T.C. İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/81 Esas KARAR NO : 2026/250 DAVA : Tespit DAVA TARİHİ : 29/01/2026 KARAR TARİHİ : 31/03/2026 Mahkememizde görülen Tespit davasının yapılan açık yargılamasında; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ile davalı arasında 01.01.2024 yürürlük tarihli Araç Kiralama Sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmenin 12.3 madddesine göre her bir ... şirketi kira süresi başladıktan 12 ay sonra kadro kapat…
T.C. İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/81 Esas KARAR NO : 2026/250 DAVA : Tespit DAVA TARİHİ : 29/01/2026 KARAR TARİHİ : 31/03/2026 Mahkememizde görülen Tespit davasının yapılan açık yargılamasında; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ile davalı arasında 01.01.2024 yürürlük tarihli Araç Kiralama Sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmenin 12.3 madddesine göre her bir ... şirketi kira süresi başladıktan 12 ay sonra kadro kapatma/ organizasyonel küçülme sebebi ile kiraladığı araçların %15'ini herhangi bir erken iade ücreti ödemeden iade etme hakkına sahip olduğunu, ...'un 01.07.2025 tarihli yönetim kurulu kararı ile organizasyonel küçülme kararı aldığını ve saha kadrosunda azaltmaya gittiğini, bu nedenle müvekkillerinin bir kısım aracı iade etmek istediğinde davalının ticari unvan bazında toplam araç sayısının %15'i oranıda kira ve erken iade bedeli ödemeksizin iade hakkının tek seferli olduğu nedeniyle itirazda bulunduğunu, davalının sözleşmeye aykırı davrandığını belirterek; davanın kabulü ile, müvekkillerinin mezkur araç kiralama sözleşmesinin 12.3 hükmünde geçen %15'lik iade hakkının tek sefere mahsus olmadığının HMK 106 kapsamında tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın zaman aşımı ve hak düşürücü süreler geçirildikten sonra ikame edildiğini bu nedenle davanın esastan reddinin gerektiğini, davaya konu olayın taşınır kira sözleşmesinden kaynaklandığını kira sözleşmesinden kaynaklanan davalarda görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemeleri olduğunu ve davanın görevsiz mahkemede ikame edildiğini, görev yönünden itirazların kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıların ihtilaf konusu erken iade bedellerininin banka kanalıyla ödediğini, iş bu tespit davası ise bu ödemelerin gerçekleşmesinden sonra 29.01.2026 tarihinde ikame edildiğini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 106. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, eda davası açılması mümkün olan hallerde tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacıların talep edebileceği tek hukuki korumanın ödedikleri bedelin iadesini (istirdat) davası olabileceğini, bir sözleşme hükmünün soyut olarak tespitini istemekte hukuki ve günler yararın kalmadığını belirterek; davanın usulden reddine, haksız davanın esasa ilişkin itirazlar kapsamında esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dava: Tespit Davasına İlişkindir. Somut uyuşmazlık; Taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesindeki 12.3 maddesinin uygulanabilirliği yönünden ikame edilen tespit davasına ilişkindir. Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. (HMK m.1). Nitekim Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c maddesi görevi dava şartları arasında saymıştır. Bu itibarla görev kuralları tarafların ileri sürmesine gerek olmaksızın hâkim tarafından ve yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda ”Sulh Hukuk Mahkemesi'' görevlidir. Somut olayda, davacı ile davalı arasında akdedilen "araç kiralama sözleşmesi" bulunduğu ve sözleşmenin ilgili maddesinin uygulanabilirliği yönünden tespit isteminde bulunulduğu, uyuşmazlığın araç kira sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmakla, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir. Uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklandığına göre Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan ve görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında resen göz önüne alınması gerektiğinden mahkememizce görevsizlik kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın HMK 114/1-c ve 115/2 Maddeleri uyarınca dava şartı nedeniyle usulen reddine, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar serileceğinin ihtaratına, 3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmesine, 4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin ihtaratına, 5-Harç ve masrafların yetkili mahkemede nazara alınmasına, 6-Sair hususların gerekçeli kararda belirtilmesine, Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 31/03/2026 Katip ... E-imzalıdır Hakim ... E-imzalıdır