Anayasa Mahkemesi

Atıf Grafiği

Özet

Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir.

Tam metin

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR AYDIN YILDIZ VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2018/37251) Karar Tarihi: 19/11/2020 Başvuru Numarası : 2018/37251 Karar Tarihi : 19/11/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Tuğba TUNA IŞIK Başvurucular : 1. Aydın YILDIZ 2. Bahar KARABOĞA 3. Canan POLAT 4. Diba TEYFUR 5. Hakan YILDIZ 6. Hanım YILDIZ 7. İbrahim YILDIZ 8. Zeynep DAĞLI Başvurucular Vekili : Av. Abdullah GÜZEL I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, hukuk davasında delillerin değerlendirilmesinde ve h ukuk kurallarının uygulanmasında hata yapılarak adil olmayan karar verilmesi ile uzun yargılama nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru 18/12/2018 tarihinde yapılmıştır.3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön i ncelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. Bölüm Başkanı tarafından başvuruların kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru Numarası : 2018/37251 Karar Tarihi : 19/11/2020 36. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin ( 2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değ erlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ola ylar özetle şöyledir: 8. Başvurucuların 6/11/2006 tarihinde açtığı davada başlayan yar gısal süreç, Yargısal 21. Hukuk Dairesinin 22/10/2018 tarihli onama kararıyl a son bulmuştur. Başvurucular, delillerin değerlendirilmesinde ve hukuk kurallar ının uygulanmasında hata yapılarak adil olmayan karar verilmesi ve yargılamanın uzun sür mesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ve diğer anayasal haklarının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine 18/12/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur . IV. İNCELEME VE GEREKÇE 9. Mahkemenin 19/11/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başv uru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İdd ia 1. Başvurucuların İddiaları 10. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede ya rgılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden11. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şe kilde- yargılamanın sona erdiği tarih, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anaya sa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle i lgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve di ğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50, 52). 13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığ ı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususl ar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , 41, 45). Başvuru Numarası : 2018/37251 Karar Tarihi : 19/11/2020 414. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda v erdiği kararlar dikkate alındığında 11 yıl 11 aylık yargılama süresinin makul o lmadığı sonucuna varmak gerekir. 15. Açıklanan gerekçelerle Anayasa nın 36. maddesinde güvence al tına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilme si gerekir. B. Diğer İhlal İddiaları 16. Başvurucular, delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının uygulanmasında hata yapılarak adil olmayan karar verilmesi nede niyle adil yargılanma hakkının ve diğer anayasal haklarının ihlal edildiğini ileri sü rmüştür. Başvurucuların belirtilen şikâyetleri yönünden açık bir ihlalin bulunmadığı de ğerlendirildiğinden başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekmektedi r. C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 18. Başvurucular, ihlalin tespiti ile her bir başvurucu için ayr ı ayrı 100.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talebinde b ulunmuştur. 19. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. 20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşı lığında başvuruculara net 36.000 TL manevi tazminatın müştereken ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerekir. 21. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için baş vurucunun uğradığını iddia ettiği maddi zarar ile tespit edilen ihlal ara sında illiyet bağı bulunmalıdır. Başvurucuların bu konuda herhangi bir belge sunmamış olması ned eniyle maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir. 22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.294,70 TL yargılama giderinin başvur uculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numarası : 2018/37251 Karar Tarihi : 19/11/2020 5V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle;A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin i ddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialarının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, B. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, C. Başvuruculara net 36.000 TL manevi tazminatın MÜŞTEREKE N ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE, D. 294,70 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3 .294,70 TL yargılama giderinin başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE, E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine v e Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmas ına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar ge çen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, F. Kararın bir örneğinin bilgi için Ağrı 1. Asliye Hukuk Mahkeme sine (E.2016/579, K.2017/23) GÖNDERİLMESİNE, G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 19/11 /2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Üye Üye Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU

İlgili Kararlar

Anayasa Mahkemesi — aynı daireden son kararlar