TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ARİF SERTDAL VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/18417) Karar Tarihi: 4/11/2020 Başvuru Numarası : 2019/18417 Karar Tarihi : 4/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞ Raportör : Pınar ARMAĞAN YILDIRIM Başvurucular : 1. Arif SERTDAL 2. Elif SERTDAL 3. Gülfen SERTDAL Başvurucular Vekili : Av. Lokman Hakim TEMUR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Baş
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ARİF SERTDAL VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/18417) Karar Tarihi: 4/11/2020 Başvuru Numarası : 2019/18417 Karar Tarihi : 4/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞ Raportör : Pınar ARMAĞAN YILDIRIM Başvurucular : 1. Arif SERTDAL 2. Elif SERTDAL 3. Gülfen SERTDAL Başvurucular Vekili : Av. Lokman Hakim TEMUR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; destekten yoksun kalma tazminatı, manevi tazminat ve işçilik alacaklarının tahsili talebiyle açılan davada yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddiasına iliş kindir. II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru 27/5/2019 tarihinde yapılmıştır.3. Başvuruculara ait başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra başvuru Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve es as incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin ( 2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değ erlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ola ylar özetle şöyledir: Başvuru Numarası : 2019/18417 Karar Tarihi : 4/11/2020 38. Başvurucular 12/12/2005 tarihinde dava açmışlardır. Yargıt ay 21. Hukuk Dairesi 11/4/2019 tarihinde kararı onamış ve hüküm kesinleşmiştir. Başv urucular 27/5/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. IV. İNCELEME VE GEREKÇE 9. Mahkemenin 4/11/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvu ru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucuların İddiaları 10. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede ya rgılanma hakkının ve mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerd ir. B. Değerlendirme11. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hu kuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsi fini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Başvurucuların iddialarını n bir bütün olarak Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede y argılanma hakkı kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden 13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şe kilde- yargılamanın sona erdiği tarih, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anaya sa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle i lgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve di ğerleri , B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50, 52). 14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığ ı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususl ar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , 41-45). 15. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda v erdiği kararlar dikkate alındığında somut olaydaki 13 yıl 4 aylık yargılamanın süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir. 16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa nın 36. maddesinde güvence al tına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilme si gerekir. Başvuru Numarası : 2019/18417 Karar Tarihi : 4/11/2020 4C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 18. Başvurucular makul sürede yargılanma hakkının ihlal sebebiy le 50.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmuşlardır. 19. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. 20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşı lığında net 32.000 TL manevi tazminatın başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. 21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.364,60 TL yargılama giderinin başvur uculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin idd ianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, C. Başvuruculara net 32.000 TL manevi tazminatın MÜŞTEREKE N ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE, D. 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.364,60 TL yargılama giderinin başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE, E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmas ına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar ge çen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, Başvuru Numarası : 2019/18417 Karar Tarihi : 4/11/2020 5F. Kararın bir örneğinin bilgi için Adana 6. İş Mahkemesine ve Y argıtay 21. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 4/11 /2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahadd in MENTEŞ