TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SEYİTHAN ACAR VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/32093) Karar Tarihi: 4/7/2022 Başvuru Numaras ı: 2020/32093 Karar Tarihi : 4/7/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Şeyda Nur ÜN Başvurucular : 1. Seyithan ACAR 2. Kerem KOÇ 3. Suat ÇEV İK 4. Hikmet DEM İRKAYA 5. Hosrof DURMU Ş 6. Leyla ATSAK7. Salih CANDE ĞER 8. Sinan ATABAY 9.
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SEYİTHAN ACAR VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/32093) Karar Tarihi: 4/7/2022 Başvuru Numaras ı: 2020/32093 Karar Tarihi : 4/7/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Şeyda Nur ÜN Başvurucular : 1. Seyithan ACAR 2. Kerem KOÇ 3. Suat ÇEV İK 4. Hikmet DEM İRKAYA 5. Hosrof DURMU Ş 6. Leyla ATSAK7. Salih CANDE ĞER 8. Sinan ATABAY 9. Ramazan BÜLTE 10. Seracettin NAR İCİCAN Başvurucular Vekili : Av. Mahmut KAÇAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, bir parti kongresine davet bildirisi da ğıtan başvurucular hakk ında genel yasak oldu ğu gerekçesiyle emre ayk ırı davran ıştan idari para cezas ı uygulanmas ını n toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ını ihlal ettiği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurular 1/10/2020 ve 2/10/2020 tarihlerinde yap ılm ıştır. 3. Başvurular, ba şvuru formlar ı ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurular ın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2020/32093 Karar Tarihi : 4/7/2022 35. Konu yönünden hukuki irtibat bulunmas ı nedeniyle 2020/32422, 2020/32427, 2020/32431, 2020/32475, 2020/32476, 2020/32530, 2020/32532, 2020/32553 ve 2020/32555 numaral ı bireysel ba şvuru dosyalar ının 2020/32093 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı ile birleştirilmesine karar verilmi ştir. 6. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurular ın kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 7. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 8. Başvurucular, Bakanl ığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 9. Başvuru formlar ı ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 10. Van Valili ği (Valilik) 7/2/2020 tarih ve 2020/52 say ılı kararla Van s ınırlar ı içinde 15 gün süre ile toplant ı ve gösteri yürüyü şleri ile benzeri etkinlikleri yasaklam ıştır. Yasaklama karar ı, Valiliğin resmî internet sitesinde ilan edilmi ştir. Valili ğin ilgili karar ı şöyledir: "Anayasam ızda ve kanunlarda öngörülen s ınırland ırma ve yasaklama şartlar ını doğrudan ve aç ıkça oluşturduğu değerlendirilen eylemler ile sald ırı olaylar ının önün e geçmek, vatanda şlar ımızın can ve mal güvenliklerini sa ğlamak, terör örgütlerinin planlar ını bertaraf etmek ve bu ba ğlamda, milli güvenli ğin sağlanmas ı, kamu düzeni ve güvenli ğinin korunmas ı, suç işlenmesinin önlenmesi, temel hak ve özgürlükler ile ba şkalar ının hak v e özgürlüklerinin ve genel asayi şin devam ının temini ile şiddet olaylar ının yayg ınlaşmas ının önlenmesi amac ıyla; 08/02/2020 tarihinden geçerli 22/02/2020 tarihi de dahil olmak üzere (15) gün süre ile Van İli coğrafi s ınırlar ı içerisinde aç ık alanlarda düzenlenecek göster i yürüyüşü, aç ık hava toplant ısı, bas ın aç ıklamas ı, oturma eylemi ve anket yap ılmas ı, çad ır ve stand kurulmas ı/aç ılmas ı, imza kampanyas ı düzenlenmesi, bildiri, bro şür ve el ilan ı dağıtılmas ı YASAKLANMI ŞTIR." 11. Başvurucular taraf ından 18/2/2020 tarihinde Van' ın Çald ıran ilçesinde Halklar ın Demokratik Partisin (HDP) 4. Ola ğan Kongresine Davet bildirisi da ğıtılm ıştır. Söz konusu tarihte kolluk kuvvetleri taraf ından HDP binas ı önüne gelinerek Valili ğin ilgili yasaklama karar ı hat ırlat ılm ış, başvurucular ın da aralar ında bulundu ğu grup taraf ından bildiri dağıtımın gerçekle ştirileceği belirtilmi ştir. Kolluk tutanaklar ına göre söz konusu bildiri dağıtma eylemi saat 11.45 itibar ıyla başlay ıp 13.07 itibar ıyla sona ermi ş ve başvurucular sorunsuz bir şekilde dağılm ıştır. 12. Çald ıran İlçe Emniyet Müdürlü ğü (İdare) taraf ından başvurucular hakk ında 30/3/2005 tarihli ve 5326 say ılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi uyar ınca 392 TL idari para cezas ı uygulanm ıştır. Başvurucular taraf ından idari para cezalar ına farkl ı tarihlerde ayr ı ayr ı itiraz edilmi ştir. 13.İtirazlar ı inceleyen Çald ıran Sulh Ceza Hâkimli ği (Hâkimlik), idari par a cezalar ına ilişkin tutanaklar ın resmî evrak niteli ğinde oldu ğunu ve ba şvurucular ın söz konus u tutanağın aksini ispat edemediklerini belirterek ba şvurucular hakk ında uygulanan idari para Başvuru Numaras ı: 2020/32093 Karar Tarihi : 4/7/2022 4cezalar ının usul ve yasaya uygun oldu ğu gerekçesiyle farkl ı tarihlerde itirazlar ı kesin olarak reddetmiştir. 14. Kararlar 10/9/2020 ve 15/10/2020 tarihlerinde ba şvurucular ın vekiline tebli ğ edilmiştir. Başvurucular 1/10/2020 ve 2/10/2020 tarihlerinde bireysel ba şvuruda bulunmuştur. IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk15. 5326 say ılı Kanun un 32. maddesi şöyledir: "(1) Yetkili makamlar taraf ından adli i şlemler nedeniyle ya da kamu güvenli ği, kam u düzeni veya genel sa ğlığın korunmas ı amac ıyla, hukuka uygun olarak verilen emre ayk ırı hareket eden ki şiye... idari para cezas ı verilir..." 16. 10/6/1949 tarihli ve 5442 say ılı İl İdaresi Kanunu'nun 11/A maddesi şöyledir: "Vali, il s ınırlar ı içinde bulunan genel ve özel bütün kolluk kuvvet ve te şkilat ının amiridir. Suç i şlenmesini önlemek, kamu düzen ve güvenini korumak için gereken tedbirleri alır. Bu maksatla Devletin genel ve özel kolluk kuvvetlerini istihdam eder, bu te şkilat amir v e memurlar ı vali taraf ından verilen emirleri derhal yerine getirmekle yükümlüdür. " 17. 5442 say ılı Kanun'un 11/C maddesi şöyledir: "İl s ınırlar ı içinde huzur ve güvenli ğin, kişi dokunulmazl ığının, tasarrufa müteaallik emniyetin, kamu esenli ğinin sağlanmas ı ve önleyici kolluk yetkisi valinin ödev v e görevlerindendir. (Ek cümle: 25/7/2018-7145/1 md.) Bunlar ı sağlamak için vali gereken karar ve tedbirleri al ır. (Ek paragraf: 25/7/2018-7145/1 md.) Vali, kamu düzeni veya güvenli ğinin olağan hayat ı durduracak veya kesintiye u ğratacak şekilde bozuldu ğu ya da bozulaca ğına ilişkin ciddi belirtilerin bulundu ğu hâllerde on be ş günü geçmemek üzere ildeki belirli yerlere giri şi ve ç ıkışı kamu düzeni ya da kamu güvenli ğini bozabilece ği şüphesi bulunan ki şiler için sınırlayabilir; belli yerlerde veya saatlerde ki şilerin dola şmalar ını, toplanmalar ını, araçlar ın seyirlerini düzenleyebilir veya k ısıtlayabilir ve ruhsatl ı da olsa her çe şit silah v e merminin ta şınmas ı ve naklini yasaklayabilir. (Mülga birinci cümle: 25/7/2018-7145/1 md.) ( ) Bu f ıkra kapsam ında al ınan ve ilan olunan karar ve tedbirlere uym ıyanlar hakk ında 66 nc ı madde hükmü uygulan ır." 18. 5442 say ılı Kanun'un 66. maddesi şöyledir: "(Değişik: 23/1/2008-5728/125 md.) İl genel kurulu veya idare kurullar ı yahut en büyük mülkiye amirleri taraf ından kanunlar ın verdiği yetkiye istinaden ittihaz ve usulen tebliğ veya ilan olunan karar ve tedbirlerin tatbik ve icras ına muhalefet eden veya mü şkülat gösterenler veya riayet etmeyenler, mahallî mülkî amir taraf ından Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmü uyar ınca cezaland ırılır. (Ek cümle: 27/3/2015 - 6638/16 md.) Ancak, kamu düzenini ve güvenli ğini veya ki şilerin can ve mal emniyetini tehlikeye dü şürece k toplumsal olaylar ın baş göstermesi hâlinde vali taraf ından kamu düzenini sağlama k amac ıyla al ınan ve usulüne göre ilan olunan karar ve tedbirlere ayk ırı davrananlar, ü ç aydan bir y ıla kadar hapis cezas ıyla cezaland ırılır." Başvuru Numaras ı: 2020/32093 Karar Tarihi : 4/7/2022 5B. Uluslararas ı Hukuk 19. Mevcut ba şvurulara ili şkin ulusal ve uluslararas ı hukuk kaynaklar ının derli toplu verildi ği kararlar için bkz. Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerleri [GK], B. No: 2014/920, 25/5/2017, 22-31; R ıza Gökçen Erus ve di ğerleri, B. No: 2014/17391, 19/4/2018, 24-30. V.İNCELEME VE GEREKÇE 20. Anayasa Mahkemesinin 4/7/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 21. Başvurucular ın tamam ı adli yard ım talebinde bulunmu ştur. 22. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak, geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucular ın aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Toplant ı ve Gösteri Yürüyü şü Düzenleme Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 23. Başvurucular siyasal örgütlenme özgürlü ğü ile toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının anayasal ve uluslararas ı güvencelerine de ğinmiştir. Başvurucular; söz konusu bildiri da ğıtma eyleminin siyasi faaliyet kapsam ında olduğunu ve müdahalenin hakl ı gerekçelere dayanmad ığını, 6/10/1983 tarihli ve 2911 say ılı Toplant ı ve Gösteri Yürüyü şleri Kanunu'nun siyasi parti faaliyetleri ile ilgisi olmad ığını ve haklar ında uygulanamayaca ğı belirterek siyasi örgütlenme özgürlüklerinin ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. 24. Bakanl ık görüşünde; öncelikle ba şvurucular Suat Çevik, Hosrof Durmu ş ve Seracettin Naricican hakk ındaki başvurular ın süre aşımı nedeniyle kabul edilmez oldu ğu değerlendirmesi yap ılm ıştır. Görüş yaz ısında, diğer başvurucular yönünden yap ılan esas incelemesinde ise söz konusu müdahalenin kanuni dayana ğının olduğu, meşru amaç ta şıdığı ve demokratik toplumda gerekli oldu ğu değerlendirmesi yap ılm ış; ilgili hâkimli ğin kararlar ının aç ık bir keyfîlik içermedi ği ve kanunun uygulanmas ı niteliğinde oldu ğu belirtilmiştir. 25. Başvurucular, Bakanl ık görüşüne karşı beyanlar ında; Bakanl ık görüşünü kabul etmemiş ve önceki beyanlar ını tekrarlam ıştır. 2. Değerlendirme 26. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucular taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucular ın iddialar ının özü, parti kongresine ait bildiri da ğıtmalar ı sonras ında idari para cezas ı ile cezaland ırılmalar ına ilişkindir. Başvuru Numaras ı: 2020/32093 Karar Tarihi : 4/7/2022 627. Toplant ı hakk ındaki s ınırlama kavram ı; ifade özgürlü ğünde oldu ğu gibi hakk ın kullan ılmas ı öncesinde, kullan ılmas ı sıras ında veya kullan ıldıktan sonra yap ılan muameleleri kapsar ( Ali R ıza Özer [GK], B. No:2013/3924, 6/1/2015, 123, 137). Yap ılacak bir toplant ıya yönelik haz ırlık hareketleri için de ba şka hukuk normlar ının ihlal edilmemesi kayd ıyla toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenlemeye ili şkin ilkeler uygulanmal ıdır. Toplant ıya ilişkin bildirilerin veya duyurular ın dağıtımının engellenmesine veya duyurular ın as ılmas ına yönelik işlemler veya kararlar da toplant ıya haz ırlık işlemleri olup kamu otoritelerince ilgili ve yeterli gerekçe ile ortaya konulamad ığı sürece toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlaline yol açacakt ır. Belirtilen nedenlerle ba şvurucular ın şikâyetinin bir bütün olarak toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir (Rıza Gökçen Erus ve di ğerleri, 37 ; İhsan Uğraş, B. No: 2015/5365, 3/4/2019, 24) . 28. Anayasa n ın "Toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı" kenar ba şlıklı 34. maddesi şöyledir: "Herkes, önceden izin almadan, silahs ız ve sald ırısız toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ına sahiptir. Toplant ı ve gösteri yürüyü şü hakk ı ancak, milli güvenlik, kamu düzeni, suç i şlenmesinin önlenmesi, genel sa ğlığın ve genel ahlak ın veya ba şkalar ının hak ve özgürlüklerinin korunmas ı amac ıyla ve kanunla s ınırlanabilir. Toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının kullan ılmas ında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir." a. Kabul Edilebilirlik Yönünden i. Başvurucular Suat Çevik, Hosrof Durmu ş ve Seracettin Naricican Yönünden 29. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un Bireysel ba şvuru usulü kenar ba şlıklı 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bireysel ba şvurunun, ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten; ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekir. Hakl ı bir mazereti nedeniyle süresi içinde ba şvuramayanlar, mazeretin kalkt ığı tarihten itibaren onbe ş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte ba şvurabilirler " 30. Bireysel ba şvurunun ön şartlar ından biri de otuz günlük süre kural ıdır. Başvurunun her a şamas ında sürenin dikkate al ınmas ı gerekir ( Deniz Baykal, B. No: 2013/7521, 4/12/2013, 32). Bireysel ba şvurular ın 6216 say ılı Kanun un 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi ş ise ihlali n öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekmektedir. 31. Öte yandan ba şvurunun süresinde yap ılıp yap ılmad ığı hususu incelendi ğinde 19/2/1959 tarihli ve 7201 say ılı Tebligat Kanunu'nun 11. maddesinde yer alan kural uyar ınca vekil vas ıtas ıyla takip edilen i şlerde tebligat, vekile yap ılır ve tebliğ edilen evrak ın içeriğine Başvuru Numaras ı: 2020/32093 Karar Tarihi : 4/7/2022 7göre bir kanun yoluna ba şvurulmas ı söz konusu ise kanunda öngörülen süreler bu tarih itibar ıyla işlemeye ba şlar ( Yasin Yaman , B. No: 2012/1075, 12/2/2013, 24). Ancak tebligatlar için geçerli olan bu düzenlemenin bireysel ba şvurularda sürenin hesaplanmas ı açısından başvurucunun vekilinden önce nihai karar ı öğrenmesi durumunda kabul edilebilir olduğunu söylemek mümkün de ğildir. Nitekim bireysel ba şvuru, başvuru konusu yarg ısal sürecin devam ında bir kanun yolu de ğildir ( Kadir Turgut, B. No: 2014/4985, 6/7/2017, 24). 32. Bireysel ba şvuruda sürenin ba şlang ıcı yukar ıda ayr ıntılı olarak belirtildi ği gibi tebligatla de ğil, başvuru yollar ı tüketildikten sonra veya ba şvuru yolu öngörülmemi şse ne şekilde oldu ğu gözetilmeksizin ihlalin ö ğrenilmesiyle ba şlamaktad ır. Vekille takip edilen işlerde de ö ğrenmenin as ıl veya vekil taraf ından gerçekle şmesinde sürenin ba şlang ıcı açısından herhangi bir fark söz konusu de ğildir. Bu ba ğlamda ba şvuru süresinin ba şlang ıcı hak ihlaline maruz kald ığını iddia eden ki şinin bu durumu bizzat veya vekili taraf ından öğrenme tarihi kabul edilmektedir. Ba şka bir ifade ile bireysel ba şvuruda ba şvuru süresinin başlang ıcı, başvurucu ve/veya vekili olmas ı fark etmeksizin hangisi taraf ından öğrenilirse öğrenilsin ilk ö ğrenilme tarihinden itibaren ba şlamaktad ır (Kadir Turgut, 25). 33. Somut olayda nihai karar ın başvurucu Suat Çevik'e 24/8/2020 tarihinde, başvurucu Hosrof Durmu ş'a 19/8/2020 tarihinde ve ba şvurucu Seracettin Naricican'a 27/8/2020 tarihinde, ba şvurucular vekiline ise elektronik tebligat yoluyla 10/9/2020 ve 15/9/2020 tarihlerinde tebli ğ edildiği anlaşılm ıştır. 6216 say ılı Kanun'un 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı ile İçtüzük'ün 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı gereği bireysel ba şvurunun ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerektiği dikkate al ındığında -başvurucular ın nihai karar ı s ıras ıyla 24/8/2020, 19/8/2020 ve 27/8/2020 tarihlerinde öğrenmiş olduklar ından- bu tarihlerden itibaren ba şlayan otuz günlük ba şvuru süresi geçtikten sonra yap ılan bireysel ba şvurularda süre a şımı bulunduğu anlaşılm ıştır. 34. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurular ın diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. ii. Diğer Başvurucular Yönünden 35. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden i. Müdahalenin Varl ığı 36. Toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının sadece kullan ılmas ı sıras ında değil kullan ılmas ından sonraki i şlemlerin de hak üzerinde s ınırlay ıcı etkisi bulunmaktad ır (Osman Erbil, B. No: 2013/2394, 25/3/2015, 53; sendika hakk ına ilişkin olarak bkz. Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerleri, 48). Bu sebeple ba şvurucular ın bildiri da ğıtma eylemine kolluk kuvvetleri herhangi bir müdahalede bulunmam ış olsa bile daha sonra idari para cezas ı ile cezaland ırılmalar ının toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ına yönelik bir müdahale oldu ğu kabul edilmelidir ( Dursun Soydan ve di ğerleri , B. No: 2015/2948, 14/11/2018, 39). Başvuru Numaras ı: 2020/32093 Karar Tarihi : 4/7/2022 8ii. Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 37. Anayasa n ın 13. maddesi şöyledir: Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaks ızın yaln ızca Anayasan ın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasan ın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz. 38. Yukar ıda an ılan müdahale, Anayasa n ın 13. maddesinde belirtilen ko şullar ı yerine getirmedi ği müddetçe Anayasa n ın 34. maddesinin ihlalini te şkil edecektir. 39. Bu sebeple müdahalenin Anayasa n ın 13. maddesinde öngörülen ve somut başvurulara uygun dü şen kanunlar taraf ından öngörülme, Anayasa n ın ilgili maddesinde belirtilen nedenlere dayanma ve demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk koşullar ını sağlay ıp sağlamad ığının belirlenmesi gerekir. (1) Kanunilik 40. 5326 say ılı Kanun'un 32. maddesinin kanunla s ınırlama ölçütünü kar şılad ığı sonucuna var ılm ıştır (5326 say ılı Kanun'un 32. maddesine ili şkin kanunilik de ğerlendirmesi için bkz. Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerleri , 52-69). (2) Meşru Amaç 41. Başvurucular ın idari para cezas ıyla cezaland ırılmalar ına ilişkin kararlar ın Anayasa'n ın 34. maddesinin ikinci f ıkras ında yer alan sebeplerden kamu düzeninin korunmas ına yönelik önlemlerin bir parças ı olduğu ve meşru bir amaç ta şıdığı sonucuna var ılm ıştır (Dursun Soydan ve di ğerleri , 43). (3) Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk(a) Genel İlkeler (i) Demokratik Toplumda Toplant ı ve Gösteri Yürüyü şü Düzenleme Hakk ının Önemi 42. Toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı, demokratik toplumun en temel değerleri aras ında yer almakta olup bireylerin ortak fikirlerini birlikte savunmak ve başkalar ına duyurmak için bir araya gelebilme imkân ını korumay ı amaçlamaktad ır (Ferhat Üstündağ, B. No: 2014/15428, 17/7/2018, 40; Dilan Ögüz Canan [GK], B. No: 2014/20411, 30/11/2017, 36; Ali R ıza Özer ve di ğerleri, 115; Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerleri , 79; Osman Erbil , 45). 43. Bu hak, ifade özgürlü ğünün özel bir biçimidir. Anayasal haklar içinde kendine has özerk rolünün ve özel uygulama alan ının varl ığına rağmen toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı ayn ı zamanda ifade özgürlü ğünün ışığında değerlendirilmelidir. İfade özgürlüğünün demokratik ve ço ğulcu bir toplumdaki önemi, toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı için de geçerlidir ( Dilan Ögüz Canan , 34; Ali R ıza Özer ve di ğerleri , 115; Osman Erbil , 31, 45; Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerleri, 72; Gülşah Başvuru Numaras ı: 2020/32093 Karar Tarihi : 4/7/2022 9Öztürk ve di ğerleri , B. No: 2013/3936, 17/2/2016, 66; Ömer Faruk Akyüz , B. No: 2015/9247, 4/4/2018, 52). Sonuç olarak toplumsal ve siyasal ço ğulculuğu sağlamak, her türlü düşüncenin bar ışçıl bir şekilde ve serbestçe ifadesine ba ğlıdır (Dilan Ögüz Canan, 35; Ömer Faruk Akyüz , 55). (ii) Müdahalenin Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygun Olmas ı 44. Temel hak ve özgürlüklere yönelik bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılamas ı ve orant ılı olmas ı gerekir ( Bekir Coşkun [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015, 53-55; Mehmet Ali Ayd ın [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, 70-72; AYM, E.2018/69, K.2018/47, 3/5/2018, 15; AYM, E.2017/130, K.2017/165, 29/11/2017, 18). Müdahaleyi oluşturan tedbirin zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılad ığının kabul edilebilmesi için amac a ulaşmaya elveri şli olmas ı, başvurulabilecek en son çare ve al ınabilecek en hafif önlem olara k kendisini göstermesi gerekmektedir (baz ı farkl ılıklarla birlikte toplant ı hakk ı bağlam ında bkz. Dilan Ögüz Canan , 32; sendika hakk ı bağlam ında bkz. Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerleri , 73; Adalet Mehtap Buluryer , B. No: 2013/5447, 16/10/2014, 103-105; grev hakk ı bağlam ında bkz. Kristal-İş Sendikas ı [GK], B. No: 2014/12166, 2/7/2015, 70; ifade özgürlü ğü bağlam ında bkz. Bekir Coşkun, 51; Mehmet Ali Ayd ın, 68; Tansel Çöla şan, B. No: 2014/6128, 7/7/2015, 51). Orant ılılık ise s ınırlamayla ula şılmak istenen amaç ile ba şvurulan s ınırlama tedbiri aras ında aşırı bir dengesizlik bulunmamas ına işaret etmektedir ( Dilan Ögüz Canan , 33, 56; Ferhat Üstünda ğ, 48; sendika hakk ı bağlam ında bkz. Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerleri , 74; ifade özgürlü ğü bağlam ında Bekir Coşkun, 44, 47; Tansel Çöla şan, 46, 49, 50). 45. Anayasa Mahkemesinin bir görevi de bireylerin fikirlerini toplant ı ve gösteri yürüyüşleri düzenlemek yoluyla ifade etme haklar ı ile Anayasa'n ın 34. maddesinin ikinci fıkras ında belirtilen me şru amaçlar aras ında adil bir dengenin sa ğlan ıp sağlanamad ığını denetlemektir. Me şru amaçlar ın bir olayda varl ığının hakk ı ortadan kald ırmad ığı vurgulanmal ıdır. Önemli olan bu me şru amaçla hak aras ında olay ın şartlar ı içinde bir denge kurmakt ır (Dilan Ögüz Canan , 33; Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerleri , 74; Adalet Mehtap Buluryer , 71). (iii) Bar ışçıl Toplanma Hakk ı 46. Anayasa n ın 34. maddesi; fikirlerin silahs ız ve sald ırısız, başka bir ifade ile bar ışçıl bir şekilde ortaya konabilmesi için toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ını güvence alt ına alm ıştır. Dolay ısıyla toplant ı hakk ının amac ı, şiddete ba şvurmayan ve fikirlerini bar ışçıl bir şekilde ortaya koyan bireylerin haklar ının korunmas ıdır. Demokratik bir toplumda mevcut düzene itiraz eden ve bar ışçıl yöntemlerle de ğiştirilmesi, gerçekle ştirilmesi savunulan siyasi fikirlerin toplant ı özgürlüğü ve diğer yasal araçlarla kendisini ifade edebilme imkân ı sunulmal ıdır. Şiddet kullanma niyetinde olan ki şilerin kat ıldığı veya düzenledi ği gösteriler, bar ışçıl toplanma kavram ı dışındad ır. Dolay ısıyla toplant ı hakk ının amac ı, şiddete kar ışmayan ve fikirlerini bar ışçıl bir şekilde ortaya koyan bireylerin haklar ının korunmas ıdır. (Dilan Ögüz Canan , 37; Ali R ıza Özer ve di ğerleri, 117, 118; Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerleri , 80; Osman Erbil, 47; Gülşah Öztürk ve di ğerleri, 67, 68; Ömer Faruk Akyüz, 54). Bar ışçıl amaçlarla bir araya gelmi ş kişilerin toplant ı hakk ını kullan ırken kamu düzeni aç ısından tehlike olu şturmayan ve şiddet içermeyen davran ışlar ına devletin sab ır ve hoşgörü göstermesi ço ğulcu demokrasinin gere ğidir ( Dilan Ögüz Canan, 36; Osman Erbil , 54). Başvuru Numaras ı: 2020/32093 Karar Tarihi : 4/7/2022 10(iv) S ınırlaman ın Niteliği 47. Toplanma özgürlü ğünün kullan ımından kaynaklanan kamu düzenine yönelik tehditlerin gerçeklik de ğeri taşımas ı hâlinde yetkili makamlar bu tehditleri bertaraf edecek tedbirleri alabilirler. Al ınan bu tedbirlere ayk ırı toplant ılar düzenlenmesi, bu tür toplant ılara kat ılınmas ı veya bu tür toplant ılarda suçlar i şlenmesi hâlinde de cezalar verilebilir ( Dilan Ögüz Canan , 40; Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerleri , 81; toplant ı hakk ına kamu düzeninin bozulmas ı nedeniyle yap ılan bir müdahalenin demokratik toplumda gerekli olduğuna karar verildi ği bir başvuru için bkz. Gülşah Öztürk ve di ğerleri , 76-86). 48. Bununla birlikte al ınan tedbirlerin veya öngörülen cezalar ın bar ışçıl toplant ı hakk ına dolayl ı olarak usulsüz s ınırlamalara dönü şmesine müsaade edilemez. Güvence alt ına alınan toplanma hakk ını kullan ırken kamu otoritelerinin keyfî müdahalelerine kar şı da bireyin korunmas ı gerekir ( Dilan Ögüz Canan , 42; Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerleri , 82; Gülşah Öztürk ve di ğerleri , 76). 49. Bar ışçıl şekilde toplanan ki şilere yap ılan müdahalelerin demokratik toplumda kamu düzeninin korunmas ı aç ısından gerekli oldu ğunun, müdahalenin kamu düzeninin bozulmas ı veya bozulma tehlikesinin ortaya ç ıkmas ı sebebiyle yap ıldığının veya kat ılımc ılar ın bu anayasal haklar ını kullan ırlarken sahip olduklar ı hak ve özgürlüklerin gerektirdi ği ödev ve sorumluluklara uygun davranmad ıklar ının yetkili mercilerce (polis raporlar ında, iddianamelerde veya derece mahkemelerinin gerekçelerinde) gösterilmesi gerekir ( Dilan Ögüz Canan, 53; Dursun Soydan ve di ğerleri , 58). (v) Cayd ırıcı Etki 50. Bar ışçıl toplant ı ve gösteri yürüyü şüne kat ılan ve bir gösteride yasaklanmam ış davran ışlarda bulunan ki şilerin toplant ı hakk ı, k ınanabilir bir olaya kar ışmad ıklar ı sürece en hafif kabul edilecek cezan ın dahi uygulanmamas ını temin eder. Zira bu tip soru şturmalar ve cezaland ırmalar cayd ırıcı etki doğurma potansiyeli ta şımaktad ır. Gösteri sonras ı yap ılan müdahaleler de -bar ışçıl bir toplant ı veya gösteriye kat ılanlar hakk ında idari para cezalar ı verilmesi gibi- ileride ki şilerin haklar ını kullanmalar ında cayd ırıcı etkiye neden olabilir ( Rıza Gökçen Erus , 55; Dursun Soydan ve di ğerleri, 63). (b)İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 51. Anayasa Mahkemesi önündeki mesele, Van Valili ğinin il genelinde 15 gün süre ile bildiri, bro şür ve el ilan ı dağıtılmas ını yasaklamas ına (bkz. 10) ra ğmen bir parti kongresine davet bildirisi da ğıtan başvuruculara 5326 say ılı Kanun'un 32. maddesi uyar ınca emre itaatsizlik edildi ği gerekçesiyle idari para cezas ı verilmesi suretiyle toplant ı hakk ına yap ılan müdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılay ıp karşılamad ığı ve orant ılı olup olmad ığıdır. Yap ılacak bir toplant ıya yönelik haz ırlık hareketleri için de ba şka hukuk normlar ının ihlal edilmemesi kayd ıyla yukar ıda an ılan ve toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenlemeye ili şkin ilkeler uygulanmal ıdır. Toplant ıya ilişkin bildirilerin veya duyurular ın dağıtımının engellenmesine veya duyurular ın as ılmas ına yönelik i şlemler veya kararlar kamu otoritelerince ilgili ve yeterli gerekçe ile ortaya konulamad ığı sürece toplant ı ve gösteri düzenleme hakk ının ihlaline yol açacakt ır. Bu çerçevede Anayasa Mahkemesi yasak olmas ına rağmen bildiri da ğıtılmas ı nedeniyle idari para cezas ı verilmesinin başvurucular ın toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ına etkisine ili şkin olarak hakk ın kullan ımını Başvuru Numaras ı: 2020/32093 Karar Tarihi : 4/7/2022 11imkâns ız k ılıp k ılmad ığı veya ne derecede zorla ştırdığı hususlar ını derece mahkemelerinin kararlar ının gerekçesiyle birlikte ve yukar ıdaki ilkeler ışığında değerlendirecektir. 52. Öncelikle devletin kamunun huzuru ve güvenli ğinin sağlanmas ı amac ıyla yapacağı düzenleme ve uygulamalarda belli bir takdir alan ına sahip oldu ğunun kabulü gerekir. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi pek çok karar ında 5326 say ılı Kanun'un 32. maddesinde yer alan emre itaatsizlik kabahatinin bar ışçıl gösterilere dolayl ı müdahale edilmesinde kullan ılma riski bulundu ğuna dikkat çekmi ştir (Rıza Gökçen Erus , 61; Dursun Soydan ve di ğerleri, 55). 53. 5326 say ılı Kanun'un 32. maddesi uyar ınca yetkili merciler taraf ından verilen emrin amac ı kamu güvenli ğinin, kamu düzeninin veya genel sa ğlığın korunmas ı olmal ıdır. Emre ayk ırı davran ışın cezaland ırılabilmesi için kanunda öngörülen kabahatin uygulanma koşullar ının somut olayda bulunup bulunmad ığı ve kabahatin unsurlar ının neler olmas ı gerektiği meselesi Anayasa Mahkemesinin ilgi alan ının d ışındad ır. Buna kar şılık yetkili mercinin verdi ği emir ya da bu emre ayk ırı davran ışın cezaland ırılmas ı anayasal bir hakk a müdahale olu şturursa bu müdahale, Anayasa Mahkemesinin ilgi alan ında olacakt ır (Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerler i, 87). 54. Bir kimse s ırf emre ayk ırı davranm ış olmas ı nedeniyle cezaland ırılm ış ve Anayasa Mahkemesi temel hak ve özgürlüklere bir müdahalede bulunuldu ğunu kabul etmi ş ise Anayasa Mahkemesinin bundan sonra denetleyece ği ilk husus emre ayk ırılık nedeniyle kamu düzeninin bozulup bozulmad ığı, bozulma tehlikesinin bulunup bulunmad ığı ya da böyle bir tehlikenin ortaya ç ıkıp ç ıkmad ığı olacakt ır (Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerleri , 88; Rıza Gökçen Erus , 63; Dursun Soydan ve di ğerleri, 57). 55. Anayasa Mahkemesi usulüne uygun olarak verilmi ş bir emre ayk ırı bir davran ışın varl ığını tek başına temel hak ve özgürlüklere müdahale için yeterli kabul edemez. Temel hakka müdahaleyi hakl ı kılacak olan ve emrin amac ı olan kamu güvenli ğinin, kam u düzeninin, genel sa ğlığın bozuldu ğunun veya bozulma tehlikesinin bulundu ğunun da kam u gücünü kullanan yetkili mercilerin kararlar ında gösterilmesi gerekir ( Dilan Ögüz Canan , 51, 53). Yine mevcut ba şvurularda oldu ğu gibi ba şvurucular ın şiddet eylemlerine kar ışmad ıklar ı durumlarda kamu makamlar ının toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ına belirli bir ölçüye kadar müsamaha göstermesi gerekir ( Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı ve diğerleri , 81). Bar ışçıl bir toplant ı veya gösteri -somut olayda oldu ğu gibi- ilke olarak cezai bir yapt ırım da uygulanmamas ı gerekir ( Rıza Gökçen Erus , 54, 55; Dursun Soydan ve di ğerleri , 59). 56. Kamu düzeninin bozuldu ğunun ilgili ve yeterli bir gerekçe ile gösterilemedi ği, temel haklara müdahalenin gerçekle ştiği her kamu gücü eylem ve i şlemi temel hak ve özgürlükleri ihlal edebilir. Somut olayda; idare taraf ından al ınan bir yasaklama karar ı söz konusudur. An ılan yasaklama karar ı; sald ırı olaylar ının önüne geçmek, vatanda şlar ın can ve mal güvenliklerini sa ğlamak, terör örgütlerinin planlar ını bertaraf etmek ve bu ba ğlamda; millî güvenli ğin sağlanmas ı, kamu düzeni ve güvenli ğinin korunmas ı, suç işlenmesini n önlenmesi, temel hak ve özgürlükler ile ba şkalar ının hak ve özgürlüklerinin ve genel asayi şin devam ının temini ile şiddet olaylar ının yayg ınlaşmas ının önlenmesi amac ıyla al ınm ıştır. Söz konusu idari karar ın en genel ifadeyle kamu düzeninin bozulmas ını önlemek amac ına yönelik olduğu aç ıktır. Bununla birlikte somut olayda kolluk tutanaklar ında ve Hâkimlik kararlar ında söz konusu bildiri da ğıtma eyleminin kamu düzenini bozdu ğu ya da bu yönde ciddi bir tehlike do ğurduğu yönünde herhangi bir de ğerlendirme yap ılmam ıştır. Başvuru Numaras ı: 2020/32093 Karar Tarihi : 4/7/2022 1257. Üstelik somut olaya ili şkin kolluk tutanaklar ında bildiri da ğıtan grubun sorunsuz bir şekilde dağılarak HDP il binas ına giriş yapt ıklar ı belirtilmi ştir. Diğer bir ifadeyle İdare ve derece mahkemesi; ba şvurucular ın bildiri da ğıtmas ının kamu düzenini bozdu ğunu veya bozma tehlikesi ortaya ç ıkard ığını -yahut valilik karar ında sözü edilen durumlara yol açt ığını- somut olayla ba ğlant ılı ve yeterli bir gerekçe ile ortaya koyamam ıştır. Ne İdare ne de mahkeme, grubun olays ız dağıldığını gözönüne alm ıştır. Yine somut olayda kolluk kuvvetleri veya İdare taraf ından bir müdahale yap ılmas ı gereği duyulmam ış, başvurucular hakk ındaki idari para cezas ı olay sonras ında kolluk kuvvetleri taraf ından düzenlenmi ştir. 58. Sonuç olarak mevcut ba şvurularda Anayasa'n ın 34. maddesinin ikinci f ıkras ında belirtilen me şru amaçlar ı gerçekle ştirmek için gerekli görülen önlemler ile başvurucular ın ayn ı madde kapsam ındaki haklar ı aras ında adil bir denge sa ğlanamam ıştır. Başvurucular ın eylemlerinin kamu düzenini bozdu ğunun veya bozma tehlikesi ortaya ç ıkard ığının ve dolay ısıyla başvuruculara verilen idari para cezas ının zorlay ıcı bir toplumsal ihtiyaca kar şılık geldiğinin ilgili ve yeterli gerekçelerle ortaya konuldu ğu söylenemez. Bu nedenle başvuruculara verilen idari para cezas ının demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 59. Buna göre Anayasa n ın 34. maddesinde güvence alt ına al ınan toplant ı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 60. 6216 say ılı Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 61. Başvurucular, ihlalin tespit edilmesi ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. 62. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına da işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 63. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural, mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n Başvuru Numaras ı: 2020/32093 Karar Tarihi : 4/7/2022 13durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 64.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile İçtüzük ün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar kendisine ulaşan mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlali n sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). 65.İncelenen ba şvurularda toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildiği sonucuna ula şılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin İdarenin i şleminden kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. Bununla birlikte mahkeme de ihlali giderememi ştir. 66. Bu durumda toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örneğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere ilgili hâkimli ğe gönderilmesine kara r verilmesi gerekmektedir. 67.İhlal tespitinin yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından ayr ıca tazminat a hükmedilmesine gerek görülmemi ştir. 68. 4.500 TL vekâlet ücretinin ba şvurucular Suat Çevik, Hosrof Durmu ş ve Seracettin Naricican haricindeki di ğer başvuruculara mü ştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurucular ın adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. 1. Ba şvurucular Suat Çevik, Hosrof Durmu ş ve Seracettin Naricican hakk ındaki başvurular ın süre aşımı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2020/32093 Karar Tarihi : 4/7/2022 142. Diğer başvurucular yönünden toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 34. maddesinde güvence alt ına al ınan toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Karar ın bir örne ğinin toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Çald ıran Sulh Ceza Hâkimliğine (2020/129, 2020/130, 2020/131, 2020/133, 2020/134, 2020/135 ve 2020/137 D. İş say ılı dosyalar ı) GÖNDER İLMESİNE, E. Başvurucular ın tazminat taleplerinin REDD İNE, F. 4.500 TL vekâlet ücretinin ba şvurucular Suat Çevik, Hosrof Durmu ş ve Seracettin Naricican haricindeki di ğer başvuruculara MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, G. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, H. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 4/7/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.