TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR FİKRİ TEZCAN VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2021/7083) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2021/7083 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucular : 1. Fikri TEZCAN 2. Muhammed Yi ğit TEZCAN 3. Serpil TEZCAN Vekili : Av. Mehmet Rifat BACANLI I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, rahats ızl
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR FİKRİ TEZCAN VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2021/7083) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2021/7083 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucular : 1. Fikri TEZCAN 2. Muhammed Yi ğit TEZCAN 3. Serpil TEZCAN Vekili : Av. Mehmet Rifat BACANLI I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, rahats ızlığa ilişkin reçete edilen ilac ın ithali için gerekli ödemenin Sosyal Güvenlik Kurumu taraf ından karşılanmas ı amac ıyla yap ılan talebin reddedilmesi nedeniyle ya şam hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 26/2/2021 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. Başvurucular, tedavi süresince ilaç bedelinin ilac ın ithalinde yetkili kurulu şa Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) taraf ından ödenmesi yönünde tedbir karar ı verilmesini talep etmiştir. Başvurucular ın tedbir talebinin 19/4/2021 tarihinde reddine karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 6. Başvurucular, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ula şılan bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2021/7083 Karar Tarihi : 22/2/2022 28. Başvurucu Muhammet Yi ğit Tezcan, SMA Tip 1 hastal ığı nedeniyle tedavi görmektedir. Muhammet Yi ğit Tezcan aç ısından hastal ığın tedavisinde kullan ılan ilaçtan minimal fayda sa ğland ığı için tedaviyi uygulayan doktoru taraf ından " Zolgensma " isimli ilac ın tedavide kullan ılmas ının gerekli oldu ğuna dair rapor düzenlenmi ştir. İlac ın yurt d ışı kullan ımı için doktor taraf ından yap ılan talebin Türkiye İlaç ve T ıbbi Cihaz Kurumu taraf ından uygun bulunmamas ı üzerine ba şvurucular Fikri ve Serpil Tezcan ba şvurucu Muhammet Yi ğit Tezcan'a velayeten Türkiye İlaç ve T ıbbi Cihaz Kurumunun i şleminin reddine ili şkin işlemin iptali için Ankara 11. İdare Mahkemesinde ( İdare Mahkemesi) dava açm ıştır. 9.İdare Mahkemesi, verdi ği yürütmeyi durdurma karar ının ard ından 9/3/2021 tarihinde söz konusu i şlemin iptaline karar vermi ştir. Karara kar şı SGK ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu taraf ından istinaf talebinde bulunulmu ş olup istinaf incelemesi devam etmektedir. 10. Türkiye İlaç ve T ıbbi Cihaz Kurumu 22/12/2020 tarihinde yürütmeyi durdurma karar ı gereğince " Zolgensma " isimli ilac ın kullan ımını ve bu ilac ın Türk Eczac ılar Birliği arac ılığıyla yurt d ışından ithalini uygun görmü ştür. Bunun üzerine ba şvurucular ın ilaç bedelinin ödenmesine yönelik talebi SGK'ca reddedilmi ştir. 11. Diğer yandan ba şvurucular, ilac ın bedelinin SGK taraf ından ödenmesi talebiyle Ankara 25. İş Mahkemesi ( İş Mahkemesi) nezdinde dava açm ış ve ihtiyati tedbir talebinde bulunmuştur. İş Mahkemesi, ihtiyati tedbir talebini reddetmi ş; başvurucular ın istinaf talebi sonras ında Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi de (10. Hukuk Dairesi) bu talebin reddine karar vermi ştir. 12. Başvurucular ın yeni tedbir talebi üzerine İş Mahkemesince 19/2/2021 tarihinde tedbir talebi kabul edilmi ş, daha sonra SGK taraf ından yap ılan itirazda söz konusu ilac ın muadili olan ilac ın SGK taraf ından karşıland ığı ve başvurucu Muhammet Yi ğit Tezcan' ın bu ilaçtan fayda gördü ğü gerekçeleriyle 11/3/2021 tarihinde ihtiyati tedbir karar ının kald ırılmas ına karar verilmi ştir. Başvurucular ın karara kar şı yapt ıklar ı istinaf talebi sonras ında 10. Hukuk Dairesi 3/6/2021 tarihli kararla istinaf talebinin kabulüne ve karar ın kald ırılmas ına karar vermi ştir. Gerekçenin ilgili k ısm ı şöyledir: "...ihtiyati tedbir talep eden taraf Ankara 5. İş Mahkemesi'nin 2021/113 E. sayılı dosyas ında as ıl davan ın aç ıldığını beyan etmi ş, dava dilekçesi ile tensip zapt ını istinaf talebine eklemi ştir. As ıl davan ın aç ılmış olmas ı karşısında tedbire yap ılan itiraz ın da as ıl davan ın aç ıldığı mahkemede de ğerlendirilmesi gerekmektedir. Mahkemece bu gerekçe ile 'dosyan ın itiraz ın değerlendirilmesi için as ıl davan ın aç ıldığı mahkemeye gönderilmesine, itiraz hakk ında karar verilmesine yer olmad ığına' şeklinde hüküm tesis edilmesi gerekirken, yaz ılı şekilde itiraz ın kabulü ile tedbir talebinin kald ırılmas ına dair karar verilmesi hukuka ayk ırıdır..." 13. Başvuru formunda da belirtildi ği üzere UYAP üzerinden yap ılan inceleme neticesinde ba şvurucular ın Ankara 5. İş Mahkemesinde ilac ın finansman ının sağlanmas ı ve ilac ın yurt d ışından ithali için gerekli ödemenin Türk Eczac ılar Birliği Yurt D ışı İlaç Temin Birimine yap ılmas ı talebiyle dava açt ıklar ı ve davan ın derdest oldu ğu anlaşılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2021/7083 Karar Tarihi : 22/2/2022 3IV.İNCELEME VE GEREKÇE 14. Anayasa Mahkemesinin 22/2/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 15. Başvurucular; hastal ığın tedavisi için gerekli olan ilac ın maliyetinin yüksek olduğunu, hayati önemi olan ilaç tedavisinin ilaç bedelinin ödenmesine dair tedbir karar ının varl ığına rağmen SGK taraf ından ödeme yap ılmamas ı nedeniyle gerçekle şemediğini, tedavisi geciken hasta ba şvurucunun hayat ının tehlikeye girece ğini belirterek ya şam hakk ının ihlal edildiğini iddia etmi ştir. 16. Bakanl ık görüşünde, ilaç bedelinin SGK taraf ından karşılanmas ına dair tedbir talebinin İş Mahkemesince reddine karar verilmesi üzerine yap ılan istinaf incelemesinin devam etti ği hususunun ba şvurunun kabul edilebilirli ği yönünden yap ılacak incelemede dikkate al ınmas ı gerektiği belirtilmi ştir. Bakanl ık görüşünde ayr ıca hastal ığın tedavisinde kullan ılan, bedeli SGK'ca kar şılanan ve tedavide birtak ım faydalar sa ğlayan bir ba şka ilac ın daha bulundu ğu, başvurucu Muhammet Yi ğit Tezcan' ın gerektiği gibi muayene ve tedavi alamad ığı yönünde bir şikâyetinin bulunmad ığı belirtilmi ştir. 17. Başvurucular Bakanl ık görüşüne karşı beyanlar ında, başvuru formundaki iddialar ını yinelemi ş; yarg ılama sürecindeki geli şmelerden bahsetmi ş ve tedbir karar ına rağmen ilaç bedelinin SGK taraf ından ödenmedi ğini belirtmi ştir. B. Değerlendirme 18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un " Bireysel ba şvuru hakk ı" kenar ba şlıklı 45. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: "İhlale neden oldu ğu ileri sürülen i şlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmü ş idari ve yarg ısal başvuru yollar ının tamam ının bireysel ba şvuru yap ılmadan önce tüketilmi ş olmas ı gerekir." 19. Başvuruya konu ilaç bedelinin SGK taraf ından ödenmesi talepli yarg ılaman ın derdest oldu ğu gözetilerek ba şvurucular ın bireysel ba şvuruya konu ettikleri iddialar ına ilişkin olarak hukuk sisteminde mevcut yarg ısal yollar ı tüketmeksizin bireysel ba şvuruda bulunduklar ı anlaşılmaktad ır. 20. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDUĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2021/7083 Karar Tarihi : 22/2/2022 4B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucular üzerinde BIRAKILMASINA 22/2/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.