TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHTAP SERRA EGE BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2021/32899) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2021/32899 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucu : Mehtap Serra EGE Vekili : Av. Ali SAMSUM I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kanser hastas ına reçete edilen ilac ın ithali için gerekli ödemenin Sos
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHTAP SERRA EGE BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2021/32899) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2021/32899 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucu : Mehtap Serra EGE Vekili : Av. Ali SAMSUM I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kanser hastas ına reçete edilen ilac ın ithali için gerekli ödemenin Sosyal Güvenlik Kurumu taraf ından karşılanmas ı amac ıyla yap ılan talebin reddedilmesi nedeniyle maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 16/8/2021 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. Başvurucu, tedavisi süresince ilaç bedelinin ilac ın ithalinde yetkili kurulu şa Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) taraf ından ödenmesi yönünde tedbir karar ı verilmesini talep etmiştir. Başvurucunun tedbir talebinin 20/8/2021 tarihinde kabulüne karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ula şılan bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir: 7. 1978 doğumlu olan ba şvurucuya over malign neoplazm ı (yumurtal ık kanseri) tan ısı konulmu ştur. Başvurucunun tedavisini planlayan hekimin olaparip etken maddeli Lynparza isimli ilac ın kullan ımını uygun görmesi sonras ında başvurucunun Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna ba şvurusu üzerine söz konusu ilac ın 6 ayl ık kullan ımın dozunun ithalinin uygun görüldü ğü bildirilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2021/32899 Karar Tarihi : 22/2/2022 28.İlaç bedelinin ödenmesi talebiyle SGK'ya yapt ığı başvurusunun reddi üzerine başvurucu, ret i şleminin iptali talebiyle Ankara 18. İdare Mahkemesinde ( İdare Mahkemesi) dava aç ıp idari işlemin yürütmesinin durdurulmas ına karar verilmesini de talep etmi ştir. 9.İdare Mahkemesi 4/8/2021 tarihinde dava konusu i şlemin yürütmesinin durdurulmas ına karar vermi ştir. SGK'n ın itiraz ının reddedilmesinin ard ından başvurucu, ilaç bedelinin ilac ın ithalinde yetkili kurulu şa ödenmesi için SGK'ya yeniden ba şvurmuştur. SGK'ca ba şvurucunun ilac ı temin etmesi durumunda bedelinin geri ödenebilece ği bildirilmi ştir. 10. Başvurucu, Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunarak tedavisi süresince ilaç bedelinin ilac ın ithalinde yetkili kurulu şa SGK taraf ından ödenmesi yönünde tedbir karar ı verilmesini talep etmi ştir. Anayasa Mahkemesi 20/8/2021 tarihinde tedbir talebini kabul etmi ştir. 11. UYAP üzerinden yap ılan inceleme neticesinde, İdare Mahkemesinin 4/11/2021 tarihinde " ... davac ının tedavisinde kullan ılmak üzere doktoru taraf ından önerilen ve Türkiy e İlaç ve T ıbbi Cihaz Kurumunca uygun bulunan 'Olaparib' etken maddeli ilac ın kesinti yapılmaks ızın karşılanmas ı talebiyle yap ılan başvurunun reddine ili şkin dava konusu i şlemde hukuka uyarl ık görülmemi ştir..." gerekçesiyle ilaç bedelinin ödenmesi talepli ba şvurunun reddine ili şkin işlemin iptaline karar verdi ği anlaşılm ıştır. 12. Söz konusu karara kar şı SGK vekili taraf ından istinaf ba şvurusunda bulunulmu ştur. İstinaf incelemesi devam etmektedir. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 13. Anayasa Mahkemesinin 22/2/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 14. Başvurucu; hastal ığının tedavisi için gerekli olan ilac ın maliyetinin yüksek olmas ı nedeniyle ilac ı kendi imkânlar ıyla tedarik edemedi ğini, SGK taraf ından alternatif geri ödeme yap ılabileceğinin belirtilmesi nedeniyle kendisi aç ısından hayati önemi olan ilaç tedavisinin gerçekle şememesine ba ğlı olarak maddi ve manevi bütünlü ğünün tehlikeye gireceğini belirtmi ş, maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ğini iddia etmiştir. 15. Bakanl ık görüşünde; iddiaya konu yarg ılaman ın derdest oldu ğunun başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinde dikkate al ınmas ı gerektiğine değinildikten sonra devleti n vatandaşlar ının maddi ve manevi varl ığının korunmas ı ve geliştirilmesi hakk ını korumak için gerekli tedbirleri almakla yükümlü oldu ğu fakat bu yükümlülü ğün s ınırsız olmad ığı, an ılan ilac ın ödeme listesinde bulunmad ığının SGK'ca bildirildi ği belirtilmi ştir. B. Değerlendirme 1. Adli Yard ım Talebi Yönünden 16. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n Başvuru Numaras ı: 2021/32899 Karar Tarihi : 22/2/2022 3yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. 2.İhlal İddias ı Yönünden 17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un " Bireysel ba şvuru hakk ı" kenar ba şlıklı 45. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: "İhlale neden oldu ğu ileri sürülen i şlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmü ş idari ve yarg ısal başvuru yollar ının tamam ının bireysel ba şvuru yap ılmadan önce tüketilmi ş olmas ı gerekir." 18. Başvuruya konu ilaç bedelinin SGK taraf ından ödenmesi talebinin reddi işleminin iptali talepli yarg ılamada verilen iptal karar ının istinaf incelemesinde oldu ğu görülmüştür. Bu itibarla ba şvurucunun bireysel ba şvuruya konu etti ği iddialar ına ilişkin olarak hukuk sisteminde mevcut yarg ısal yollar ı tüketmeksizin bireysel ba şvuruda bulundu ğu anlaşılmaktad ır. 19. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyetine neden olaca ğından adli yard ım talebi kabul edilen ba şvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 22/2/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.