TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR EROL CUMBUL VE ÜNAL CUMBUL BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/19078) Karar Tarihi:13/4/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/19078 Karar Tarihi : 13/4/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucular : 1. Erol CUMBUL 2. Ünal CUMBUL Başvurucular Vekili: Av. Bayram KA Ş I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, mirasç ılar ın bağıştan rücu nedenine dayal ı ol
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR EROL CUMBUL VE ÜNAL CUMBUL BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/19078) Karar Tarihi:13/4/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/19078 Karar Tarihi : 13/4/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucular : 1. Erol CUMBUL 2. Ünal CUMBUL Başvurucular Vekili: Av. Bayram KA Ş I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, mirasç ılar ın bağıştan rücu nedenine dayal ı olarak açm ış olduklar ı tapu iptali ve tescil davas ının reddine karar verilmesinin mülkiyet hakk ını ihlal etti ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 28/6/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/19078 Karar Tarihi : 13/4/2021 3A. Başvuru Konusu Olay ın Arka Plan ı 7. Başvuru konusu Konya'n ın Akşehir ilçesinde bulunan 37 ada 97 parsel (ifrazen 37 ada 358 parsel, imar sonras ı 1273 ada 358 parsel) say ılı tarla vas ıflı taşınmaz, başvurucular ın murisi Ö.L.C. taraf ından 10/5/1984 tarihinde Sosyal Sigortalar Hastanesi yap ılmas ı şart ıyla bedelsiz olarak Ak şehir Belediye Ba şkanl ığına (Belediye) ba ğışlanm ıştır. 8. Başvurucular ın murisi Ö.L.C. 4/4/1986 tarihinde vefat etmi ştir. 9. Başvuru konusu ta şınmaz 8/7/1993 tarihinde sa ğlık istasyonu yap ılmak üzere Belediye taraf ından Sosyal Sigortalar Kurumuna (SGK) devredilmi ştir. 10. Başvurucular, söz konusu devri SGK İnşaat ve Emlak Dairesi Ba şkanl ığının 11/8/2011 tarihli yaz ısıyla öğrendiklerini iddia etmi ştir. An ılan yaz ının içeriği şöyledir: "Konya ili, Ak şehir ilçesi, Yeni Mahalle tapunun 1213 ada, 358 parselde kay ıtl Kurumumuza ait 7032,75 m² arsa ilgili olarak vermi ş olduğunuz 06.05.2011 tarihli dilekçede, 1984 y ılında baban ız [Ö.L.C.]' un Akşehir Belediyesine Sosyal Sigortalar hastanesi yap ılmak üzere ba ğışlad ığı arsaya, Belediyenin imar uygulamas ı sonucu olu şan şartlar ın bugüne kadar yerine getirilmedi ği ve mirasç ı olarak müdahalede bulunma k istediğinize dair talebiniz incelenmi ştir. Kurumumuza Ak şehir Belediyesi taraf ından Sağlık İstasyonu yap ılmak izere şartl ı olarak devredilen ta şınmaz. Yasal prosedür gere ği Yat ırım Program ına al ınan inşaatla r kapsam ında Devlet Planlama Te şkilat ının onay ına sunulmu ş, ancak programa almamam ış ve Başbakanl ığın Tasarruf Tedbirleri Genelgesi uyar ınca sağlık tesisinin insaat ına başlananam ış ve daha sonra Kurumumuza ait sa ğlık tesislerinin 5283 say ılı Yasa gereği Sağlık Bakanl ığına devri nedeniyle Kurumumuzun sa ğlık tesisi yapma tasarrufu kalmam ıştır. Bu nedenle, Kurumumuza sa ğlık tesisi yap ım şart ıyla taraf ınızca hibe edilen ta şınmaza, Akşehir Kaymakaml ığı Sağlık Grup Ba şkanl ığının, Sağlık tesisi hizmet binas ı yap ılmak üzere Kurumlar ına tahsisi talepleri bulunmakta olup, Kurumumuzun art ık sağlık tesisi yapma tasarrufu bulunmad ığından, taşınmaz ın taraf ınıza devri veya Ak şehir Kaymakaml ığı Sağlık Grup Ba şkanl ığına tahsisi konusundaki görü şünüzün bildirilmesini rica ederim ." 11. Bunun üzerine ba şvurucular 3/10/2011 tarihinde SGK'ya ba şvurarak ta şınmaz ın kendilerine iadesini talep etmi ştir. SGK'n ın 15/3/2012 tarihli yaz ı cevab ında, taşınmaz ın başvuruculara devrinin mümkün olmad ığı belirtilmi ştir. B. Başvuruya Konu Dava Süreci 12. Başvurucular, ba ğışlama tarihinden itibaren yirmisekiz y ıl geçmesine ra ğmen bağışlama şart ının yerine getirilmedi ğini ileri sürerek 7/5/2012 tarihinde Belediye ve SGK aleyhine tapu iptali ve tescili davas ı açm ıştır. 13. Akşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Mahkeme) 10/10/2013 tarihinde davan ın kabulüne karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinde; ba ğış şart ına ilişkin edimin yerine getirilmedi ği, hâlihaz ırda taşınmaz ın aynen kald ığı ve ba ğış koşulunun yerine getirilmedi ğinin sabit oldu ğu hususlar ı yer almaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2018/19078 Karar Tarihi : 13/4/2021 414. Taraflar ın temyiz ba şvurusunu inceleyen Yarg ıtay 1. Hukuk Dairesi (Daire) 1/12/2014 tarihinde hükmün bozulmas ına karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinde; ta şınmaz ın bağışland ığı şekilde aynen kald ığı, bağış koşulunun yerine getirilmedi ğinin sabit oldu ğu açıklanarak SGK hakk ında davan ın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmad ığı ifade edilmi ştir. Bununla birlikte daval ı Belediyenin hâlen kay ıt maliki olmad ığı gözetilerek sıfat yokluğu nedeniyle hakk ındaki davan ın reddine karar verilmesi gerekti ği vurgulanm ıştır. 15. Taraflar ın karar düzeltme ba şvurusunu inceleyen Daire 3/6/2015 tarihinde önceki bozma karar ını ortadan kald ırarak bu kez farkl ı gerekçeyle karar ın bozulmas ına karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinde; ba ğıştan rücunun/dönmenin ba ğışlayandan ba ğışlanana varmas ı gerekli tek tarafl ı bir irade beyan ıyla bağışlaman ın geriye etkili olarak ortadan kald ırılmas ı işlemi oldu ğu ve rücu hakk ının bir hukukî ili şkiye son veren yenilik do ğurucu ve şahsa s ıkı suretle ba ğlı haklardan oldu ğuna işaret edilmi ştir. Daire ayr ıca 22/4/1926 tarihli ve 818 say ılı mülga Borçlar Kanunu'nun 246. maddesinin ikinci f ıkras ında gösterilen istisna dışında kural olarak bu hakk ın mirasç ılara geçmedi ğini ve temlik edilemeyece ğini açıklayarak ba şvurucular taraf ından aç ılan davan ın dinlenebilme olana ğının bulunmad ığını belirtmiştir. 16. Mahkemece bozma karar ına uyularak ve ayn ı gerekçelerle 26/11/2015 tarihinde davan ın reddine karar verilmi ştir. 17. Taraflar ın temyizi üzerine 27/9/2016 tarihinde Dairece onanan karar, 19/10/2017 tarihinde karar düzeltme talebinin reddine karar verilmesiyle kesinle şmiştir. 18. Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) Evrak İşlem Kütü ğü üzerinde yap ılan incelemede an ılan karar ın başvurucular ın avukat ı taraf ından 8/6/2018 tarihinde açılarak okundu ğu tespit edilmi ştir. 19. Başvurucular vekili; nihai karar ın tebliğ edilmedi ğini, haricen 21/6/2018 tarihinde ö ğrendiğini belirterek 28/6/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV. İLGİLİ HUKUK A.İlgili Mevzuat 20. 818 say ılı mülga Kanun'un Hibe edilen mallar ın istirdad ı kenar ba şlıklı 244. maddesi şöyledir: "Vahip, aşağıdaki hallerden biri vukuunda elden yapt ığı hibeden veya tenfiz etti ği taahhüdünden rücu ve mevhubunlehin elinde halen ne kalm ış ise onun iadesini dava edebilir. 1- Mevhubunleh, vahibe yahut yak ınlar ından birine kar şı ağır bir cürum irtikap ederse. 2- Mevhubunleh, vahide veya ailesi için kanunen mükellef oldu ğu vazifelere kar şı ehemmiyetli bir suretle riayetsizlikte bulunmu ş ise. 3- Mevhubunleh, hibeyi takyit eden mükellefiyeti hakl ı bir sebep olmaks ızın icra etmezse. " Başvuru Numaras ı: 2018/19078 Karar Tarihi : 13/4/2021 521. 11/1/2011 tarihli ve 6098 say ılı Türk Borçlar Kanunu nun Bağışlaman ın geri alınmas ı kenar ba şlıklı 295. maddesi şöyledir: "Bağışlayan, aşağıdaki durumlardan biri gerçekle şmişse, elden ba ğışlamay ı vey a yerine getirdi ği bağışlama sözünü geri alabilir ve ba ğışlanan ın istem tarihindeki zenginleşmesi ölçüsünde, ba ğışlama konusunun geri verilmesini isteyebilir: 1. Bağışlanan, ba ğışlayana veya yak ınlar ından birine kar şı ağır bir suç i şlemişse. 2. Bağışlanan, ba ğışlayana veya onun ailesinden bir kimseye kar şı kanundan do ğan yükümlülüklerine önemli ölçüde ayk ırı davranm ışsa. 3. Bağışlanan, yüklemeli ba ğışlamada hakl ı bir sebep olmaks ızın yüklemeyi yerine getirmemi şse." 22. 818 say ılı mülga Kanun'un Müruru zaman ve dava hakk ının mirasç ılara intikali kenar ba şlıklı 246. maddesi şöyledir: "Vahibin, rücu sebebine vak ıf olduğu günden itibaren bir sene içinde hibeden rücu etmeğe hakk ı vard ır. Vahip sene geçmeden vefat ederse dava hakk ı, mirasç ılar ına intikal eder ve mirasç ılar senenin hitam ına kadar rücu davas ı ikame edebilirler. Mevhubunleh, haks ız olarak tasavvur ve tasmim ile vahibi öldürür veya rücu hakk ını kullanmaktan menederse, mirasç ılar hibenin feshini dava edebilirler. " 23. 6098 say ılı Kanun un Geri alma hakk ının süresi ve mirasç ılara geçmesi kenar başlıklı 297. maddesi şöyledir: "Bağışlayan, geri alma sebebini ö ğrendiği günden ba şlayarak bir y ıl içinde bağışlamay ı geri alabilir. Bağışlayan bir y ıllık süre dolmadan ölürse, geri alma hakk ı mirasç ılar ına geçer v e mirasç ılar ı bu sürenin sona ermesine kadar bu hakk ı kullanabilirler. Bağışlayan, sa ğlığında geri alma sebebini ö ğrenememi şse, mirasç ılar ı, ölümünden başlayarak bir y ıl içinde ba ğışlamay ı geri alma hakk ını kullanabilirler. Bağışlanan, ba ğışlayan ı kasten ve hukuka ayk ırı olarak öldürür veya onun geri alma hakk ını kullanmas ını engellerse, mirasç ılar ı bağışlamay ı geri alabilirler. " B. Yarg ıtay İçtihad ı 24. Dairenin 8/9/2015 tarihli ve E.2014/955, K.2015/10475 say ılı karar ının ilgili kısm ı şöyledir: "...Dosya içeri ği ve toplanan delillerden, mirasb ırakan M.. Ü.. ın kayden payda şı olduğu 7271 ada 2 parsel say ılı taşınmaz ındaki 908/4650 pay ını "kütüphane" yap ılmas ı koşuluyla 10.11.1995 tarihinde daval ı ... Belediyesi'ne ba ğışlad ığı, muris Meryem'in 26.05.2002 tarihinde ölümüyle geriye mirasç ılar ı olarak 15.08.1977 tarihinde ölen o ğlu Duran'dan olma torunu davac ı Mustafa ile 27.08.1999 tarihinde ölen o ğlu R ıza'dan olma Başvuru Numaras ı: 2018/19078 Karar Tarihi : 13/4/2021 6torunlar ı davac ı Gülüzar, Duran, Güllü, Meryem, Gönül ve Kadir'in kald ığı, davac ılar ın, bağış şart ının yerine getirilmedi ğini ileri sürerek tapu iptali ve tescil ve ta şınmazdaki şerhin kald ırılmas ı isteği ile 12.07.2011 tarihinde eldeki davay ı açt ıklar ı anlaşılmaktad ır. Bilindiği üzere, ba ğıştan rücu, ba ğışlayandan, ba ğışlanana varmas ı gerekli tek tarafl ı bir beyan ı ile bağışlaman ın geriye etkili olarak ortadan kald ırılmas ıdır. Rücu hakk ı, bir hukuki ili şkiye son veren yenilik do ğurucu ve şahsa s ıkı suretle ba ğlı haklardand ır. 818 say ılı Borçlar Kanununun 246. maddesinin 2. f ıkras ında gösterilen istisna d ışında kural olarak mirasç ılara geçmedi ği gibi, temlik de edilemez. Somut olaya gelince; mirasb ırakan ın 26.05.2002 tarihinde öldü ğü ve bu tarihte yürürülükte olan 818 say ılı Borçlar Yasas ı'nın 246/2 maddesi gere ğince 12.07.2011 tarihinde aç ılan davada mirasç ılar ın rücu hakk ının bulunmad ığı gözetilerek davac ılar taraf ından aç ılan davan ın dinlenme olana ğı yoktur. Hâl böyle olunca, davan ın reddine karar verilmesi gerekirken yan ılgılı değerlendirme ile yaz ılı olduğu üzere hüküm kurulmu ş olmas ı doğru değildir..." 25. Dairenin 1/2/2018 tarihli ve E.2015/6752, K.2018/660 say ılı karar ının ilgili kısm ı şöyledir: "...Dava, ba ğıştan rücu hukuksal nedenine dayal ı tapu iptali ve tescil iste ğine ilişkindir. Davac ılar as ıl ve birle ştirilen davalar ında, mirasb ırakanlar ı ...'nin, dava konusu 9 2 ada 25 say ılı parselin tevhit öncesi geldisi olan 92 ada 11 say ılı parseldeki 6/12 pay ını üzerine ilkokul yap ılmas ı şart ıyla daval ı ... Valili ğine bağış suretiyle devretti ğini, anca k daval ı taraf ın gerekli i şlemleri yapmad ığını, 12.05.2011 tarihinde dava konusu yerde ba ğış koşuluna ayk ırı olarak Halk E ğitim ve Kültür Merkezi yap ılacağına ilişkin tabela as ıldığını ileri sürerek miras paylar ı oran ında iptal ve tescile karar verilmesini istemi şlerdir. Daval ı ... İl Özel İdaresi Vekili, dava konusu i şlem bak ımından hak dü şürücü sürenin geçmiş olduğunu, ayr ıca yap ılan protokol gere ği idarenin üzerine dü şeni yap ıp kamulaştırma işlemini gerçekle ştirdiğini, art ık mükellefiyetlerini yerine getirme i şinin davac ılara ait oldu ğunu ve okulun onlar taraf ından yapt ırılmas ı gerektiğini belirtere k davan ın reddini savunmu ştur. Mahkemece, as ıl ve birleştirilen davalarda ... bak ımından davan ın husumetten reddine, bağış sözleşmesi uyar ınca yüklenen edimlerin yerine getirilmedi ği gerekçesiyle birle ştirilen davan ın daval ısı ... yönünden davan ın kabulüne karar verilmi ştir. Dosya içeri ği ve toplanan delillerden; mirasb ırakan ...'nin çeki şme konusu 92 ada 25 say ılı taşınmaz ın tevhit öncesi geldisi olan 92 ada 11 say ılı parseldeki 6/12 payını 05.12.1989 tarihinde ... Vilayeti Tüzelki şiliğine bağış suretiyle devretti ği, taraflar aras ında yap ılan bila tarihli protokol ile an ılan devrin ta şınmazda ilkokul yap ılmas ı şart ıyla yap ıldığının belirtildi ği, mirasb ırakan ...'nin 24.04.2004 tarihinde öldü ğü ve geriye davac ı çocuklar ı ..., ... ile kendisinden evvel ölen o ğlu ... ... olan torunlar ı davac ılar ... ve ... kald ıklar ı, davac ılar ın bağış şart ının yerine getirilmedi ğini ileri sürerek tapu iptali ve tesci l isteği ile 02.06.2011 tarihinde eldeki davay ı açt ıklar ı anlaşılmaktad ır. Bilindiği üzere, ba ğıştan rücu, ba ğışlayandan, ba ğışlanana varmas ı gerekli tek tarafl ı bir beyan ı ile bağışlaman ın geriye etkili olarak ortadan kald ırılmas ıdır. Rücu hakk ı, bir hukuki ili şkiye son veren yenilik do ğurucu ve şahsa s ıkı suretle ba ğlı olup bağışlanan ın durumunun ilelebet belirsizlik içinde bulunmamas ı için de yasa koyucu taraf ından hakl ı Başvuru Numaras ı: 2018/19078 Karar Tarihi : 13/4/2021 7olarak bir süre ile k ısıtlanm ıştır. Ayr ıca, 818 say ılı Borçlar Kanununun 246. maddesinin 2. fıkras ında gösterilen istisna d ışında kural olarak mirasç ılara geçmedi ği gibi, temlik de edilemez. Somut olaya bu çerçevede bak ıldığında, mirasç ı olan davac ılar taraf ından aç ılan davan ın dinlenebilme olana ğı yoktur. Hal böyle olunca, davan ın tümden reddine karar verilmesi gerekirken yan ılgılı değerlendirme ile yaz ılı şekilde karar verilmi ş olmas ı doğru değildir ..." 26. Dairenin 4/6/2020 tarihli ve E.2017/2134, K.2020/2187 say ılı karar ı ile 12/3/2020 tarihli ve E. 2017/2079, K.2020/1795 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "...Hemen belirtmek gerekir ki; ba ğış sözleşmesindeki ko şul veya mükellefiyetin niteliğinin, kapsam ının yerine getirilme zaman ının tam olarak tespiti büyük önem ta şır. Bu itibarla salt kullan ılan sözlerin de ğil, taraflar ın gerçek iradelerinin ve ba ğışlayan ın as ıl amac ının ortaya ç ıkar ılmas ı gerekir. Ayr ıca amac ın gerçekle şmeyeceğinin kesin biçimde anlaşılmas ı tarihi ile bu tarihten itibaren BK. nin 246. TBK. nin 297. maddesine göre bi r yıllık hak dü şürücü süre içerisinde ba ğıştan dönme (rücu) hakk ının kullan ılıp kullan ılmad ığının araştırılmas ı da zorunludur. Öte yandan, TBK.'nun 297/3.madde hükmüne göre; ba ğışlayan sağlığında geri alma sebebini ö ğrenememi şse, mirasç ılar ı ölümünden ba şlayarak bir y ıl içinde ba ğışlamay ı geri alma hakk ını kullanabilir. Bu durumda davac ılar ın mirasb ırakanlar ın pay ına ilişkin açt ıklar ı bu davada mirasb ırakanlar ın ölüm tarihi gözetildi ğinde 1 y ıllık hak dü şürücü sürenin geçti ği tart ışmas ızdır. Hâl böyle olunca, davan ın hak dü şürücü süre nedeniyle reddine karar verilmes i gerekirken, yaz ılı olduğu üzere hüküm kurulmu ş olmas ı doğru değildir ..." V.İNCELEME VE GEREKÇE 27. Mahkemenin 13/4/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı 28. Başvurucular, ba ğışlama şart ının gerçekle şmesi için herhangi bir sürenin öngörülmedi ği durumlarda ba ğışlayan ın mirasç ılar ı için şart ın yerine getirilmesinin mümkün olmad ığının öğrenilmesinden itibaren hak dü şürücü sürenin ba şlayacağını iddia etmi ştir. Başvurucular bu kapsamda murislerinin sa ğlığında bağıştan dönme şart ının ortaya ç ıkmam ış olmas ı sebebiyle hak dü şürücü sürenin SGK n ın şart ın yerine getirilemeyece ğini bildirildi ği 11/8/2011 tarihinden itibaren ba şlayacağını ve davan ın bu tarihten itibaren bir y ıllık hak düşürücü süre içerisinde aç ıldığını belirtmiştir. 29. Sonuç olarak ba şvurucular; hastane yap ılmas ı şart ıyla bağışlanan taşınmaza hâlen hastane yap ılmad ığını, yaklaşık yirmi sekiz y ıldır şart ın yerine getirilmemesi sebebiyle taşınmaz ın kendilerine iadesi talebiyle süresinde açt ıklar ı tapu iptal ve tescil davas ının reddedilmesinin hukuka ayk ırı olduğunu ifade ederek mülkiyet ve adil yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2018/19078 Karar Tarihi : 13/4/2021 8B. Değerlendirme 30. Anayasa n ın "Mülkiyet hakk ı" kenar başlıklı 35. maddesi şöyledir: Herkes, mülkiyet ve miras haklar ına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yarar ı amac ıyla, kanunla s ınırlanabilir. Mülkiyet hakk ının kullan ılmas ı toplum yarar ına ayk ırı olamaz. 31. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucular ın şikâyetlerinin özü, şartl ı bağışlanan taşınmaz ın şart ın gerçekle şmemesi nedeniyle kendilerine iadesi oldu ğundan şikâyetlerin bir bütün olarak mülkiyet hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 32. Anayasa'n ın 35. maddesinin birinci f ıkras ında " Herkes, mülkiyet ve miras haklar ına sahiptir." denilmek suretiyle mülkiyet hakk ı güvenceye ba ğlanm ıştır. Anayasa'n ın anılan maddesiyle güvenceye ba ğlanan mülkiyet hakk ı, ekonomik de ğer ifade eden ve parayla de ğerlendirilebilen her türlü mal varl ığı hakk ını kapsamaktad ır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, 20). Bu ba ğlamda mülk olarak de ğerlendirilmesi gerekti ğinde kuşku bulunmayan menkul ve gayrimenkul mallar ile bunlar ın üzerinde tesis edilen s ınırlı ayni haklar ve fikrî haklar ın yan ı sıra icras ı kabil olan her türlü alacak da mülkiyet hakk ının kapsam ına dâhildir ( Mahmut Duran ve di ğerleri , B. No: 2014/11441, 1/2/2017, 60). 33. Anayasa'n ın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakk ı; mevcut mal, mülk ve varl ıklar ı koruyan bir güvencedir. Bir ki şinin hâlihaz ırda sahibi olmad ığı bir mülkün mülkiyetini kazanma hakk ı, kişinin bu konudaki menfaati ne kadar güçlü olursa olsun Anayasa'yla korunan mülkiyet kavram ı içinde de ğildir. Bu hususun istisnas ı olarak belli durumlarda bir ekonomik de ğer veya icras ı mümkün bir alacağı elde etmeye yönelik meşru bir beklenti, Anayasa'da yer alan mülkiyet hakk ı güvencesinden yararlanabilir. Me şru beklenti, makul bir şekilde ortaya konmu ş icra edilebilir bir alaca ğın doğurduğu, ulusa l mevzuatta belirli bir kanun hükmüne veya ba şarılı olma ihtimalinin yüksek oldu ğunu gösteren yerle şik bir yarg ı içtihad ına dayanan, yeterli somutlu ğa sahip nitelikteki bir beklentidir. Temelsiz bir hak kazanma beklentisi veya sadece mülkiyet hakk ı kapsam ında ileri sürülebilir bir iddian ın varl ığı meşru beklentinin kabulü için yeterli de ğildir ( Kema l Yeler ve Ali Arslan Çelebi , B. No: 2012/636, 15/4/2014, 36, 37). 34. Meşru beklenti objektif temelden uzak bir beklenti olmay ıp belirli bir kanun hükmüne veya ba şarılı olma ihtimalinin yüksek oldu ğunu gösteren yerle şik bir yarg ı içtihad ına ya da ayn ı menfaatle ilgili hukuki bir i şleme dayanan yeterli derecede somut nitelikteki bir beklentidir ( Selçuk Emiro ğlu, B. No: 2013/5660, 20/3/2014, 28; Mehmet Şentürk, [GK], B. No: 2014/13478, 25/7/2017 42). Dolay ısıyla Anayasa ve Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'nin ortak koruma kapsam ında olan, me şru beklentiye dayal ı mülkiyet hakk ının tespiti mevcut hukuk sisteminde iddia edilen mülkiyet iddias ının tan ınmas ına bağlı olup bu tespit, mevzuat hükümleri ve yarg ı kararlar ı ile yap ılmaktad ır (Üçgen Nakliyat Ticaret Ltd. Şti., B. No: 2013/845, 20/11/2014, 37). Temelsiz bir hak kazanma beklentisi veya sadece mülkiyet hakk ı kapsam ında ileri sürülebilir bir iddian ın varl ığı, meşru beklentinin kabulü için yeterli de ğildir ( Kemal Yeler ve Ali Arslan Çelebi , 37). Buna göre Başvuru Numaras ı: 2018/19078 Karar Tarihi : 13/4/2021 9önemli olan husus, ba şvurucular ın iddias ının kanuni düzenlemeler veya yarg ısal içtihatlar ile desteklenip desteklenmedi ği, böylece Anayasa'n ın 35. maddesi kapsam ındaki güvence hükmüne uygulama alan ı sağlayacak yeterlilikte me şru beklenti olu şturup oluşturmad ığıdır. 35. Somut olayda ba ğışlayan, ba şvuru konusu ta şınmaz ı hastane yap ılmak üzere 10/5/1984 tarihinde Belediyeye şartl ı bağışlad ıktan yakla şık iki y ıl sonra 4/4/1986 tarihinde vefat etmi ştir. Bağışlayan ın vefat ından yakla şık yedi y ıl sonra 8/7/1993 tarihinde ba şvuru konusu ta şınmaz bu kez sa ğlık istasyonu yap ılmak üzere Belediye taraf ından SGK'ya devredilmi ştir. Başvurucular, ba ğışlama şart ının yerine getirilmeyece ğini SGK'n ın 11/8/2011 tarihli yaz ısıyla öğrendiklerini ve 7/5/2012 tarihinde süresi içerisinde açt ıklar ını iddia ettikleri davayla ba ğışlama şart ının yerine getirilmemesi nedeniyle ta şınmaz ın iadesini talep etmi ştir. Bozma karar ı sonras ında, Mahkemece 818 say ılı mülga Kanun'un 246. maddesinin ikinci fıkras ı uyar ınca davan ın reddine karar verilmi ştir. 36.Şartl ı bağışta bulunan ba ğışlayan ın mirasç ılar ının şart ın yerine getirilmemesi nedeniyle ba ğıştan dönerek ba ğışlanan ı geri alma hakk ının bulunup bulunmad ığını takdir etme, mevzuat ı yorumlama ve de ğerlendirme görev ve yetkisi derece mahkemelerine aittir. Anayasa Mahkemesince derece mahkemelerinin yerine geçilerek mevzuat ın nas ıl uygulanmas ı gerektiğinin saptanmas ı, bireysel ba şvurunun ikincilli ği ilkesiyle ba ğdaşmaz. 37. Mahkeme gerekçesinde, mirasç ılar ın bağışlanan ı geri alma hakk ının 818 say ılı mülga Kanun'un 246. maddesinin ikinci f ıkras ında gösterilen istisna d ışında mirasç ılara geçmediği belirtilmi ştir. An ılan maddede ba ğışlayan ın geri alma sebebini ö ğrendiği günden başlayarak bir y ıl içinde ba ğışlamay ı geri alabilece ği, bağışlayan ın bir y ıllık süre dolmadan vefat ı hâlinde ise bu hakk ın mirasç ılara geçece ği, mirasç ılar ın da bu sürenin sona ermesine kadar bu hakk ı kullanabilece ği düzenlenmi ştir. Yerle şik Yarg ıtay içtihatlar ında da bağışlayan ın şart ın yerine getirilmedi ğini öğrenmesinden itibaren bir y ıllık süre dolmadan vefat ı durumunda mirasç ılar ın bu sürenin sona ermesine kadar bu hakk ı kullanabilecekleri, bu sürenin a şılmas ı durumunda davan ın reddine karar verilmesi gerekti ği vurgulanm ıştır (bkz. 20-26). Buna göre Mahkemenin gerekçeli karar ında yer verilen hukuki tespitler ve dayanaklar birlikte de ğerlendirildi ğinde derece mahkemelerinin kararlar ının keyfî veya öngörülemez oldu ğu söylenemez. 38. Sonuç olarak yarg ı makamlar ı önünde ba ğışlanan ı geri alma hakk ına ilişkin olarak verilen karar ın hukuka ayk ırı olduğunu ortaya koyamayan ba şvurucular, iddialar ına dayanak olacak belirli bir kanun hükmü ya da istikrarl ı bir içtihat da sunamam ıştır. Aksine yerel mahkemenin tesis etti ği karar içeri ğinin Yarg ıtay içtihatlar ıyla uyumlu oldu ğu görülmektedir (bkz. 24-26). Dolay ısıyla başvurucular ın meşru beklenti olarak nitelendirmeye yetecek somutlukta bir mülkün varl ığını ispat yükümlülü ğünü yerine getirdiğinden söz edilemeyece ğinden Anayasa'n ın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakk ına ilişkin korumadan yararland ırılmas ının mümkün olmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 39. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucular ın Anayasa n ın 35. maddesi kapsam ına giren korunmaya de ğer bir menfaatinin bulunmad ığı anlaşıldığından başvurunun konu bak ımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; Başvuru Numaras ı: 2018/19078 Karar Tarihi : 13/4/2021 10A. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın konu bak ımından yetkisizli k nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucular üzerinde BIRAKILMASINA 13/4/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA M.Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI