TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR TUNCAY ÖCALAN VE D İLBER YENER BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2016/14273) Karar Tarihi: 7/4/2021 Başvuru Numaras ı: 2016/14273 Karar Tarihi : 7/4/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Ceren Sedef EREN Başvurucular : Tuncay ÖCALAN : Dilber YENER Başvurucular Vekili : Av. Birgül DE ĞİRMENCİ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kat ıldıklar ı b
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR TUNCAY ÖCALAN VE D İLBER YENER BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2016/14273) Karar Tarihi: 7/4/2021 Başvuru Numaras ı: 2016/14273 Karar Tarihi : 7/4/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Ceren Sedef EREN Başvurucular : Tuncay ÖCALAN : Dilber YENER Başvurucular Vekili : Av. Birgül DE ĞİRMENCİ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kat ıldıklar ı bir toplant ıdaki davran ışlar ı nedeniyle haklar ında disiplin cezas ına hükmedilen ba şvurucular ın toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme haklar ının ihlal edildiği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 8/8/2016 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 6. Başvurucu Tuncay Öcalan (birinci ba şvurucu) İzmir'in Tire ilçesinde bir ilkokulda, ba şvurucu Dilber Yener (ikinci ba şvurucu) ise ayn ı ilçede bir lisede ö ğretmen olarak görev yapmaktad ır. Başvurucular ın ikisi de E ğitim ve Bilim Emekçileri Sendikas ı (Sendika) üyesidir. Başvuru Numaras ı: 2016/14273 Karar Tarihi : 7/4/2021 37. Başvurucular 23/11/2013 tarihinde, Sendika taraf ından al ınan karar uyar ınca öğretmenlik mesle ğiyle ilgili talep ve şikâyetlerin duyurulmas ı amac ıyla Ankara Tando ğan Meydan ı'nda toplanan binlerce Sendika üyesinin aç ıklama yapmak üzere Millî E ğitim Bakanl ığı binas ına doğru yürüyü şe başlad ığını fakat K ızılay Meydan ı girişinde polis müdahalesiyle kar şılaştıklar ını belirtmiştir. Başvurucular Sendika üyelerine gaz bombas ı ve tazyikli suyla müdahale edildi ğini, gazdan etkilenen ve gaz kapsülü isabet eden birçok üyeni n hastaneye kald ırıldığını, birçok üyenin de gözalt ına al ındığını ifade etmi ştir. 8. Başvurucular 24/11/2013 tarihinde Tire'ye dönen Sendika üyelerinin maruz kald ıklar ı bu muameleyi kendilerinin de aralar ında bulundu ğu diğer Sendika üyelerine anlatt ıklar ını belirtmiştir. Bunun üzerine ba şvurucular ın da aralar ında bulundu ğu Sendika üyesi bir grup ö ğretmen 23/11/2013 tarihinde Sendika üyesi ö ğretmenlerin maruz kald ığı muamele konusunda Tire kamuoyunun bilgilendirilmesi gerekti ğine karar vermi ştir. Bu doğrultuda Sendika ilçe temsilcisi, Tire Kaymakam ı ve İlçe Millî E ğitim Müdürü'nü arayarak 24/11/2013 tarihinde gerçekle ştirilecek Ö ğretmenler Günü resmî töreninde konu şma yapmay ı talep etmi ş fakat talebi reddedilmi ştir. 9. Bunun üzerine ba şvurucular ın da aralar ında bulundu ğu bir grup ö ğretmen 24/11/2013 tarihinde Ö ğretmenler Günü kutlamas ının gerçekle ştirildiği Tire Belediyesi Kültür Salonu'na gitmi ş ve burada sloganlar atarak bir protesto eylemi gerçekle ştirmiştir. Başvurucular ın da dâhil oldu ğu protestocu grup daha sonra salon d ışına ç ıkarak bir gösteri yürüyüşü gerçekle ştirmiş, Adalet ve Kalk ınma Partisi (AKP) Tire İlçe Başkanl ığı binas ı önünde sloganlar ın eşlik ettiği bir bas ın aç ıklamas ı da yapm ıştır. 10. Başvurucular, resmî tören s ıras ında Sendika ilçe temsilcisinin konu şma talebini yinelediğini fakat salonda bulunan yetkililerin talebi dikkate almamalar ı üzerine grup içinden kendiliğinden öne ç ıkan kişilerin salonda k ısa aç ıklamalar yapt ıklar ını ifade etmi ştir. 11. Buna göre birinci ba şvurucu, an ılan tören esnas ında salondakilere elindeki ga z bombas ı kapsülünü göstererek " Öğretmenler gününüz kutlu olsun, hediyeniz bu i şte, biz bunu yedik geldik, verdikleri hediye bu, fa şizm" şeklinde ifadelerde bulunmu ştur. Birinci ba şvurucu dışarıda devam eden yürüyü ş esnas ında " Gün Gelecek Devran Dönecek Akp Halka Hesap Verecek", "AKP'ye Teslim Olmayaca ğız", Zam, Zulüm, İşkence, İşte AKP " şeklinde sloganlar atm ış, yürüyüş sonunda AKP İlçe Başkanl ığı önünde yap ılan bas ın aç ıklamas ından sonra ise elindeki gaz fi şeği kapsülünü göstererek " Bak ın menşei diyorum ABD, emperyalizm nas ıl bomba üretmi ş emekçilere atmak için, kimden ald ı AKP bunlar ı kendi emperyalistlerinden, kendi yumu şakl ık yapt ıklar ından, dün ö ğretmenleri bunlarla bo ğdular. Bir arkada şımın bacağını kırdılar. Bir arkada şım beyin tramvas ı geçirdi. Biz yerlerde sürüklendik, ıslat ıldık. Öğretmenler günü hediyemiz, bu günde can ım cicim ö ğretmenlerimiz, böyle mi diyorsunu z bize" şeklinde ifadelerde bulunmu ştur. 12.İkinci başvurucu ise resmî törenin yap ıldığı salonda gerçekle ştirilen protestoya ıslıklamak, alk ışlamak ve slogan atmak suretiyle kat ılm ış; yürüyüş ve bas ın aç ıklamas ı esnas ında da " Gün Gelecek Devran Dönecek Akp Halka Hesap Verecek", AKP'ye Teslim Olmayaca ğız", "Zam, Zulüm, İşkence, İşte AKP " şeklinde sloganlar atm ıştır. 13. Yap ılan idari soru şturmalar sonucu iki ba şvurucunun da söz konusu eylemleri nedeniyle hizmet d ışında devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davran ışlarda bulunduklar ından bahisle k ınama disiplin cezas ıyla tecziyeleri teklif edilmi ş fakat geçmi ş hizmetlerinin olumlu oldu ğu gerekçesiyle ba şvurucular hakk ında, mevzuatta bir alt ceza olarak öngörülmü ş uyarma disiplin cezas ına hükmedilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2016/14273 Karar Tarihi : 7/4/2021 414. Başvurucular, haklar ındaki disiplin cezalar ının iptali istemiyle dava açm ıştır. İdare mahkemeleri ba şvurucular ın davas ını reddetmi ştir. İdare mahkemeleri gerekçelerinde öncelikle bir kamu görevlisi ve özellikle bir ö ğretmenin herhangi bir siyasi parti, ki şi ve zümrenin yarar veya zarar ını hedef tutan davran ışlarda bulunamayaca ğının aç ık olduğunu belirtmiştir. Daha sonra gerek resmî törenin yap ıldığı salonda gerek d ışarıda yap ılan yürüyü ş ve bas ın aç ıklamas ı esnas ında at ılan sloganlar ın bir siyasi partiyi hedef alan siyasi sloganlar olmas ı nedeniyle toplant ının amac ı dışına ç ıkarak siyasi bir eylem niteli ği hâlini ald ığını belirten idare mahkemeleri, yap ılan eylemin sendikal bir faaliyetle ilgisinin de bulunmad ığı sonucuna ula şmıştır. Başvurucular ın eylemlerinin sübutu konusunda bir tart ışma bulunmad ığını belirten derece mahkemeleri, ba şvurucular hakk ındaki disiplin cezalar ının hukuka uygun oldu ğuna hükmetmi şlerdir. 15. Birinci ba şvurucunun açt ığı dava hakk ında karar veren idare mahkemesi, başvurucunun disiplin cezas ı verilebilmesi için öngörülen zamana şımı süresinin geçti ği iddias ına da itibar edilmedi ğini ifade etmi ştir. An ılan mahkeme öngörülen bu sürenin idarenin iç i şleyişine ilişkin olduğunu ve ba şvurucu hakk ında disiplin cezas ı verilmesine engel teşkil etmedi ğini belirtmi ştir. İkinci başvurucunun açt ığı dava hakk ında karar veren derece mahkemeleri ise bu iddian ın yerinde görülmedi ğini, disiplin cezas ının usul ve yasay a uygun oldu ğunu belirtmi ştir. 16. Başvurucular açt ıklar ı davalar ın reddi karar ına karşı istinaf yoluna başvurmuştur. Bölge idare mahkemeleri ba şvurucular ın istinaf taleplerini, idare mahkemesi kararlar ının hukuka ve hakkaniyete uygun oldu ğu gerekçesiyle reddetmi ştir. Başvurucular bu kararlara kar şı karar düzeltme yoluna ba şvurmuştur. Başvurucular ın söz konusu talepleri de karar düzeltme nedenlerinden birinin bulunmad ığı gerekçesiyle reddedilmi ştir. Nihai ret karar ı birinci ba şvurucuya 26/7/2016 tarihinde, ikinci ba şvurucuya ise 18/7/2016 tarihinde tebliğ edilmiştir. 17. Başvurucular 8/8/2016 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu şlard ır. IV.İLGİLİ HUKUK 18. 14/7/1965 tarihli ve 657 say ılı Devlet Memurlar ı Kanunu'nun " Tarafs ızlık ve Devlete Bağlılık" başlıklı 7. maddesi şöyledir: "Devlet memurlar ı siyasi partiye üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti, ki şi veya zümrenin yarar ını veya zarar ını hedef tutan bir davran ışta bulunamazlar; görevlerini yerine getirirlerken dil, ırk, cinsiyet, siyasi dü şünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi ay ırım yapamazlar; hiçbir şekilde siyasi ve ideolojik amaçl ı beyanda ve eylemde bulunamazlar v e bu eylemlere kat ılamazlar. Devlet memurlar ı her durumda Devletin menfaatlerini korumak mecburiyetindedirler. Türkiye Cumhuriyeti Anayasas ına ve kanunlar ına ayk ırı olan, memleketin ba ğıms ızlığını ve bütünlüğünü bozan Türkiye Cumhuriyetinin güvenli ğini tehlikeye dü şüren herhangi bi r faaliyette bulunamazlar. Ayn ı nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, teşekküle veya derne ğe kat ılamazlar, bunlara yard ım edemezler. " 19. 657 say ılı Kanun'un " Disiplin cezalar ının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller " kenar ba şlıklı 125. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2016/14273 Karar Tarihi : 7/4/2021 5"Devlet memurlar ına verilecek disiplin cezalar ı ile her bir disiplin cezas ını gerektire n fiil ve haller şunlard ır: ... B - K ınama : Memura, görevinde ve davran ışlar ında kusurlu oldu ğunun yaz ı ile bildirilmesidir. Kınama cezas ını gerektiren fiil ve haller şunlard ır: ...d) Hizmet d ışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davran ışlarda bulunmak, ..." 20. Diğer ilgili hukuk için bkz. Gülistan Atasoy ve di ğerleri, B. No: 2017/15845, 21/1/2021, 26-33; Yasin Agin ve di ğerleri, B. No:2017/32534, 21/1/2021, 20-27. V.İNCELEME VE GEREKÇE 21. Mahkemenin 7/4/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Toplant ı ve Gösteri Yürüyü şü Düzenleme Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı 22. Başvurucular bar ışçıl biçimde gerçekle ştirdikleri toplant ı ve gösteri yürüyü şü nedeniyle haklar ında disiplin cezas ına hükmedilmesinin toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme haklar ıyla birlikte ifade özgürlü ğü ve sendika haklar ını ihlal ettiğini iddia etmi ştir. 2. Değerlendirme 23. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucular taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucular resmî Ö ğretmenler Günü kutlamas ında gerçekle ştirdikleri protestoyla ba şlayan, d ışarıda gerçekle ştirilen yürüyü ş ve bas ın aç ıklamas ıyla devam eden eylemlerinin, att ıklar ı sloganlar ve yapt ıklar ı aç ıklamalar dikkate al ındığında siyasi niteli ğe bürünmü ş olmas ı nedeniyle disiplin yapt ırımına uğram ıştır. Derece mahkemeleri de ba şvurucular ın söz konusu eylem s ıras ında att ıklar ı sloganlar ve yapt ıklar ı aç ıklamalara odaklanarak karar vermi ştir. 24. Bu ba ğlamda başvurucular ın şiddet kullanmadan kat ıldıklar ı toplant ı ve yürüyü ş nedeniyle haklar ında hukuka ayk ırı olarak disiplin cezas ına hükmedildi ği iddialar ının bir bütün olarak ifade özgürlü ğü ışığında toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2016/14273 Karar Tarihi : 7/4/2021 6a. Genel İlkeler 25. Demokratik toplumda toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının önemi, bar ışçıl toplant ı, müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmas ı, müdahalenin cayd ırıcı etkisi, devletin takdir yetkisi ve müdahalenin gerekçesine ili şkin olarak kabul edilen ilkeler için Gülistan Atasoy ve di ğerleri (ayn ı kararda bkz. 47-56, 59-66) karar ına bak ılabilir. 26. Anayasa Mahkemesi, kamu görevlisi olman ın sağlad ığı birtak ım ayr ıcal ıklar ve avantajlar ın yan ında baz ı külfet ve sorumluluklara katlanmay ı ve diğer kişilerin tabi olmad ığı sınırlamalara tabi olmay ı da gerektirdi ğini belirtmi ştir. Kişinin kamu görevine kendi iste ği ile girmekle bu statünün gerektirdi ği ayr ıcal ıklardan yararlanmay ı ve külfetlere katlanmay ı kabul etmiş say ıldığını, kamu hizmetinin kendine has özelliklerinin bu avantaj ve s ınırlamalar ı zorunlu k ıldığını ifade etmi ştir (İhsan Asutay , B. No: 2012/606, 20/2/2014, 38). 27. Bu kapsamda kamu görevlileri kendileri hakk ında disiplin cezas ına hükmedilmesini gerektirecek davran ışlardan kaç ınma yükümlülü ğü alt ındad ır. Kamu görevlileri hakk ında verilen disiplin cezalar ının hukuka uygunlu ğunu denetleyen yarg ı mercilerinin ise öncelikle somut olayda kamu görevlisine atfedilebilir bir kusur olup olmad ığını belirlemeleri gerekir. Yarg ı mercileri daha sonra hükmedilen cezayla kamusal önemi bulunan objektif amaca ula şılıp ulaşılamayaca ğını göstermek ve böylece cezan ın demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunlu ğunu ortaya koyabilmek için kusurlu davran ışın kamu görevini ne şekilde etkiledi ğini ve bu etkilenmeyle orant ılı bir disiplin cezas ına hükmedilip hükmedilmedi ğini ilgili ve yeterli bir gerekçeyle ortaya koymal ıdır (Gülistan Atasoy ve di ğerleri, 68). 28. Kamu görevlilerinin yaln ızca çal ışma yaşamlar ında değil çal ışma düzeninin dışındaki özel ya şam alanlar ında da yerine getirdikleri kamu hizmetinin olumsuz etkilendi ği durumlarda baz ı s ınırlamalara tabi olduklar ı kabul edilmelidir. Bu kapsamda kam u görevlilerinin statüleri gere ği katlanmalar ı gereken külfetlerden biri de çal ışma yaşamlar ında ve görevleri ile ilgili i şler d ışında özel ya şamlar ında da memuriyet disiplinini etkileyen davran ışlardan kaç ınmad ır. Bu ba ğlamda kamu görevlilerinin özel hayatlar ındaki davran ışlar ının memuriyetlerini etkilemesi hâlinde fiilleriyle orant ı bir disiplin yapt ırımına maruz b ırak ılabileceklerinin kabulü gerekir. Ancak bunun için de kamu görevlisinin fiilinin memuriyetini etkiledi ğinin idari ve yarg ısal makamlarca ilgili ve yeterli bir gerekçeyle ortaya konulmas ı gerekir ( Gülistan Atasoy ve di ğerleri, 70). b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 29. Öğretmen olan ba şvurucular 23/11/2013 tarihinde kendileriyle ayn ı Sendikaya üye olan ö ğretmenlerin gerçekle ştirdikleri gösteri yürüyü şüne polisin orant ısız müdahalesini protesto etmek amac ıyla başvuru konusu eylemleri gerçekle ştirdiklerini belirtmiştir. Başvurucular, meslekleriyle ilgili taleplerini ve sorunlar ını iletmek amac ıyla yürüyü ş yapmak isteyen ö ğretmenlere gerçekle ştirilen ve birçok ö ğretmenin hastaneye kald ırılmas ı, birçoğunun da gözalt ına al ınmas ıyla sonuçlanan polis müdahalesinin kendileri yönünden kabul edilemez oldu ğunu, bu konuda ö ğretmenlik yapt ıklar ı ilçede, üstelik Ö ğretmenler Günü gibi sembolik bir günde bar ışçıl bir şekilde kamuoyu yaratmay ı amaçlad ıklar ını ifade etmiştir. Başvuru Numaras ı: 2016/14273 Karar Tarihi : 7/4/2021 730. Derece mahkemelerinin ba şvuru konusu disiplin cezalar ının hukuka uygunlu ğu konusunda ba şvurucular ın bir siyasi parti aleyhine att ıklar ı sloganlar ve yapt ıklar ı açıklamalar do ğrultusunda ba şvuru konusu eylemin siyasi bir faaliyet niteli ğine büründü ğü hususuna odakland ıklar ı anlaşılmaktad ır. Derece mahkemeleri aç ıkça bir siyasi parti aleyhine atılan bu sloganlar ın (bkz. 10, 11), 657 say ılı Kanun'da devlet memurlar ı yönünden öngörülen tarafs ızlık ve devlete ba ğlılık yükümlülü ğüne ayk ırı olduğunu değerlendirmi ştir. 31. Öte yandan ba şvuru konusu eylemin önceden planlanm ış ve ayarlanm ış bir organizasyon olmad ığı, bir gün önce kendileriyle ayn ı sendika üyesi ö ğretmenlere haks ız olarak gerçekle ştirildiğini düşündükleri müdahaleye tepki amac ıyla, spontane olarak geli şen bir protesto niteli ğinde bulundu ğu anlaşılmaktad ır. Başvurucular haks ız olduğunu düşündükleri bu muamele nedeniyle tepkilerini iktidardaki siyasi partiye yöneltmi ştir. Yani başvurucular kamu görevlisi statülerinden kaynaklanan tarafs ızlık yükümlülüklerini ihlal edecek biçimde kendi siyasi ideolojileri do ğrultusunda bir siyasi parti yarar ına ya da zarar ına davran ışlarda bulunmaktan ziyade bir gün önce kendi meslek gruplar ına gerçekle ştirildiğini düşündükleri haks ız müdahaleden sorumlu tuttuklar ı iktidardaki siyasi partiyi protesto etme ihtiyac ıyla hareket etmi ştir. Bu ba ğlamda başvurucular ın att ıklar ı sloganlar konusunda an ılan hususlar da dikkate al ınarak yetkili otoriteler taraf ından daha ho şgörülü yakla şılmas ı gerektiği kabul edilebilir. 32. Bununla birlikte ba şvurucular, aç ıklama yapma talepleri daha önce yetkililer taraf ından reddedilmi ş olmas ına rağmen kapal ı bir salonda yap ılan resmî bir devlet töreninin program dâhilinde ilerleyi şine att ıklar ı sloganlar, alk ışlamalar ve izinsiz aç ıklamalar ile müdahale etmi ştir. 33. Başvurucular ın bir gün önce mensubu olduklar ı Sendikan ın üyelerine Ankara'd a yap ılan ve haks ız olduğunu düşündükleri müdahale konusunda ö ğretmenlik yapt ıklar ı ilçede toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme haklar ını kullanarak kamuoyunu bilgilendirme konusunda me şru bir haklar ı bulunduğu şüphesizdir. Ba şvurucular ın bu haklar ını, 24 Kas ım Öğretmenler Günü'nde kullanmalar ının kendileri yönünden özel bir önemi bulundu ğu da kabul edilebilir. 34. Öte yandan somut olay ın bahsedilen ko şullar ına rağmen söz konusu me şru hakk ın kapal ı bir salonda gerçekle ştirilen resmî bir devlet törenine müdahale eden ve program ın devam ını engelleyen ba şvurucular ın -burada att ıklar ı sloganlar ın ve yapt ıklar ı açıklamalar ın içeriğinden ba ğıms ız olarak - disiplin hukuku kapsam ında sorumsuzluklar ını garantiledi ğinden de bahsedilemez. Nitekim fikirlerini sözkonusu eylem d ışında da ifade etme imkan ı bulunan ba şvurucular ın -bu konuda hiçbir mecburiyet bulunmad ığı da gözönüne alındığında- an ılan durumu protesto için resmî bir devlet törenini i şgal etmelerinin kamu görevlisi statülerinden kaynaklanan sorumluluklar ını gündeme getirece ği öngörülebilir bir durumdur. Dolay ısıyla başvurucular hakk ında verilen disiplin cezalar ının zorunlu bir sosyal ihtiyac ı karşılad ığı değerlendirilmi ştir. 35. Son olarak ilgili mevzuatta öngörülen en hafif disiplin cezas ı olan uyarma şeklindeki müdahalenin de ba şvurucular ın toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme haklar ına adil olmayan bir külfet yükledi ği ve orant ısız olduğundan bahsedilemeyece ği anlaşılm ıştır. 36. Tüm bu aç ıklamalar çerçevesinde ba şvurucular hakk ında verilen disiplin cezas ı şeklindeki ba şvuru konusu müdahalelerin demokratik toplum düzeninin gereklerine ayk ırı Başvuru Numaras ı: 2016/14273 Karar Tarihi : 7/4/2021 8olmad ığı sonucuna var ılm ıştır. Bu doğrultuda ba şvurucular ın toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme haklar ının ihlal edildi ği iddialar ının aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez bulundu ğuna karar verilmi ştir. B. Hakkaniyete Uygun Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı 37. Başvurucular 657 say ılı Kanun'un 127. maddesi uyar ınca uyarma disiplin cezas ına konu fiilin ve i şleyenlerin ö ğrenildiği tarihten itibaren 1 ay içinde disiplin soruşturmas ına başlanmas ı gerekirken bu süre geçirildikten sonra ba şlatılan disiplin soruşturmas ı neticesinde haklar ında uyarma disiplin cezas ı verilmesinin hukuk güvenli ği ilkesini ihlal etti ğini iddia etmi ştir. 2. Değerlendirme 38. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucular taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , 16). Bu ba ğlamda ba şvurucular ın söz konusu iddialar ının hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 39. Başvurucular 24/11/2013 tarihinde gerçekle ştirilen eyleme kat ılanlar ın isi m listesi ve olaya ili şkin görüntülerin yer ald ığı CD Çözüm Tutana ğı'nın 25/11/2013 ve 26/11/2013 tarihlerinde İl Millî E ğitim Müdürlü ğüne bildirildi ğini, İl Millî E ğitim Müdürlüğünce ilgili bildirimin 5/12/2013 tarihinde giri ş kayd ının yap ıldığını ve Valilik makam ının 22/1/2014 tarihli oluru ile haklar ında disiplin soru şturmas ına başland ığını belirtmiştir. Başvurucular eyleme kat ılanlar ın tespit edilebilir oldu ğu 25/11/2013 tarihinden itibaren en geç 1 ay içinde disiplin soru şturmas ına başlanmas ı gerekirken 22/1/2014 tarihli Valilik oluru ile ba şland ığı görüldüğünden haklar ında verilen disiplin cezalar ının zamana şımı süresi geçtikten sonra ba şlatılan soruşturmalar neticesinde verildi ğini ifade etmi ştir. 40. Anayasa Mahkemesi Pınar Çankaya Ula ş (B. No: 2018/9270, 19/11/2019) karar ında, kat ıldıklar ı eylem nedeniyle haklar ında disiplin cezas ına hükmedilen kamu görevlilerinin zamana şımı süresi geçtikten sonra disiplin soru şturmas ına başlanm ış olmas ı nedeniyle hakkaniyete uygun yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ği iddias ını incelemi ştir. Anayasa Mahkemesi an ılan karar ında öncelikle uyu şmazl ığa ilişkin maddi vak ıalar ı değerlendirmenin, yorumlaman ın ve nitelemenin derece mahkemelerinin takdirinde olduğunun alt ını çizmiştir. Somut olayda derece mahkemelerince, eyleme kat ılan kamu görevlilerinin isimlerinin Millî E ğitim Bakanl ığı taraf ından Valiliklerden istendi ği tarihin disiplin soru şturmas ına başland ığı tarih olarak kabul edildi ğini ve bu yorumun bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik içerdi ğinden bahsedilemeyece ğini ifade eden Anayasa Mahkemesi, bu nedenle hakkaniyete uygun yarg ılama hakk ı yönünden aç ık ve görünür bir ihlal bulunmad ığı sonucuna ula şmıştır (Pınar Çankaya Ula ş, 37-39; bu konudaki genel ilkeler için bkz. Pınar Çankaya Ula ş, 33-35). 41. Somut olayda da Pınar Çankaya Ula ş karar ında var ılan sonuçtan ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmad ığı değerlendirilmi ştir. 42. Aç ıklanan gerekçelerle hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ı yönünden bir ihlal bulunmad ığı aç ık olduğundan ba şvurunun bu k ısm ı aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2016/14273 Karar Tarihi : 7/4/2021 9VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, C. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 7/4/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN