TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR AYDIN GÖRKEM KIRTAS İYE TEM. İNŞ. ELK. TİC. LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/24538) Karar Tarihi: 24/2/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/24538 Karar Tarihi : 24/2/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M.Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Basri BA ĞCI Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucu : Ayd ın Görkem K ırtasiye Tem. İnş. Elk. Tic. Ltd. Şti. Vekili : Av. Ahmet İhsan ARGUN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR AYDIN GÖRKEM KIRTAS İYE TEM. İNŞ. ELK. TİC. LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/24538) Karar Tarihi: 24/2/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/24538 Karar Tarihi : 24/2/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M.Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Basri BA ĞCI Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucu : Ayd ın Görkem K ırtasiye Tem. İnş. Elk. Tic. Ltd. Şti. Vekili : Av. Ahmet İhsan ARGUN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, esasa etkili iddialar ın mahkeme karar ında karşılanmam ış olmas ı nedeniyle gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 17/8/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 6. Başvurucu şirketin borcu sebebiyle alacakl ı Z. Bankas ının (Banka) talebi üzerine 25/11/2013 tarihinde Ayd ın 1. İcra Müdürlü ğü taraf ından başvurucu şirket aleyhine taşınmaz ipote ğinin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi ba şlatılm ıştır. İcra takibi kapsam ında düzenlenen icra emri ve k ıymet takdiri raporu, ba şvurucu şirketin Ticaret Sicili Gazetesinde yar alan adresine tebli ğe ç ıkar ılm ıştır. Söz konusu tebligat ın bila tebli ğ dönmesi üzerine tebligat ayn ı adrese 11/2/1959 tarihli ve 7201 say ılı Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi kapsam ında yap ılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/24538 Karar Tarihi : 24/2/2021 37.İcra takibine konu ta şınmaz 21/10/2014 tarihinde yap ılan birinci aç ık artt ırmada 87.000 TL sat ış bedeli ile H.Ö.ye ihale edilmi ştir. 8. Başvurucu şirket 28/10/2014 tarihinde Ayd ın İcra Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) ihalenin feshi davas ı açm ıştır. Dava dilekçesinde; i.Şirket adresinin kredi sözle şmesinde bulunmas ına rağmen icra emrinin olmayan bir adrese 7201 say ılı Kanun'un 35. maddesi kapsam ında tebliğ edilmesi nedeniyle yap ılan yap ılan tebliğin usulsüz oldu ğu belirtilmi ştir. ii. K ıymet takdir raporunun icra emri ile ayn ı zarfta bulunmas ı sebebiyle k ıymet takdirine itiraz hakk ının kaybedildi ği aç ıklanm ıştır. iii. İpotek akit tablosunun icra takip dosyas ı içerisinde bulunmad ığı vurgulanm ıştır. iv. Sat ış ilan ının usulüne uygun yap ılmad ığı ve al ıcının gayrimenkulün özellikleri hakk ında tam olarak bilgilendirilmedi ği ifade edilmi ştir. 9. Mahkeme 10/9/2015 tarihli karar ıyla davan ın kabulü ile ihalenin feshine karar vermiştir. Karar gerekçesinde, ba şvurucu şirketin Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan adres ile kredi sözle şmesinde yer alan adresin farkl ı olduğu, 7201 say ılı Kanun'un 10. maddesine göre tebligat ın ilk olarak bilinen adrese yap ılmas ı gerektiği, tebligat ın ilk defa ayn ı Kanun'un 35. maddesine göre yap ılm ış olmas ı sebebiyle yap ılan tebliğin usulsüz oldu ğu belirtilmi ştir. Mahkeme, 9/6/1932 tarihli ve 2004 say ılı İcra ve İflas Kanunu'nun 117. maddesine göre taşınmaz sat ışlar ında, sat ış ilan ının bir örne ğinin borçluya tebli ğ edilmesi gerekti ği, borçluya sat ış ilan ının tebliğ edilmemesinin veya usulsüz tebli ğ edilmesinin ba şlı başına ihalenin feshi nedeni oldu ğunu belirtmi ştir. 10. Alacakl ı Bankan ın temyiz ba şvurusu üzerine Yarg ıtay 12. Hukuk Dairesi (Daire) 18/2/2016 tarihinde Mahkeme karar ının bozulmas ına karar vermi ştir. Karar gerekçesinde, ba şvurucu şirketin dava dilekçesinde kendisine yap ılan sat ış ilan ı tebliğ işleminin usulsüz oldu ğu yönünde bir şikâyeti bulunmad ığı hâlde Mahkemenin sat ış ilan ının tebliğ edilmedi ği hususunu resen gözönüne alarak ihaleyi feshedemeyece ği belirtilmi ştir. Ayr ıca gerekçede, Mahkemece ba şvurucu şirketin ileri sürdü ğü diğer fesih sebeplerinin incelenerek olu şacak sonuca göre karar verilmesi gerekti ği vurgulanm ıştır. 11. Daire taraf ından verilen bozma karar ı üzerine Mahkeme taraf ından yap ılan yarg ılama sonucunda 2/2/2017 tarihinde davan ın reddine karar verilmi ştir. Karar gerekçesinde ba şvurucu şirketin dava dilekçesinde yer alan itirazlar ının tamam ı belirtildikten sonra 25/11/2013 tarihinde icra takibinin ba şlatıldığı, 7201 say ılı Kanun'un 35. maddesine göre ç ıkart ılan icra emrinin ve k ıymet takdiri raporunun ba şvurucu şirkete 5/5/2014 tarihinde, sat ış ilan ının ise 1/9/2014 tarihinde tebli ğ edildiği hat ırlat ılm ıştır. Gerekçede ba şvurucu şirketin sat ış ilan ına ait tebli ğin usulsüz oldu ğuna ilişkin bir şikâyetinin bulunmad ığı, an ılan tarihte takipten ve k ıymet takdirinden haberdar oldu ğu, sat ışa haz ırlık işlemlerine süresi içerisinde itiraz etmemesi sebebiyle fesih nedenlerinin yerinde olmad ığı ifade edilmi ştir. Ayr ıca ipotek akit tablosunun icra dosyas ına sunuldu ğu ve icra emrinde bahsedildi ği ve anılan hususun ihalenin feshi sebeplerinden olmad ığı belirtilmi ştir. Mahkeme taraf ından başvurucu şirketin dayand ığı fiilî ve maddi olgular ın varl ığını objektif, kesin, belirli deliller ile kan ıtlayamad ığı; takip dosyas ı içeriğine göre ihaleye haz ırlık ve ihale i şleminde usul ve kanuna ayk ırı bir yön bulunmad ığı sonucuna ula şıldığı ifade edilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/24538 Karar Tarihi : 24/2/2021 412. Başvurucu şirketin temyiz istemi üzerine Daire 2/10/2017 tarihli karar ıyla Mahkeme karar ının onanmas ına karar vermi ştir. Daire, bozma ile kesinle şen hususlar ın yeniden temyiz sebebi yap ılmas ına usul hükümlerinin elvermedi ğini, Mahkeme karar ının bozma gere ğine ve usulüne uygun oldu ğunu ve temyiz sebeplerinin yerinde olmad ığını belirtmiştir. 13. Karar düzeltme istemi Dairenin 20/6/2018 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. 14. Nihai karar ba şvurucu şirkete 18/7/2018 tarihinde tebli ğ edilmiş, başvurucu şirket 17/8/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK A.İlgili Mevzuat 15. 2004 say ılı Kanun un "İhalenin neticesi ve feshi" kenar başlıklı 134. maddesinin ilgili k ısımlar ı şöyledir: "... İhalenin feshini, Borçlar Kanununun 226 nc ı maddesinde yaz ılı sebepler de dahil olmak üzere yaln ız sat ış isteyen alacakl ı, borçlu, tapu sicilindeki ilgililer ve pey sürmek suretiyle ihaleye i ştirak edenler yurt içinde bir adres göstermek ko şuluyla icra mahkemesinden şikayet yolu ile ihale tarihinden itibaren yedi gün içinde isteyebilirler. İlgililerin ihale yap ıldığı ana kadar cereyan eden muamelelerdeki yolsuzluklara en geç ihal e günü ıttıla peyda etti ği kabul edilir. ... ... Sat ış ilan ı tebliğ edilmemi ş veya sat ılan mal ın esasl ı vas ıflar ındaki hataya veya ihalede fesada bilahare vak ıf olunmu şsa şikayet müddeti ıttıla tarihinden ba şlar. Şu kadar ki, b u müddet ihaleden itibaren bir seneyi geçemez. ..." B. Yarg ıtay İçtihad ı 16. Yarg ıtay 12. Hukuk Dairesinin 25/9/2012 tarihli ve E.2012/14566, K.2012/27810 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "... borçluya sat ış ilan tebligat ının 04.08.2011 tarihinde bizzat tebli ğ edildiği, böylec e kıymet takdirinede muttali oldu ğu ancak yedi günlük şikayet süresi içerisinde borçlunu n kıymet takdirine kar şı icra mahkemesinde şikayette bulunmad ığı görülmektedir. Şu halde borçlu ihale öncesinde k ıymet takdirine itirazda bulunmad ığından taşınmaz ın k ıymetine yönelik şikayetleri ihalenin feshi sebebi olarak ileri süremez. ..." 17. Yarg ıtay 12. Hukuk Dairesinin 11/2/2020 tarihli ve E.2020/559, K.2020/1181 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/24538 Karar Tarihi : 24/2/2021 5 İİK'nun 134. maddesinde ihalenin feshi nedenleri teker teker belirtilere k gösterilmemi ştir. Sadece, BK'nun 226. maddesinde yaz ılı nedenler de dahil olmak üzere, sat ış ilan ının tebliğ edilmemi ş olmas ı, sat ılan mal ın esasl ı niteliklerindeki hata ve ihaledeki fesat nedenleriyle ihalenin bozulabilece ğine değinilmiştir. İhalenin feshi nedenleri gerek doktrinde gerekse Yarg ıtay uygulamas ında; 1-İhaleye fesat kar ıştırılmış olmas ı 2-Art ırmaya haz ırlık aşamas ındaki hatal ı işlemler 3-İhalenin yap ılmas ı sıras ındaki hatal ı işlemler 4-Al ıcının taşınmaz ın önemli nitelikleri hakk ında hataya dü şürülmüş olmas ı şeklinde s ıralanm ıştır. 18. Yarg ıtay 12. Hukuk Dairesinin 12/12/2019 tarihli ve E.2019/10081, K.2019/17845 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "... Sat ışa haz ırlık işlemlerinden kaynaklanan nedenlerle ihalenin feshi isteminde bulunulabilmesi için usulsüz oldu ğu ileri sürülen hususun ihaleden önce şikayetçi taraf ından öğrenilmemi ş olmas ı, öğrenilmiş ise; İİK'nun 16/1.maddesinde öngörülen yasal yedi günlük sürede icra mahkemesi nezdinde şikayet konusu yap ılmış olmas ı gerekir. Şikayetçi, fesih nedeni olarak ileri sürdü ğü ihaleye haz ırlık dönemine ili şkin bir durumu yasal sürede icra mahkemesine şikayet yoluyla ileri sürmez ise daha sonra ayn ı nedene dayal ı olarak ihalenin feshini isteyemez. Sat ışa haz ırlık işlemlerine yönelik şikayet üzerine mahkemece verilecek kararlar kesin olmakla beraber, süresinde şikayet hakk ının kullan ıldığı hallerde icra mahkemesi karar ının, ihalenin feshi a şamas ında incelenmes i mümkündür. Ancak, yasan ın öngördü ğü bu olana ğı kullanmayanlar, ayn ı şikayet nedenleri ile ihalenin feshini talep edemezler. ..." V.İNCELEME VE GEREKÇE 19. Mahkemenin 24/2/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 20. Başvurucu, Dairenin bozma karar ında dava dilekçesinde ileri sürülen iddialar ın değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekti ğinin belirtilmesine ra ğmen Mahkemenin dava dilekçesinde fesih sebebi olarak belirtilen iddialar ı değerlendirmeden davay ı reddettiğini ifade etmi ştir. Başvurucu, temyiz incelemesinde de an ılan hususun dikkate al ınmad ığını ve Mahkeme karar ının onand ığını belirterek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme 21. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucu şirketin iddialar ının özü, dava dilekçesinde ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürdü ğü gerekçelerin Mahkeme karar ında Başvuru Numaras ı: 2018/24538 Karar Tarihi : 24/2/2021 6karşılanmam ış olmas ına yönelik olmas ı sebebiyle ba şvuru, Anayasa'n ın 36. maddesinde düzenlenen adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ı yönünden incelenmi ştir. 22. Anayasa'n ın 36. maddesinin birinci f ıkras ında herkesin adil yarg ılanma hakk ına sahip oldu ğu belirtilmi ş ancak gerekçeli karar hakk ından aç ıkça söz edilmemi ştir. Bununla birlikte Anayasa'n ın 36. maddesine "adil yarg ılanma" ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye'nin taraf oldu ğu uluslararas ı sözleşmelerce de güvence alt ına al ınan adil yarg ılama hakk ının madde metnine dâhil edildi ği vurgulanm ıştır. Nitekim Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'nin 6. maddesinin (1) numaral ı f ıkras ındaki hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının kapsam ına gerekçeli karar hakk ının da dâhil oldu ğu, Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesinin birçok karar ında vurgulanm ıştır. Dolay ısıyla Anayasa n ın 36. maddesinde düzenlenen adil yarg ılanma hakk ının gerekçeli karar hakk ı güvencesini de kapsad ığının kabul edilmesi gerekir ( Abdullah Topçu, B. No: 2014/8868, 19/4/2017, 75). 23. Anayasa'n ın 141. maddesinin üçüncü f ıkras ında da Bütün mahkemelerin her türlü kararlar ı gerekçeli olarak yaz ılır. denilerek mahkemelere kararlar ını gerekçeli yazma yükümlülü ğü yüklenmi ştir. Anayasa n ın bütünlü ğü ilkesi gere ği an ılan Anayasa kural ı da gerekçeli karar hakk ının değerlendirilmesinde gözönünde bulundurulmal ıdır (Abdullah Topçu, 76). 24. Gerekçeli karar hakk ı, yarg ılamada ileri sürülen tüm iddialara ayr ıntılı şekilde yan ıt verilmesi gerekti ği şeklinde anla şılamaz. Bu nedenle gerekçe gösterme zorunlulu ğunun kapsam ı karar ın niteliğine göre de ğişebilir ( Mehmet Yavuz, B. No: 2013/2995, 20/2/2014, 51). Kanun yolu incelemesi yapan mercinin yarg ılamay ı yapan mahkemeyle ayn ı sonuca ulaşmas ı ve bunu ayn ı gerekçeyi kullanarak veya at ıfla karar ına yans ıtmas ı, karar ın gerekçelendirilmi ş olmas ı bak ımından yeterlidir ( Yasemin Ek şi, B. No: 2013/5486, 4/12/2013, 57). 25. Başvuruya konu somut olayda ba şvurucu şirket taraf ından ihalenin feshi talebiyle dava aç ılm ıştır. Dava dilekçesinde icra emri ve k ıymet takdiri raporunun usulsüz tebliğ edildiği, ipotek akit tablosu sunulmadan takip ba şlatıldığı, sat ış ilan ının usulüne uygun yap ılmad ığı ve al ıcının taşınmaz ın özelliklerinden tam olarak bilgilendirilmedi ği ileri sürülmüştür. Mahkeme 10/9/2015 tarihli karar ıyla sat ış ilan ının başvurucuya usulüne uygun tebliğ edilmedi ği gerekçesiyle davan ın kabulüne ve ihalenin feshine karar vermi şse de an ılan karar Daire taraf ından 18/2/2016 tarihinde ba şvurucunun sat ış ilan ının kendisine usulüne uygun tebli ğ dilmediğine ilişkin bir şikâyetinin bulunmad ığı belirtilerek bozulmu ştur. Bozma karar ı üzerine yap ılan yeniden yarg ılama sonunda Mahkemenin 2/2/2017 tarihli karar ında başvurucunun dava dilekçesinde yer alan şikâyetleri belirtilmi ş ve olaya ili şkin süreç özetlenmi ştir. 26. Söz konusu kararda icra emri ve k ıymet takdiri raporunun 5/5/2014 tarihinde, sat ış ilan ının ise 1/9/2914 tarihinde ba şvurucu şirkete tebli ğ edildiği belirtilmi ştir. Başvurucu şirketin sat ış ilan ının kendisine usulsüz tebli ğ edildiğine yönelik bir şikâyetinin olmamas ı sebebiyle bu tarihte icra takibinden ve k ıymet takdiri raporundan haberdar oldu ğu, sat ışa haz ırlık işlemleri olarak de ğerlendirilen bu itirazlar ın süresi içerisinde yap ılmas ı gerektiği ifade edilmi ştir. Mahkeme karar gerekçesinde ba şvurucu şirketin ipotek akit tablosunun takip dosyas ında bulunmad ığına yönelik iddias ı bak ımından ise ipotek akit tablosunun icra dosyas ı kapsam ında bulundu ğunu belirtmi ş, an ılan hususun ihalenin feshi sebebi olmad ığının da alt ı çizilmiştir. Başvuru Numaras ı: 2018/24538 Karar Tarihi : 24/2/2021 727. Yarg ıtay içtihatlar ında (bkz. 17) ihalenin feshi sebeplerinin 2004 say ılı Kanun'da s ınırlı bir şekilde say ılmad ığı fakat içtihat ve doktrinde fesih sebeplerine ili şkin çerçevenin belirlendi ği ifade edilmi ştir. İhalenin feshine yönelik aç ılan davalarda mahkemelerin de bu an ılan çerçevede de ğerlendirme yapaca ğı kuşkusuzdur. Mahkemenin davan ın reddine ili şkin karar gerekçesinde ba şvurucu şirketin esasa etki edebilecek iddialar ı karşıland ıktan sonra ba şvurucu şirketin dayand ığı fiilî ve maddi olgular ın varl ığının objektif, kesin, belirli deliller ile kan ıtlanamad ığı ve takip dosyas ı içeriğine göre ihaleyi haz ırlık ve ihale işleminde usul ve kanuna ayk ırı bir yön bulunmad ığı sonucuna ula şıldığı ifade edilmiştir. 28. Somut olayda, yap ılan aç ık yarg ılama sonunda ba şvurucu şirketin, davan ın sonucuna etkili olabilecek tüm iddia ve savunmalar ının tart ışılarak verilen kararda hükme ulaşılmas ı için yeterli gerekçe bulundu ğu görülmektedir. Kanun yolu incelemesi sonucunda verilen kararda, de ğerlendirme konusu hüküm ve gerekçesinin uygun bulundu ğu dikkate alındığında gerekçeli karar hakk ına yönelik bir ihlal bulunmad ığının aç ık olduğu anlaşılmaktad ır. 29. Aç ıklanan nedenlerle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Gerekçeli karar hakk ını n ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 24/2/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Celal Mümtaz AKINCI M.Emin KUZ Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Basri BA ĞCI