarihinde Karaburun sahilinde cankurtaran olarak 9ah$an G.N.O. ve E.D. ile aym yerde cankurtaran $efi olarak 9ah$an O.A.nm bilgi sahibi s1fat1yla ifadelerini alm1$tlf. i. Komutanhk gorevlilerince diizenlenen 19/12/2014 tarihli tutanakta olay yerinin goren herhangi bir kamera bulunmad1g1 belirtilmi$tir. ii. N.E. ifadesinde, 16/8/2014 tarihinde tam olarak hatirlamad1g1 bir vakitte Karaburun sahilinde liman agzmda yiizdiigu esnada kendisine yakla$1k 70-80 metre mesafede 30-35 ya$lannda erkek bir $ahsm yiiz ustu yiizerken ayaga kalkip bahklama suya dald1g1m, suyun yiizeyine 91k1p tekrar dalan bu ki$inin ;Irpmmaya ba$lad1gm1, daha sonra cankurtaranlann liman agzmdan su motoru ile bogulan $ahsm yanma gelip sudan 91kartt1klanm, ilk yard1m yapilsa da bahsettigi ki$inin kurtanlamad1gm1, bogulan ki$iyi daha once gormedigini, bogulan ki$iye vuran veya zorla suya sokan herhangi bir kimse gormedigini ve bahse konu ki$inin denizin zeminindeki ta$lara 9arpm1$ olabilecegini soylemi$tir. iii. O.A. ve G.N.O birbiriyle uyumlu beyanlannda 16/8/2014 tarihinde saat 14.00 s1ralannda bir erkek $ahsm kayboldugunu haber ald1klanm, 10-15 dakika kadar yapt1klan aramalarda bogulan herhangi bir kimseye rastlamad1klanm, saat 15.00 siralannda liman agzmda bir bogulma olaymm ihbar edildigini, E.D.nin suya dahp bogulan $ahs1 sudan 91kard1gm1 , $ahsa 40 dakika kadar ilk yard1m yapild1gm1 ancak kurtanlamad1gm1, bogulmanm meydana geldigi liman agzmda teknelerin gelip ge9mesinden kaynaklanan ve longoz olarak tabir edilen bo$1uklann bulundugunu, bogulmalann 9ogunun bu bo$luklann bulundugu yerlerde meydana geldigini, olay zamanmda denizin 90k kalabahk oldugunu ve bu nedenle G.Y.nin bir ba$kas1 tarafmdan bogulmasmm mumkun olabilecegini dil$ilnmediklerini soylemi$lerdir. iv. O.A. ve G.N.O ile aym dogrultuda ifade veren E.D., ilave olarak G.Y.yi sudan 91kard1g1 yerde iki metre uzunlugunda ve 7-8 metre derinligindeki bir longoz bulundugunu beyan etmi$tir. 18. Cumhuriyet Ba$savc1hg1 10/12/2014 tarihinde Bilgi Teknolojileri ve ileti$im Kurumu Ba$kanhgma (Telekomunikasyon ileti$im Ba$kanhg1) bir muzekkere yazm1$ ve A.Y.nin kullanmakta oldugu mobil telefonun 1/8/2014-17/8/2014 tarihleri arasmdaki ileti$iminin tespitini istemi$tir. Soz konusu muzekkereye cevap verilip verilmedigi tespit edilememi$tir. 19. Cumhuriyet Ba$savc1hg1 , G.Y.nin kanmda bulunan proksetin maddesinin kullamm miktan itibanyla kullamm dozuna uygun olup olmad1g1 ve kasten oldurme bulgusu niteliginde ve miktannda olup olmad1g1 hususlannda Adli Tip Kurumu Be$inci ihtisas Kurulundan (ihtisas Kurulu) rapor talep etmi$tir. 20. ihtisas Kurulu 22 /12/2014 tarihli raporunda, antidepresifbir ilacm etkin maddesi olan paroksetin maddesinin olenin kanmda saptand1g1 belirtilen duzeyinin depresyon tedavisinde onerilen $ekilde kullamlmakla ula$ilabilecek terapotik (tedavi edici) bir kan duzeyi oldugu yonunde goril$ bildirmi$tir. 21. Cumhuriyet Ba$savc1hg1 J.S.nin (J.P.), tamk s1fatiyla ifadesini 7/1/2015 tarihinde alm1$tlr. J.S.nin ifadesi $6yledir: 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/8709 : 10/1/2019 "Ben daha once [G.Y.]nin oliimii ile ilgili olarak 30/09/2014 tarihinde dilekr;e verdim. Bu dilekr;emin ir;erigini aynen tekrar ediyorum. [A.Y.] benim arkada,5zmdz. Sohbetimiz szrasznda bana S... adlz bir ki,5i ile dost oldugunu, geceleyin 02:00 de S. .. , S. .. mn qi ve [G.Y.] ile birlikte hep beraber denize gideceklerini bana soyledi. Deniz havlusu istedi. Bende verdim ve gitti. Daha sonra ertesi giin ak,5am kom,5ulardan [G.Y.]nin denizde bogularak oldiigiinii duydum. S... ile ilgili olarak bana dos tum dedi. Ba,5ka da bir ,5ey anlatmad1. [G.Y.]nin olmeden once e,5ini sevmedigini bana soylemi,5ti. Fakat [G.Y.] ile ilgili olarak oldiirtecegim veya benzer bir kelime kullanmadt. Fakat [G.Y.] olmeden daha once bana benim problemli oldugum eski e,5im hakkznda benim adamlarzm var ormanlzk bir alana gotiiriip oldiirtelim dedi. Benim ba,5kaca [G.Y.]nin naszl boguldugu hususunda bir bilgimyoktur." 22. G.Y.nin babas1 i.Y. Cumhuriyet Ba savc1hgmca alman 12/1/2015 tarihli ifadesinde , oglu G.Y.nin olmeden once bir y1l s-Ureyle depresyon nedeniyle d-U -Uk oranh yatl tmc1 hap kulland1gm1 beyan etmi tir. 23. Cumhuriyet Ba savc1hg1, G.Y.nin suda bogulma nedeniyle old-Ug-U ve olayda su9 unsuru bulunmad1g1 gerek9esiyle 16/2/2015 tarihinde -Upheliler A.Y. ve S.i. hakkmda kovu turmaya yer olmad1gma lair karar vermi tir. Bahse konu karann ilgili klsm1 oyledir: "16.08.2014 giinii, Arnavutkoy jzr;esi Karaburun mevkiinde, saat;ll:00 s1ralarznda, [G.Y.] adlt ki,5inin denizde bulundugu s1rada suya dald1g1 ve sudan r;1kamad1g1 ve su i ;indc r;,rpznmaya ba,5lad1g1 ve suda bogulma sonucu oldiigii, oliim nedeninin Adli TtpKurumunun 25.11.2014 tarihli raporu ile tespit olundugu, olayzn olu,5una [N.E.] adlz ,5ahsznda tamk oldugu, bogulma olayzmn oldugu yerin halkzn yogun ,5ekilde denize girdigi kalabalzk bir bolge oldugu, maktulun kamnda paraksetin maddesi bulunmakla birlikte Adli Tzp kurumunun 22.12.2014 tarihli raporunda paraksetin diizeyinin depresyon tedavisinde onerilen ,5ekilde kullanmakla ula,5abilecek tedavi edici diizeyde oldugu, olenin babasz [i.Y.]nin beyamndan da olen ki,5inin depresyon nedeni ile hap kullandzgmm anla,5dd1g1, olay nedeni ile [S.i.J ,5iipheli olarak beyam alznmz-5 ise de, bogulma sonucu oliim olayznda su unsuru bulunmadzgz ... anla,5zlmakla; 1-Siipheliler hakkznda kamu adzna kovu,5turmaya yer olmadzgzna, (. . .) karar verildi. " 24. Kendilerine yap1lan teblig -Uzerine soru turma sonucundan haberdar olan ba vurucu ve e i, vekilleri arac1hg1yla kovu turmaya yer olmad1gma lair karara itiraz etmi tir. Ba vurucu ve e i yapt1klan itirazda, Olay Y eri Tespit Tutanag1'nda bahsi ge9en ifadeler ile -Uphelilerin beyanlan arasmda 9eli ki oldugunu, -Upheli S.i.nin verdigi iki ifade arasmda uyumsuzluk oldugunu, ba vurucu ile e inin ifadesinin ahnmad1gm1, G.Y.nin y-Uzme bilmedigini hatta sudan korktugunu, G.Y.nin e i tarafmdan tehdit edildigini kendilerine soyledigini, ogullannm ol-Um-Unden sonra evdeki koltuga saklanm1 bir mobil telefon bulundugunu, A.Y. ile S.i.nin G.Y.nin cenazesine katilmad1gm1, A.Y.nin 9ocuklanm gormeye gelmedigini iddia edip J.P.nin 30/9/2014 tarihli dilek9esindeki hususlan da belirterek G.Y.nin geceleyin kendi arabas1 yerine ticari taksi ile denize gitmesinin altmda ba ka nedenler oldugunu one s-Urm-U lerdir. 25. Ba vurucu ve e inin kovu turmaya yer olmad1gma lair karara yapt1klan itiraz, verilen karann usul ve yasaya uygun oldugu gerek9esiyle istanbul 4. Sulh Ceza Hakimliginin (Hakimlik) 30/3/2015 tarihli karanyla kesin olarak reddedilmi tir. 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/8709 : 10/1/2019 26. Hakimlik karan, ba vurucu vekiline 16/4/2015 tarihinde teblig edilmi olup bireysel ba vuru 15/5/2015 tarihinde yapilm1 t1r. IV. iLGiLi HUKUK 27. Konuyla ilgili ulusal ve uluslararas1 hukuk Anayasa Mahkemesinin Yasin Agca (B. No: 2014/13163, 11/5/2017, 86, 87, 91-96) ba vurusu hakkmda verdigi kararda yer almaktad1r. V. iNCELEME VE GEREK ;E 28. Mahkemenin 10/1/2019 tarihinde yapm1 oldugu toplantlda ba vuru incelenip geregi dii iiniildii: A. Ba vurucunun iddialan 29. Ba vurucu; Cumhuriyet Ba savc1hgmca verilen kovu turmaya yer olmad1gma lair karara yaptlg1 itirazda belirttigi hususlan tekrar ederek kesin olarak verilen Hakimlik karanm temyiz edememesi, Hakimlik kararmm gerekc;eli olmamas1 , delillerin toplanmamas1 , S.i.nin olay yerinde oldugunu beyan ettigi e inin ifadesinin almmamas1 ve G.Y.nin oliimii hakkmda etkili bir ceza soru turmas1 yiiriitiilmemesi nedeniyle adil yarg1lanma ve etkili ba vuru haklarmm ihlal edildigini one siirmii tiir. B. Degerlendirme 30. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yap1lan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vurucunun ikayetlerinin ozii oglunun oliimii hakkmda yiiriitiilen soru turmada eksik delil topland1gma, ifadesinin almmamas1 ve oliim nedenine ili kin itiraz ve iddialanm Y arg1taya ta 1yamamas1 nedeniyle soru turmaya etkili bic;imde kat1lamad1gma ve bu sebeplerle oglunun oliimiine ili kin soru turmanm etkisizligine ili kindir. 31. Ote yandan ba vurucu, oglunun oliimiine bir devlet gorevlisinin neden oldugunu ileri siirmemi ; oglunun ya amma yonelik olarak devletin yetkili makamlannca bilinen ya da bilinmesi gereken gerc;ek ve yakm bir tehdidin bulunduguna ancak amlan makamlann oglunun ya am1m korumak ic;in gerekli tedbirleri almad1gma ili kin bir iddiada da bulunmam1 tlr. Bu itibarla ba vurucunun biitiin iddialan, Anayasa'nm 17. maddesinde giivence altma ahnan ya am hakkmm etkili soru turma yiikiimliiliigiine ili kin usul boyutu kapsammda incelenmi tir. 32. incelemeye esas ahnacak Anayasa'nm "Ki$inin dokunulmazlzgz, maddi ve manevi varlzgz "kenar ba hkh 17. maddesinin birinci fikrasmm ilgili kism1 oyledir: "Herkes, ya$ama ... hakkma sahiptir." 33. Anayasa'nm 17. maddesinde diizenlenen ya am hakk1, devletin temel amac; ve gorevlerden birisinin de insanm maddi ve manevi varhgmm geli mesi ic;in gerekli artlan haz1rlamak oldugunu belirten Anayasa'mn 5. maddesiyle birlikte degerlendirildiginde devlete birtaklm negatif ve pozitif yiikiimliiliikler yiikler (Serpil Kerimoglu ve digerleri, B. No: 2012/752 , 17/9/2013, 50). 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/8709 : 10/1/2019 34. Devletin ya ama hakk1 kapsammdaki pozitif yiiktimltiltiklerinin usule ili kin yonu, dogal olmayan her oltim olaymm sorumlulannm belirlenmesini ve gerekiyorsa cezalandmlmasm1 saglayabilecek etkili bir soru turma yiirtitmeyi gerektirir. Bu soru turmanm temel amac1, ya am hakkm1 koruyan hukukun etkili bir ekilde uygulanmasm1 ve varsa sorumlulann hesap vermelerini saglamaktlf (Serpil Kerimoglu ve digerleri, 54). 35. Diger taraftan ceza soru turmasmm temel amacma ili kin yiiktimliiltik, kesin olarak bir sonm; elde etmeyi gerektirmez. Anayasa'nm 1 7. maddesi, ba vuruculara ti9tincti ki ileri bir su9 nedeniyle yarg1latma ya da cezaland1rma hakk1 vermedigi gibi devlete tum yarg1lamalan mahkilmiyetle sonu9land1rma odevi yiiklemez (Serpil Kerimoglu ve digerleri, 56). 36. Ya ama hakkma ili kin ceza soru turmasmm etkili olabilmesi i9in oncelikle soru turma makamlannm resen harekete ge9erek oltim olaym1 aydmlatabilecek ve sorumlulann belirlenmesini saglayabilecek btitun delilleri tespit etmesi gerekir. Soru turmada oltim olaymm nedeni veya sorumlu ki ilerin belirlenmesi imkamm zay1flatan bir eksiklik, etkili soru turma yiiktimltiltigtine aykmhk olu turabilir (Serpil Kerimoglu ve digerleri, 57). 37. Ceza soru turmasmm etkililigini saglayacak hususlardan biri de fiilen hesap verilebilirligi saglamak i9in soru turma stirecinin kamu denetimine a91k olmas1d1r. Aynca her olayda, olen ki inin yakmlannm me ru menfaatlerini korumak i9in bu stirece gerekli oldugu 6l9tide katilmalan saglanmahdir (Serpil Kerimoglu ve digerleri, 58). 38. Ceza soru turmasmm etkililigi i9in soru turmanm makul bir ozen ve stiratle yiirtittilmesi de gerekir (Salih Akku , B. No: 2012/1017, 18/9/2013, 30). Bu husus, hukuk devletine baghhgm saglanmas1, hukuka aykm eylemlere ho gorti ve te vik gosterildigi gortintimti verilmesinin engellenmesi yontinden bir gerekliliktir. 39. Somut olayda, G.Y.nin olti olarak bulunmasmdan haberdar olan Cumhuriyet Ba savc1hg1 derhal soru turma ba latm1 ve alti ay gibi k1sa bir stirede soru turmay1 tamamlam1 tlf. Soru turma kapsammda, oltim nedeninin belirlenmesi i9in olti muayenesi ve otopsi i lemleri yapilm1 ; G.Y.nin kanmda bulunan antidepresif bir ilacm etken maddesi olan proksetin maddesinin kullamm miktan itibanyla kullamm dozuna uygun olup olmad1g1 ve kasten oldtirme bulgusu niteligi ile miktannda olup olmad1g1 hususlannda ihtisas Kurulundan rapor almm1 ve G.Y.nin depresyon tedavisi gortip gormedigi hususunda i.Y.nin beyanma ba vurulmu tur. Aynca ba vurucu ile birlikte sahile giden G.Y.nin e i A.Y. ile S.i.nin beyanlan almm1 tir. 40. Ote yandan yiirtitulen soru turmada sadece olenin suda boguldugu on kabultiyle hareket edilmemi , J.$.nin (J.P.) iddialan dogrultusunda ad1 ge9enin beyam almm1 , olay yerini goren kamera bulunup bulunmad1g1 ara tmlm1 , G.Y.nin boguldugunu goren N.E. ile olay tarihinde Karaburun sahilinde cankurtaran olarak 9ah an G.N.O. ve E.D. ile aym yerde cankurtaran efi olarak 9ah an O.A.nm ifadeleri almm1 t1r. K1sacas1 oltim ko ullann belirlenebilmesi i9in gerekli tum deliller toplanm1 tlf. 41. Ba vurucu, S.i.nin e inin ifadesinin almmad1gm1 ve delillerin toplanmad1gm1 iddia etmi ise de Anayasa'nm 17. maddesi geregince yiirtitulecek soru turmalarda soru turma makamlannm olaym geli imine ve delillerin elde edilmesine ili kin olarak ileri stirtilen her turlti iddiay1 ve talebi kar 1lama zorunlulugu bulunmamaktadir. Soru turma kapsammda yiirtitulecek soru turma i lemlerinin belirleyicisi, yetkili soru turma makamlandir (Yavuz Durmu ve digerleri, B. No: 2013/6574, 16/12/2015, 62). 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/8709 : 10/1/2019 42. ifadesinin almmad1gm1 ve olum nedenine ili kin itiraz ve iddialanm Yarg1taya ta 1yamad1g1m one surse de ba vurucu , soru turma sonucundan haberdar edilmi ve kovu turmaya yer olmad1gma dair karara yaptig1 itirazda soru turmaya yonelik talepleri ile olum nedenine ili kin itiraz ve iddialanm bildirme firsatl bulmu tur . Aynca soru turmaya katihm konusunda herhangi bir engelle kar Ila mam1 tu. Bu nedenle ba vurucunun me ru menfaatlerini korumak i9in oglunun olumuyle ilgili soru turmaya gerekli oldugu ol9ude katilabildigi sonucuna vanlm1 tu. 43. Soru turmada yap1lan ara tirmalar ve toplanan deliller yukanda yap1lan a91klamalarla birlikte degerlendirildiginde Cumhuriyet Ba savc1hgmm G.Y.nin olumuyle neticelenen olay1 aydmlatma isteginden ku ku duyulmasm1 gerektirecek bir hususun bulunmad1g1 degerlendirilmi tir. Aksi yonde bir sonuca ula 1lmasm1 mumkun kilan bir veri de Anayasa Mahkemesinin elinde bulunmamaktad1r. Bu nedenlerle ba vurucunun oglunun olumu hakkmda yurutulen soru turmanmAnayasa'nm 17. maddesinin gerektirdigi etkililikte oldugu ve ba vurucunun ya am hakkmm ihlal edildigine ili kin iddiasmm a91k9a dayanaktan yoksun oldugu kanaatine vanlm1 tlr. 44. A91klanan gerek9elerle ba vurunun diger kabul edilebilirlik ko ullan yonunden incelenmeksizin ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Y a am hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianmm ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu uzerinde BIRAKILMASINA 10/1/2019 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Burhan USTUN -Oye Hicabi DURSUN -Oye Serdar OZGULDUR -Oye -Oye Serruh KALELi Kadir OZKA YA 9