2023/240085 İhale Kayıt Numaralı "KARAYOLLARI 18BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ DEVLET VE İL YOLLARINDA SİNYALİZASYON YAPIM İŞİ ve MEVCUT SİNYALİZASYON SİSTEMLERİNİN BAKIM-ONARIMI , ULAŞIM ETÜDLERİ İŞLERİNİN YAPILMASI YAPIM İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Seyfettin Sinan GÜLTEKİN , İHALEYİ YAPAN İDARE: Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/240085 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü Devlet ve İl Yollarında Sinyalizasyon Yapım İşi ve Mevcut Sinyalizasyon Sistemlerinin Bakım-Onarımı, Ulaşım Etüdleri İşlerinin Yapılması Yapım İşi” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.03.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü Devlet ve İl Yollarında Sinyalizasyon Yapım İşi ve Mevcut Sinyalizasyon Sistemlerinin Bakım-Onarımı, Ulaşım Etüdleri İşlerinin Yapılması Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Seyfettin Sinan Gültekin ’in 28.04.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.05.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.05.2023 tarih ve 93329 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.05.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/650 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İdari Şartname’nin 7’nci maddesi ile anılan maddede belirtilen ürünlere ilişkin TSE belgelerinin ve test raporlarının yeterlik kriteri olarak istenildiği, söz konusu belgelerin, ürünlerin Teknik Şartname’ye uygunluğunun belirlenmesi amacıyla istenildiği dolayısıyla Teknik Şartname’de yer alan teknik özellikler dikkate alınmadan teklif verilmesinin uygun olmadığı, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan ilgili belgelerde belirtilen ürünlerin Teknik Şartname’de istenilen kriterleri karşılamadığı, dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki; a) Teknik Şartname’de Trafik Sinyal Denetleyicileri’nin çalışma ısı aralığının -40 °C ile +60 °C arasında olması gerektiğinin düzenlendiği, anılan istekli tarafından belirtilen ürüne ilişkin sunulan TSE EN 50556 belgesine göre çalışma ısı aralığının -25 °C ile +55 °C olduğu ve Teknik Şartname’de belirtilen çalışma ısı aralığını karşılamadığı, ayrıca idare tarafından verilen şikâyete cevap yazısı ile anılan istekli tarafından Antra ve TTS Maestro isimli ürünlere ait iki adet TSE EN 50556 belgesi sunulduğu, TTS Maestro isimli modelin çalışma ısı aralığının şartnameye uygun olduğunun belirtildiği, ancak anılan istekli tarafından TS EN 50556 belgesi olarak sadece Antra isimli modele ait olan “000680-TSE-02/04” sayılı TSE belgesinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edildiği, söz konusu belgenin Teknik Şartname’yi karşılamaması üzerine Maestro isimli modele ait ve teklifte beyan edilmemiş olan “043458-TSE-01/04” sayılı TSE belgesinin sunulduğu, dolayısıyla ihale tarihinden sonra, teklifte beyan edilmemiş bir başka belge daha sunulmasının uygun olmadığı, idareye şikâyet dilekçesinde 2020/UM.II-499 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının örnek olarak verildiği, idare tarafından ilgili kararda değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin “çalışma ısı aralığının uygun olmaması” değil “istenen test raporlarının sunulmamış olması” şeklinde olduğunun belirtildiği, ancak ilgili kararda çalışma ısı aralığı ile ilgili değerlendirmenin de yapıldığı ve teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin ihale dokümanında istenilen ilgili sınıfların karşılanmaması olduğu, b) Birim fiyat teklif cetvelinin 3, 4 ve 5’inci sırasında “Çok Ledli (5 mm ledli)” ürününün yer aldığı, anılan ürünün Teknik Şartname’de belirtilen “Çok Ledli (5 mm Ledli) Trafik Sinyal Vericiler” olduğu ve İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesi ile anılan ürüne ilişkin TS EN 12368 belgesinin istenildiği, Teknik Şartname’de anılan ürüne yönelik olarak 300 mm sinyal vericilerin “A3/2, Tip M”, 200 mm sinyal vericilerin ise “A3/1, Tip W” olarak istenildiği, istekli tarafından sunulan TSE belgesinde 300 mm sinyal vericilerin optik değerinin “B3/2, Tip N”, 200 mm sinyal vericilerin optik değerinin ise “B2/2” olduğu ve anılan belgede yer alan diğer ürünlerin ise ihale konusu iş ile ilgili ürünler olmadığı, ayrıca Teknik Şartname’de teklifle birlikte sunulacak olan belge ve raporların Teknik Şartname’deki kriterlere göre detaylı kontrol edileceğinin belirtildiği, dolayısıyla sunulan belgelerde yer alan ürünlerin Teknik Şartname’ye uygun olması gerektiği, 2) İhale konusu iş kapsamında çeşitli özelliklerde 9 araç ve 22 personel istenildiği, söz konusu personel sayısına sinyalizasyon yapım işinde çalışacak personel ve şantiye şefinin ise dahil olmadığı, işin süresinin 300 gün olduğu göz önünde bulundurulduğunda araçların ve personel giderlerinin dahi yaklaşık maliyete yakın olduğu, bu tutara diğer iş kalemlerinin eklenmesi halinde ise yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmadığının görüleceği, dolayısıyla yaklaşık maliyetinin kontrol edilip hata varsa güncellenerek ihalenin tekrar değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “… İstekli : Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini, ... Yüklenici : Üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi, …ifade eder.” hükmü, Aynı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: … b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; … 3) İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler, … 8) İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslar arası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar, … İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir…” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “…(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “İstenecek belgeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere aday veya isteklilerden istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir: ... e) Yukarıda sayılan belgeler dışında, Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan diğer belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılmak üzere isteneceği, ihale konusu işin niteliğine uygun biçimde ve bu Yönetmelikte belirlenen esaslar çerçevesinde ilgili idarece belirlenir…” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir. … (9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.9. Katalog, kılavuz, çizim, fotoğraf vb. belgeler ve/veya numune istenen ihalelerde, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bu belgelerden ve/veya numune üzerinden teknik şartnameye uygunluk değerlendirmesi yapılır. Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında anılan belgeler ve/veya numune üzerinden teknik değerlendirme yapılmasının öngörülmemesi halinde ise bu durumun ihale dokümanında belirtilmesi koşuluyla istenen belgelerin ve/veya numunenin sadece teklif ekinde sunulup sunulmadığına bakılır…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Karayolları 18.Bölge Müdürlüğü Devlet ve İl Yollarında Sinyalizasyon Yapım İşi ve Mevcut Sinyalizasyon Sistemlerinin Bakım-Onarımı, Ulaşım Etüdleri İşlerinin Yapılması Yapım İşi b) Türü: Yapım işleri c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği … e) Miktarı: Birim Fiyat Cetvelindeki miktarları belirtilen 40 iş kalemi ile 18.Bölge Müdürlüğü Sorumluluğundaki Yollarda Sinyalizasyon Tesisleri Yapılması … f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilindeki Devlet ve İl Yollarında” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: ... 7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: Belge Adı Açıklama TS EN 50556 veya EN 50556 Standart Uygunluk Belgeleri ile belgeye ait renkli fotoğraflı test raporları Kavşak kontrol cihazlarının akredite edilmiş bir kuruluş tarafından verilmiş olacak ÇOK LEDLİ (5MM LEDLİ) TRAFİK SİNYAL VERİCİLERE ait TS EN 12368 veya EN 12368 Standart Uygunluk Belgeleri ile belgeye ait renkli fotoğraflı test raporları Sinyal verici lambaların akredite edilmiş bir kuruluş tarafından verilmiş olacak 7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. e-teklifler istekliler tarafından EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir… 22.2. Yeterlik bilgileri tablosunda ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlar, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar standart formunda ise açıklama istenen teknik özellikler için ayrı satırlar açılmış olup, istekliye ait hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ve açıklamalara ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgiler eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmek suretiyle ekli standart formalara uygun şekilde doldurulacaktır…” düzenlemesi, Bahsi geçen Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. İlk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonu belirleyeceği bir tarih ve saatte toplanır ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirilmesine başlanır. Teklif değerlendirme işlemleri birden fazla oturumda yapılabilir. Her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP'a kaydedilir ve düzenlenen tutanakların bir çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır. … 31.3. İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 İş bu doküman, İdare’nin ihale kapsamında yaptırmayı planladığı sinyalizasyon sistemlerinde kullanılacak donanımların özelliklerini ve sinyal yönetim tekniklerine ilişkin hususları içermektedir. 2.2 İdare, bu ihale kapsamında yapılacak işlerin genel şartlarını, uyulması gereken standartları, sistem bileşenlerini, kullanılacak sinyal yönetim yazılımlarını, uygulama için gerekli destek sistemlerini bu şartname ile tarif etmektedir. 2.3 Yüklenici ile İdare arasındaki bilgi iletişiminin sağlanmasına ilişkin detaylar ve Yüklenici tarafından İdare’ye verilmesi gereken eğitimlerin ayrıntılarına yer verilmiştir. 2.4 Kullanılacak malzemeler ve sistemler için teslimat öncesi yapılması gereken testler, gerekli muayene ve kabul işlemleri, İdare tarafından teslim edilmesi istenen envanter vb. hususlar bu şartnamede belirtilmektedir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Genel şartlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “ 3.1 İş bu şartnamede belirtilmeyen hususlar için Karayolları Genel Müdürlüğü’nün ilgili Teknik Şartnameleri esas alınacaktır. 3.2 Yüklenici işe başlamadan önce yapacağı sistemin alt yapı ve üst yapı projelerini hazırlayıp İdare’ye onaylatacaktır. 3.3 Teknik şartnamede belirtilen özellikler istekliler tarafından asgari değerler olarak kabul edilecek olup, teklif edilecek ürünler muadil veya daha üstün özelliklere sahip olacaktır. 3.4 Tüm bileşenler birbirleriyle uyumlu olarak bir bütün halinde sağlam ve çalışır vaziyette İdare’ye teslim edilecektir. Uygulama mimarisi, projenin ana bileşenlerinin kendi aralarında ve dış dünya ile olan ilişkileri esas alınarak şekillendirilecektir. Tüm formatlar ve veriler İdare tarafından belirlenen usulde oluşturulacaktır. 3.5 Kullanılan yazılımlarda her bir bileşen kendi başına çalışabilecek şekilde tasarlanacaktır. Tüm ilişki düzeyleri ve bağlantı şekilleri detaylı olarak İdare’ye verilecektir. 3.6 Birimler arası veri bağlantıları evrensel standartlara uygun olarak gerçekleştirilecektir. 3.7 Donanımın ve/veya sistem bileşenlerinin her biri ve sistem olarak fonksiyonları yerine getirip getirmediklerine bakılarak testleri yapılacak ve kabul işlemlerinde bunlar esas olacaktır. 3.8 Temin edilecek tüm donanım ve yazılımların, sistemi kuran firmaların ISO, TSE standart belgeleri önceden belirtilecektir. Tüm donanımlarda TSE ve CE belgeleri aranacaktır. 3.9 Sinyalizasyon sisteminde kullanılan ve ihtiyaç duyulan tüm donanımların Türkçe kullanma klavuzları İdare’ye sunulacaktır. 3.10 Yüklenici tüm sistemler için detaylı blok diyagram ile çalışma prensiplerini, birbirleri ile olan uyumlarını ve dış dünya ile bağlantılarını tarif edecektir. Yüklenici, proje bitiminde de as-builtlerini hazırlayıp son halini ile İdare’ye teslim edecektir. 3.11 Yeni kurulacak Trafik Sinyal Denetleyicilere kurulacağı kavşak için İdare'nin vereceği değerlere göre veya Yüklenicinin İdare'ye onaylatacağı değerlere göre en az bir sinyal planı yüklenecektir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Trafik sinyal denetleyicileri” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.1.2 Elektriksel Çevre Çalışma Şartları Özellikleri … 4.1.2.16 TSD -40 ºC ila +60ºC sıcaklık değerleri arasında çalışabilecektir…” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Çok Ledli (5 Mm Ledli) Trafik Sinyal Vericiler” başlıklı 39’uncu sayfasının 9 ve 10’uncu maddesinde “… 9-Ø300 taşıt sinyal lambalarının performans seviyesi EN 12368 6.3/6.8 esaslarına göre 3/2, tip M, sınıf A olacaktır. 10-Ø200 taşıt ve yaya sinyal lambalarının performans seviyesi EN 12368 6.3/6.8 esaslarına göre 3/1, Tip W, sınıf A olacaktır. Yaya Sinyal Lambaları S1 sembol sınıfına sahip olacaktır…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Çok Ledli (5 Mm Ledli) Trafik Sinyal Vericiler İdari, Muayene ve Kabul İşlemleri:” başlıklı 40’ıncı sayfasının 1 ve 4’üncü maddesinde “1-Teklif veren istekliler sundukları sinyal vericilerin akredite edilmiş bir kuruluş tarafından verilmiş Çok Ledli (5mm Ledli) Trafik Sinyal Vericilere ait TS EN 12368 veya EN 12368 Standart Uygunluk Belgelerine sahip olup bu belgeleri ve belgeye ait renkli fotoğraflı test raporlarını teklif aşamasında ihale komisyonuna sunacaklardır. Teknik şartnamedeki kriterler belge ve test raporları üzerinden detaylı kontrol edilecektir. Belgeler ve raporlar üzerinde ürün ismi, ürün cinsi ve ürünün fotoğrafları net bir şekilde görülmelidir. … 4-Muayene ve kabul işlemleri neticesinde Teknik Şartnamede belirtilen özelliklere haiz olmayan malzemelerin kesin kabulü yapılmayacaktır…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Muayene ve kabul şartları” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1 Muayene ve Kabul İşlemleri 10.1.1 Genel Hususlar 10.1.1.1 İhale kapsamında temin edilecek tüm malzemeler teknik şartnamelerinde ve eklerinde belirtilen standartlara, projelere, keşiflere uygun olacaktır. … 10.1.1.8 Cihazlar üzerindeki her malzeme %100 göz muayenesine tabi tutularak teknik şartnameye uygunluğu kontrol edilecektir. 10.1.1.9 Muayene sırasında gerekli her türlü araç, gereç, eleman ve donanım ihtiyacı ile muayene masraflarının tümü Yüklenici tarafından karşılanacaktır. 10.1.1.10 Muayene esnasında uygun bulunmayan malzemeler 30(otuz) gün içinde uygun olanları ile değiştirilecektir. … 10.1.1.16 Muayene ve kabul işlemleri; teknik ve idari şartname hükümleri, Yüklenicinin ihale aşamasında vermiş olduğu cevap, belge, doküman, gerçekleştirme sürecinde hazırlanan yazılım, donanım raporları, teknik tasarım dokümanları, Yüklenicinin teslim ettiği envanter ve İdare’nin talep etmiş olduğu numaralandırma standardına göre yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. 28.03.2023 tarihinde yapım işi ihalesi olarak gerçekleştirilen başvuruya konu ihalenin 18.04.2023 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, başvuruya konu ihalede 9 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 2 istekli tarafından teklif sunulduğu ve sunulan tekliflerin geçerli teklif olarak belirlendiği, ihalenin Yol Kont. Sis. Proje Müh. İmalat. Elek. İnş. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmediği görülmüştür. Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin iki adet TSE EN 50556 sunmuş olduğu, bu belgelerden birinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmediği, beyan edilmiş olan diğer belgede yer alan çalışma ısı aralığına ilişkin özelliklerin ise Teknik Şartname düzenlemelerine uygun olmadığı, aynı şekilde “Çok Ledli (5 mm Ledli) Trafik Sinyal Vericiler” için sunulan TS EN 12368 belgesinde yer alan özelliklerin de Teknik Şartname düzenlemelerine uygun olmadığı iddialarına yer verildiği görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan KİK015.5B/EKAP-Y sayılı Yeterlik Bilgileri Tablosu’nun “İdari Şartname 7.5.4 Maddesi” satırının “TS EN 50556 veya EN 50556 Standart Uygunluk Belgeleri ile belgeye ait renkli fotoğraflı test raporları (Kavşak kontrol cihazlarının akredite edilmiş bir kuruluş tarafından verilmiş olacak)” kısmında; “ TS EN 50556 veya EN 50556 Standart Uygunluk Belgeleri ile belgeye ait renkli fotoğraflı test raporları, 000680-TSE-02/04 belge numaralı TS EN 50556 /19.11.2018 standartına ait kavşak kontrol cihazın TSE uygunluk belgesi” beyanına yer verildiği, anılan tablonun diğer belgeler kısmında da söz konusu ürünün muayene ve deney raporlarına ilişkin beyanların yer aldığı, Aynı tablonun “Çok Ledli (5mm Ledli) Trafik Sinyal Vericilere ait TS EN 12368 veya EN 12368 Standart Uygunluk Belgeleri ile belgeye ait renkli fotoğraflı test raporları (Sinyal verici lambaların akredite edilmiş bir kuruluş tarafından verilmiş olacak)” kısmında ise; “ Çok Ledli (5mm Ledli) Trafik Sinyal Vericilere ait TS EN 12368 veya EN 12368 Standart Uygunluk Belgeleri ile belgeye ait renkli fotoğraflı test raporları, 000680-TSE-03/07 belge Numaralı TS EN 12368 / 23.10.2015 standartına ait trafik lambaları TSE uygunluk belgesi” beyanına yer verildiği, anılan tablonun diğer belgeler kısmında ise söz konusu ürünün muayene ve deney raporlarına ilişkin beyanlara yer verildiği görülmüştür. İdare tarafından 11.04.2023 tarihli yazı ile ihale üzerinde bırakılan istekliden, yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiği TSE belgeleri ile muayene ve deney raporlarına ilişkin belgelerin idareye sunulması istenilmiş olup, anılan istekli tarafından idareye sunulan söz konulu belgeler arasında yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen belgelere ek olarak tabloda beyan edilmeyen “043458-TSE-01/04” sayılı ve Maestro isimli ürüne ait TS EN 50556 belgesi ile muayene ve deney raporlarına ilişkin belgelere de yer verildiği görülmüştür. İdarenin 08.05.2023 tarihli şikâyete cevap yazısında “Teknik Şartname’nin 4.1.2.16’ncı maddesinde “TSD (trafik sinyal denetleyici) -40 °C ila +60 °C sıcaklık değerleri arasında çalışabilecektir. ” ibaresi yer almaktadır. “Yol Kont. Sis. Proj. Müh. İmi. Elekt. İnş.Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.”nin sunduğu TSE belgeleri (TSE EN 50556) şikâyete konu madde kapsamında incelendiğinde farklı iki markaya ait TSE EN 50556 belgesinin sunulduğu Sinyal marka (Model/Tip: Antra Tkc 64-230) ürünün Muayene-Deney Sonuçları Test Raporu 6.3.5 maddesinde kuru sıcaklık deneyi değerinin 55 °C (AB2), 6.3.6 maddesinde soğuk deneyi değerinin -25 °C (AE3) olduğu; TTS+Şekil marka (Model/Tip: Tts-Maestro-K) ürünün Muayene-Deney Sonuçları Test Raporu 6.3.5 maddesinde kuru sıcaklık deneyi değerinin 70 °C (AB2), 6.3.6 maddesinde soğuk deneyi değerinin -40 °C (AE3) olduğu tespit edilmiş olup TTS+Şekil marka (Model/Tip: Tts-Maestro-K) ürünün Teknik Şartname’de belirtilen şartları sağladığı değerlendirilmektedir…” ifadelerine yer verilerek Maestro isimli ürüne ait olan ve yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmeyen belgelerin idare tarafından incelendiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin, ihaleye teklif verme aşamasında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilmeyen bilgi ve belgeler üzerinden değerlendirme yapılmasının uygun olmadığı iddiası incelendiğinde; İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirmenin, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılacağı, bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı, dolayısıyla istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilenler dışındaki bilgi ve belgeler üzerinden değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda idare tarafından yeterlik bilgileri tablosundaki ilgili bilgi ve belgelerin istenilmesi üzerine ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 17.04.2023 tarihinde idareye sunulan “043458-TSE-01/04” sayılı TS EN 50556 belgesinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmediği, dolayısıyla idare tarafından, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmemiş olan söz konusu belgeler üzerinden değerlendirme yapılmasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve idarenin talebi üzerine 17.04.2023 tarihinde sunulmuş olan “000680-TSE-02/04” belge numaralı TS EN 50556/19.11.2018 belgeleri ve test raporlarında belirtilen ürünün çalışma ısı aralığına ilişkin özelliklerin Teknik Şartname düzenlemelerine uygun olmadığı, aynı şekilde Çok Ledli (5 mm Ledli) Trafik Sinyal Vericiler için sunulan TS EN 12368 belgesinde yer alan özelliklerin de Teknik Şartname düzenlemelerine uygun olmadığı şeklindeki iddiası incelendiğinde; Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile doküman düzenlemelerinden, ihaleye katılım ve yeterlik kurallarının idare tarafından belirleneceği ve bu belirleme neticesinde istenilecek olan belgeler ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin İhale İlanı ile İdari Şartname’de düzenlenmesi gerektiği, söz konusu belgelerin İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde düzenleneceği ve anılan maddede sayılan belgeler dışındaki belgelerin teklif değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak belirlenemeyeceği anlaşılmıştır. İhaleye ait İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde istekliler tarafından, TS EN 50556 veya EN 50556 belgesi ve test raporlarının, Çok Ledli (5mm Ledli) Trafik Sinyal Vericiler için ise TS EN 12368 veya EN 12368 belgesi ve test raporlarının teklifleri kapsamında sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, anılan Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde ise bu Şartname’nin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmayacağının düzenlendiği görülmüştür. İhale dokümanı düzenlemelerinden tamamı incelendiğinde ise, başvuruya konu ihalede yeterlik belgesi olarak istenilen TS EN 12368 veya EN 12368 belgesi ile TS EN 50556 veya EN 50556 belgesinin ve bu belgelere dayanak teşkil eden test raporlarındaki verilerin Teknik Şartname’de istenilen kriterleri karşılaması gerektiğine ve bu kriterlerin istekliler tarafından sağlanıp sağlanmadığına yönelik teklif değerlendirmesi aşamasında ihale komisyonu tarafından değerlendirme yapılacağına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği görülmüştür. Diğer taraftan, söz konusu Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelerden istekli sıfatını ilgilendiren düzenlemelere aynı Şartname’nin 3.3’üncü maddesinde ve 40’ıncı sayfasında “Çok ledli (5 mm ledli) trafik sinyal vericiler idari, muayene ve kabul işlemleri” başlığı altında yer verildiği, söz konusu 3.3’üncü madde kapsamında Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelerin istekliler tarafından asgari değerler olarak kabul edileceği ve teklif edilecek ürünlerin muadil veya daha üstün özelliklere sahip olması gerektiğinin düzenlendiği, aynı Şartname’nin “Çok ledli (5 mm ledli) trafik sinyal vericiler idari, muayene ve kabul işlemleri” başlıklı 40’ıncı sayfada ise teklif veren isteklilerin sundukları sinyal vericilerin akredite edilmiş bir kuruluş tarafından verilmiş TS EN 12368 veya EN 12368 standart uygunluk belgelerine sahip olmaları ve bu belgeler ile belgelere ait renkli fotoğraflı test raporlarını teklif aşamasında ihale komisyonuna sunmaları gerektiği düzenlenmiştir. Ayrıca aynı başlık altında Teknik Şartname’deki kriterlerin belge ve test raporları üzerinden detaylı kontrol edileceğinin düzenlendiği görülmüş olmakla birlikte, söz konusu düzenlemelerin, madde başlığından da anlaşılacağı üzere muayene ve kabul aşamasına ilişkin olduğu, dolayısıyla tekliflerin değerlendirme aşamasında ürünlerin teknik özelliklerinin sunulan belgeler üzerinden inceleneceğine yönelik bir anlam çıkarılamayacağı anlaşılmaktadır. Anılan Şartname’de bu düzenlemeler dışında istekli sıfatını haiz başka bir düzenlemenin bulunmadığı, yüklenici sıfatına ise birçok yerde yer verildiği tespit edilmiştir. Bu itibarla, İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde istekliler tarafından, TS EN 50556 veya EN 50556 belgesi ve test raporlarının, “Çok Ledli (5mm Ledli) Trafik Sinyal Vericiler” için TS EN 12368 veya EN 12368 belgesi ve test raporlarının teklifleri kapsamında sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak idarece istenilen söz konusu kalite standardı belgeleri ile test raporlarının idarenin talebi doğrultusunda doküman düzenlemelerine uygun olarak idareye sunulduğu görülmüştür. Netice itibarıyla, başvuruya konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik belgesi olarak sunulan standarda uygunluk belgeleri ile test raporlarının yeterlik belgesi olarak sunulması gerekliliği dışında, bu belgelerin Teknik Şartname’deki bütün kriterleri karşılaması gerektiğine ilişkin herhangi bir doküman düzenlemesi bulunmadığı, dolayısıyla anılan istekli tarafından İdari Şartname’nin ilgili maddesi ile belirlenen yeterlik kriterleri karşılandığı, ayrıca Teknik Şartname’nin birçok yerinde idare tarafından yüklenicinin muhatap kılındığı, bu nedenle bahse konu kriterlerin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından karşılanması gerektiği dikkate alındığında, başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu belgelerdeki ürünlerin Teknik Şartname’ye uygun olmadığı, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan, başvuru sahibinin, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmeyen bilgi ve belgeler üzerinden değerlendirme yapılmasının uygun olmadığı iddiası açısından yukarıda yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 17.04.2023 tarihinde idareye sunulan “043458-TSE-01/04” sayılı TS EN 50556 belgesinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmediği, dolayısıyla yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmemiş olan söz konusu belgeler üzerinden idarece değerlendirme yapılmasının uygun olmadığı sonucuna varılmakla birlikte, anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve aynı hususa ilişkin “000680-TSE-02/04” belge numaralı TS EN 50556/19.11.2018 belgesinin sunulduğu ve yukarıda yapılan inceleme sonucunda söz konusu belge sunularak yeterlik kriterinin sağlanmış olduğu anlaşıldığından, bahsi geçen iddia konusu hususa ilişkin olarak usul ekonomisi açısından herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü, Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü, Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar…” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; … c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, … izleyen günden itibaren başlar...” hükmü, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “e-tekliflerin açılması” başlıklı 23’üncü maddesinde “E-teklifler, aynı günün mesai saatleri içerisinde istekliler ve hazır bulunanlar önünde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır. e-anahtarının bozuk olması veya e-teklifin virüs içermesi gibi nedenlerle EKAP tarafından açılamayan e-teklifler tespit edilerek açılamama gerekçeleri belirtilmek suretiyle EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “Açılamayan e-tekliflere İlişkin İhale Komisyonu Tutanağı” düzenlenir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu hazır bulunanlara duyurulur. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca alınan geçici teminat mektuplarının değerlendirilmesi, geçici teminat tutarının teklif bedelinin yüzde üçünü karşılayıp karşılamadığının ve geçici teminat mektubu geçerlilik süresinin EKAP tarafından kontrol edilmesi suretiyle yapılır. EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “e-teklif Açma ve Belge Kontrol Tutanağı” düzenlenir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet açıklanır ve EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlara İlişkin Tutanak” hazırlanır. Hazırlanan bu tutanaklar durum izleme ekranında ihaleye katılan istekliler tarafından görülebilir ve EKAP üzerinde kayda alınır. Bu tutanakların çıktısı ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilemez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” hükmü yer almaktadır. 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri düzenlenmiş olup; anılan Kanun’un 55’inci maddesinde ise bu başvuruların hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihten itibaren anılan Kanun’un 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhale sürecinde gerçekleşen işlem veya eylemler sebebiyle herhangi bir isteklinin hak kaybına veya zarara uğramasının muhtemel olduğu durumlarda, bu idare işleminin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla mevzuatta öngörülen süreler içerisinde şikâyet başvurusuna konu edilmesi gerektiği, başvuru sürelerine ilişkin yukarıda aktarılan Kanun hükümleri çerçevesinde şikâyet başvuru süresinin iddia konusu işlem veya eylemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlayacağı, bir diğer ifadeyle ihale tarihi itibarı ile isteklilere açıklanan ve tutanağa bağlanarak isteklilere bildirilen hususlar bakımından hak kaybı veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin ihale komisyonu kararının tebliğ edilmesini beklemeden şikâyet hakkını kullanması gerektiği, Anılan Kanun’un 55 inci maddesinde, şikâyet başvuru süresinin başlaması için “tebligat yapılması” veya “tebliğ edilmesi” şartının aranmadığı, idarelerce ihale sürecinde gerçekleştirilen veya gerçekleştirilmeyen işlem ve eylemler sebebiyle hak kaybına veya zarara uğraması muhtemel isteklilerin şikâyet hakkını kullanabilecekleri hususları birlikte dikkate alındığında, ihale mevzuatı gereği ihale komisyonu tarafından gerçekleştirilmesi için kurallar konulmuş olan ve bu kurallara uygun bir şekilde ihale süreci içerisinde aşamaları belirli eylemler için ayrıca bir tebligat olmadan da bu işlemlerin gerçekleşebildiği, nitekim ihalenin birinci oturumunda ihale komisyonu tarafından gerçekleştirilmesi gereken işlemlerin mevzuatta düzenlendiği, bu işlem veya eylemler istekliler dahil herkese açık olarak gerçekleştirildiğinden, anılan işlemlere ilişkin olarak isteklilerce şikâyet başvurusuna konu edilebilmesinde farkına varıldığı tarih veya farkına varılmış olması gereken tarih olarak işlem tarihinin esas alınması gerektiği; Söz konusu Kanun’un aktarılan maddelerinde şikâyet başvuru süresinin başlamasının sadece tebligatın yapılması şartına bağlanmadığı, kanunun lafzının “işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen” şeklinde olduğu, anılan madde hükmü “işlemlerin tebliğ edildiği veya eylemlerin farkına varıldığı tarihi izleyen” şeklinde olmadığından ihale sürecindeki tüm idare işlemleri için tebligat şartının aranmasının uygun olmayacağı, bu itibarla, kanun koyucu tarafından ihale sürecinin özelliği ve isteklilerin bu süreçteki saikleri dikkate alınarak tebligat yapılması beklenilmeden de başvuru süresini başlatmak üzere “farkına varma” veya” farkına varılmış olması gerekme” şeklindeki olgulara yer verildiği, Farkına varma tarihinden itibaren işleyen şikâyet başvuru süresinin tebligat üzerine yeniden işlemeye başlamasına, öncesinde şikâyet süresi dolmuş ise ihale komisyonu kararının tebliği ile isteklinin şikâyet başvuru hakkının yeniden doğacağına ve sürenin tekrar başlayacağına yönelik bir kuralın da mevzuatta bulunmadığı anlaşılmaktadır. 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca ihale günü ilk oturumda isteklilerin teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarının açıklanması suretiyle yaklaşık maliyetin alenileştiği, diğer taraftan ikincil mevzuatın yukarıda yer verilen ilgili hükümleri gereğince de yaklaşık maliyetin güncelliğini kaybetmesi halinde en geç ihale tarihine kadar güncellenebileceği, bu çerçevede istekliler tarafından ihale günü öğrenilen yaklaşık maliyet bilgisinin ihale komisyonu kararının taraflarına tebliğ tarihindeki yaklaşık maliyet bilgisinden farklılık arz etmeyeceği açık olduğundan, yaklaşık maliyetin hesaplanması işlemlerinin hukuka aykırılığını iddia eden istekliler için farkına varıldığı tarih veya farkına varılmış olması gereken tarihin, yaklaşık maliyetin mevzuat gereği tüm isteklilere açıklandığı, ihale tarihi olarak dikkate alınması gerektiği, Elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde de, yaklaşık maliyetin mevzuat gereği ihaleye katılan tüm isteklilerce EKAP üzerinden ihale durum izleme ekranından görülebildiği, yaklaşık maliyetin hatalı olduğunu ve bu nedenle hak kaybına uğramasının muhtemel olduğu hakkında şikâyet başvurusunda bulunacak istekliler için bu durumun farkına vardığı tarihin veya farkına varılmış olması gereken tarihin de ilk oturumun gerçekleştiği ihale tarihi olduğu, diğer bir anlatımla, ilk oturumda açıklanan yaklaşık maliyet tutarı sebebiyle teklifinin uygun görülmeme ve dolayısıyla zarara uğrama ihtimali bulunduğunu düşünen isteklilerce, yaklaşık maliyetin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu süresinin de bu tarihten itibaren başlatılması gerektiği açıktır. Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyete ilişkin iddialarına yönelik olarak, 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesine göre isteklilere yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin bilgileri ihale tarihinde öğrendiği ve 18.04.2023 tarihinde isteklilere tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında ilk oturumda açıklanan yaklaşık maliyette bir değişiklikte bulunulmadığı, dolayısıyla yaklaşık maliyete yönelik iddialarına ilişkin olarak şikâyet süresinin yaklaşık maliyetin açıklandığı ihale tarihi olan 28.03.2023 tarihinden itibaren başlaması gerektiği, başvuru sahibinin 28.03.2023 tarihinden itibaren 10 gün içinde olmak üzere en geç 07.04.2023 tarihi mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, anılan iddiaya bu süre geçtikten sonra 28.04.2023 tarihinde şikâyet başvurunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.