TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Ö.T. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/988) Karar Tarihi: 29/6/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/988 Karar Tarihi : 29/6/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Habip OĞUZ Başvurucu : Ö.T. Vekili : Av. Mazlum DO ĞAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, başvurucunun (san ığın) kabul etmemesine ra ğmen hakk ında hükmün açıkla
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Ö.T. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/988) Karar Tarihi: 29/6/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/988 Karar Tarihi : 29/6/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Habip OĞUZ Başvurucu : Ö.T. Vekili : Av. Mazlum DO ĞAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, başvurucunun (san ığın) kabul etmemesine ra ğmen hakk ında hükmün açıklanmas ının geri b ırak ılmas ına karar verilmesi nedeniyle mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildiği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 28/12/2018 tarihinde yap ılm ıştır. Komisyon, adil yarg ılanma hakk ına ilişkin şikâyetin kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar vermiştir. 3. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmuştur. III. OLAY VE OLGULAR 4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) arac ılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: 5. Diyarbak ır Cumhuriyet Ba şsavc ılığının (Başsavc ılık) 24/10/2017 tarihli iddianamesiyle ba şvurucunun silahl ı terör örgütüne üye olma suçundan cezaland ırılmas ı talebiyle iddianame düzenlenmi ştir. İddianamenin Diyarbak ır 10. Ağır Ceza Mahkemesince (Mahkeme) kabulü ile ba şvurucu hakk ında kamu davas ı aç ılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2019/988 Karar Tarihi : 29/6/2022 26. Başvurucunun 12/9/2018 tarihli ikinci celsede Ses ve Görüntü Bili şim Sistemi (SEGBİS) arac ılığı ile duruşmaya kat ılımı sağlanm ış ve Duruşma Tutana ğı'na göre ba şvurucu hakk ında verilecek hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ına (HAGB) karar verilmesini kabul etti ğini beyan etmi ştir. 7. Başvurucu müdafii, 14/11/2018 tarihli dilekçesinde HAGB'ye muvafakatlerinin olmad ığını belirtmiştir. Ayn ı tarihli kararla Mahkemece, ba şvurucu hakk ında etkin pi şmanl ık hükümleri de uygulanarak silahl ı terör örgütüne üye olma suçundan 1 y ıl 6 ay 22 gün hapis cezas ı ile cezaland ırılmas ına ve verilen hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ına kara r verilmiştir. 8. Başvurucu 9/12/2018 tarihli itiraz dilekçesinde, -di ğerlerinin yan ında- 14/11/2018 tarihli dilekçesi ile HAGB karar ına ve yoklu ğunda karar verilmesine r ızas ı olmad ığı belirtildi ği hâlde Mahkeme taraf ından HAGB'ye karar verildi ğini belirterek kararlar ın kald ırılmas ını talep etmi ştir. 9. An ılan itiraz, Diyarbak ır 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 14/12/2018 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. Ret gerekçesinde ba şvurucunun itiraz etti ği hususlarla ilgili olarak bir değerlendirme yap ılmam ıştır. 10. Başvurucu 28/12/2018 tarihinde ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 11. 4/12/2004 tarihli ve 5271 say ılı Ceza Muhakemesi Kanunu nun " Hükmün açıklanmas ı ve hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ı" kenar ba şlıklı 231. maddesinin (5), (6) ve (12) numaral ı fıkralar ı şöyledir: "(5) San ığa yüklenen suçtan dolay ı yap ılan yarg ılama sonunda hükmolunan ceza, iki y ıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezas ı ise; mahkemece, hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ına karar verilebilir. Uzla şmaya ili şkin hükümler sakl ıdır. Hükmü n açıklanmas ının geri b ırak ılmas ı, kurulan hükmün san ık hakk ında bir hukukî sonuç doğurmamas ını ifade eder. (6) Hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ına karar verilebilmesi için; a) San ığın daha önce kas ıtlı bir suçtan mahkûm olmam ış bulunmas ı, b) Mahkemece, san ığın kişilik özellikleri ile duru şmadaki tutum ve davran ışlar ı göz önünde bulundurularak yeniden suç i şlemeyeceği hususunda kanaate var ılmas ı, c) Suçun i şlenmesiyle ma ğdurun veya kamunun u ğrad ığı zarar ın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, gerekir. San ığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ına karar verilmez. ... (12) Hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ı karar ına itiraz edilebilir. " Başvuru Numaras ı: 2019/988 Karar Tarihi : 29/6/2022 312. HAGB'yi kabulden rücuya ili şkin Yarg ıtay 4. Ceza Dairesinin 27/2/2020 tarihli ve E.2019/8520, K.2020/4263 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "... Hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ının san ıktan sorulamad ığı durumlarda, bulunmas ı halinde müdafiinden de sorulabilecektir. Ancak bu hususta san ık ile müdafiinin iradesi çat ıştığında, yasada aç ıkça san ığın kabulü ibaresine yer verildi ğinden, sanığın iradesine üstünlük tan ınacakt ır. ... San ığın, hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ına ilişkin beyan ı, tamamen kendisini ilgilendiren ve ba şka bir kimsenin kabulüne ba ğlı olmayan bir beyand ır. San ık, hakk ındaki davan ın başlang ıcında beraat edeceğini düşünürken, sonras ında davada gelinen aşama, dinlenen tan ıklar ve elde edilen deliller itibariyle art ık mahkumiyetine karar verilebilece ğini düşünebilir ve hükmün açıklanmas ının geri bırak ılmas ına raz ı olabilir. Bu nedenle, önceden hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ını kabul etmeyen san ığın, bu beyan ından dönerek an ılan kurumun uygulanmas ını istemesi mümkündür. Ayr ıca san ığın bu beyan ından dönmesini engelleyecek yasal bir düzenleme de mevcut de ğildir. San ık ne zamana kadar bu beyan ından dönebilecektir? Burada san ığın beyan ından dönmesi içi n kabul edilmesi gereken en son a şama, hüküm a şamas ı olmal ıdır. Hüküm kuruluncaya kada r san ık beyan ından dönebilir. Hüküm verildikten sonra san ığın, hükmün aç ıklanmas ının geri bırak ılmas ını kabul etmemesi ya da kabul etmesi herhangi bir sonuç do ğurmayacakt ır." V.İNCELEME VE GEREKÇE 13. Anayasa Mahkemesinin 29/6/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 14. Başvurucu, daha önceden kabul edilen HAGB karar ından müdafii vas ıtas ıyla dönüldüğüne ilişkin dilekçenin dikkate al ınmadan hakk ında HAGB'ye karar verilmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Ayr ıca başvurucu, isminin kamuya aç ık belgelerde gizlenmesi talebinde bulunmu ştur. 15. Bakanl ık görüşünde, başvurucunun duru şmada HAGB kurumunun anlam ve sonuçlar ı hakk ında bilgilendirildi ği, bu konudaki iradesinin belirlenmesi için HAGB karar ı verilmesini isteyip istemedi ğinin başvurucudan soruldu ğu ve başvurucunun da kabul etti ğine ilişkin iradesinin duru şma tutana ğına geçirildi ği, başvurucu müdafiinin HAGB'den vazgeçmeye muvafakat verdi ğine ya da kendisinin vazgeçti ğine ilişkin bir bilgi veya belgeye rastlanmad ığı, bu itibarla başvurucunun adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildiği iddias ının esas itibariyle kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu ifade edilmiştir. 16. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında başvuru formunda dile getirdi ği iddialar ı yinelemiştir. B. Değerlendirme 17. Anayasa Mahkemesi, daha önce hakk ında HAGB karar ının uygulanmas ını kabul eden ba şvurucunun ba şvurusunu incelemi ş ve aç ıkça dayanaktan yoksun oldu ğu sonucuna varm ıştır (Ali Gürsoy , B. No: 2012/833, 26/3/2013, 15-24). Bu ba şvuruda da söz konusu karardan ayr ılmay ı gerektiren bir durum söz konusu de ğildir. Başvuru Numaras ı: 2019/988 Karar Tarihi : 29/6/2022 418. Zira Mahkeme dosyas ının UYAP ortam ında yap ılan incelemesinden, başvurucunun duru şmada, hakk ında verilecek olan HAGB'ye karar verilmesini kabu l etmesine kar şılık müdafiinin bu karar ı kabul etmedi ğine dair dilekçe verdi ği ve Mahkemece başvurucunun beyan ına itibarla hakk ında HAGB'ye karar verildi ği anlaşılm ıştır (bkz. 6-7). 19. Başvurucunun kabul yönündeki beyan ından sonra, kabulden rücu etti ğine ilişkin bir bilgi veya belgeye de ula şılamam ıştır. Yarg ıtay uygulamalar ına göre san ığın beyan ı ile müdafiinin beyan ının çat ıştığı durumlarda san ığın beyan ına üstünlük tan ınmal ıdır (bkz. 12). Mahkeme de bu yönde bir karar vermi ştir. Yap ılan değerlendirmelerde bariz takdir hatas ı veya aç ık keyfîlik olu şturan bir durum söz konusu de ğildir. Kald ı ki başvurucu müdafiine Diyarbak ır 3. Noterli ği taraf ından düzenlenen 16/10/2017 tarihli vekâletname ile 5271 say ılı Kanun gere ğince HAGB'yi ve cezan ın ertelenmesini talep etmeye ili şkin yetki verilmi ş olmas ına karşılık HAGB talebinin geri al ınmas ına ilişkin herhangi bir yetki de verilmemi ştir. 20. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Kamuya aç ık belgelerde ba şvurucunun kimli ğinin gizli tutulmas ı talebinin KABULÜNE, B. Mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEMEZ OLDU ĞUNA, C. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA, D. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 29/6/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.