T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2025/946 KARAR NO : 2025/3113 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 04/02/2025 NUMARASI : 2022/631 E - 2025/139 K DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit Birleşen İstanbul 21.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/643 esas sayılı dosyasında; KARAR TARİHİ: 04/12/2025 Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesi…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2025/946 KARAR NO : 2025/3113 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 04/02/2025 NUMARASI : 2022/631 E - 2025/139 K DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit Birleşen İstanbul 21.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/643 esas sayılı dosyasında; KARAR TARİHİ: 04/12/2025 Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı müvekkili ..., Çamlıkaltı Mevkii Filiz Sk. ... Halkalı /Küçükçekmece/İST. adresinde bulunan ... ... Atölyesini'nin devrini Ağustos 2021 tarihinde aldığını, Eylül 2021 tarihinde de ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'den elektrik aboneliğini 3120889101 abone numarası ile adına aldığını, müvekkilinin devir tarihinden itibaren gelen aylık faturaları davalı şirkete düzenli olarak ödendiğini, müvekkilinin düzenli olarak ödemiş olduğu fatura dekontları dosya ekinde sunulduğunu, 22.06.2022 Tarihinde müvekkilinin iş yeri olan ... ... Atölyesi'ne gelip kendisini ... Elektrik Dağıtım A.Ş. görevlisi olarak tanıtan şahıslar sayaç kontrolünde bulunup, sayaçta arıza olduğunu bu nedenle değiştirilmesi gerektiğini söyleyerek müvekkiline "sayaç sözleşmesi" olduğunu beyan ettikleri bir nüshasını müvekkiline teslim etmedikleri bir evrak imzalatıp, müvekkilinin iş yerinin sayacını değiştirip gittiklerini, bahse konu olaya ... isimli iş yeri çalışanları tanık olduklarını, 29.06.2022 tarihinde ... Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından müvekkiline, "kullanım yerinde yapılan incelemede kaçak elektrik enerjisi tüketimi yapıldığının tespiti edildiği" iddiası ile 13.07.2022 son ödeme tarihli 45.033,90 TL bedelli fatura ile 13.07.2022 son ödeme tarihli 161.820,10 TL bedelli iki adet fatura gönderilmiş olup dilekçe ekinde fatura iletilerine ilişkin görüntüler sunulduğunu, Müvekkilinin 04.07.2022 tarihinde ilgili şirkete bilgi almak amacı gitmiş, şirket görevlileri dilekçe ekinde sunulan ... Elektrik Dağıtım görevlilerince düzenlenmiş 29.06.2022 tarih H/... seri ... hizmet numaralı Kaçak /Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağını, tutanağın sol alt köşesinde bulunan "tutanağı düzenleyenin isim, soy isim ve imzasının" bulunduğu kısım kesilmiş halde müvekkiline verildiğini, Müvekkiline ait iş yerinde sayaç dışı elektrik tüketimi bulunmayıp kaçak elektrik kullanılmadığından müvekkilinin, 04.07.2022 tarihinde ... Elektrik Dağıtım Şirketi A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne 43069 numaralı müşteri başvuru formu ile başvurduğunu, davalı şirket tarafından müvekkiline tahakkuk ettirilen fatura bedelli 45.033,90 TL-161.820,10 TL olmak üzere toplamda 206.854,00 TL gibi oldukça yüksek bir meblağ olduğunu ve davalı şirket tarafından müvekkiline ait iş yerinin elektriğinin 13.07.2022 tarihinde yasal takip ve dava sürecinin başlatılacağı, elektrik enerjisinin kesileceği bildirildiğinden bu nedenle müvekkilinin, iş yeri çalışanları ve müşterileri mağdur olacağından ihtiyati tedbir yolu ile ödeme işlemlerinin durdurularak iş yerinin elektriğinin kesilmemesi için kuruma yazı yazılmasına karar verilmesini, davanın kabulü ile müvekkiline ait iş yerinde kaçak elektrik kullanılmadığının ve müvekkilin davalı şirkete 45.033,90 TL ve 161.820,10 TL olmak üzere toplamda 206.854,00 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kaçak elektrik kullanım tespiti ve tahakkuku mevzuata uygun olup Kurum işlemlerinde herhangi bir hata bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, davacının kullanımında bulunan ... hizmet numaralı tüketim noktasında kurulu bulunan tesisatta müvekkili saha ekipleri tarafından 23.06.2022 tarihinde yapılan kontrollerde 63510520 seri numaralı ... marka sayacın S fazında 40A enerji olmasına rağmen sayacın S fazında kayıt yapmadığının tespit edildiğini, bu gerekçe ile 23.06.2022 saat 12:40'ta bahsi geçen sayaç sökülerek yerine 63543395 seri numaralı ... marka sayaç takıldığını ve tesisatın ... numaralı mühür ile mühürlendiğini, bu işleme ilişkin olarak 23.06.2022 tarihli ve SD/... seri numaralı sayaç değiştirme tutanağı tutulduğunu, sökülen sayaç muayene edilmek üzere laboratuvara sevk edilmiş ve laboratuvarda yapılan muayene sonucunda "sayacın gövde kapağı arka kısımdan delinerek S fazı ölçü devresinde yer alan bobin koparılmış ve bu fazda kayıt yapmaz hale getirilmiş" yönünde tespitte bulunularak "kaçak işlem uygundur" tespiti yapılmıştır (EK). Bu tespit doğrultusunda 29.06.2022 tarihli H/... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tanzim edildiğini, fatura hesaplamasının, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri kapsamında yapıldığını, kaçak elektrik tarifesinden tahakkuk ettirildiğini, tespit ve tahakkukta hata bulunmadığını, şirketlerince uygulanması zorunlu olan, onaylı ulusal tarife bileşenleri hakkında müvekkili Kurumun herhangi bir tasarrufunun söz konusu olmadığını, konu hakkında tasarruf sahibinin EPDK olduğunu, kaçak tespiti için tespit anında mahalde fiili kullanıcının varlığı yeterli olduğunu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.42'de gösterilen haller içerisinde elektrik tüketimi yapan herkes, kaçak tespiti ve tahakkukunun muhatabı olabileceğini, davacı her ne kadar kaçak elektrik kullanmadığını iddia etmiş ise de; dosyasına iddiasını ve tutanakların aksini kanıtlar nitelikte, tespit tutanağı, video kayıtları ve sair belgelerle aynı kapsam ve mahiyette herhangi bir somut delil sunamadığını, davacı tarafından eğer ki kaçak tespit tutanağında tespiti yapılan maddi olgunun aksi ve bu nedenle kaçak kullanım bedelinden sorumlu olunmadığı iddia ediliyorsa buna dair somut argümanlarını sunarak davasını ispatlaması gerekirken dosya kapsamına böylesine somut bir delilin sunulamamış olması nedeniyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesini, kamu hizmeti yürüten müvekkili şirketçe tutulan kaçak elektrik tespit tutanakları, aksi ispat edilinceye kadar geçerli belgeler olduğunu, salt bu nedenle dahi, kaçak elektrik tespit tutanağı ve hatta dava konusu edilen adreste çekilmiş kaçak elektrik kullanımına dair video görüntüleri mevcutken, davacının bu delillerin aksini ve kendi iddiasını yaklaşık ispata yarar hiçbir bilgi belge sunamadığı da açık olduğundan ihtiyati tedbir kararının kaldırılması ve neticeten de davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen dosyada davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı/borçlunun kullanımındaki Halkalı Merkez Mah. Filiz Sok. ... Küçükçekmece, İSTANBUL adresinde, ... hizmet numaralı tüketim noktasında kurulu bulunan tesisatta müvekkili saha ekipleri tarafından 23.06.2022 tarihinde yapılan kontrollerde 63510520 seri numaralı ... marka sayacın S fazında 40A enerji olmasına rağmen sayacın S fazında kayıt yapmadığının tespit edildiğini, bu gerekçe ile 23.06.2022 saat 12:40'ta bahsi geçen sayaç sökülerek yerine 63543395 seri numaralı ... marka sayaç takılmış ve tesisat ... numaralı mühür ile mühürlendiğini, bu işleme ilişkin olarak 23.06.2022 tarihli ve SD/... seri numaralı sayaç değiştirme tutanağı tutulduğunu, sökülen sayacın muayene edilmek üzere laboratuvara sevk edilmiş ve laboratuvarda yapılan muayene sonucunda "sayacın gövde kapağı arka kısımdan delinerek S fazı ölçü devresinde yer alan bobin koparılmış ve bu fazda kayıt yapmaz hale getirilmiş" yönünde tespitte bulunularak "kaçak işlem uygundur" tespiti yapıldığını, bu tespit doğrultusunda 29.06.2022 tarihli H/... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tanzim edildiğini, davalı borçlunun bu tanzim edilen faturalar neticesinde davalı borçlu aleyhine kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek 209.189,10-TL'nin tahsili amacıyla İstanbul 8. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, davalı borçlu tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takip durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; " Bilirkişi tarafından yapılan incelemeler neticesinde; davacının iddialarının aksine tutanak öncesi dönem ve tutanak sonrası dönem davacının iş yerindeki tüketim ortalamaları arasında ciddi nitelikte fark bulunduğu bilirkişi tarafından tespit edilmiştir. Bu suretle davacı tarafından sayaca müdahale edilerek kaçak elektrik enerjisi kullanıldığı kullanım miktarı yönünden de tespit edilmiştir. ... tarafından rapora itiraz edilerek bilirkişi raporunda hesaplamaya esas alınan günlük çalışma saatine yönelik olarak itirazda bulunulmuş ise de bilirkişi tarafından sunulan rapor incelendiğinde bilirkişi raporunda esas alınan günlük çalışma saatinin usul ve yasa ile hayatın olağan akışına uygun olduğu, ... tarafından iddia edilen davacının iş yerinin iki vardiya şeklinde çalıştığı iddiasının ispatlanamadığı, davacının iki vardiya olarak günde daha fazla saat çalıştığının ... tarafından ispatlanamaması sebebiyle bilirkişi raporundaki hesaplamanın usul ve yasaya uygun olduğu değerlendirilmiş, ...'ın aksi yöndeki itirazlarına itibar edilmemiştir. Davacı tarafından bilirkişi raporuna itiraz edilerek ... tarafından tutulan tutanağın usulsüz olduğu iddia edilmiş ise de davacının iş yerinden alınan sayaca yapılan müdahalenin kaçak elektrik kullanımı mahiyetinde olduğu ve sayacın kayıt yapmamak suretiyle kaçak elektrik tüketimini sağladığı bu hususun sabit olması sebebiyle davacının tutanağın sıhhatine yönelik itirazlarının sonuca etkili olmadığı gözetilerek davacının bilirkişi raporuna itirazlarına itibar edilmemiştir. Bilirkişi raporunda birleşen dava yönünden faiz ve alacak hesabı da ayrıca yapılmış olup, bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla rapor doğrultusunda yapılan tespitlere göre Mahkememizdeki asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile davalı şirket ... tarafından davacı aleyhine düzenlenen 45.033,90-TL ve 161.820,10 TL faturalar yönünden olmak üzere toplamda 206.854,00 TL'lik faturaların 103.437,66-TL'si yönünden davacının davalı ...'a borçlu olmadığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin menfi tespit talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Birleşen İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/643 E., sayılı dosyası yönünden ise davacı ...'ın itirazın iptali talebinin kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş, buna göre; davaya konu icra takip dosyasında birleşen davalı - borçlunun itirazının 103.416,34 TL asıl alacak, 1.044,51 TL işlemiş faiz ve 188,02 TL işlemiş faizin KDV alacağı yönünden yönünden davalının itirazının iptaline, takibin devamına, fazlaya ilişkin itirazın iptali talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Birleşen Davacı ... tarafından tazminat talep edilmiş ise de alacağın likit olmadığı, yargılama gerektirdiği anlaşılmakla koşulları oluşmayan tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." gerekçeleriyle, 1-DAVANIN KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,-Buna göre; davaya konu davalı şirket tarafından davacı aleyhine düzenlenen 45.033,90-TL ve 161.820,10 TL faturalar yönünden olmak üzere toplamda 206.854,00 TL'lik faturaların 103.437,66-TL'si yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2-Birleşen İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/643 Esas ve 2022/753 K.Sayılı dosyası yönünden davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE, -Buna göre; davaya konu icra takip dosyasında davalı - borçlunun itirazının 103.416,34 TL asıl alacak, 1.044,51 TL işlemiş faiz ve 188,02 TL işlemiş faizin KDV'si yönünden İPTALİ ile takibin DEVAMINA, fazlaya ilişkin itirazın iptali talebinin REDDİNE,3-Tarafların koşulları oluşmayan tazminat talebinin REDDİNE, karar verilmiştir. Karara karşı davalı/birleşen davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davalı/birleşen dosya davalısı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; hükme esas alınan bilirkişi raporuna karşı itirazları karşılanmaksızın raporun esas alınması sureti ile hüküm tesisi, adil yargılanma ve hukuki dinlenilme haklarının ihlali mahiyetinde olduğunu,.bilirkişinin günlük çalışma saati süresini 14 saat yerine 8 saat alınması gerektiğini ifade etmiş ise de tüketilen enerji doğrultusunda işyerinin en az 2 vardiyalı tüketim yaptığı ve en az 2 vardiyalı çalıştığı tespit edilerek hesaplama yapıldığını, birleşen itirazın iptali davası açıldıktan sonra karşı yan tarafından dava konusu icra takibine ilişkin borç ödenmiş olup birleşen dosya kapsamında konusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, birleşen dosya kapsamında da ihtirazi kayıt konulmadan yapılan ödemelerin istirdadı talep edilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesi gerekmekte iken her iki dosya kapsamında da verilen kısmen kabul kısmen red kararının kaldırılması gerektiğini, birleşen dava kapsamında icra inkar talebimizin kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Dava, asıl dosya yönünden kaçak tespitine dayalı yapılan tahakkuk nedeniyle menfi tespit, birleşen dosya yönünden ise aynı tahakkuka dayalı başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı; kaçak kullanım yapılmadığını, yapılan tespitin hatalı olduğunu, yapılan hesaplamaların da hatalı olduğunu ileri sürmektedir.Birleşen dosya davacısı ... ise, yapılan işlemler ve hesaplamanın mevzuat hükümlerine uygun oyduğunu ileri sürmektedir.Mahkemesince taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi ... raporunda özetle "... 'Tutanak öncesinde, ölçü sistemine müdahale edilerek kullanılan dönem günlük tüketim ortalamasının (56,17 kwh/gün), 44 kw.x0,6 = 26400 watt güç çekildiği tespit edilen davacı işletmesi için oldukça düşük bir tüketim kaydı olduğu tespit edilmiştir. Tutanak tanzim esnasında davacı sayacı 13,4 kw güç kayıt etmesine karşılık, davacı işletmesinde tespit edilen akım değerlerine göre 44 kw.x0,6 = 26400 watt güç çekildiği tespit edilmiştir. Bu durum (orantısız güç tespitleri) tüketilen elektriğin tamamının sayaçtan geçmediğinin açık göstergesidir. Laboratuvar test ve sonuç form kayıtlarında, sayacın gövde kapağının arka kısmından delinerek S fazı ölçü devresinde yer alan bobinin kopartılmış olduğu, sayacın bu fazda kayıt yapamaz hale getirildiği tespit edilmiştir. Açıklanan gerekçelerle tutanak tarihi itibariyle ki davacı tüketimi mevzuat madde 42 – c hükmü gereği kaçak elektrik tüketimidir. Davalı kurum talebi ile kanaatim arasındaki tek fark, davalı kurumca davacının günlük 14 saat çalıştığı iddiası ile tahakkuk hesaplamasına karşılık yukarıda “günlük çalışma süresi” başlık altında yapılan değerlendirmelerim doğrultusunda davacının günlük tek vardiya (8 saat /gün) çalışmış olabileceğine kanaat getirmiş olmamdır. Yukarıda, tutanak tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri huzurdaki dava konusu tutanak için tek tek uyarlanmış olup, davacı tarafın; 24.829,91 TL. kaçak tahakkuku + 78.586,43 TL. kaçak ek tahakkuku olmak üzere 103.416,34 TL kaçak tahakkukundan sorumlu tutulabileceği kanaatine varılmıştır. Bu durumda davacı tarafın 206.854,00 TL. – 103.416,34 TL. = 103.437,66 TL. menfi tespit talebinin olabileceği hesap edilmiştir. BİRLEŞEN dosya bakımından, Takibin 103.416,34 TL. (asıl alacak) + 1.044,51 TL. (işlemiş faiz) + 188,02 TL. (işlemiş faiz KDV si) olmak üzere toplam 104.648,87 TL. tutar üzerinden birleşen dosyada davalı ... adına devam edebileceği" yönünde görüş bildirmiştir. Menfi tespit davasının istirdat davasına dönüşmesi ve davaya istirdat davası olarak devam edilmesi 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 72/6. maddesinde düzenlenmiş olup, bu madde hükmüne göre; borçlu, açtığı menfi tespit davasında ihtiyati tedbir kararı almamış veya verilen ihtiyati tedbir kararının herhangi bir sebeple kaldırılmış olması nedeniyle dava konusu borcu ödemek zorunda kalmış olursa menfi tespit davası yasa gereği kendiliğinden istirdat davasına dönüşür ve davaya istirdat davası olarak devam edilir. Buna göre; menfi tespit davasının devamı sırasında borcun herhangi bir nedenle ödendiği iddiası üzerine, mahkemece bu iddia araştırılıp ödemenin kanıtlanması halinde, talep olmasa dahi dava kendiliğinden istirdat davasına dönüşeceğinden açılan menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilmelidir.Somut olayda, davalı/birleşen dosya davalısı tarafından itirazın iptali davası açıldıktan sonra karşı yan tarafından dava konusu icra takibine ilişkin borcun ödendiği ileri sürülmekle menfi tespit talepli olarak açılan davanın İİK'nın 72/6. maddesi gereğince kendiliğinden istirdat davasına dönüştüğü gözetilerek, istirdat talebi hakkında karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde menfi tespit hükmü kurulması usul ve kanuna aykırıdır.Açıklanan nedenlerle; davalı-birleşen dosya davacısı ...'ın istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yapılan ödeme varsa bu miktarın tespiti ile sonucuna göre istirdat konusunda karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalı-birleşen dosya davacısı ...'ın istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine,Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.04/12/2025