Sakarya Meydan Savaşının 100.Yılı nedeniyle etkinlikler düzenlenmesine ilişkin ATAK Komisyonu Raporu oylanarak oybirliğiyle kabul edildi.
T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ Karar No:104 13.01.2021 K A R A R Sakarya Meydan Savaşının 100.Yılı nedeniyle etkinlikler düzenlenmesine ilişkin ATAK Komisyonunun 28.12.2020 gün ve 06 sayılı raporu Büyükşehir Belediye Meclisimizin 13.01.2021 tarihli toplantısında okundu. Konu üzerinde yapılan görüşmelerden sonra; 23 Ağustos 2021 tarihi Ülkemiz için ve Ankara için hayati öneme haiz Sakarya Meydan Savaşının 100. yıl dönemidir. Sakarya Nehrinin Ankara sınırları içerinde akan kısmı Türk’ün son ocağını savunduğu yerdir. Türk’ün üzerine serilmiş olan 300 yıllık ölü toprağını atıp ayağa kalktığı gelincik tarlasıdır. Bir başka ifade ile İzmir’in dağlarında açacak çiçeklerin suyunun Sakarya Nehri ile Polatlı’dan, Haymana’dan akmaya başladığının 100. yıl dönümüdür. Kurtuluş Savaşımızın Baş Komutanı Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, Sakarya Meydan Savaşı Şehitlerini layıkıyla anmak milli ve vicdani sorumluluklarımız içerisinde bulunmaktadır. Bu itibarla, Büyükşehir Belediyesinin Sakarya Meydan Savaşının 100. yıl dönümünde hangi etkinlikler yapılmasının uygun olacağı belirlemek ve eylem haritası çıkarmak için gerekli çalışmaların başlatılması; Yapılan incelemeye göre; Önergede de vurgulandığı üzere, İstiklal Savaşının en önemli dönüm noktası olan Sakarya Meydan Savaşı, Sakarya Nehrinin Ankara sınırları içinde kalan kısmının doğusunda bulunan 100 Km. mesafedeki bir şerit üzerinde cereyan etmiştir. 23 Ağustos 1921 de başlayıp, 13 Eylül 1921 tarihinde zaferle sonuçlanan (22 gün) Sakarya Meydan Savaşı, sonuçları itibariyle tarihi bir dönemece işaret etmektedir. Zira 13 Eylül 1683 tarihinde yapılan 2. Viyana kuşatması ile başlayan geri çekilme süreci, yine bir 13 Eylül 1921 tarihinde kazanılan bu zaferle sona ermiş, Türk’ün üzerindeki 300 yılık ölü toprağının atılarak kıyama kalkıldığı bir zamana tekâmül etmektedir. Sakarya Meydan Savaşı Atatürk’ün Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Başkomutanlığa getirilmesiyle ikinci defa askerlik üniformasını giydiği zaman dilimidir. Atatürk; Sakarya Meydan Savaşı öncesinde T.B. M. Meclisi kürsüsünde ilan ettiği üzere “Hatt-ı müdafaa yoktur; sath-ı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaş kanıyla sulanmadıkça vatan terk olunamaz” diyerek zaferin ne şekilde kazanılacağının reçetesini ortaya koymuştur. T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ Karar No:104 13.01.2021 -2- Sakarya Meydan Savaşı Çanakkale destanının bir benzeri ve tekrarı mahiyettedir. Zira Atatürk bu savaşı “Sakarya Melhame-i Kübrası” yanı “Sakarya kan gölü, kan deryası” diyerek tanımlamıştır. Sakarya Meydan Savaşı Atatürk’ün önderliğinde küllerinden çıkartılan bir ordu ve kağnı ile motorlu araçlara karşı kanla kazanılmış zaferdir. Sakarya Meydan Savaşı Mangal Dağı, Yıldız Dağı, Türbe Tepe, Dua Tepe, Basri Kale, Kartaltepe, Karatepe, Sarı Çal Dağı ve Gazi Tepe üzerinde süngü süngüye verilmiş 22 günlük çetin savaşta 5713 Şehit, 18480 Yaralı, 828 Esir ve 14268 kayıp olarak resmi kayıtlara geçmiştir. Ancak, tek suçu şehit olduğunda cephe ötesinde, düşman işgali altındaki sahada kalmış olmak olan, bu nedenle listelere “kayıp” şeklinde kaydedilen ve 100 senedir firari muamelesi gören 8640 aslanın öyküsüdür Sakarya Meydan Savaşı. Sakarya Meydan Savaşının Sonuçları: Savaş sonucunda Yunanlılar yenilmiş ve savunma durumuna geçmişlerdir. TBMM hakkındaki kuşkular tamamen ortadan kalkmıştır. TBMM Mustafa Kemal’e “Gazilik” ve “Mareşallik” unvanlarını vermiştir.(19 Eylül 1921) İtilaf devletleri üç ay süreyle ateşkes önerisinde bulunmuştur. Savaş, Kurtuluş Savaşı’nın son savunma savaşı olmuştur. İtalyanlar Anadolu’yu tamamen boşaltmıştır. Rusya aracılığı ile Kafkas Cumhuriyeti’yle Kars Antlaşması imzalanmıştır. İngiltere ile esir Mübadelesi Antlaşması imzalanmış ve Malta’daki Türk esirler serbest bırakılmıştır. Fransa ile Ankara Antlaşması yapılmıştır. Türk edebiyatının "Sultanu'ş Şuara"sı: Necip Fazıl Kısakürek’in Sakarya Türküsünde “ Rabbim isterse sular büklüm büklüm burulur, Sırtına Sakarya’nın Türk Tarihi vurulur” diye Sakarya Meydan Muharebesinin önemini ifade etmiştir. Dizelerde de dile getirildiği üzere, koca bir Türk tarihinin seyrini değiştiren Sakarya Meydan Savaşının 100, yılını idrak edeceğimiz 13 Eylül 2021 tarihinde şanına yakışır etkinliklerin yapılması şühedaya ve savaşın kahramanlarına karşı manevi borcumuz durumundadır. T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ Karar No:104 13.01.2021 -3- Bu itibarla, Ankara Büyükşehir Belediyesi olarak; Haymana Belediyemizce düzenlenecek olan 4.Uuluslararası Sakarya Meydan Muharebesi Sempozyumu ile birlikte yapacakları etkinliklere maddi ve manevi katkı sunulması, Polatlı Belediyemizce organize edilen 13 Eylül zafer haftası etkinliklerine yine maddi ve manevi destek sağlanması, Sakarya Meydan Muharebesine katılmak üzere gönüllü askere giden kahramanlarımızın Ankaralılar tarafından dualarla uğurlandıkları ve savaşta yaralanıp Ankara Guraba Hastanesine kaldırılmasına rağmen Şehit olan kahramanlarımızın cenaze namazlarının kılındığı Namazgâh Tepesi’nin (Türk Ocakları ve Resim Heykel Müzesinin bulunduğu alan) yanında bulunan (THK, TRT Ankara Radyosu, Zübeyde Hanım Meslek Lisesi, Türk Tarih Kurumu ve Ankara Lisesi arasında kalan ve Sakarya Meydan Muharebesi Şehitlerinin meftun bulunduğu, halen Aydın Otopark tarafından işletilen alanda peyzaj çalışması yapılarak orasının bir şehitlik olarak tefrik edilmesi, bu alının görünür bir yerine Büyükşehir Belediyemiz tarafından şehitler abidesi yapılması, Ankara Büyükşehir Belediyemizin zaferin yıldönümü olan 13 Eylül 2021 tarihine kadar gerekli hazırlıklar ile iş ve işlemlerin önceden planlanarak yapılması konusunun Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi, Kültür ve Sosyal İşler Dairesi, Kent Estetiği Dairesi ve Fen İşleri Dairesi Başkanlıklarınca değerlendirmeye alınmasına ilişkin ATAK Komisyonu Raporu oylanarak oybirliği ile kabul edildi. Fatih ÜNAL Meclis 1.Başkan V. Harun ÖZTÜRK Y.Divan Katibi Berkay GÖKÇINAR G.Divan Katibi T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ ATAK Komisyonu Raporu Rapor No: 06 28.12.2020 BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sakarya Meydan Savaşının 100.Yılı nedeniyle etkinlikler düzenlenmesine ilişkin Büyükşehir Belediye Meclisinin 07.12.2020 tarih ve 43. gündem maddesi olarak komisyonumuza havale edilen dosya incelendi. Üye Recep TAŞ’ın verdiği önergede; Sakarya Meydan Savaşının 100.Yılı nedeniyle etkinlikler düzenlenmesinin istenildiği; Komisyonumuzca yapılan incelemeler neticesinde; 23 Ağustos 2021 tarihi Ülkemiz için ve Ankara için hayati öneme haiz Sakarya Meydan Savaşının 100. yıl dönemidir. Sakarya Nehrinin Ankara sınırları içerinde akan kısmı Türk’ün son ocağını savunduğu yerdir. Türk’ün üzerine serilmiş olan 300 yıllık ölü toprağını atıp ayağa kalktığı gelincik tarlasıdır. Bir başka ifade ile İzmir’in dağlarında açacak çiçeklerin suyunun Sakarya Nehri ile Polatlı’dan, Haymana’dan akmaya başladığının 100. yıl dönümüdür. Kurtuluş Savaşımızın Baş Komutanı Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, Sakarya Meydan Savaşı Şehitlerini layıkıyla anmak milli ve vicdani sorumluluklarımız içerisinde bulunmaktadır. Bu itibarla, Büyükşehir Belediyesinin Sakarya Meydan Savaşının 100. yıl dönümünde hangi etkinlikler yapılmasının uygun olacağı belirlemek ve eylem haritası çıkarmak için gerekli çalışmaların başlatılması; Yapılan incelemeye göre; Önergede de vurgulandığı üzere, İstiklal Savaşının en önemli dönüm noktası olan Sakarya Meydan Savaşı, Sakarya Nehrinin Ankara sınırları içinde kalan kısmının doğusunda bulunan 100 Km. mesafedeki bir şerit üzerinde cereyan etmiştir. 23 Ağustos 1921 de başlayıp, 13 Eylül 1921 tarihinde zaferle sonuçlanan (22 gün) Sakarya Meydan Savaşı, sonuçları itibariyle tarihi bir dönemece işaret etmektedir. Zira 13 Eylül 1683 tarihinde yapılan 2. Viyana kuşatması ile başlayan geri çekilme süreci, yine bir 13 Eylül 1921 tarihinde kazanılan bu zaferle sona ermiş, Türk’ün üzerindeki 300 yılık ölü toprağının atılarak kıyama kalkıldığı bir zamana tekâmül etmektedir. Sakarya Meydan Savaşı Atatürk’ün Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Başkomutanlığa getirilmesiyle ikinci defa askerlik üniformasını giydiği zaman dilimidir. Atatürk; Sakarya Meydan Savaşı öncesinde T.B. M. Meclisi kürsüsünde ilan ettiği üzere “Hatt-ı müdafaa yoktur; sath-ı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaş kanıyla sulanmadıkça vatan terk olunamaz” diyerek zaferin ne şekilde kazanılacağının reçetesini ortaya koymuştur. T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ ATAK Komisyonu Raporu Rapor No: 06 28.12.2020 -2- Sakarya Meydan Savaşı Çanakkale destanının bir benzeri ve tekrarı mahiyettedir. Zira Atatürk bu savaşı “Sakarya Melhame-i Kübrası” yanı “Sakarya kan gölü, kan deryası” diyerek tanımlamıştır. Sakarya Meydan Savaşı Atatürk’ün önderliğinde küllerinden çıkartılan bir ordu ve kağnı ile motorlu araçlara karşı kanla kazanılmış zaferdir. Sakarya Meydan Savaşı Mangal Dağı, Yıldız Dağı, Türbe Tepe, Dua Tepe, Basri Kale, Kartaltepe, Karatepe, Sarı Çal Dağı ve Gazi Tepe üzerinde süngü süngüye verilmiş 22 günlük çetin savaşta 5713 Şehit, 18480 Yaralı, 828 Esir ve 14268 kayıp olarak resmi kayıtlara geçmiştir. Ancak, tek suçu şehit olduğunda cephe ötesinde, düşman işgali altındaki sahada kalmış olmak olan, bu nedenle listelere “kayıp” şeklinde kaydedilen ve 100 senedir firari muamelesi gören 8640 aslanın öyküsüdür Sakarya Meydan Savaşı. Sakarya Meydan Savaşının Sonuçları: Savaş sonucunda Yunanlılar yenilmiş ve savunma durumuna geçmişlerdir. TBMM hakkındaki kuşkular tamamen ortadan kalkmıştır. TBMM Mustafa Kemal’e “Gazilik” ve “Mareşallik” unvanlarını vermiştir.(19 Eylül 1921) İtilaf devletleri üç ay süreyle ateşkes önerisinde bulunmuştur. Savaş, Kurtuluş Savaşı’nın son savunma savaşı olmuştur. İtalyanlar Anadolu’yu tamamen boşaltmıştır. Rusya aracılığı ile Kafkas Cumhuriyeti’yle Kars Antlaşması imzalanmıştır. İngiltere ile esir Mübadelesi Antlaşması imzalanmış ve Malta’daki Türk esirler serbest bırakılmıştır. Fransa ile Ankara Antlaşması yapılmıştır. Türk edebiyatının "Sultanu'ş Şuara"sı: Necip Fazıl Kısakürek’in Sakarya Türküsünde “ Rabbim isterse sular büklüm büklüm burulur, Sırtına Sakarya’nın Türk Tarihi vurulur” diye Sakarya Meydan Muharebesinin önemini ifade etmiştir. Dizelerde de dile getirildiği üzere, koca bir Türk tarihinin seyrini değiştiren Sakarya Meydan Savaşının 100, yılını idrak edeceğimiz 13 Eylül 2021 tarihinde şanına yakışır etkinliklerin yapılması şühedaya ve savaşın kahramanlarına karşı manevi borcumuz durumundadır. Bu itibarla, Ankara Büyükşehir Belediyesi olarak; Haymana Belediyemizce düzenlenecek olan 4.Uuluslararası Sakarya Meydan Muharebesi Sempozyumu ile birlikte yapacakları etkinliklere maddi ve manevi katkı sunulması, Polatlı Belediyemizce organize edilen 13 Eylül zafer haftası etkinliklerine yine maddi ve manevi destek sağlanması, T.C. ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ ATAK Komisyonu Raporu Rapor No: 06 28.12.2020 -3- Sakarya Meydan Muharebesine katılmak üzere gönüllü askere giden kahramanlarımızın Ankaralılar tarafından dualarla uğurlandıkları ve savaşta yaralanıp Ankara Guraba Hastanesine kaldırılmasına rağmen Şehit olan kahramanlarımızın cenaze namazlarının kılındığı Namazgâh Tepesi’nin (Türk Ocakları ve Resim Heykel Müzesinin bulunduğu alan) yanında bulunan (THK, TRT Ankara Radyosu, Zübeyde Hanım Meslek Lisesi, Türk Tarih Kurumu ve Ankara Lisesi arasında kalan ve Sakarya Meydan Muharebesi Şehitlerinin meftun bulunduğu, halen Aydın Otopark tarafından işletilen alanda peyzaj çalışması yapılarak orasının bir şehitlik olarak tefrik edilmesi, bu alının görünür bir yerine Büyükşehir Belediyemiz tarafından şehitler abidesi yapılması, Ankara Büyükşehir Belediyemizin zaferin yıldönümü olan 13 Eylül 2021 tarihine kadar gerekli hazırlıklar ile iş ve işlemlerin önceden planlanarak yapılması konusunun Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi, Kültür ve Sosyal İşler Dairesi, Kent Estetiği Dairesi ve Fen İşleri Dairesi Başkanlıklarınca değerlendirmeye alınması Komisyonumuzca uygun görülmüştür. Raporumuz Büyükşehir Belediye Meclisinin Onayına arz olunur. Recep TAŞ Komisyon Başkanı Hande SEVİNDİK Başkan Vekili Murat KÖSE Üye Yasemin ÇELİK Üye Duhan KALKAN Üye Ümit ALTUNTAŞ Üye Lale BEKTAŞ Üye Hüseyin ÇAKMAK Üye Adnan BEKER Üye