5. Hukuk Dairesi 2025/9647 E. , 2025/18726 K. "" MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/4653 Esas, 2025/652 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Geyve 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/785 Esas, 2024/647 Karar Taraflar arasındaki taşınmazların tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerin…
5. Hukuk Dairesi 2025/9647 E. , 2025/18726 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/4653 Esas, 2025/652 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Geyve 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/785 Esas, 2024/647 Karar Taraflar arasındaki taşınmazların tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının maliki olduğu .. ili, ..., .. Mahallesi 9 86... parsel, 9 87... ve 13 parsel sayılı taşınmazlara şerh konulduğunu, davalı idare tarafından söz konusu şerhin kaldırılması için herhangi bir işlem yapılmadığını, müvekkilinin taşınmazı üzerinde tasarruf yetkisini kullanamadığını, bu nedenlerle taşınmazlardaki müvekkillerine ait hisseler üzerinde bulunan şerhin kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının beyanlar hanesinde bulunan "korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı alanında kalmaktadır" şerhinin kaldırılmasını talep ettiklerini, yerel mahkeme "... tescilli sivil mimari yapı nedeniyle koruma alanında kalan dava konusu parsellerin koruma alanından çıkmaları için tescilli yapının tescilinin kaldırılması gerektiğinin tespit edildiği, bu kapsamda davacılar tarafından herhangi bir başvurunun da yapılmamış olduğu anlaşılmakla..." gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini, mahkemenin gerekçesinin yerinde olmadığını, tescilli sivil mimari yapı nedeniyle koruma alanında kalan dava konusu parsellerin koruma alanından çıkmaları için tescilli yapının tescilinin kaldırılması gerekip gerekmediğini, mahkemenin incelemesi gerekmediğini, bilirkişilerin soyut kavramlarla tapu kaydında bulunan "korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı alanında kalmaktadır" şerhinin uygun olduğunu yazdıklarını, söz konusu şerhin neden uygun olduğunu ve köydeki tüm evlerin yapılış tarihinin aynı olmasına rağmen neden sadece müvekkilerinin taşınmazına şerh konulduğunu açıklamadıklarını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. 2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece davanın reddine yönelik verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, ancak her ne kadar görülmekte olan dava tek dava olarak açılmış ise de, aslında ortada üç ayrı dava bulunduğunu, davacılar arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunmadığını, müvekkili idare lehine her üç dava için de ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tek vekâlet ücretine hükmedildiğini, davacı tarafın istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddialarının tamamı, dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların tekrarı niteliğinde olup bahse konu iddiaların haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek onanmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacılara ait taşınmazların dava dışı .. Belediye Başkanlığı’nın mülkiyetinde bulunan 9 86... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ve .. Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’nün 18.10.2021 tarih ve 5448 sayılı kararı ile korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilen, koruma grubu 2. grup ve koruma alanı belirlenen sivil mimarlık örneği yapının koruma alanında kaldığı, 07.05.2024 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; Kurul tarafından değerlendirilerek gerçekleştirilen sivil mimarlık örneğinin tescilinin Geleneksel Türk Evi özellikleri ve kentsel kimliği yansıtması nedeniyle eski kent/mahalle dokusunun korunması açısından uygun göründüğü, sivil mimarlık örneğinin koruma alanlarının belirlenmesinin ilgili kanun ve yönetmelikle doğrultusunda uygun olduğu, kent ve çevre kimliğine katkıda bulunan kültür varlığı niteliğindeki yöresel yaşam biçimini yansıtan yapılardan olar tescilli yapı yıkılsa dahi kültür varlığı özelliğini yitirmeyeceği, ancak ilgili kuruma yapılacak başvuru ile tescil işlemlerinin tekrar değerlendirilmesinin talep edilebileceği, 9 86... parselde bulunan ve keşif günü tamamen yıkıldığı görülen tescilli sivil mimari yapı nedeniyle koruma alanında kalan dava konusu parsellerin koruma alanından çıkmaları için tescilli yapının tescilinin kaldırılması gerektiği, bu istek doğrultusunda .. Bölge Kurulu'na yeniden değerlendirme için başvuru yapılabileceği" görüşü bildirilmiş olup, mevcut şerhin sağladığı yararın kalıcı biçimde yok olmadığının anlaşılmasına göre davacılar vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, davalı idare vekilinin vekâlet ücretine ilişkin istinaf itirazının değerlendirilmesinde; her ne kadar davacıların her birinin malik olduğu dava konusu taşınmaz farklı ise de, her üç taşınmazın da 9 86... parsel sayılı sivil mimarlık örneği yapının koruma alanında kalmasından dolayı 16.12.2021 tarihli ve ... yevmiye nolu işlem ile kayıtlarına şerh konulduğu, davanın aynı hukuki sebepten kaynaklanan şerhin kaldırılması talebine ilişkin olduğu, bu nedenle davalı idare yararına tek vekâlet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince dava konusu taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.