2025/1091499 İhale Kayıt Numaralı "İş Makinası Kiralama Hizmet Alım İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Kılıç İkizce Harf. Nakl. Tar. İnş. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Mersin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1091499 İhale Kayıt Numaralı “ İş Makinası Kiralama Hizmet Alım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Mersin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 25.08.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ İş Makinası Kiralama Hizmet Alım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Kılıç İkizce Harf. Nakl. Tar. İnş. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 17.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.10.2025 tarih ve 198034 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/2143 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale üzerinde bırakılan Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti., Gül Kardeşler İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Ezmine Yak. Tic. Ltd. Şti.nin yeterlik bilgileri tablolarında toplam cironun esas alındığı yıla ilişkin bilgi bulunmadığı, beyan edilen ciro tutarları ve bilanço oranlarının İdari Şartname’nin 7.4.2 ve 7.4.3’üncü maddelerinde istenen tutar ve oranları karşılamadığı, 2) İhale üzerinde bırakılan Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti., Gül Kardeşler İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Ezmine Yak. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olmadığı ve istenilen oranları karşılamadığı, 3) (a) İhale üzerinde bırakılan Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti., Gül Kardeşler İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ezmine Yak. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, idarenin şikayet başvurularına cevap yazılarında ve ihale komisyonu kararında ilgili isteklilere yönelik değerlendirmelerinin hatalı ve eksik olduğu şöyle ki; kazıcı yükleyici ve ekskavatörün kiralama giderlerinin uygun açıklanmadığı, Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde iş makinelerinin özellikleri, model ve yaş şartının uygunluğuna dair ruhsat, fatura, amortisman tespit tutanağı veya SMM tespit raporunun sunulmadığı, fiyat teklifi alınan firmaların ihale konusu işte çalıştıracağı 18 adet lastikli kazıcı yükleyici ve 4 adet paletli ekskavatörleri olduğuna dair fiyat teklifi ekinde belge ve bilgi sunulmadığı, kiralama fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde kiralama faaliyeti bulunmadığı, satış tutarı tespit tutanağı’nın (Ek.O-6) ekinde teklifi veren firmanın ticaret sicil gazetesinin aslı yada onaylı sureti ile tutanağı imzalayan yetkilinin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulmadığı, ihale komisyonu kararında tutanak ve fiyat teklifindeki sayı ve tarihlerinin birbirine uygun olduğuna dair bilgiye yer verilmediği, tarih ve sayıların birbirinden farklı olduğu veya tarih ve sayılara yer verilmediği, fiyat tekliflerinin ihale ilanı ve ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) olmadığı, satış tutarı tespit tutanağı’nın (Ek.O-6) ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde olmadığı, iş makinesi kiralama işlerinde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağının maliyet tespit tutanağı olması gerektiği, satış tutarı tespit tutanağının hizmet alımında geçerli olmadığı, teklif edilen toplam birim maliyetin altında olamayacağı, % 80’lik oran kuralının geçersiz olduğu, (b) Kazıcı yükleyici ve ekskavatörün bakım giderleri yönünden aykırılıkların bulunduğu, kiralama fiyat teklifine konu iş makinelerinin marka-model-kapasite ve bakım onarım adetlerinin bakım onarım fiyat teklifinde yer almadığı, işin gerçekleştirileceği iş makineleri ile bakım onarımı yapılacak iş makinelerinin birbirinden farklı olduğu, periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden belge sunulmadığı, belgenin yetkili servis yada satıcılarından alınması gerektiği, iş makinelerinin saatlik bakımına ilişkin yetkili servis yazısının sunulmadığı, bakım onarım fiyat teklifinde gerekli ibarelerin yazılmadığı, fiyat tekliflerinin SMMM ve YMM tarafından imzalanarak kaşelenmediği, fiyat teklifinin serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, bakım onarım fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde bakım ve onarım faaliyeti bulunmadığı, bakım onarım fiyat teklifinde bakım, onarım ve yedek parçanın tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı ve ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, ihale konusu işin 365 gün olduğu aylık çalışma saatlerinin 225 saat olduğu, her bir iş makinesi için 225X12= 2.700 saat çalıştırılması gerektiği, iş makinelerinin, üretici ve distribütör firmalar tarafından belirli saat aralıklarında zorunlu bakım ve değişim işlemlerine tabi tutulması gerektiği, bu işlemlerin makinenin performansını, ömrünü ve iş güvenliğini doğrudan etkileyen teknik gereklilikler olup bakım periyotlarına göre bu ayrıntıların dikkate alınması gerektiği, idarenin cevabında yer verilen inceleme kapsamının uygun olmadığı, sunulan satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) yalnızca fiyatın defter kayıtlarıyla uyumlu olduğunu gösterdiği ve teklifin teknik, bakım sıklığı ve maliyet bileşenlerine dair açıklama içermediği, kullanılan malzeme, işçilik saat ve programla ilgili bilgi bulunmadığı, (c) Karayolları zorunlu mali sorumluluk sigorta giderleri yönünden aykırılıklar bulunduğu, iş makinelerin marka, model ve ruhsat bilgilerine göre ayrı ayrı düzenlenmediği, poliçelerde işin süresinin tamamını kapsayacak tarih aralığının bulunmadığı, dolayısıyla poliçelerin ihale konusu işe özgü iş makinelerini kapsayıp kapsamadığının tespit edilemediği, kazıcı ve yükleyicilerin marka, model ve ruhsat bazında ayrı ayrı hazırlanmadığı, poliçelerin ihale konusu işe tahsis edilecek araçlarla ilişkilendirildiğine dair herhangi bir belge veya teyit bulunmadığı, sunulan poliçelerin kazıyıcı ve yükleyicilere ait marka, model, ruhsat veya motor numarası bilgilerini içermediği, poliçenin genel nitelikte olduğu ve işe özgü bir maliyet bileşenini tevsik etmediği, söz konusu poliçelere ilişkin olarak ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğünden alınması gereken teyit yazısının sunulmadığı, sunulan poliçelerin sadece sigorta acentesi tarafından düzenlenmiş olduğu, sigorta acentesi tarafından düzenlenen belgelerin, sigorta şirketinin yetkili biriminden teyit edilmeden geçerli kabul edilemeyeceği, sigorta şirketi genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğü tarafından onaylanmayan poliçelerin geçerli olmadığı, sunulan belgelerde zorunlu teyit yazısına yer verilmediği, dolayısıyla, söz konusu sigorta belgelerinin Tebliğ’in 79.3.4. maddesinde öngörülen şekil şartlarını taşımadığı, d) Lastik giderlerine ilişkin olarak yapılan açıklamaların uygun olmadığı, fiyat teklifine konu edilen 18 adet lastikli kazıyıcı iş makinelerinin belli olduğu, lastikli kazıyıcı iş makinelerin kataloglarında marka ve model özelliklerine göre lastik ebatları belli olmasına rağmen bu ebatlardaki lastiklerin göz ardı edilerek araçlara uymayacak farklı ve ucuz lastikler üzerinden açıklama yapılamayacağı, ihale üzerinde bırakılan Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti. ve Gül Kardeşler inş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında Devlet Malzeme Ofisi resmi internet sitesinden alınan fiyatın geçerlilik tarihine dair herhangi bir bilgiye yer verilmediği, Devlet Malzeme Ofisi fiyatlarının ihalenin ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) yer almadığı, Devlet Malzeme Ofisi internet sitesinde ilan edilen fiyatların 28.07.2025 - 24.08.2025 tarihleri arasında geçerli olduğu ve ihalenin ilan tarihi ve ihale tarihi aralığını kapsamadığı, lastiklerin iş yerine taşınması (nakliye gideri), iş makinelerine takılması ve sökülmesi (montaj-demontaj giderleri) kalemlerine ilişkin hiçbir açıklamaya yer verilmediği, işte kullanılacak kazıcı yükleyici lastik sayısının eksik açıklandığı, ihalede 18 adet lastikli kazıcı yükleyici kullanılacağı ancak sadece 4 adet lastik ön ve arka tekerler toplamı üzerinden açıklama yapıldığı, bu durumların gerçek maliyetin tümünü kapsamadığı, Devlet Malzeme Ofisi fiyat listelerinin yalnızca mal bedelini kapsamadığı, açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3 ve 79.2.2.3. maddesine aykırı olduğu, e) Sözleşme damga vergisi, karar pulu ve KİK payı, dolayısıyla vergi giderlerinin eksik ve hatalı hesaplandığı, aritmetik hataların bulunduğu, bir hesaplama ya da belgeye yer verilmediği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1'inci iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: İş Makinası Kiralama Hizmet Alım İşi” düzenlemesi, “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. … 7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: … 7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri. a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini, b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H) sunmaları gerekmektedir. Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde; a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir), b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir), c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir. Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır."> Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. … İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur. 7.4.3. İstekli tarafından; a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun, b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler, birinin sunulması yeterlidir. Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur. Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır. Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur…İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir…” düzenlemesi yer almaktadır. Ezmine Yak. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda 2024 yılına ait cari oranın “2,51282287”, özkaynak oranının “0,70085909”, kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranının “0,0063566” olarak beyan edildiği, ayrıca 2024 yılına ait toplam ciro tutarının “*****151,06 TRY”, 2023 yılına ait toplam ciro tutarının ise “*****084,22 TRY” olarak beyan edildiği, Anılan istekliye ait EKAP üzerinde yer alan 2024 yılına ait cari oranın “2,51282287”, Özkaynak oranının “0,70085909”, Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “ 0,0063565” olduğu, 2024 yılına ait gelir tablosunda toplam ciro tutarının “*****151,06 TRY”, 2023 yılına ait gelir tablosunda ise toplam ciro tutarının “*****084,22 TRY” olduğu, 2024 yılına ait toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden (39.960.000,00TLx%25) az olmadığı anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda 2024 yılına ait cari oranın “6,00161826”, özkaynak oranının “0,90527192”, kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranının “0,01402809” olarak beyan edildiği, ayrıca 2024 yılına ait toplam ciro tutarının “*****130,38 TRY”, 2023 yılına ait toplam ciro tutarının ise “*****883,97 TRY” olarak beyan edildiği, Anılan istekliye ait EKAP üzerinde yer alan 2024 yılına ait cari oranın “6,00161826” Özkaynak oranının “0,90527192”, Kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranının “0,01402809” olduğu, Ayrıca 2024 yılına ait gelir tablosunda toplam ciro tutarının “*****130,38 TRY”, 2023 yılına ait gelir tablosunda toplam ciro tutarının ise “*****883,97 TRY” olduğu, 2024 yılına ait toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden (39.720.000,00TLx%25) az olmadığı anlaşılmıştır. Gül Kardeşler İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda 2024 yılına ait cari oranın “0,98591573”, özkaynak oranının “0,27655278”, kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranının “0” olarak beyan edildiği, ayrıca 2024 yılına ait toplam ciro tutarının “*****882,12 TRY” olarak beyan edildiği, Anılan istekliye ait EKAP üzerinde yer alan 2024 yılına ait cari oranın “0,98591573”, Özkaynak oranının “0,27655278”, Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise “0 olduğu, 2024 yılına ait gelir tablosunda yer alan tutarın “*****882,12 TRY” ise teklif edilen bedelin % 25'inden (37.824.000,00TLx%25) az olmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2'nci iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: İş Makinası Kiralama Hizmet Alım İşi” düzenlemesi, “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. … 7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. … 7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamu veya özel sektörde gerçekleştirilmiş her türlü araç ve/veya iş makinesi kiralanması işleri benzer iş olarak değerlendirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihale konusu işin “İş Makinası Kiralama Hizmet Alım İşi” olduğu, İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer iş olarak kabul edilecek işlerin ise “Kamu veya özel sektörde gerçekleştirilmiş her türlü araç ve/veya iş makinesi kiralanması işleri benzer iş olarak değerlendirilecektir.” şeklinde düzenlendiği, İstekliler tarafından teklif edilen bedelin % 25'ten az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin e-teklifleri kapsamında sunmalarının zorunlu olduğu anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda sunulan 2022/1347851-6995105-1-1 sayılı iş deneyim belgesi (yüklenici iş bitirme) EKAP üzerinden incelendiğinde, Belgeye konu işin Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı’na gerçekleştirilen bir işe ait iş deneyim belgesi (yüklenici-iş bitirme) olduğu, iş deneyim belgesine konu işin adı ve İKN’sinin “Araç ve İş Makinesi Kiralanması Hizmet Alımı, 2022/1347851”, işin tanımının “Her türlü araç ve/veya iş makinesi kiralaması hizmet alım işi” olduğu, ihale tarihinin 17.01.2023 olduğu, belgeye konu işin iş ortaklığı olduğu ve Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti.nin iş ortaklığındaki ortaklık oranının %70 olduğu, belge tutarının ise “16.971.683,00 TRY” olduğu anlaşılmıştır. Belgeye konu işin benzer işlere uygun olduğu, Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti.nin belge tutarının güncellenmiş halinin isteklinin ortaklık oranında dikkate alındığında (36.399.956,22 TLx%70=25.479.969,35TL) söz konusu isteklinin teklif bedelinin %25’inden “39.720.000,00x%25=9.930.000,00TL” az olmadığı anlaşılmıştır. Gül Kardeşler İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda iki ayrı iş deneyim belgesinin sunulduğu, 2023/1088631-8190214-1-1 sayılı iş deneyim belgesi (yüklenici iş bitirme) EKAP üzerinden incelendiğinde, Belgeye konu işin Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü İçmesuyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanlığına gerçekleştirilen bir işe ait iş deneyim belgesi (yüklenici iş bitirme) olduğu, işin adı ve İKN’sinin “Şanlıurfa İli, Siverek –Hilvan-Bozova-Birecik-Halfeti-Harran-Akçakale-Ceylanpınar-Viranşehir- Suruç ilçelerindeki içme suyu ve kanalizasyon tesislerinin bakım onarım işlerinde kullanılmak üzere iş makinesi ve araç kiralama işi, 2023/1088631” olduğu, işin tanımının “Hizmet alımı (İş makinesi ve araç kiralama işi)” olduğu, ihale tarihin “15.11.2023”, belge tutarının ise “31.075.040,00TL” olduğu, Belgeye konu işin benzer işlere uygun olduğu ve belge tutarının güncellenmemiş halinin dahi söz konusu isteklinin teklif bedelinin %25’inden “37.824.000,00x%25” az olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca yeterlik bilgileri tablosunda sunulan diğer iş deneyim belgesinin de benzer işlere uygun olduğu ve belge tutarının güncellenmemiş halinin dahi söz konusu isteklinin teklif bedelinin %25’inden “37.824.000,00x%25” az olmadığı anlaşılmıştır. Ezmine Yak. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda Dulkadiroğlu Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğüne gerçekleştirilen bir işe ait düzenlenen 2021/773*** *** ****-1-1 sayılı iş deneyim belgesinin sunulduğu (yüklenici iş bitirme belgesi), sunulan belgede işin adı ve İKN’sinin “3 Dingil 10 teker kamyon kiralanması hizmet alımı işi, 2021/773511”, işin tanımının “3 dingil 10 teker kamyon kiralanması hizmet alımı işi”, ihale tarihinin “27.12.2021”, belge tutarının ise “1.996.800,00TL” olduğu, Belgeye konu işin benzer işlere uygun olduğu belge tutarının güncellenmiş halinin ise “10.083.534,12 TL” söz konusu isteklinin teklif bedelinin %25’inden “39.960.000,00%25= 9.990.000,00TL” az olmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin 2’nci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3'üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: İş Makinası Kiralama Hizmet Alım İşi… e) Miktarı: 18 Adet Lastikli Kazıcı Yükleyici (Beko Loader), 4 Adet Paletli Ekskavatör…” düzenlemesi, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatı gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım(Tüm İş Makinalarının idarenin göstereceği yere teslim esnasındaki ilk nakli), ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahildir. İş Makinelerinin her türlü vergi, sigorta (Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası, Makine Kırılması Sigortası vb.) yedek parça, bakım-onarım, lastik, akü, fenni ve egzoz muayenesi, motorlu taşıt vergileri, İş makinesi kiralama, her türlü işletme giderleri vb. giderleri yükleniciye ait olacaktır. Yakıt ve Sulu üre çözeltisi idare tarafından karşılanacaktır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir. Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 1 Lastikli Kazıcı Yükleyici (18 Adet x 12 ay= 216 Adet) adet 216 2 Paletli Ekskavatör (4 Adet x 12 ay= 48 Adet) adet 48 Toplam Tutar (K.D.V Hariç) Teknik Şartname’nin “Kiralanacak iş makinelerinin teknik özellikleri” başlıklı 2’nci maddesine göre, kiralanacak iş makinelerinin model yılının 2019 ve üzeri olacağı, 18 adet lastikli kazıcı yükleyicinin (En az 8 Tonluk) 12 ay süre ile çalıştırılacağı, 4 adet Paletli Ekskavatörün (En az 19 Tonluk) 12 ay süre ile çalıştırılacağı anlaşılmıştır. Başvuruya konu ihale süreci incelendiğinde, ihalede teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilere 27.08.2025 tarihinde aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazıya ilişkin Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 24.09.2025 tarihli ve 2025/UH.I-2090 sayılı Kurul kararı alındığı ve söz konusu kararda “İdare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde ve aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında mükerrerlik ve belirsizlik olmaksızın açık ve net bir şekilde belirtilerek teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklamaları istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, Söz konusu karar sonrasında idarece teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen üç istekliye gönderilen 02.10.2025 tarihli yazılarda “ Tarafımıza teklifiniz kapsamında yapılacak iş ile ilgili olarak; Kazıcı yükleyiciler için Karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası giderleri Amortisman/Kiralama yöntemi ile edinilecek araçlara ilişkin kiralama bedeli Kazıcı yükleyiciler için Lastik giderleri Kazıcı yükleyici ve Ekskavatör için bakım giderleri Damga Vergisi, Karar Pulu ve KİK Payı giderleri” şeklinde önemli maliyet bileşenlerinin belirlendiği ve söz konusu yazı ekinde anılan Kurul kararının gönderildiği, 13.10.2025 tarihli kesinleşen ihale kararı ekinde yer alan ihale komisyonu kararına göre üç isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu, söz konusu istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik ayrıntılı değerlendirmelere yer verildiği, bununla birlikte iki isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı, bu isteklilere yönelik yapılan değerlendirmeler incelendiğinde ise; “Gül Kardeşler İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük savunması ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede… 2- Kazıcı yükleyici ve ekskavatör için bakım giderleri Firma Lastikli Kazıcı Yükleyici ve Ekskavatör için teklif birim fiyatını Asfar Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından almıştır. Firmanın sunmuş olduğu fiyat teklifi Asfar Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından imzalanmış, ancak firmaya ait imza sirküsü fotokopi olup, fiyat teklif tutanağındaki imza ile fotokopi olarak sunulan imza sirkülerindeki imzanın uyuşmadığı tespit edilmiştir. Ek-O6 Satış Tutarı Tespit Tespit Tutanağı’nın dipnotunda “Mükellefin Adına Tutanağı İmzalayanın İmza Beyannamesi ile Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesinde veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Sureti” sunulmalıdır denilmektedir. Firma imza sirküsünü fotokopi sunduğundan uygun bulunmamıştır. … Değerlendirme sonucu; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79. Maddesine istinaden yapılan değerlendirme neticesinde kazıcı yükleyici ve ekskavatör için bakım giderleri fiyat teklif tutanağındaki imza ile fotokopi olarak sunulan imza sirkülerindeki imzanın uyuşmadığı tespit edilmiştir. Ek-O6 Satış Tutarı Tespit Tespit Tutanağı’nın dip notunda “Mükellefin Adına Tutanağı İmzalayanın İmza Beyannamesi ile Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesinde veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Sureti” sunulmalıdır denilmektedir. Firma imza sirküsünü fotokopi sunduğundan açıklamaları uygun bulunmayarak… teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. … Gazioğlu Nak. İnş. Tem. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tüm açıklamaları uygun bulunmuştur. … Ezmine Yak. Tem. Gıda. Taş. Oto. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük savunması ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede … Kazıcı Yükleyici ve Ekskavatör için kiralama giderleri İhale konusu işte çalışacak lastikli kazıcı yükleyici (En az 8 tonluk) ve Paletli Ekskavatör (En az 19 tonluk) iş makinalarının kiralama maliyetleri için; Firma teklif birim fiyatını Yaksan Yakıt Tem. Gıda Taş. Otom. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından almıştır. Firmanın sunmuş olduğu fiyat teklifi Yaksan Yakıt Tem. Gıda taş. Otom. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından imzalanmış, ancak firmaya ait imza sirküsü fotokopi olup, Satış Tutarı Tespit Tespit Tutanağı’nın dip notunda “Mükellefin Adına Tutanağı İmzalayanın İmza Beyannamesi ile Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesinde veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Sureti” sunulmalıdır denilmektedir. Firma imza sirküsünü fotokopi sunduğundan uygun bulunmamıştır. … Ancak Ek-O6 Satış Tutarı Tespit Tutanağında ağırlıklı ortalama birim fiyat 173.223,53 TL’nin %80’i 138.578,824 TL olup, firma lastikli kazıyıcı yükleyici için ağırlıklı ortalama birim fiyatı 115.000,00 TL verdiğinden ve %80’in altında kaldığından… uygun bulunmamıştır. Kazıcı Yükleyici ve Ekskavatör için Bakım Giderleri … Ek-O6 Satış Tutarı Tespit Tutanağına esas üç aylık sürenin tarih aralığı yazılmadığından uygun bulunmamıştır. Firmanın sunmuş olduğu fiyat teklifi Marişmak İş Makineleri Bakım Yedek Parça San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından imzalanmış ancak firmaya ait imza sirküsü fotokopi olup…firma imza sirküsünü fotokopi sunduğundan uygun bulunmamıştır. … Lastik giderleri Firma lastik giderlerinin açıklamasını yapmak için stok tespit tutanağı sunmuş olup, stok tespit tutanağı (Ek-O8) Kamu İhale Genel Tebliği’nin Yapım İşlerindeki aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin 45’inci maddesinde düzenlendiği ve yapım işlerinde açıklama analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerden olduğu, bu açıdan mevcut hizmet alımında açıklama yöntemi olarak dikkate alınamayacağı, bu açıdan istekli tarafından düzenlenen stok tespit tutanağı’nın (Ek-O8) ihale mevzuatına uygun değildir ve açıklama uygun bulunmamıştır. … Kazıcı yükleyici ve ekskavatör için kiralama giderlerinde ve kazıcı yükleyici ve ekskavatör için bakım giderlerinde Ek-O6 satış tutarı tespit tutanağı’nın dipnotunda “Mükellefin Adına Tutanağı İmzalayanın İmza Beyannamesi ile Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesinde veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Sureti” sunulmalıdır denilmekte olup imza sirküleri fotokopi olarak sunulduğundan ve lastik giderleri açıklamalarında stok tespit tutanağı (Ek-O8) belgesi sunması nedeniyle uygun bulunmayarak… teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır..” yönünde bilgilere yer verildiği, başvuru sahibinin şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararda benzer gerekçelere yer verildiği görülmüştür. Netice itibariyle ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin sırasıyla Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Kılıç İkizce Harf. San. Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği görülmüştür. 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifler reddedilmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir. Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması ile aşırı düşük teklif açıklamaları çeşitli gerekçelerle reddedilen Gül Kardeşler İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ezmine Yak. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının farklı gerekçelerle de değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik iddialara yer verilmiş olup, söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları başvuru sahibinin iddiaları kapsamında incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialara ilişkin olarak: Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, lastikli kazıyıcı yükleyici için sunulan 3.10.2025 tarihli fiyat teklifinde, 18 adet lastikli kazıyıcı yükleyici kiralama için işin süresinin “12 ay” araç sayısının “18” birim fiyatın ise “80.000,00TL” olarak belirlenerek toplam tutarın “17.280.000,00TL” olarak belirlendiği, fiyat teklifinde iş kaleminin “Lastikli kazıcı yükleyici kiralama (Hidromek HMK102S) (2024 model) (Teknik Şartnameye uygun) bilgisine yer verildiği, Sunulan fiyat teklifinde “ “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (03/10/2025) tarih ve (2) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı, fiyat teklifinde fiyat teklifi alınan firma kaşe ve imzası ile SMMM kaşe, TURMOB kaşesi ve imzasının ve iletişim bilgilerinin bulunduğu, Söz konusu fiyat teklifi ekinde (03/10/2025) tarih ve (02) sayılı satış tutarı tespit tutanağına (Ek-O6) yer verildiği, söz konusu tutanakta mükellefin tespiti yapılan üç aylık süreye ait yasal defter tasdik bilgileri kısmında tutanağa esas üç aylık sürenin “01/04/2025-30/06/2025” olarak belirlendiği, tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarının “78.967,85 TL” olduğu, ayrıca fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura bilgilerine yer verilerek mükellef ve SMMM tarafından kaşelenerek imza altına alındığı görülmüştür. Ayrıca söz konusu tutanağın ekinde, fiyat teklifi alınan firmaya ait imza ve temsile yetkili olunduğunu gösteren belgelerin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin yer aldığı görülmüştür. Paletli Ekskavatör kiralama için sunulan 4.10.2025 tarihli fiyat teklifinde 4 adet 2023 model paletli ekskavatör için işin süresinin “12 ay” araç sayısının “4” , birim fiyatın ise “145.000,00 TL” olarak belirlenerek toplam tutarın “6.960.000,00 TL” olarak belirlendiği, fiyat teklifinde iş kaleminin “Paletli ekskavatör kiralama (Sany SY215C LC) (2023 model) (Teknik Şartnameye Uygun)” olarak belirtildiği, Sunulan fiyat teklifinde “ “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (04/10/2025) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı, fiyat teklifinde fiyat teklifi alınan firmaya ait kaşe ve imza ile SMMM kaşe, TURMOB kaşesi ve imzasının ve iletişim bilgilerinin bulunduğu, Söz konusu fiyat teklifi ekinde (04/10/2025) tarih ve (01) sayılı satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, söz konusu tutanakta mükellefin tespiti yapılan üç aylık süreye ait yasal defter tasdik bilgileri kısmında tutanağa esas üç aylık sürenin “01/04/2025-30/06/2025” olarak belirlendiği, tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarının “143.000,00 TL” olduğu, ayrıca fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura bilgilerine yer verilerek mükellef ve SMMM tarafından kaşelenerek imza altına alındığı görülmüştür. Ayrıca söz konusu belgelerin ekinde imza beyannameleri, temsile yetkili olunduğunu gösteren belgeler ve meslek mensuplarına ait faaliyet belgelerinin sunulduğu anlaşılmıştır. Ayrıca EKAP üzerinde yer alan Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer alan bilgilere göre fiyat teklifi alınan firmaların faaliyet konuları arasında iş makinesi kiralama faaliyetlerinin yer aldığı anlaşılmıştır. 03.10.2025 tarihli “Lastik tekerlekli kazıcı yükleyici (Hidromek HMK102S) (2024 Model) (teknik şartnameye uygun) araçların periyodik bakım onarım yapılması 250 saatlik” iş kalemi kapsamında 18 adet araç ve 8 adet periyodik bakım onarım için birim fiyatı “70.000,00 TL”, tutarı “10.080.000,00 TL” olan fiyat teklifinin sunulduğu, Sunulan fiyat teklifinde “ “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (03/10/2025) tarih ve (2) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı, sunulan fiyat teklifinde fiyat teklifi alınan firmaya ait kaşe ve imza ile SMMM kaşe, TURMOB kaşesi ve imzasının ve iletişim bilgilerinin bulunduğu, Söz konusu fiyat teklifinin ekinde, (03/10/2025) tarih ve (2) sayılı satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, söz konusu tutanakta mükellefin tespiti yapılan üç aylık süreye ait yasal defter tasdik bilgileri kısmında tutanağa esas üç aylık sürenin “01/04/2025-30/06/2025” olarak belirlendiği, tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarının “68.623,12TL” olarak belirlendiği, ayrıca fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura bilgilerine yer verilerek mükellef ve SMMM tarafından kaşelenerek imza altına alındığı görülmüştür. 10.6.2025 tarihli “Paletli ekskavatör (Sany SY215C LC) (2023 model) (Teknik Şartnameye uygun) araçların periyodik bakım onarım yapılması (200 saatlik) iş kalemi” kapsamında 4 adet araç ve 9 adet periyodik bakım onarım için birim fiyatı “20.000,00 TL”, toplam tutarı “720.000,00 TL” olan fiyat teklifinin sunulduğu, Fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (06/10/2025) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak SMMM kaşe, TURMOB kaşesi ve imzasının ve iletişim bilgilerinin bulunduğu, Söz konusu fiyat teklifinin ekinde, (06/10/2025) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, söz konusu tutanakta mükellefin tespiti yapılan üç aylık süreye ait yasal defter tasdik bilgileri kısmında tutanağa esas üç aylık sürenin “01/04/2025-30/06/2025” olarak belirlendiği, tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarının “15.780,00TL” olarak belirlendiği, ayrıca fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura bilgilerine yer verilerek mükellef ve SMMM tarafından kaşelenerek imza altına alındığı görülmüştür. Ayrıca, söz konusu belgelerin ekinde imza beyannameleri, temsile yetkili olunduğunu gösteren belgeler ve meslek mensuplarına ait faaliyet belgelerinin sunulduğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan, fiyat teklifi alınan firmaların faaliyet konularının iş makinesi bakım hizmetleriyle uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Anılan istekli tarafından teklif edilen araçlara ilişkin olarak sunulan ve başlangıç tarihi “15.09.2025” , bitiş tarihi “15.09.2026” olan bir yıllık sigorta fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifinde teklif sahibi acenta ve bölge müdürlüğü kaşe ve imzalarının yer aldığı görülmüştür. Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen kazıcı yükleyicilerin lastik giderlerinin tevsiki için “https://www.dmo.gov.tr/Esatis” internet sayfasında yer alan Devlet Malzeme Ofisi satışa sunulan iş makinesi ağır iş lastiklerinin KDV hariç bedelinin gider hesaplamalarında kullanıldığı, lastik gideri için belirlenen lastik çeşitlerinin iş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçlara uygun olarak seçildiği, lastik giderleri maliyet analizinde 18 adet aracın her biri için ayrı ayrı dörder adet lastik giderinin öngörüldüğü anlaşılmıştır. Başvuruya konu ihale ilan tarihinin 28.07.2025, ihale tarihinin 25.08.2025 olduğu, Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından, lastik gideri fiyatları için Devlet Malzeme Ofisi fiyatlarını gösteren 02.10. 2025 tarihli internet çıktılarının sunulduğu, kullanılan fiyatlara ilişkin tarihin ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasındaki (ihale tarihi hariç) fiyatlara ilişkin olmadığı görüldüğünden, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı ve anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sözleşme damga vergisi (%0,948), sözleşme karar pulu (%0,569) ve kamu ihale kurumu payı (%0,05) giderlerinin açıklama kapsamında öngörüldüğü anlaşılmıştır. Gül Kard. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialara ilişkin olarak: Gül Kard. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında 18 adet lastikli kazıcı yükleyici iş makinesi kiralama bedeli için sunulan 01.09.2025 tarihli fiyat teklifinde, ruhsatı sunulan lastikli kazıcı yükleyici kiralama bedeli için miktarın “18 adet” kiralama süresinin “12 ay”, birim fiyatın “50.000,00 TL” olmak üzere toplam “10.800.000,00 TL” tutar öngörüldüğü, fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (01.09.2025) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı, fiyat teklifinde fiyat teklifi alınan firmaya ait kaşe ve imza ile SMMM kaşesi, TURMOB kaşesi ve imzasının ve iletişim bilgilerinin yer aldığı, Söz konusu fiyat teklifi ekinde (01.09.2025) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, söz konusu tutanakta mükellefin tespiti yapılan üç aylık süreye ait yasal defter tasdik bilgileri kısmında tutanağa esas üç aylık sürenin “2025 yılı Ocak-Şubat-Mart Dönemi” olarak belirlendiği, tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarının “28.500,00 TL” olduğu, ayrıca tutanakta fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura bilgilerine yer verilerek mükellef ve SMMM tarafından kaşelenerek imza altına alındığı görülmüştür. Ayrıca söz konusu tutanağın ekinde sunulması gereken meslek mensubuna ait faaliyet belgesi, imza beyannamesi, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi vb. belgelerin sunulduğu, ayrıca 2020 model kazıcı yükleyici iş makinesine ait tescil belgesinin sunulduğu görülmüştür. Diğer taraftan fiyat teklifi alınan firmaya ait Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde her türlü iş makinelerinin kiraya verilmesine ilişkin faaliyetlerin bulunduğu anlaşılmıştır. 06.10.2025 tarihli fiyat teklifinde, ekte ruhsatı sunulan 4 adet paletli ekskavatörün kiralama süresinin “12 ay”, birim fiyatının “85.000,00 TL” ve toplam tutarının “4.080.000,00 TL” olarak belirlendiği, sunulan fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (06.10.2025) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı, fiyat teklifinde fiyat teklifi alınan firmaya ait kaşe ve imza ile SMMM kaşesi, TURMOB kaşesi ve imzasının ve iletişim bilgilerinin yer aldığı, Söz konusu fiyat teklifinin ekinde, 06.10.2025 tarihli ve 1 sayılı satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, söz konusu tutanakta mükellefin tespiti yapılan üç aylık süreye ait yasal defter tasdik bilgileri kısmında tutanağa esas üç aylık sürenin “2025 yılı Nisan-Mayıs-Haziran Dönemi” olarak belirlendiği, tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarının “85.000,00 TL” olduğu, ayrıca tutanakta fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura bilgilerine yer verilerek mükellef ve SMMM tarafından kaşelenerek imza altına alındığı, Ayrıca söz konusu tutanağın ekinde sunulması gereken meslek mensubuna ait faaliyet belgesi, imza sirküleri, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi vb. belgelerin sunulduğu, ayrıca 2023 model paletli ekskavatör iş makinesine ait tescil belgesinin sunulduğu görülmüştür. Ayrıca Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi üzerinde fiyat teklifi alınan firmanın faaliyet konuları arasında iş makinesi kiralama faaliyetlerinin bulunduğu değerlendirilmiştir. Diğer taraftan, araç kiralama sözleşmeleri, kamu birim fiyatları üzerinden birtakım hesaplamalara da yer verildiği görülmüştür. Kazıcı yükleyici ve ekskavatörün bakım giderlerini tevsik etmek için 10.09.2025 tarihli fiyat teklifi sunulduğu, sunulan fiyat teklifinde kazıcı yükleyici ve paletli ekskavatörün iki sefer periyodik bakım maliyetinin hesaplanarak toplam araç sayısı için bakım maliyetlerinin hesaplandığı, sunulan fiyat teklifinde “ “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (10/09/2025) tarih ve (4) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı, fiyat teklifinde fiyat teklifi alınan firmaya ait kaşe ve imza bilgisi ile SMMM kaşe, TURMOB kaşesi ve imzasının ve iletişim bilgilerinin bulunduğu, Söz konusu fiyat teklifinin ekinde (10/09/2025) tarih ve (4) sayılı satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, söz konusu tutanakta mükellefin tespiti yapılan üç aylık süreye ait yasal defter tasdik bilgileri kısmında tutanağa esas üç aylık sürenin “01/04/2025-30/06/2025” olarak belirlendiği, tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının ayrıntılı olarak düzenlendiği, ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının teklif edilen birim fiyatların %80’inin altında olmadığı, ayrıca fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura bilgilerine yer verilerek mükellef ve SMMM tarafından kaşelenerek imza altına alındığı, Söz konusu tutanağın ekinde sunulması gereken meslek mensubuna ait faaliyet belgesi, imza sirküleri, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi vb. belgelerin sunulduğu, Ayrıca Türkiye Ticaret Sicili gazetelerine göre fiyat teklifi alınan firmanın faaliyetleri kapsamında her türü aracın bakım onarım faaliyetlerinin bulunduğu görülmüştür. Kazıcı yükleyiciler için teklif edilen model araçlara ilişkin olarak düzenlenen karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortasının sunulduğu, sunulan poliçede başlama tarihinin 06.10.2025 ve bitiş tarihinin 06.10.2026 ve sürenin 365 gün olarak belirtildiği, sigorta poliçesinin süresinin işin süresini kapsadığı, sigorta acentesinden alınan poliçede Doğa Sigorta A.Ş ve Doğa Sigorta A.Ş. Güney ve Güneydoğu Anadolu Bölge Müdürlüğü kaşe ve imzasının bulunduğu görülmüştür. Anılan istekli tarafından ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen Kazıcı yükleyicilerin lastik giderlerinin tevsiki için “https://www.dmo.gov.tr/Esatis” internet sayfasında yer alan Devlet Malzeme Ofisi satışa sunulan iş makinesi ağır iş lastiklerinin KDV hariç bedellerinin gider hesaplamalarında kullanıldığı, lastik gideri için belirlenen lastik çeşitlerinin iş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçlara uygun olarak seçildiği, lastik giderleri maliyet analizinde 18 adet aracın her biri için ayrı ayrı dörder adet lastik giderinin öngörüldüğü, başvuruya konu ihale ilan tarihinin 28.07.2025, ihale tarihinin 25.08.2025 olduğu sunulan belgelerde yer alan tarihlerin 04.08.2025 olduğu ve ihale ilan ve ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) olduğu anlaşılmıştır. Sözleşme damga vergisi (%0,948), sözleşme karar pulu (%0,569) ve kamu ihale kurumu payı (%0,05) açısından açıklama kapsamında maliyet öngörüldüğü anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin Gül Kard. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ezmine Yak. Tem. Gıda. Taş. Oto. Elektr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialara ilişkin olarak: Ezmine Yak. Tem. Gıda. Taş. Oto. Elektr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında Lastikli kazıcı yükleyici (Beko Loader) ve paletli ekskavatörün kiralama maliyetleri için 04.10.2025 tarihli fiyat teklifi sunulduğu, Lastikli kazıcı yükleyici (Beko Loader) ve Paletli Ekskavatör için aylık çalışma süreleri üzerinden toplam maliyetlerin belirlendiği, fiyat teklifinde araçların 2019 model ve üzeri olacak şekilde belirtildiği, sunulan fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (04/10/2025) tarih ve (01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı, fiyat teklifinde SMMM kaşe, TURMOB kaşesi ve imzasının ve iletişim bilgilerinin bulunduğu, fiyat teklifinde lastikli kazıcı yükleyici (Beko Loader) için “115.000,00 TL”, paletli ekskavatör için “190.000,00TL” birim fiyat öngörüldüğü, Söz konusu fiyat teklifi ekinde (04/10/2025) tarih ve (01) sayılı satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, söz konusu tutanakta mükellefin tespiti yapılan üç aylık süreye ait yasal defter tasdik bilgileri kısmında tutanağa esas üç aylık sürenin “01/04/2025-30/06/2025” olarak belirlendiği, tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarının “173.223,53 TL” olduğu, ayrıca fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura bilgilerine yer verilerek mükellef ve SMMM tarafından kaşelenerek imza altına alındığı görülmüştür. Ayrıca söz konusu tutanağın ekinde sunulması gereken imza sirküleri, meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinin sunulduğu, ayrıca fatura vb. belgelerin sunulduğu görülmüştür. Ayrıca, fiyat teklifi alınan firmanın faaliyet konuları arasında her türlü aracın kiralanmasına yönelik faaliyetlerin bulunduğu, Diğer taraftan, teklif edilen kazıcı yükleyicinin birim fiyatının ağırlıklı ortalama birim satış tutarının altında olduğunun idarece tespit edilerek söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri arasında yer verildiği anlaşılmıştır. Kazıcı yükleyici ve ekskavatörün bakım giderlerini tevsik etmek iki ayrı fiyat teklifi sunulduğu, Beko Loader ve ekskavatör için sunulan 500 saatlik ve yılda 3 kez bakım yapılacağına ilişkin fiyat teklifi sunulduğu, Sunulan fiyat teklifinin ekinde (04/10/2025) tarih ve 1 sayılı tek bir satış tutarı tespit tutanağına ve tutanağın ekinde sunulması gereken meslek mensubuna ait faaliyet belgesi, imza sirküleri, Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri vb. belgelere yer verildiği, ayrıca faturaların sunulduğu görülmüştür. Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, fiyat tekliflerinin dayanaklarına ilişkin satış tutarı tespit tutanaklarının ayrı ayrı düzenlenmesi gerekirken iki ayrı fiyat teklifinin dayanağı olarak tek bir satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu görülmüştür. Dolayısıyla Ezmine Yak. Tem. Gıda. Taş. Oto. Elektr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Sunulan açıklamanın bu haliyle mevzuata uygun olmadığı dikkate alındığında, fiyat teklifi alınan firmanın faaliyet konularının ve diğer belgelerin ayrıca araştırılmasına gerek bulunmadığı değerlendirilmiştir. Diğer taraftan, Ezmine Yak. Tem. Gıda. Taş. Oto. Elektr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece farklı gerekçeler ile de reddedildiği dikkate alındığında, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu gerekçe ile de reddedilmesinin sonuca bir etkisinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Anılan istekli tarafından kazıcı yükleyiciler için teklif edilen modele ilişkin iki ayrı karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortasının sunulduğu, 2023 ve 2024 model iş makinelerine ilişkin sunulan poliçeler incelendiğinde, sunulan ilk poliçede poliçe başlangıç tarihinin 10.09.2025 bitiş tarihinin ise 10/09/2026 olarak belirtildiği, poliçede Quick Sigorta A.Ş. imzasının bulunduğu, Ayrıca diğer poliçenin başlama tarihinin 02.10.2025, bitiş tarihinin 02.10.2026 olduğu, söz konusu poliçede HDI Sigorta A.Ş. imzasının bulunduğu görülmüştür. Ezmine Yak. Tem. Gıda. Taş. Oto. Elektr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, sunması gereken sözleşme bedeli giderlerinin üzerinde bir bedel öngörüldüğü, Açıklanan nedenlerle, sözleşme damga vergisi (%0,948), sözleşme karar pulu (%0,569) ve kamu ihale kurumu payı (%0,05) açısından açıklama kapsamında maliyet öngörüldüğü anlaşılmıştır. Öte yandan aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında bakım maliyetleri ile ilgili yetkili servis belgelerinin sunulması gerektiğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı dikkate alındığında başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için öngörülen “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulu gerçekleşmediğinden 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Gazioğlu Nak. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.