T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9.HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R ESAS NO:2023/292 KARAR NO:2026/173 İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ:İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR TARİHİ:29/11/2022 NUMARASI:2021/456 Esas - 2022/810 Karar DAVA:Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ:29/01/2026 Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9.HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R ESAS NO:2023/292 KARAR NO:2026/173 İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ:İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR TARİHİ:29/11/2022 NUMARASI:2021/456 Esas - 2022/810 Karar DAVA:Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ:29/01/2026 Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davacıların murisi olan ... plakalı aracın maliki ... 11/05/2021 tarihinde yarılanmalı maddi hasarlı trafik kazası geçirdiğini ve 24/05/2021 tarihinde de vefat ettiğini, işbu kaza nedeniyle araçta oluşan maddi hasarın ödenmesi amacıyla davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından atanan sigorta eksperi tarafından yapılan hasar tespitinde aracın toplam hasar bedeli 430.213,05 TL olarak tespit ettiğini, aracın kaza tarihindeki kasko değeri ise 254.724,00 TL olduğunu, hasar bedelinin ödenmesi amacıyla sigorta şirketine yapılan başvuru sonrası şirketince sürücünün alkollü olduğu gerekçe gösterilerek başvurularının reddedildiğini belirterek ... plaka sayılı araç hasar bedelinin kasko sigorta poliçesi teminat limitleri dahilinde bilirkişi incelemesi yapıldıktan sonra tespit edilecek bedeli yükseltmek üzere fazlaya dair talep ve dava hakları saklı tutmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL belirsiz alacağın kaza tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin cevap dilekçesini özetle; Müvekkili Şirket nezdinde kasko sigortalı araç sürücüsünün işbu kazanın meydana geldiği sırada alkollü olduğu tespit edildiği, dava konusu kazaya ilişkin olarak müvekkili olan şirketin sorumluluğunun olup olmadığını, araçta meydana gelen hasar durumunu, aracın pert sayılıp sayılamayacağını, tazminat ödemesinin hangi şekilde yapılması gerektiğini, aracın rayiç değerini, sovtaj bedeli gibi hususların kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları ile müvekkili olan şirket nezdinde tanzim edilen poliçe uyarınca uzman sigorta eksperi tarafından belirlenmesi gerektiğini, ayrıca davacı tarafından hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili olan şirket aleyhine tazminata hükmedilecek olması halinde işbu tazminat tutarının avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiğini, müvekkili olan şirket nezdinde tanzim olunan ... Poliçesi'nde açık bir şekilde davacıya ait aracın kullanım türünün hususi olduğunu, müvekkili olan şirket aleyhine hüküm kurulması halinde dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu tutulması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulüne; araç hurdasının davalı sigorta şirketine teslimi mukabilinde 250.000,00 TL tazminatın dava tarihli olan 12/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sigorta limitleri dahilinde davalından alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davacı taraf işbu dava konusu kazanın meydana geldiği sırada alkollü olup müvekkil şirketin huzurda görülen dava kapsamında herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, kaza tarihindeki araç rayiç değeri yanlış ve fahiş tespit edildiğini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, kasko sigortası genel şartları ve poliçe özel şartları uyarınca hasar tarihinde aracın piyasa rayiç değerinin uzman sigorta eksperince belirlenmesi zaruri olduğunu, müvekkili şirket aleyhine hesaplama yapılacak olması halinde hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere sovtaj bedeli hesaplanacak olan tazminat tutarı üzerinden tenzil edilmesi gerektiğini,denetime elverişli ek rapor veya konusunda uzman olan bir heyetten rapor alınarak oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken yetersiz bilirkişi raporu ile hüküm tesis edildiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle kasko poliçesi kapsamında hasar bedelinin istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından, 11/05/2021 tarihinde davacıların murisi olan ...'a ait 3 ... plakalı aracın karıştığı tek taraflı yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazasında kasko sigortalı aracın hasarlanması nedeniyle kasko sigortacısı olan davalıdan tazminat talep edildiği anlaşılmıştır.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesinde; uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1 maddesinde; uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile kanlarındaki alkol miktarı 0.50 promilin üzerinde olan hususi otomobil sürücülerinin ve kanlarındaki alkol miktarı 0.20 promilin üstünde olan diğer araç sürücülerinin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu düzenlenmiştir.Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.5. maddesinde ise aracın Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların, kasko poliçe teminatı dışında olduğu belirtilmiştir.6102 sayılı TTK'nın 1409/1 ve 1410. maddeleri uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı Yasanın 1409/2. maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.Bu ilkeler doğrultusunda somut olayda; uyuşmazlık, hasarın teminat dışında kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktadır.Somut uyuşmazlıkta aralarında nöroloji uzmanının da bulunduğu bilirkişi heyetinden alınan rapora göre kasko sigortalı araç sürücünün 0,30 promil alkollü olduğu, alkolün kazaya etkisinin olduğu fakat kazanın salt alkolün etkisi ile meydana gelmediği tespit edilmesine göre hasarın teminat dışı olmadığı yönündeki İlk Derece Mahkemesi kabulünde isabetsizlik bulunmamaktadır. ... Sigortası Genel Şartlar'ın 3.3.1.1. maddesinin ''Sigorta şirketi aracı hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına almıştır.Sigorta tazminatının hesabında sigortalı menfaatlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki rayiç değerleri esas tutulur. Rayiç değer için esas alınacak referansa veya rayiç değeri belirleme yöntemine poliçede yer verilir. Bu yönde bir referans belirlenmemişse veya bu belirleme somut değilse Hazine Müsteşarlığınca tespit edilecek kurallar çerçevesinde belirlenecek referans rayiç değerler esas alınır.'' hükmüne haizdir.Kaza tarihinde aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hasarlı hali, hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti gerekir.( Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/13793 E. -2022/9551 K. sayılı kararı). İlk Derece Mahkemesince hesaplamaya ilişkin hükme esas alınan bilirkişi raporunda sadece ekspertiz raporundaki veriler dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, kazanın oluş şekli, aracın hasarlı fotoğrafları, hasarlı parçalarının belirtilerek aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının değerlendirilmediği, piyasa rayici konusunda da emsal gösterilmediği sadece eksper raporuna atıf yapıldığı yine pert kabul edilen aracın sovdaj bedelinin tespit edilerek rayiç bedelden düşülmediği bu haliyle rapor yetersiz olduğu halde İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınarak karar verilmesi doğru olmamıştır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/6750 Esas ve 2024/10136 Karar sayılı kararında,"...Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.1.2.1 maddesi hükmü uyarınca, "Onarım masrafları, sigortalı taşıtın, rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşar ya da taşıt onarım kabul etmez ise taşıt tam hasara uğramış sayılır. Bu durumda değeri tamamen ödenen araç ve aksamı, talep ettiği taktirde sigortacının malı olur." Hasarlı aracın kimin uhdesinde kalacağı hususunda sigortalıya seçimlik hak tanınmıştır. Sovtajın sigortalı tarafından talep edilmemesi halinde, sigortacıda kalacağı anlaşılmaktadır. ... Sigortası Genel Şartları'nın (KSGŞ) B.3.3.1.2. maddesi; "onarım masraflarının sigortalı taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile taşıtın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda araç tam hasara uğramış sayılır. Aracın tam hasara uğraması halinde sigortacının azami sorumluluk haddini geçmemek üzere hasar anındaki sigorta değeri ödenir. Bu durumda aracın Karayolları Trafik Yönetmelik'inin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez. Değeri tamamen ödenen araç ve aksamı, talep ettiği takdirde sigortacının malı olur. Onarım masraflarının sigortalı taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın ağır hasarlı aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş olması durumunda aracın Karayolları Trafik Yönetmelik'inin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda trafikten çekildiğine dair "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez" şeklindedir. ... sovtajın kimde kalacağı konusunda davacının açık beyanı alınarak, hurda çekme belgesi sunulup sunulmayacağı da değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken ..." belirlemesinde bulunmuştur.O halde İlk Derece Mahkemesince yapılması gereken Yargıtay'ın yerleşik uygulaması ve... Kasko Sigortası Genel Şartlarına göre sigortalı aracın poliçesindeki hükümlerde incelenerek, aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, onarım bedeli ile sovtaj bedelinin ayrı ayrı belirlenmesi için ek rapor alınması, davacı vekiline hasara uğrayan sigortalı aracın sovtajının kimde kalacağı ve hurda çekme belgesi sunulup sunulmayacağı hususlarında beyanda bulunmak üzere mehil verilmesi ve sonucuna göre değerlendirilme yapılarak karar verilmesi olmalıdır. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. KARAR:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere : 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf karar harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince yatırana iadesine, 4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 5-Davalı... tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.29/01/2026