TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR DENİZ KAYA BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/4315) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/4315 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Ayhan KILIÇ Başvurucu : Deniz KAYA Vekili : Av. Kas ım SAKARYA I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, idari para cezas ına yönelik itiraz ın incelenmesinde çeli şme sağlanmamas ı ve ka
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR DENİZ KAYA BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/4315) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/4315 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Ayhan KILIÇ Başvurucu : Deniz KAYA Vekili : Av. Kas ım SAKARYA I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, idari para cezas ına yönelik itiraz ın incelenmesinde çeli şme sağlanmamas ı ve karar ın ilgili ve yeterli gerekçe içermemesi nedenleriyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 11/2/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 5. Başvurucu 1969 do ğumlu olup Ankara'da ikamet etmektedir. 6. Başvuru formunun "Olay ve Olgular" bölümünde, Ankara'n ın Çankaya ilçesinde bulunan tekel büfesinde 22.00-06.00 saatleri aras ında alkollü içecek sat ıldığı iddia edilerek 8/6/1942 tarihli ve 4250 say ılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisar ı Kanunu'nun 6. maddesinin be şinci f ıkras ının ihlal edildi ği gerekçesiyle ayn ı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkras ının (e) bendi uyar ınca 42.076 TL idari para cezas ı uyguland ığı belirtilmi ş ve bu cezan ın iptali için yap ılan yarg ısal başvurular ın tarihi ile ilgili olarak yarg ı mercilerinin kararlar ının tarih ve say ılar ına yer verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/4315 Karar Tarihi : 22/2/2022 27. Başvuru formunun ihlal iddialar ının aç ıkland ığı bölümünde ise itiraz ı inceleyen Ankara 3. Sulh Ceza Hâkimli ğinin (Hâkimlik) daval ı idarenin cevap dilekçesinin tebli ğinden önce karar verdi ği belirtilerek cevaba cevap dilekçesindeki aç ıklamalar ın dinlenilmedi ğinden yak ınılm ış, bu durumun adil yarg ılanma hakk ını ihlal etti ği savunulmu ştur. Başvuru formunda ayr ıca karar ın makul bir gerekçe içermedi ği ifade edilmi ştir. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 8. Anayasa Mahkemesinin 22/2/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 9. Başvurucu; idari para cezas ına yönelik itiraz ın incelenmesinde çeli şmenin sağlanmad ığını ve karar ın ilgili ve yeterli gerekçe içermedi ğini belirterek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 10. Anayasa Mahkemesi ancak temellendirilebilmi ş bir bireysel ba şvuruyu inceler. Başvurucular ın şikâyetlerini hem maddi hem hukuki olarak temellendirme zorunlulu ğu bulunmaktad ır. Başvurucular ın maddi dayanaklar yönünden yükümlülü ğü şikâyetlerine konu temel olay ve olgular ı aç ıklamak, bunlara ili şkin delilleri Anayasa Mahkemesine sunmak; hukuki dayanak yönünden yükümlülü ğü ise bireysel ba şvuruya konu temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildi ğini özü itibar ıyla aç ıklamakt ır (Sabah Yıldızı Radyo ve Televizyon Yay ın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi [GK], B. No: 2014/12727, 25/5/2017, 19). 11. Bireysel ba şvuru incelemesinde Anayasa Mahkemesi, kamu gücü eylem ve işlemleri ile mahkeme kararlar ının Anayasa'ya uygunlu ğunun ve müdahale gerekçelerini n denetimini kendiliğinden yapmaz. Bu sebeple ba şvurucunun ba şvurusunun esas ını ve bu kapsamda kamu makamlar ı taraf ından ortaya konulan gerekçelerin ilgili ve yeterli olup olmad ığını Anayasa Mahkemesine inceletebilmesi için öncelikle kendisinin ihlal iddialar ını gerekçelendirmesi , buna ilişkin olay ve olgular ı aç ıklamas ı ve delillerini sunmas ı zorunludur (Cemal Günsel [GK], B. No: 2016/12900, 12/1/2021, 24). 12. Başvuru formu incelendi ğinde başvurucu aleyhine 4250 say ılı Kanun'un 7. maddesinin birinci f ıkras ının (e) bendi uyar ınca idari para cezas ı uyguland ığı anlaşılabilmekle birlikte olay ın arka plan ının ne oldu ğu konusunda bir fikir sahibi olunamamaktad ır. 13. Öte yandan ba şvurucu; Hâkimli ğin daval ı idarenin cevap dilekçesinin tebliğinden önce karar verdi ğini belirtmi ş ise de bu iddias ını olağan kanun yolu a şamas ında ileri sürüp sürmedi ğine, sonraki a şamalarda bunun telafi edilip edilmedi ğine dair aç ıklama yapmam ıştır. İdari para cezas ının iptali istemiyle aç ılan davalarda çeli şmenin sa ğlanmas ı yarg ı mercilerinin resen ifa etmesi gereken bir yükümlülük olsa da bu yöndeki eksikliklerin bireysel ba şvuruda incelenebilmesi için meselenin anayasal bir soruna dönü ştüğünün başvurucu taraf ından temellendirilmesi gerekmektedir. Somut olayda ba şvurucu olay ın ayr ıntılar ına ilişkin olarak asgari düzeyde bile olsa aç ıklama yapm ış değildir. İdari par a cezas ının hangi ko şullarda ba şvurucuya uyguland ığı, başvurucunun derece mahkemelerinde hangi hukuka ayk ırılık iddialar ını öne sürdü ğü başvuru formundan anla şılamamaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2019/4315 Karar Tarihi : 22/2/2022 314. Ayr ıca soyut olarak karar ın gerekçesiz oldu ğunun belirtilmesi gerekçeli karar hakk ından inceleme yap ılabilmesi için yeterli olmay ıp uyuşmazl ığın esas ını etkileyen iddialar ın karşılanmad ığının gösterilmesi gerekir. Ba şvurucu, Hâkimli ğin karar ının gerekçesiz oldu ğunu soyut bir biçimde belirtmekle yetinmi ş; yarg ılama s ıras ında hangi iddialar ı ileri sürdü ğünü ve bunlardan hangisinin kar şılanmad ığını aç ıklamam ıştır. 15. Anayasa Mahkemesinin bir temyiz mercii olmad ığı, bu sebeple resen harekete geçerek kamu makamlar ının yapt ığı tüm işlemleri hukuka ve Anayasa'ya uygunluk denetiminden geçirme gibi bir görevinin bulunmad ığı bilinmelidir. Anayasa Mahkemesi başvurucular ın temellendirebildi ği şikâyetlerini inceler. Bireysel ba şvuruya konu olay ın koşullar ının ne oldu ğunun anla şılmas ına dahi imkân vermeyen bir ba şvuru formuyla yap ılan bireysel ba şvurunun yeterli özeni içerdi ği ve maddi olgular ın temellendirilmesi yükümlülü ğünün ifa edildi ği kabul edilemez. 16. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDUĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 22/2/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Üye Üye Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ