TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ABDULĞAFUR ÖZEL BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/14715) Karar Tarihi: 11/2/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 15/4/2021-31455 Başvuru Numaras ı: 2017/14715 Karar Tarihi : 11/2/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIM.Emin KUZBasri BAĞCI Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : Abdulğafur ÖZEL Vekili : Av. İsmet BODUR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; rücuen tazminat davalar ının zamana şım
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ABDULĞAFUR ÖZEL BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/14715) Karar Tarihi: 11/2/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 15/4/2021-31455 Başvuru Numaras ı: 2017/14715 Karar Tarihi : 11/2/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIM.Emin KUZBasri BAĞCI Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : Abdulğafur ÖZEL Vekili : Av. İsmet BODUR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; rücuen tazminat davalar ının zamana şımı dolay ısıyla reddedilmesi nedeniyle adil yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurular 1/3/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvurular, ba şvuru formlar ı ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurular ın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvurucuya ait 2017/14650, 2017/14664, 2017/14676, 2017/14686, 2017/14707, 2017/14723, 2017/17093, 2017/17097, 2017/17095, 2017/17100, 2017/17098 numaral ı başvurular ın aralar ında kişi yönünden hukuki irtibat bulundu ğu anlaşıldığından 2017/14715 numaral ı dosya ile birle ştirilmesine karar verilmi ş; incelemeye de bu bireysel ba şvuru dosyas ı üzerinden devam edilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 7. Başvurucu 1998 ile 1999 y ıllar ı aras ında Mardin Tar ım İl Müdürlü ğünde idari ve mali i şler şube müdürü olarak görev yapm ıştır. Mardin Tar ım İl Müdürlü ğünde yap ılan müfettiş incelemeleri sonucunda Tar ım ve Köy İşleri Bakanl ığı taraf ından 6/1/2000 tarihli fezleke haz ırlanm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2017/14715 Karar Tarihi : 11/2/2021 38. Fezlekede özetle Kurumda pazar günleri fazla çal ışma yap ılmad ığı hâlde başvurucunun personele yersiz olarak fazla mesai ödemesi gerçekle ştirdiği, Kurumun eski parayla 17.555.631.000 TL zarara u ğrat ıldığı belirtilmi ştir. 9. Başvurucu, yersiz ödemeden sorumlu oldu ğu gerekçesiyle Nisan 2005'ten itibaren maa şından kesinti yap ıldığını ve kendisinden Kas ım 2015'e kadar toplam 41.350,01 TL ücret tahsil edildi ğini belirtmi ştir. 10. Başvurucu, ödeme yapt ığı miktarlar için 20/10/2016 tarihinde Kurum personeline kar şı ayr ı ayr ı rücuen tazminat davas ı açm ıştır. 11. Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Mahkeme) 17/1/2017 tarihli kararlar ında 22/4/1926 tarihli ve 818 say ılı mülga Borçlar Kanunu ile 11/1/2011 tarihli ve 6098 say ılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri gere ği alacaklar ın zamana şımına uğrad ığını belirterek kesin olmak üzere ayr ı ayr ı davalar ın reddine karar vermi ştir. Mahkemeye göre davan ın gerek yersiz ödemelerin yap ıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 say ılı mülga Kanun gerekse dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 say ılı Kanun'un ilgili maddeleri uyar ınca geri isteme hakk ının olduğunun öğrenildiği tarihten itibaren 2 y ıl, her hâlde zenginle şmenin öğrenildiği tarihten itibaren ise 10 y ıllık zamana şımı süresi içinde aç ılmas ı gerekmektedir. Buna göre başvurucunun alaca ğı, en geç 2009 y ılı itibar ıyla zamana şımına uğram ıştır. 12. Nihai kararlar 30/1/2017 tarihinde tebli ğ edilmiş, başvurucu 1/3/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 13. Mahkemenin 11/2/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 14. Başvurucu; somut davalarda cevap dilekçeleri tebli ğ edilmeden ön inceleme duruşmas ı yap ıldığını, zamana şımı süresinin yanl ış tarihlerden ba şlatıldığını, bu nedenle yürürlükteki ve mülga kanun hükümleri gere ğince zamana şımı süresinin dolmad ığını, mahkeme karar ının usul ve kanuna ayk ırı olduğunu belirterek adil yarg ılanma ve mülkiye t haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvurucuya göre zamana şımı süresi ödemenin tamam ının yap ıldığı tarihten itibaren i şlemeye ba şlamaktad ır. B. Değerlendirme 15. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 47. maddesinin (3) numaral ı, 48. maddesinin (1) ve (2) numaral ı fıkralar ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 59. maddesinin (2), (3) ve (4) numaral ı fıkralar ı uyar ınca Anayasa Mahkemesine ba şvuru konusu olaylarla ilgili delilleri sunmak suretiyle olaylar hakk ındaki iddialar ını ve dayan ılan Anayasa hükmünün kendilerine göre ihlal edildi ğine dair aç ıklamalarda bulunarak hukuki iddialar ını kan ıtlamak başvurucuy a düşer. Zikredilen kurallara göre ba şvurucunun kamu gücünün i şlem, eylem ya da ihmali nedeniyle ihlal edildi ğini ileri sürdü ğü hak ve özgürlük ile dayan ılan Anayasa hükümlerini, ihlal gerekçelerini, dayan ılan deliller ile ihlale neden oldu ğu ileri sürülen i şlem veya kararlar ın asl ı ya da örne ğini başvuru dilekçesine eklemesi şartt ır. Başvuru dilekçesinde Başvuru Numaras ı: 2017/14715 Karar Tarihi : 11/2/2021 4kamu gücünün ihlale neden oldu ğu iddia edilen i şlem, eylem ya da ihmaline dair olaylar ın tarih s ıras ına göre özeti yap ılmal ı; bireysel ba şvuru kapsam ındaki haklardan hangisinin hangi nedenle ihlal edildi ği ve buna ili şkin gerekçeler ve deliller aç ıklanmal ıdır (Veli Özdemir , B. No: 2013/276, 9/1/2014, 19, 20; Ünal Yiğit, B. No: 2013/1075, 30/6/2014, 18, 19; Sabah Y ıldızı Radyo ve Televizyon Yay ın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, [GK], B. No: 2014/12727, 25/5/2017, 19; Mustafa Akayd ın, B. No: 2015/14800, 8/1/2020, 21). 16. Yukar ıda belirtilen ko şullar yerine getirilmedi ği takdirde Anayasa Mahkemesi, başvuruyu aç ıkça dayanaktan yoksun oldu ğu gerekçesiyle kabul edilemez bulabilir. İddialar ın dayanaktan yoksun olmad ığı konusunda Anayasa Mahkemesinin ikna edilmesi, ba şvurucu taraf ından ortaya konulan somut bilgi ve belgelerin niteli ğine bağlıdır. Başvurucunun başlang ıçta, başvuru hakk ında kabul edilemezlik karar ı verilmesini önlemek için ba şvuru formu ve eklerinde iddialar ını destekleyici belgeleri sunmas ı ve gerekli aç ıklamalar ı yapmas ı zorunludur ( Veli Özdemir , 23; Ünal Yiğit, 22). 17. Anayasa Mahkemesine yap ılan bireysel ba şvurularda, başvurucular ın başvurular ını titizlikle haz ırlama ve takip etme yükümlülükleri vard ır. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun birtak ım Anayasa hükümlerine soyut şekilde at ıfta bulunmas ının iddialar ın ispatland ığı anlam ına gelmeyece ğini birçok kez vurgulam ıştır. Bundan ba şka Anayasa Mahkemesi; ba şvurucunun ba şvuru formunu özenle doldurmak, ihlal iddias ının dayana ğı olan tüm olaylar ı göstermek, ba şvuruyu ayd ınlatacak ve hükmün esas ını etkileyecek argümanlar ı destekleyici tüm belgeleri ba şvuru dilekçesine eklemek yükümlülü ğü olduğunu ve bir bilgi veya belge elde edilememi şse bunun da nedenlerini aç ıklamak yükümlülü ğü olduğunu belirtmi ştir (Sabah Y ıldızı Radyo ve Televizyon Yay ın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, 22-26; Mustafa Akayd ın, 23). 18. Anayasa Mahkemesine yap ılacak bireysel ba şvurularda başvurucular ın şikâyetlerini hem maddi hem hukuki olarak temellendirme zorunlulu ğu bulunmaktad ır. Başvurucular ın maddi dayanaklar yönünden yükümlülü ğü şikâyetlerine konu temel olay ve olgular ı aç ıklamak ve bunlara ili şkin delilleri Anayasa Mahkemesine sunmak, hukuki dayanak yönünden yükümlülü ğü ise bireysel ba şvuruya konu temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildi ğini özü itibar ıyla aç ıklamakt ır. Başvurucular ın an ılan yükümlülüklere uymamalar ı hâlinde şikâyetleri aç ıkça dayanaktan yoksun bulunabilir. Bu yükümlülüklere ellerinde olmayan nedenlerle uymamalar ının ikna edici gerekçelerini Anayasa Mahkemesine sunmalar ı durumu müstesnad ır. 19. Somut olayda Mahkeme ba şvurucu taraf ından aç ılan davalar ı zamanaşımı gerekçesiyle reddetmi ştir. Derece mahkemesine göre davan ın en geç 2009 y ılı içinde aç ılmas ı gerekmektedir. Ba şvurucuya göre ise zamana şımı süresi ödemenin tamam ının yap ıldığı Kas ım 2015'ten itibaren i şlemeye ba şlamaktad ır. Başvurucunun bu iddias ı gözetildi ğinde ödemenin yap ıldığını ve Kas ım 2015 itibar ıyla tamamland ığını gösteren belgelerin Anayasa Mahkemesine ibraz edilmesinin önem ta şıdığı anlaşılmaktad ır. Hâlbuki ba şvuru formlar ının eklerinde buna dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktad ır. Başvurucu, tazminat ın tamam ının haks ız yere ödendi ği tarihi, ödeme plan ını ve borçla ilgili herhangi bir bilgi ya da belgeyi ba şvuru formuna eklemedi ği gibi ba şvuru dilekçesinde borca dayanak mahkeme karar ına ilişkin de bir aç ıklama yapmam ış ve başvurusuna bu hususlarda herhangi bir belge de eklememi ştir. Bu durumda ba şvurucunun ileri sürdü ğü ihlal iddialar ını temellendiremedi ği sonucuna ula şmıştır. Başvuru Numaras ı: 2017/14715 Karar Tarihi : 11/2/2021 520. Öte yandan ba şvurucu, ba şvuru formlar ının "C. Başvurucunun güncel ve ki şisel bir temel hakk ının doğrudan zedelendi ği iddias ının aç ıklanmas ı" başlığında, yarg ılama giderlerine maruz kald ığından ve kar şı tarafa vekâlet ücreti ödemek durumunda kald ığından söz etmiştir. Ancak ba şvurucunun vekâlet ücreti ve yarg ılama giderlerine yönelik aç ık bir şikâyetinin bulunmad ığı görülmektedir. Ba şvurucunun bu hususu daha çok güncel bir menfaatinin bulundu ğunu desteklemek amac ıyla belirtti ği değerlendirilmi ştir. Bu sebeple vekâlet ücreti ve yarg ılama giderleri yönünden ayr ıca bir inceleme yap ılmayacakt ır. 21. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDUĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 11/2/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye M.Emin KUZ Basri BA ĞCI