T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/604 Esas KARAR NO : 2026/292 DAVA : İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/01/2016 KARAR TARİHİ : 01/04/2026 Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ... İcra müdürlüğünün .../... esas numaralı dosyası ile ... tarihinde açılmış olan ... TL tutarındaki alacağ…
T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/604 Esas KARAR NO : 2026/292 DAVA : İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/01/2016 KARAR TARİHİ : 01/04/2026 Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ... İcra müdürlüğünün .../... esas numaralı dosyası ile ... tarihinde açılmış olan ... TL tutarındaki alacağa ilişkin genel haciz yoluyla yapılan takibe borçlu olan davalıların itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, söz konusu itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkile ait keşidecisi davalı ..., cirantası ... olan ... ... şubesine ait ... TL miktarlı, ... numaralı çekin müvekkilin ...'den ...'ya geldiği otobüste çalındığını ve bu nedenle taraflarınca Antalya ... Sulh Hukuk mahkemesinde çekin zayi olması nedeni ile iptal kararı alındığını, davalıların borcun tamamına itiraz ettiğini, ticari ilişki olmadığını ileri sürdüklerini, zaman aşımı itirazında bulunduklarını, bunun kabulünün mümkün olmadığını, davalılardan ...'ın ... tarihinde traktör satımı karşılığında müvekkilinden ... TL aldığını ancak daha sonra traktör üzerinde banka hacizleri bulunduğu için traktörü kendisine devrini yapamadığını, bu nedenle davalılardan keşidecisi ... olan davaya konu ... TL lik çeki ciro ederek müvekkiline vermiş olmasına rağmen çek bedelini ödemediğini, bilahere çek zayiye uğradığı için mahkemeden karar alındığını, davalılardan çek bedelini ödemeleri istenmiş ise de bugüne kadar ne keşidecinin ne de cirantanın herhangi bir ödeme yapmadığını belirterek, itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının bahsettiği kıymetli evrak iptal kararını ve dava dışı üçüncü şahıs tarafından müvekkiline ... TL verildiğine dair yazıyı kabul etmenin mümkün olmadığını, davacı ile müvekkili arasında bu yönde bir ticari ilişki bulunmadığını, yazı içeriğinde bulunan imzayı kabul etmediklerini, 2009 yılında kurulduğu iddia edilen hukuki ilişki için verilen çekin vade tarihinden yıllar sonra çek zayi talep edilmesi, bu karar alındıktan yıllar sonra takibe konu edilmesinin gerçekten kötü niyetli bir yaklaşım olduğunu, bir an için iddiaların doğru olduğu kabul edilse dahi zaman aşımı definde bulunduklarını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında iddia edildiği gibi bir hukuki ilişkinin olmadığını, çek iptali kararının da gerçeklerden uzak olduğunu, müvekkilin verdiği çekin davacıya ciro edilmiş olması düşünülse dahi davacının çeki ibraz süresinde bankaya ibraz etmediğini, zaman aşımı dolmadan takip başlatmadığını ve müvekkiline haber dahi verilmediğini, zaman aşımı definde bulunduklarını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizden verilen ... tarih ve .../... Esas - .../... Karar sayılı kararı Antalya BAM ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve .../... Esas - .../... Karar sayılı kararı ile kaldırılmakla mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir. Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası sureti dosyamız arasına alınmıştır. Serik ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası sureti dosyamız arasına alınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Yargılama esnasında davalıların vefat etmeleri sebebiyle, mirasçıların davaya dahil edilmesi için süre verilmiş ve taraf teşkili sağlanmıştır. Antalya BAM ... HD'nin .../... esas .../... karar sayılı kararı ile, mahkememiz kararı "Davacı taraf, davalı ... ile aralarındaki ticari ilişki nedeniyle keşidecisi ... olan ...-TL bedelli senedin kendisine davalı ... tarafından ciro edildiğini, ancak çekin zayi olması sebebiyle zayi belgesi alındığını, buna rağmen alacağının ödenmediğini ileri sürerek alacak talebinde bulunmuş, davalılar ise; davacı ile aralarında her hangi bir ilişki bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmişlerdir. Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve .../... Esas ve .../... Karar sayılı kesinleşen ilamına göre; takibe ve davaya konu keşidecisi ... olan ...-TL bedelli çekin zayii nedeniyle iptaline karar verildiği ve çek aslının zayi olması nedeniyle davacı tarafından dosyaya sunulamadığı anlaşılmıştır. Davacı, iptal kararının hamili durumundadır. TTK'nın 652/1. maddesi uyarınca iptal kararı hamili, zayi edilen senet yerine yeni bir senet düzenlenmesini isteyebileceği gibi, senetsiz olarak alacağını talep etme hakkına da sahiptir. Alacak muaccel ise iptal kararının verilmesi ile karar hamili başkaca bir işleme gerek kalmaksızın, kimliğini ispatlayarak borçlulardan ifa talebinde bulunabilir. TTK'nın 646/2. maddesi uyarınca, borçlu, iptal kararı hamilinin sadece kararı ibraz etmesi ve kararda adı geçen alacaklının kendisi olduğunu ispatlaması üzerine, ağır kusur ve hilesi bulunmaksızın borcunu ifa ederse borcundan kurtulur. Kuşkusuz borçlu, iptal kararı hamilinin gerçek hak sahibi olmadığını savunabilir ve böyle bir savunmanın yerinde olduğunun saptanması durumunda ödeme yapmaktan kaçınabilir. Somut olay incelendiğinde; davacının zayi nedeniyle iptal ettirdiği çek alacağına dayanarak genel haciz yoluyla davalılar aleyhine icra takibine başlatmış, davalı tarafça borca ve takibe itiraz edilmesi nedeniyle icra takibi durmuştur. Davaya konu icra takibi kambiyo senetlerine mahsus icra takibi olmayıp, davacı tarafça genel haciz yoluyla icra takibi yapılmıştır. Yani iptal kararının lehtarı olan davacı alacağını senetsiz olarak davalı yandan talep etmiştir. Davacı yan; davalılardan ...'ın ... tarihinde traktör satımı karşılığında davacıdan ...-TL aldığını; ancak daha sonra traktörün üzerinde haciz olması sebebiyle devrini veremediğinden keşidecisi diğer davalı olan davaya konu çeki cirolayarak davacı yana verildiğini beyan ettiği, davalı ... vekili ise ... tarihli ön inceleme duruşmasında; "çeki ödeme aracı olarak kullandığımız için sorumluluğumuz kalmadığını düşünüyoruz" şeklinde beyanda bulunduğu nazara alındığında; Mahkemece verilen ve kesinleşen çekin zayi olduğunun tespiti kararının temel ilişki yönünden yazılı delil başlangıcı sayılacağı, bu nedenle çekin keşide tarihi tespit edilemediğinden çek iptali kararının kesinleşme tarihinden itibaren takip tarihine kadar TBK’nun 146. maddesine göre uygulanması gereken 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, bu sebeple davalı ... aleyhine açılan davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu sebeple; davalı ... yönünden esasa girilerek taraf delilleri toplanılmak suretiyle hasıl olacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerektiğinden davacı yanın bu hususa ilişkin istinaf isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür. Kaldırma kararı ile mahkememiz bağlı olup kaldırma kararı uyarınca yargılamaya devam olunmuştur. Kaldırma kararında belirtildiği kabul doğrultusunda, Mahkemece verilen ve kesinleşen çekin zayi olduğunun tespiti kararının temel ilişki yönünden yazılı delil başlangıcı sayılacağı kabul edilmiş, zamanaşımı yönünden çekin keşide tarihi tespit edilemediğinden çek iptali kararının kesinleşme tarihinden itibaren takip tarihine kadar TBK’nun 146. maddesine göre uygulanması gereken 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı kabul edilmiş ve davalı ... yönünden esasa girilerek deliller toplanmıştır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun, 25.12.2019 tarihli ve 2019/1 E., 2019/8 K. sayılı kararı ile, "Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 25.03.2021 tarihli, 2017/(19)11-937 E. ve 2021/357 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere alacaklı, bonoya ilişkin zamanaşımı süresinin geçmesi hâlinde bile bonoya dayanarak borçluya karşı takip yapabilir veya genel mahkemelerde bir alacak davası açabilir. Zamanaşımına uğramış bono, kambiyo senedi vasfını kaybettiği için kambiyo hukukunun tanıdığı özel imkânlardan alacaklı yararlanamaz. Zamanaşımına uğrayan bono, adi senede de dönüşmeyeceğinden alacağın, yani, taraflar arasındaki temel ilişkinin ispatı açısından tek başına yeterli olmaz. Ancak HMK’nın 202. maddesi kapsamında yazılı delil başlangıcı olarak kullanılabilir. HMK’nın 202/2 maddesine göre iddia konusu hukuki işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte, söz konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belge, delil başlangıcı sayılır. Zamanaşımına uğrayan bono, delil başlangıcında bulunması gereken tüm unsurları taşımaktadır. Bu nedenle zamanaşımı nedeniyle kambiyo vasfını kaybeden bonoya dayanma imkânı olmayan alacaklı, temel ilişkiye dayanarak açılan davalarda, zamanaşımına uğrayan bonodan delil başlangıcı olarak yararlanabilir ve senetle ispatı gereken bir hukuki işlem hakkında iddiasını tanık dinleterek veya başka delillerle ispat etme imkânına sahip olur." şeklinde karar verilmiştir. Kaldırma kararında belirtildiği üzere, çekin zayi olduğunun tespiti kararının temel ilişki yönünden yazılı delil başlangıcı sayılması üzerine, artık senetle ispatı gereken bir hukuki işlem hakkında iddiasını tanık dinleterek veya başka delillerle ispat etme imkânına sahip olduğu kabulü ile, davacı tarafın tanıkları dinlenmiştir. Tanıklardan ... yeminli beyanında davacının davalı ... ile traktör alımı konusunda ... TL karşılığında anlaştıklarını, satış bedelini kasadan kendisinin verdiğini, traktörün rehinli olduğu için satışını veremediğini ve geri vermek istediğini, davalı ...'ın para yerine çek iade ettiğini, davacının traktörü davalıya bıraktığını ve kendisini oradan almasını istediğini beyan ettiği, kendisinin de davacı ...'i davalı ...'in evinde gördüğünü beyan etmiştir. Tanık beyanı ve imza incelemesi yapılan ... tarihli adi yazılı belge ile davacı tarafından davalı ...'a traktör bedeli olarak ... TL'yi ödediği ve sonrasında tanık beyanı ile traktörün iade edilerek satış parası karşılığında çek verildiği sabit olmuştur. Çekin zayi kararı ile yazılı delil başlangıcı oluştuğu kabul edilmiş ve tanık beyanıyla davacının davalı ...'tan ... TL alacaklı olduğu hususu anlaşılmış bu doğrultuda takibe yapılan itirazın davalı ... mirasçıları açısından iptaline ve kaldırılmasına karar verilmiştir. Davacı tarafın talep ettiği icra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede: Yargıtay 19. H.D.nin 27/02/2013 gün ve 2013/10 E. 2013/1630 K. sayılı emsal içtihatında ''...alacağın, banka kredi sözleşmesinden kaynaklanmakta olduğu gözetildiğinde, sözleşme hükümlerine göre her aşamada hesap edilebilir, likit bir alacak olarak kabulünün gerekçesine ve borçlunun itirazında haksız bulunmasına göre, 2004 sayılı kanunun ilgili maddesi doğrultusunda itirazın iptaline karar verilen, harcı yatırılarak dava konusu edilen bölüm üzerinden alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmetmek gerekir...'' şeklinde belirtildiği üzere, hükmolunan alacağın %20'si oranında davacının inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. Davalılar ... mirasçıları yönünden, davacı tarafından davanın geri alındığı ve duruşmada hazır bulunan vekil tarafından davanın geri alınmasının kabul edildiği gözetilerek davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir. Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; 1-Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... sayılı dosyasıyla başlatılan takibe davalılar ... mirasçıları tarafından yapılan itirazın İPTALİ ile, takibin davalılar ... mirasçıları yönünden KALDIĞI YERDEN DEVAMINA, 2-Davalılar ... mirasçıları yönünden davanın açılmamış sayılmasına, 3-... TL icra inkar tazminatının davalılar ... mirasçılarından alınarak davacıya verilmesine, 4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ... TL harcın mahsubu ile kalan ... TL harcın davalılar ... mirasçılarından alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 5-Davacı tarafça dava açılışta yatırılan ... TL'nin davalılar ... mirasçılarından alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin davalılar ... mirasçılarından alınarak davacıya verilmesine, 7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılar ... mirasçılarından alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalılar ... mirasçıları kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... mirasçılarına verilmesine, 9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/04/2026 Katip ... E-imzalı Hakim ... E-imzalı