TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR HİKMET DEN İZ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/26218) Karar Tarihi: 10/3/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/26218 Karar Tarihi : 10/3/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucu : Hikmet DEN İZ Vekili : Av. Faruk KODAMAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, 3.600 olan emeklilik ek göstergesinin 3.000 olarak düzeltilmesi neticesinde
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR HİKMET DEN İZ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/26218) Karar Tarihi: 10/3/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/26218 Karar Tarihi : 10/3/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucu : Hikmet DEN İZ Vekili : Av. Faruk KODAMAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, 3.600 olan emeklilik ek göstergesinin 3.000 olarak düzeltilmesi neticesinde emekli ayl ığının azalt ılmas ı ve geriye yönelik olarak fazladan ödendi ği belirtilen emekli ayl ıklar ının ve ikramiyesinin iadesinin istenmesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildiği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 31/8/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/26218 Karar Tarihi : 10/3/2021 39. Başvurucu 8/8/1974 tarihinde Tütün, Tütün Mamülleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlü ğünde memur olarak çal ışmaya başlam ıştır. S ıras ıyla memur, amir, şef, müdür yard ımc ısı ve müdür olarak çal ıştıktan sonra 6/6/2003 tarihinde Sigara Pazarlama ve Da ğıtım A.Ş.ye genel müdür yard ımc ısı olarak atanm ış ve 16/6/2003 tarihinde görevine ba şlam ıştır. 10. Sigara Pazarlama ve Da ğıtım A.Ş.nin özelle ştirme kapsam ında sona erdirilmesi nedeniyle ba şvurucu Tapu ve Kadastro Genel Müdürlü ğü İstanbul Tapu ve Kadastro II. Bölge Müdürlü ğüne araştırmac ı olarak naklen atanm ış ve 8/2/2011 tarihinde görevine başlam ıştır. Başvurucu, bu görevde çal ışmaktayken 16/2/2015 tarihinde emeklili ğini talep etmiştir. 11. Kendi iste ğiyle 15/3/2015 tarihinde emekli olan ba şvurucuya 40 y ıl 6 ayl ık hizmetine kar şılık 3.600 ek gösterge esas al ınmak üzere ikramiye ödenmi ş ve emekli maa şı bağlanm ıştır. 12. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) 26/11/2015 tarihli yaz ıyla ek göstergenin 3.000 olarak düzeltildi ğini ve geçmi şe yönelik fazladan ödenen ikramiye fark ı olarak 19.968,61 TL ile (15/3/2015 ile 31/12/205 tarihleri aras ında) fazladan ödenen ayl ık fark ı olarak 4.597,55 TL borç ç ıkar ıldığını başvurucuya bildirmi ştir. Ek göstergenin değiştirilmesine gerekçe olarak Özelle ştirme İdaresi Ba şkanl ığınca ihdas edilen genel müdür yard ımc ısı kadrosunun 8/6/1949 tarihli ve 5434 say ılı Emekli Sand ığı Kanunu ile 22/1/1990 tarihli ve 399 say ılı Kamu İktisadi Te şebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname'de (399 say ılı KHK) yer almamas ıyla birlikte söz konus u kadronun ihdas ı ile ilgili tereddütlerin giderilmemesi gösterilmemi ştir. 13. Başvurucu 28/12/2015 tarihinde i şlemin iptali istemiyle dava açm ıştır. Dilekçesinde çal ışma hayat ı boyunca emekli kesene ği ile kurum kar şılıklar ının 3.600 ek gösterge üzerinden düzenli olarak gönderildi ğini belirtmi ştir. En son görevi olan araştırmac ılık s ıras ında da genel müdür yard ımc ılar ına uygulanan 3.600 ek gösterge üzerinden emekli kesenek ve kurum kar şılıklar ının gönderildi ğini ifade etmi ş, bu sebeple emekli ayl ık ve ikramiye hesab ının 3.600 ek gösterge üzerinden yap ılmas ı gerektiğini vurgulam ıştır. Bu sebeple dava konusu i şlemin hukuka ayk ırı olduğunu ileri sürmü ş ve emsal mahkeme kararlar ına yer vermi ştir. 14. Ankara 18. İdare Mahkemesi (Mahkeme) 22/12/2016 tarihinde dava konusu işlemi iptal etmi ştir. Karar tek hâkimli olarak verilmi ştir. Kararda ayl ıklar ını personel kanunlar ına göre almayan i ştirakçilerin emekli kesenek ve kar şılık tutarlar ının hesaplanmas ında dikkate al ınacak ek gösterge rakam ının belirlenmesinde ilgililerin ifa ettikleri görevleri itibar ıyla 14/7/1965 tarihli ve 657 say ılı Devlet Memurlar ı Kanunu'na göre girebilecekleri s ınıflardaki benzer görevlerin ayn ı kadro, unvan veya derecesi için belirlenmi ş ek gösterge rakamlar ının uygulanmas ı, daha sonra atan ılan görevin ek göstergesinin daha düşük olmas ı hâlinde ise yüksek ek göstergenin geçerli oldu ğu ve aradaki fark ın ayl ıklardan kesilmek suretiyle kar şılanmas ı gerektiği belirtilmi ştir. Başvurucunun 657 say ılı Kanun'un özlük hükümlerine tabi memur statüsünde görev yapt ığı ve bu nedenle ayl ıklar ını persone l kanunlar ına göre almayan i ştirakçiler kapsam ında bulundu ğunun aç ık olduğu ifade edilmi ştir. 15. Daval ı SGK, karara kar şı 6/2/2017 tarihinde istinaf yoluna ba şvurmuştur. Başvuru Numaras ı: 2018/26218 Karar Tarihi : 10/3/2021 416. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 11. İdari Dava Dairesi (Daire) 4/5/2017 tarihinde istinaf talebini kabul etmi ş ve mahkeme karar ını kald ırm ıştır. Kararda dava konusu işlemin ileriye yönelik olmak üzere sonuç do ğuran bir i şlem olup belirli bir miktar alaca ğın tazmini istemine yönelik olmad ığı belirtilmi ştir. K ısa bir döneme ili şkin belirli bir miktar alacağın tazmini istemine yönelik olmayan ve emekli ayl ığının hesaplanmas ına esas al ınacak ek gösterge rakam ının tespitine ili şkin bulunan bu davan ın Mahkeme heyeti taraf ından çözüme kavu şturulmas ı gerektiği ifade edilmi ştir. 17. Mahkeme 16/6/2017 tarihinde bozma karar ına uymuş ve heyet hâlinde vermi ş olduğu karar ile dava konusu i şlemi iptal etmi ştir. Kararda 22/12/2016 tarihinde verilen kararda yer alan gerekçe tekrar edilmi ştir. 18. SGK, karara kar şı 24/7/2017 tarihinde istinaf yoluna ba şvurmuştur. 19. Daire 1/6/2018 tarihinde mahkeme karar ını kald ırm ış ve davay ı kesin olarak reddetmiştir. Kararda Özelle ştirme İdaresi taraf ından ihdas edilen Sigara Pazarlama ve Dağıtım A.Ş.ye genel müdür yard ımc ısı olarak atanan ba şvurucunun atanm ış olduğu genel müdür yard ımc ısı pozisyonunun kapsam d ışı statüde bir pozisyon oldu ğu belirtilmi ştir. Söz konusu kadronun 13/12/1980 tarihli ve 190 say ılı Genel Kadro ve Usulü Hakk ında Kanun Hükmünde Kararname (190 say ılı KHK) uyar ınca ihdas edilmemesi nedeniyle 190 say ılı KHK'da genel müdür yard ımc ılar ı için belirlenen 3.600 ek göstergeden yararland ırılmas ına olanak bulunmad ığı ifade edilmi ştir. 20. Nihai karar ba şvurucuya 3/8/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. Başvurucu 31/8/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk 21. 5434 say ılı Kanun'un ek 15. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Personel Kanunlar ı deyiminden, 657 say ılı Devlet Memurlar ı Kanunu ile 926 say ılı Türk Silahl ı Kuvvetleri Personel Kanunu ve bunlar ın ek ve tadillerini, bu kanunlara tabi olmayan kamu personelinin ayl ık ve sair özlük haklar ını düzenlemek üzere ç ıkar ılacak kanunlar ı anlaşılır." 22. 5434 say ılı Kanun'un ek 48. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Ayl ıklar ını personel kanunlar ına göre almayan i ştirakçilere, genel idare hizmetler i sınıfında görev yapan genel müdürler için belirlenen ek gösterge rakam ını geçmemek üzere, ifa ettikleri görevleri itibariyle Devlet Memurlar ı Kanunu'na göre girebilecekle r sınıflardaki benzer görevlerin ayn ı kadro, unvan veya derecesi için belirlenmi ş ek göstergeleri uygulan ır." 23. 5434 say ılı Kanun'un ek 67. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Daha önce atanm ış ya da seçilmi ş olduklar ı kadro, görev veya ayl ık alm ış olduklar ı dereceler için belirlenmi ş olan ek göstergelerden daha dü şük ek gösterge ödenmesi gereken veya ek göstergesi olmayan bir kadro, görev veya dereceye atanan ya da seçilenler; dah a Başvuru Numaras ı: 2018/26218 Karar Tarihi : 10/3/2021 5önceden yararlanm ış olduklar ı ek gösterge rakam ı ile halen bulunduklar ı kadro, görev veya dereceye ili şkin ek gösterge rakam ı aras ındaki farktan kaynaklanan kesenek ve kar şılık tutar ının tamam ının ayl ıklar ından kesilmesi suretiyle emeklilik aç ısından yüksek olan ek göstergeden yararlanmaya devam ederler. " 24. 5434 say ılı Kanun'un ek 71. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Sosyal güvenlik bak ımından T.C. Emekli Sand ığına tabi bir görevde bulunmakta iken, özelleştirme program ına al ınan kurulu şlar ın bu Kanuna göre emeklilik hakk ı tan ınan kadro ve pozisyonlar ına atananlarla, bu kurulu şlar ın özelleştirilmeleri sonucu sermayelerindeki kamu pay ı % 50 nin alt ına düşenler ile bunlardan anonim şirkete dönü ştürülüp dönüştürülmedi ğine bak ılmaks ızın sat ılan veya devredilenlerde T.C. Emekli Sand ığına tabi olarak çal ışan personelden isteyenlerin Sand ıkla ilgileri devam eder. Ancak bu kurulu şlar ın sermayelerindeki kamu pay ının %50 nin alt ına düştüğü tarihten, anonim şirket statüsünd e olmayanlar ın sat ışı veya devri tarihinden sonra Sand ığa tabi olarak geçen süreler için emeklilik ikramiyesi ödenmez. " 25. 5434 say ılı Kanun'un mülga 121. maddesi şöyledir: "Her ne suretle olursa olsun istihkaklar ından fazla yap ılan ödemeler, ilgililerin, varsa sonraki her çeşit istihkaklar ından hüküm al ınmaks ızın kesilmek suretiyle geri al ınır. Ancak ilgili, Sand ıkça yap ılan bu muamelenin yersizli ği hakk ında Dan ıştayda dava açabilir. Herhangi bir nedenle Sand ık taraf ından ilgililere istihkaklar ından fazla veya yersiz olarak yap ılan ödemelerin, bu hatal ı işlemlerin düzeltildi ği tarihten geriye do ğru hesap edilecek be ş yıllık tutarlar ı tahsil edilir. Tahsilin ne şekilde yap ılacağı yönetmelikle düzenlenir." B. Uluslararas ı Hukuk 26. Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi (A İHM), Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'ne (Sözleşme) ek (1) No.lu Protokol'ün 1. maddesi kapsam ındaki davalara genel olarak uygulanan ilkelerin ve özellikle an ılan maddenin mülk edinme beklentisini korumad ığı biçimindeki ilkenin sosyal güvenlik ödemeleri ve sosyal yard ımlar yönünden de geçerli olduğunu belirtmektedir. A İHM, bu hükmün Sözle şmeci devletlerin herhangi bir sosyal güvenlik plan ını uygulay ıp uygulamayaca ğının ya da bu planlar çerçevesinde ki şilere ne tür menfaatlerin sa ğlanacağının ve bunlar ın miktar ının ne kadar olaca ğının belirlenmesi hususundaki serbestisine s ınırlama getirmedi ğini vurgulamaktad ır. Ancak A İHM'e göre Sözleşmeci devletlerin -ister önceden ki şilerin katk ı yapma şart ına bağlı olsun ister olmas ın- sosyal yard ım ödemesi yap ılmas ını öngören yasal bir düzenlemenin bulunmas ı durumund a bu düzenlemenin (1) No.lu Protokol'ün 1. maddesi kapsam ına giren mülkiyete ili şkin bir menfaat do ğurduğu kabul edilmelidir ( Moskal/Polonya, B. No: 10373/05, 15/9/2009, 38). 27. AİHM, modern demokratik devletlerde birçok bireyin ya şamlar ını sürdürebilmek için hayatlar ının tamam ı ya da bir bölümünde, sosyal güvenlik ve sosyal yard ım ödemelerine ba ğıml ı olduklar ını belirtmektedir. A İHM; birçok hukuk sisteminin bu bireylerin belli bir derecede belirlilik ve güvenli ğe ihtiyaç duyduklar ını kabul ederek onlara birtak ım imkânlar sa ğlad ığını ve bu çerçevede öngörülen baz ı koşullar ın yerine getirilmesi şart ıyla bu bireylere çe şitli ödemeler yap ılmas ı yolunda düzenlemelere yer verdi ğini hat ırlatmaktad ır. AİHM'e göre bireylerin iç hukuka göre sosyal yard ım alma hakk ının bulunduğu durumlarda bu ekonomik menfaatler (1) No.lu Protokol'ün 1. maddesi kapsam ına girer ( Moskal/Polonya , 39). Başvuru Numaras ı: 2018/26218 Karar Tarihi : 10/3/2021 628. AİHM'e göre bir ekonomik menfaatin sonradan ortadan kald ırılmas ı, olay ın somut ko şullar ı çerçevesinde tek ba şına o ekonomik menfaatin -en az ından ortadan kald ırıldığı ana kadar- (1) No.lu Protokol'ün 1. maddesi kapsam ında mülk olarak görülmesini engellemez. Öte yandan tart ışma konusu ekonomik menfaate hak kazanman ın şarta bağland ığı durumlarda ko şulun yerine getirilmemesi sonucu kaybedilen şarta bağlı hakk ın (1) No.lu Protokol'ün 1. maddesi anlam ında mülk olarak de ğerlendirilmesi mümkün de ğildir (Moskal/Polonya , 40). 29. AİHM, sosyal adaletin önemine dikkat çekmekle birlikte bunun kural olarak kamu otoritelerinin -ihmallerinden kaynaklananlar da dâhil olmak üzere- hatal ı işlemlerini geri almas ına engel te şkil etmeyece ğinin alt ını çizmektedir. A İHM'e göre aksi karara var ılmas ı, haks ız zenginle şme yasağına ayk ırılık oluşturur. Bu durum ayn ı zamanda sosyal güvenlik sistemine katk ı pay ı ödeyen ve özellikle katk ı pay ı ödedikleri hâlde kanuni ko şullar ı taşımamalar ı nedeniyle bundan yararlanamayan di ğer bireylere haks ızlık oluşturur. So n olarak bu, s ınırlı kamu kaynaklar ının kamu yarar ına uygun olmayan alanlara harcanmas ı sonucunu do ğurur ( Moskal/Polonya , 73). V.İNCELEME VE GEREKÇE 30. Mahkemenin 10/3/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 31. Başvurucu, Dan ıştay ın yerleşik içtihad ına karşın Daire taraf ından davas ının reddedildi ğini ve karar ın aç ıkça keyfî oldu ğu ve bariz takdir hatas ı içerdiğini belirtmiştir. Kendisi ile ayn ı durumda olan ba şka kişilerce aç ılan davalar ın kabul edilmesine kar şın kendi davas ının reddedildi ğinden yak ınm ıştır. Bu nedenle de adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. 32. Bakanl ık görüşünde, Dairenin farkl ı mevzuatlar ın iç içe geçti ği teknik konu ile ilgili kapsaml ı araştırma yapt ığı, başvurucunun durumu ile ilgili mevzuat ı ayr ıntılı olarak incelediği, karar ını bu inceleme ve yoruma dayal ı olarak verdi ği belirtilmi ştir. Bu sebeple Daire karar ının keyfî veya ilgili ve yeterli gerekçeden yoksun oldu ğunun da söylenemeyece ği ve başvurucunun iddias ının aksine adil yarg ılanma hakk ını ihlal edecek bir karar olmad ığı ifade edilmi ştir. Öte yandan Dan ıştay içtihad ından farkl ı olarak karar verildi ği iddias ına ilişkin olarak ise konuya dair içtihad ı birleştirme karar ı gibi bağlay ıcı bir karar bulunmad ığı, yeni kurulan istinaf mahkemelerinin yeni kar şılaştığı bir konuda oldu ğu, ilgili mahkemelerin sık s ık uygulad ığı ve kolayca çözülecek bir konuda olmad ığı hatta aksine çok teknik ve farkl ı mevzuat hükümlerinin yorumlanmas ı ile sonuca ula şılmas ı gereken karma şık bir konuda olduğu söylenmi ştir. 33. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında Daire taraf ından verilen karar ın benzer konuda verilen karar ile çeli ştiğini yinelemi ştir. Bu durumun Daire karar ının isabetsiz olduğunu gösterdi ğini belirtmi ştir. Daire karar ında mevzuat ın yorumlanmas ında bariz takdir hatas ı bulunmas ı nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini vurgulam ıştır. B. Değerlendirme 34. Anayasa'n ın "Mülkiyet hakk ı" kenar ba şlıklı 35. maddesi şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/26218 Karar Tarihi : 10/3/2021 7"Herkes, mülkiyet ve miras haklar ına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yarar ı amac ıyla, kanunla s ınırlanabilir. Mülkiyet hakk ının kullan ılmas ı toplum yarar ına ayk ırı olamaz." 35. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun şikâyetlerinin özü, emekli maaşının ödenmesinde esas al ınan ek göstergenin geçmi şe yönelik olarak de ğiştirilmesi sebebiyle emekli ayl ığının azalt ılmas ı ve yeni ek göstergeye göre geçmi şte fazladan ödene n tutarlar ın geri istenmesi oldu ğundan şikâyetlerin bir bütün olarak mülkiyet hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 1. Emekli Ayl ığının Azalt ılmas ına İlişkin Şikâyet Yönünden 36. Somut olayda ba şvurucunun 3.600 olan ek göstergesi, ba şvurucunun görev yapt ığı genel müdür yard ımc ılığı kadrosunun Özelle ştirme İdare Başkanl ığı taraf ından ihdas edilmesi nedeniyle 399 say ılı KHK ile 5434 say ılı Kanun'da yer almamas ı gerekçesiyle 3.000 olarak de ğiştirilmiş ve buna ba ğlı olarak emekli ayl ığı azalt ılm ıştır. Başvurucu ise genel müdür yard ımc ılığı kadrosuna ba ğlı olarak 3.600 ek gösterge üzerinden emeklili ğine ilişkin ödemelerin yap ıldığını, emekli ayl ığının bu kişilere uyan ek gösterge üzerinden hesaplanmas ı gerektiğini ileri sürmü ştür. 37. Konu ile ilgili olarak Mahkeme, ayl ıklar ını personel kanunlar ına göre almayan iştirakçilerin emekli kesenek ve ödenekleri belirlenirken ifa edilen görevin niteli ği gereğince 657 say ılı Kanun'a göre girebilecekleri s ınıflardaki benzer görevleri için belirlenmi ş ek gösterge rakamlar ının uygulanmas ı, daha sonra atan ılan görevin ek göstergesinin daha dü şük olmas ı hâlinde ise yüksek ek göstergenin geçerli oldu ğunu ve aradaki fark ın ayl ıklardan kesilmek suretiyle kar şılanmas ı gerektiğini belirterek i şlemi iptal etmi ştir. Buna kar şın Daire başvurucunun atanm ış olduğu genel müdür yard ımc ısı pozisyonunun kapsam d ışı statüde bir pozisyon oldu ğunu ve bu nedenle genel müdür yard ımc ılar ı için belirlenen 3.600 ek göstergeden yararland ırılmas ına olanak bulunmad ığını ifade ederek davay ı reddetmi ştir. 38. Öncelikle ba şvurucunun görev yapt ığı genel müdür yard ımc ılığı kadrosunun 5434 say ılı Kanun'un kapsam ı dışında ihdas edilmi ş bir kadro olup olmad ığına ilişkin karar ı vermenin Anayasa Mahkemesinin görevinde olmad ığı vurgulanmal ıdır. Bu husustaki yetki olaya uygulanacak hukuk kurallar ını yorumlamakla görevli derece mahkemelerine aittir. Derece mahkemelerinin yorumunda bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik bulunmad ığı müddetçe Anayasa Mahkemesinin bu yoruma müdahale etmesi bireysel ba şvurunun amac ıyla bağdaşmaz. Somut olayda derece mahkemeleri de ula ştıklar ı sonuca ili şkin objektif olarak anlaşılmas ına imkân verecek yeterli gerekçe sunduklar ından mahkeme kararlar ında herhangi bir keyfîlik veya bariz bir takdir hatas ı tespit edilememi ştir. 39. Anayasa Mahkemesi ba şvuru konusu ile benzer olan Musa Baylan ([GK], B. No: 2016/4384, 12/12/2019) karar ında, başvurucu yönünden me şru beklenti olu şturduğu tespit edilen 3.600 ek göstergenin 2.200 olarak de ğiştirilmesi ve bunun sonucu olarak emekli ayl ığının azalt ılmas ının mülkiyet hakk ına müdahale te şkil ettiğini belirtmi ştir. Meşru beklenti oluşturan 3.600 ek göstergenin üzerinden hesaplanan emekli ayl ığının azalt ılmas ı mülke erişimin engellenmesi mahiyeti ta şıdığını ve bu durumun mülkiyetten bar ışçıl yararlanma hakk ına müdahale kapsam ında incelenmesi gerekti ğini ifade etmi ştir (Musa Baylan, 24). Başvuru Numaras ı: 2018/26218 Karar Tarihi : 10/3/2021 840. Ayn ı kararda ba şvurucunun emekli ayl ığının azalt ılmas ının temelinde yatan amac ın sosyal güvenlik sisteminin korunmas ı ve devaml ılığının sağlanmas ı olduğu ve bu amac ın kamu yarar ına dönük oldu ğu söylenmi ştir. Bu nedenle müdahalenin sosyal güvenlik sisteminin devaml ılığını ve s ınırlı kamusal kaynaklar ın doğru şekilde harcanmas ını gözeten meşru bir amac ının bulundu ğu sonucuna ula şılm ıştır. Ayr ıca teknik hizmetler s ınıfında grup amiri olarak çal ıştığı hâlde sehven mühendis unvan ı üzerinden intibak ı yap ılan başvurucunun ek göstergesinin de buna göre düzeltilmesi -emekli ayl ığı alma hakk ının devam etti ği de gözetildiğinde- başvurucuya a şırı ve katlan ılamaz bir külfet yüklemedi ği ve bu nedenle başvurucunun emekli ayl ığının geleceğe yönelik olarak azalt ılmas ı suretiyle mülkiyet hakk ına yap ılan müdahalenin ölçülü oldu ğu ve mülkiyet hakk ına yönelik aç ık bir ihlal bulunmad ığı sonucuna var ılm ıştır (Musa Baylan, 50-51). 41. Somut ba şvurunun da ayn ı hususa ili şkin olmas ı ve Musa Baylan karar ından ayr ılmay ı gerektiren bir durumun bulunmamas ı nedeniyle ba şvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Geçmi şe Yönelik Borç Ç ıkar ılmas ına İlişkin Şikâyet Yönünden a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 42. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan geçmi şe yönelik borç ç ıkar ılmas ı nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna kara r verilmesi gerekir. b. Esas Yönündeni. Mülkün Varl ığı 43. Somut olayda SGK taraf ından geçmi şe yönelik fazladan ödenen ikramiye fark ı olarak 19.968,61 TL ile (15/3/2015 ile 31/12/205 tarihleri aras ında) fazladan ödenen ayl ık fark ı olarak 4.597,55 TL emekli ayl ığının iadesi istenmektedir. İkramiye ve emekli ayl ıklar ı, ödenmek suretiyle ba şvurucunun mevcut mal varl ığı hâline gelmi ştir. Bu nedenle bunlar ın geri istenmesine yönelik i şlemin de Anayasa'n ın 35. maddesi ba ğlam ında mülk te şkil ettiğinin kabulü gerekir. ii. Müdahalenin Varl ığı ve Türü 44. Başvurucuya ödenmek suretiyle ba şvurucunun mevcut mal varl ığına dâhil olan emekli ayl ıklar ı ile ikramiyenin iadesi yolunda i şlem tesis edilmesinin mülkiyet hakk ına müdahale te şkil ettiği aç ıktır. iii. Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 45. Anayasa Mahkemesi Musa Baylan karar ında yersiz yap ılan ödemelerin geriye yönelik be ş yıllık k ısm ının iadesi yolunda i şlem tesis edilmesinin dayana ğının 5434 say ılı Kanun olmas ı ve söz konusu i şlemin s ınırlı kamusal kaynaklar ın doğru şekilde harcanmas ını amaçlamas ı nedeniyle mülkiyet hakk ına yap ılan müdahalenin kanuni dayana ğının ve meşru amac ının bulundu ğunu belirtmi ştir (Musa Baylan, 57-63). Başvuru Numaras ı: 2018/26218 Karar Tarihi : 10/3/2021 946. Yine ayn ı kararda ölçülülük konusunda temel ilkeler belirtildikten sonra ( Musa Baylan, 64-68) somut olayda ba şvurucunun borç ç ıkar ılan tutar ı toptan olarak ödemesi istenmedi ği gibi emekli ayl ığının 1/4 oran ında kesilmesi suretiyle yap ılan ödemelere ayr ıca faiz uygulanmas ı da söz konusu olmad ığı ifade edilmi ştir. Bu şekilde takvime ba ğlanan iadenin -faiz i şletildiği yönünde herhangi bir iddia ileri sürülmedi ği nazara al ındığında- başvurucunun menfaatlerinin korunmas ı bak ımından uygun bir yöntem oldu ğu ve başvurucunun mülkiyet hakk ı ile kamu yarar ı aras ındaki adil dengeyi bozmad ığı anlaşıldığından mülkiyet hakk ına yap ılan müdahalenin ölçülü oldu ğu sonucuna var ılm ıştır (Musa Baylan, 74). 47. Somut ba şvurunun da ayn ı hususa ili şkin olmas ı ve Musa Baylan karar ından ayr ılmay ı gerektiren bir durumun bulunmamas ı nedeniyle iade edilen miktar yönünden Anayasa n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının ihlal edilmedi ğine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Emekli ayl ığının azalt ılmas ına yönelik şikâyet yönünden mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Geçmi şe yönelik borç ç ıkar ılmas ına dair şikâyet yönünden mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının İHLAL EDİLMEDİĞİNE, C. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA, D. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 10/3/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN