başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir a başvuruya konu uyuşmazlığın arka planı batman ili kozluk ilçesine bağlı yukarı güneşli mahallesinde bulunan ada parsel sayılı taşınmaz tapuda kargir ev ve avlusu vasfıyla başvurucu adına kayıtlıdır bu taşınmaz üzerinde başvurucu tarafından yaptırılmış tütün ambarı tandır hayvan barınağı ve konuttan oluşan bir yapı bulunmaktadır yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi alınmadan kullanılan bu yapı için tarihinde elektr
başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir a başvuruya konu uyuşmazlığın arka planı batman ili kozluk ilçesine bağlı yukarı güneşli mahallesinde bulunan ada parsel sayılı taşınmaz tapuda kargir ev ve avlusu vasfıyla başvurucu adına kayıtlıdır bu taşınmaz üzerinde başvurucu tarafından yaptırılmış tütün ambarı tandır hayvan barınağı ve konuttan oluşan bir yapı bulunmaktadır yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi alınmadan kullanılan bu yapı için tarihinde elektrik aboneliği ihdas edilmiş olup kozluk belediyesi belediye tarafından su aboneliği de tesis edilmiştir ayrıca taşınmaz üzerinde on beş yaşlarında otuz beş adet çeşitli meyve ağacı da bulunmaktadır başvuru numarası karar tarihi batman ili kozluk ilçesi yatılı bölge okulu ek bina inşaatının temel kazısı sırasında tarihinde heyelan toprak kayması meydana gelmiştir bu toprak kayması sonucu kara yolu yolun üstünde yer alan konutlar ve içme suyu şebekesi olumsuz etkilenmiş başvurucunun taşınmazı üzerindeki bina da ağır hasar görmüş ve bütünüyle kullanılamaz hale gelmiştir heyelanın meydana geldiği mahalde yapılan inceleme sonucu bayındırlık ve müdürü devlet su şube müdürü karayolları bölge müdürü kozluk belediye başkanı milli eğitim müdürü ve jeoloji mühendisleri tarafından tarihli bir tutanak düzenlenmiştir bu tutanakta okul inşaatının temeli açıldıktan sonra zeminde hareketlilik meydana geldiği bu hareketlilik sonucu yol ve yolun üstündeki üç evde kayma ve çatlaklar oluştuğu ifade edilmiştir karayolları bölge müdürlüğünce belediye başkanlığına gönderilen tarihli yazıda bayındırlık batman müdürlüğünce yaptırılan yatılı bölge okulu temel kazısının kontrolsüz olarak yapılması sonucu yolda göçmeler şeklinde heyelan olduğu ve yol üstünde bulunan evlerde büyük oranda çatlaklar meydana geldiğinin tespit edildiği belirtilmiştir başvurucu zararının tespiti istemiyle kozluk sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti talebinde bulunmuştur mahkeme tarihinde taşınmazın başında inşaat jeoloji ve ziraat mühendislerinden oluşturulan bir bilirkişi kurulu ile birlikte keşif yapmıştır ve jeoloji uzmanı teknik bilirkişilerin hazırladığı raporda başvurucunun taşınmazındaki yapıda heyelan ve yamaç hareketleri nedeniyle çatlaklar oluştuğu ve yapının tamamen kullanılamaz durumda olduğu heyelan ve yamaç hareketliliğine ise yatılı bölge okulu inşaatının sebep olduğu belirtilmiştir raporda zarar gören binanın değerinin tl olduğu açıklanmıştır ziraat uzmanı teknik bilirkişinin raporunda ise taşınmaz üzerindeki meyve ağaçlarının henüz zarar görmediği ancak heyelanın devam ettiği heyelan tehlikesi altındaki meyve ağaçlarının değerinin ise tl olduğu belirtilmiştir b ceza davası süreci olay ile ilgili olarak kozluk cumhuriyet başsavcılığınca ceza soruşturması başlatılmış ve yürütülen soruşturma neticesinde taksirle bina çökmesine ve toprak kaymasına sebep olma suçundan ve cezalandırılmaları istemiyle iddianame düzenlenmiştir kabulüyle kozluk sulh ceza mahkemesinde görülen yargılama sırasında istinabe yoluyla inşaat jeoloji ve hukuk alanlarında uzman üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır bilirkişi kurulunun tarihli raporunda inşaatın zemin durumunun zemin etüt raporunda belirtilmesine rağmen yüklenici tarafından temel derin kazı hafriyatı yapılırken gerekli önlemlerin alınmadığı bu hasardan yüklenici firma belediye ve idarenin sorumlu olduğu belirtilmiştir mahkeme tarihinde sanıkların beraatine karar vermiştir kararın gerekçesinde sanık yönünden suçun işlendiğinin sabit olmaması sanık yönünden ise taksire dayanan bir kusurun bulunmadığı belirtilmiştir başvurucunun da aralarında olduğu katılan vekili tarafından hüküm temyiz edilmiştir yargıtay ceza dairesinin tarihli ilamıyla eksik araştırmaya dayalı olarak verildiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir bozma ilamına uyan mahkeme yeniden bilirkişi raporu almış ve bu raporu hükme esas alarak sanıkların atılı suçu işledikleri sonucuna varmış tarihinde sanıklar hakkında verilen mahkumiyet hükümlerinin açıklanmalarının geri bırakılmasına karar vermiştir karar itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir başvuru numarası karar tarihi c tam yargı davası süreci başvurucu tarihinde bayındırlık ve bakanlığı ile milli eğitim bakanlığı aleyhine diyarbakır mahkemesinde tam yargı davası açmıştır dava dilekçesinde okul inşaatı sırasında taşınmaz üzerindeki konut ve bahçeye zarar verildiği belirtilerek tl tutarındaki maddi zararın tazmin edilmesi talep edilmiştir başvurucu ayrıca evin oturulamaz durumda olması nedeniyle tl kira bedelinin tazmini talebinde de bulunmuştur mahkemenin husumette yanılgı olduğu yönündeki ara kararı sonrası batman valiliği ve belediye davaya dahil edilerek yargılamaya devam olunmuştur mahkeme tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüyle delil tespiti dosyasında zirai zarar taşınmaz üzerindeki ağaç ve zirai ürünler yönünden olarak tespit edilen tl tutarındaki tazminatın idareye başvuru tarihi olan tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı batman valiliğinden alınarak davacıya ödenmesine karar vermiştir mahkeme diğer tazminat istemleri ile belediye aleyhine açılan davanın ise reddine karar vermiştir kararın gerekçesinde zarar gören konuta ait yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığı tespitine yer verilmiştir mahkemeye göre kanuna aykırı olan inşa edilen ve yıktırılması gereken başvurucuya ait evde okul inşaatı çalışmaları sırasında meydana gelen toprak kayması sonucu doğan zararın tazminine olanak bulunmamaktadır mahkeme olay nedeniyle başvurucunun zirai ürünlerindeki zararın ise okul yapım faaliyetini yürüten valilikçe karşılanması gerektiğini belirtmiş bu kısım yönünden davanın kabulü gerektiği sonucuna varmıştır kararın karşı oy yazısında zarara uğrayan yapının başvurucuya ait olduğu elektrik ve su aboneliklerinin bulunduğu ve senelerce başvurucu ile ailesi tarafından kullanıldığı belirtilmiştir bu yazıda ayrıca yapının her zaman ruhsata bağlanabilmesinin mümkün olduğuna dikkat çekilmiş zararın bütünüyle başvurucuya yükletilmesinin hakkaniyetli olmadığı ifade edilmiştir başvurucu kararı temyiz etmiş danıştay onuncu dairesinin tarihli ilamıyla hükmün onanmasına karar verilmiştir karşıoy yazısında başvurucunun maliki olduğu taşınmazda yapı ruhsatı ile yapı kullanma izin belgesi bulunmamakla birlikte her türlü belediye hizmetlerinden faydalandığı belirtilmiş ayrıca davalı idarenin hizmet kusuru ve başvurucunun iskan ruhsatı bulunmayan binada oturması nedeniyle oluşan kusur durumunun birlikte değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği görüşü açıklanmıştır başvurucunun karar düzeltme istemi de aynı dairenin tarihli ilamıyla yine reddedilmiştir nihai karar başvurucu vekiline tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk a ulusal hukuk tarihli ve sayılı kanununun yapı ruhsatiyesi kenar başlıklı maddesinin birinci fıkrası şöyledir bu kanunun kapsamına giren bütün yapılar için maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir sayılı kanun un ruhsat alma şartları kenar başlıklı maddesi şöyledir yapı ruhsatiyesi almak için belediye valilik bürolarına yapı sahipleri a kanuni vekillerince dilekçe ile müracaat edilir dilekçeye sadece tapu istisnai hallerde tapu senedi başvuru numarası karar tarihi yerine geçecek belge mimari proje statik proje elektrik ve tesisat projeleri resim hesapları veya yoksa ebatlı kroki eklenmesi gereklidir belediyeler veya valiliklerce ruhsat ve ekleri incelenerek eksik ve yanlış bulunmuyorsa müracaat tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatiyesi verilir eksik veya yanlış olduğu takdirde müracaat tarihinden itibaren gün içinde müracaatçıya ilgili bütün eksik ve yanlışları yazı ile bildirilir eksik ve yanlışlar giderildikten sonra yapılacak müracaattan itibaren en geç gün içinde yapı ruhsatiyesi verilir sayılı kanunun yapı kullanma başlıklı maddesi şöyledir yapı tamamen bittiği takdirde tamamının kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye valilik bürolarından nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir mal sahibinin müracaatı üzerine yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir belediyeler valilikler mal sahiplerinin müracaatlarını en geç otuz gün içinde neticelendirmek mecburiyetindedir aksi halde bu müddetin sonunda yapının tamamının veya biten kısmının kullanılmasına izin verilmiş sayılır bu maddeye göre verilen izin yapı sahibini kanuna ruhsat ve eklerine riayetsizlikten doğacak mesuliyetten kurtarmayacağı gibi her türlü vergi resim ve harç ödeme mükellefiyetinden de kurtarmaz sayılı kanunun kullanma izni alınmamış yapılar kenar başlıklı maddesi şöyledir bitme günü kullanma izninin verildiği tarihtir kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmazlar ancak kullanma izni alan bağımsız bölümler bu hizmetlerden istifade ettirilir sayılı kanunun ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar kenar başlıklı maddesi şöyledir bu kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur durdurma yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır bu tebligatın bir muhtara bırakılır bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi yapısını ruhsata uygun getirerek veya ruhsat alarak belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister ruhsata aykırılık olan yapıda bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu inceleme sonunda anlaşılırsa mühür belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir aksi takdirde ruhsat iptal edilir ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir b uluslararası hukuk avrupa hakları mahkemesi içtihatlarında mülkiyet hakkının kapsamı konusunda mevzuat hükümlerinden ve derece mahkemelerinin bunlara ilişkin başvuru numarası karar tarihi yorumundan bağımsız olarak özerk bir yorum esas alınmaktadır b no b no b no b no mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasının ancak müdahalenin avrupa hakları sözleşmesine sözleşme ek nolu protokolün maddesinin anlamı kapsamında bir mülk ile ilişkili olması durumunda ileri sürülebileceğini belirtmektedir buna göre alacak haklarını da içeren mevcut mülk veya mal varlığı yanında mülkiyet hakkının elde edilebileceği yönündeki en azından bir meşru beklenti de mülkiyet hakkı kapsamında değerlendirilebilir b no lihtenştayn prensi b no meşru beklenti kavramının ilk defa geliştirildiği kararlar için bkz pine valley ltd ve b no krallık b no ve b no kararına konu olayda ümraniye çöplüğünde meydana gelen metan gazı patlaması sonucu gerçekleşen toprak kayması dolayısıyla başvurucuya ait gecekondu zarar görmüştür başvurucunun konutunun bulunduğu taşınmazın hazineye ait olduğunu ve bir gün bu taşınmazı devralma beklentisinin mülk teşkil etmediğini kabul etmiştir ancak yılında ruhsatsız olarak inşa edilmesinden yılında meydana gelen kazaya kadar belediye makamlarınca anılan taşınmazda bulunan gecekondunun dikkat çekmiştir kararda yetkili makamların başvurucu ve yakın akrabalarının bu evde oluşturdukları toplum ve aile çevresinde hiç rahatsız edilmeden yaşamasına izin verildiği üstelik başvurucudan emlak vergisi alındığı ve ücret karşılığında kamu hizmetlerinden yararlanmalarının sağlandığı belirtilmiştir bu sebeple yetkili makamların başvurucu ve akrabalarının meskenleri ve taşınır mallarında mülkiyet hakkına ilişkin bir menfaate sahip olduğunun fiili de olarak kabul edildiği tespitinde bulunmuştur imar uygulamaları bakımından belirli bir takdir yetkisi olduğunu ancak bu takdir hakkının zamanında uygun ve hepsinden önemlisi tutarlı bir şekilde harekete geçme yükümlülüğünü sona erdirmeyeceğini belirtmiştir göre somut olayda bu yükümlülüğe uyulmadığı gibi kaçak yapıları engellemeye yönelik kanunların uygulanmasında oluşturulan belirsizliğin başvurucunun meskenine ilişkin durumun bir gece içerisinde değişebileceğini sanmasına neden olması mümkün değildir başvurucunun meskenine yönelik mülkiyet hakkına ilişkin menfaatinin sözleşmeye ek nolu protokolün maddesinin ilk cümlesi çerçevesinde önemli bir menfaat ve dolayısıyla bir mülk oluşturduğu sonucuna varmıştır kararında başvuru mülkiyetten barışçıl yararlanmaya ilişkin birinci kural ve mülkiyet hakkına ilişkin devletin pozitif yükümlülükleri çerçevesinde incelenmiştir somut olayda olguların ve ilgili mevzuatın karmaşık olduğunu tespit etmiş ve başvurucunun da devletin yaptığı bir şey nedeniyle değil hiçbir şey yapmaması nedeniyle şikayetçi olduğunu vurgulamıştır bu sebeple somut olayda bir müdahalenin söz konusu olmadığı ancak devletin başvurucunun mülkiyet hakkı kapsamındaki menfaatini korumak için üzerine düşen pozitif yükümlülükleri yerine getirmesi gerektiğini belirtmiştir netice olarak başvurucunun konutunun yıkılmasının önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınmadığı kanaatiyle mülkiyet hakkının ihlaline karar verilmiştir keriman tekin ve b no kararına konu olay yılında yaptırılan başvuruculara ait konutun bir okul inşaatı sırasında zarar görmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir bu olayda derece başvuru numarası karar tarihi mahkemeleri konutun ruhsatsız olduğu gerekçesiyle tazminat taleplerini reddetmişlerdir kararına atıfla ruhsatsız olarak yapılmış olsa da kamu makamlarınca bu yapının yıktırılmadığı veya yıkımı yönünde bir işleme de girişilmediğine dikkat çekilerek tapuya tescil edilen konut yönünden başvurucuların sözleşmeye ek nolu protokolün maddesinin birinci paragrafında ifade edilen anlamda mülk teşkil edebilecek menfaatlerinin olduğu belirtilmiştir keriman tekin ve başvuruyu genel ilke niteliğindeki mülkiyetten barışçıl yararlanma hakkına ilişkin birinci kural çerçevesinde incelemiş keriman tekin ve müdahalenin kanuni dayanağının çevreyi korumak yönünde bir meşru amacı içerdiğini kabul etmiştir keriman tekin ve ancak göre somut olayın koşullarında oluşan maddi zarara rağmen başvurucuların tazminat taleplerinin reddedilmesi başvurucuların mülkiyet hakkı kapsamındaki menfaatleri ile kamunun yaran arasındaki adil dengeyi bozmuş ve başvuruculara aşırı ve olağandışı bir külfet yüklenmesine yol açmıştır bu gerekçelerle başvurucuların mülkiyet haklarının ihlaline karar vermiştir keriman tekin ve v