TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR HİDAYET TUR ĞUT BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/36850) Karar Tarihi: 31/12/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/36850 Karar Tarihi : 31/12/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNMuammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Zehra GAYRETL İ Başvurucu : Hidayet TUR ĞUT Vekili : Av. Atilla ERTEK İN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, delillerin eksik ve hatal ı değerlendirilmesi ve yarg ılaman ın
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR HİDAYET TUR ĞUT BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/36850) Karar Tarihi: 31/12/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/36850 Karar Tarihi : 31/12/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNMuammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Zehra GAYRETL İ Başvurucu : Hidayet TUR ĞUT Vekili : Av. Atilla ERTEK İN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, delillerin eksik ve hatal ı değerlendirilmesi ve yarg ılaman ın uzun sürmesi nedenleriyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 12/12/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüş bildirmemi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/36850 Karar Tarihi : 31/12/2020 38. Başvurucunun da aralar ında bulundu ğu bir k ısım şüpheli hakk ında İzmir (CMK mülga 250. madde ile yetkili) Cumhuriyet Ba şsavc ılığının 4/3/2010 tarihli iddianamesi ile suç işlemek amac ıyla örgüt kurma ve yönetme, örgüt faaliyeti çerçevesinde uyu şturucu ve uyar ıcı madde ticareti yapma ve sair suçlardan kamu davas ı aç ılm ıştır. 9.İzmir (kapat ılan) 10. A ğır Ceza Mahkemesinin (CMK mülga 250. madde ile görevli) (Mahkeme) 8/3/2012 tarihli karar ı ile başvurucu hakk ında suç i şlemek amac ıyla kurulmuş örgüte üye olma suçundan 1 y ıl hapis; suç i şlemek için te şkil edilmi ş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde uyu şturucu madde ticareti yapma suçundan ise 18 y ıl hapis ve 9.000 TL adli para cezas ına hükmedilmi ştir. 10. Yarg ıtay 10. Ceza Dairesinin 4/7/2013 tarihli karar ı ile suç i şlemek için kurulmuş örgüte üye olma suçundan kurulan mahk ȗmiyet hükmünün onanmas ına; suç işlemek için te şkil edilmi ş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde uyu şturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan hükmün ise bozulmas ına karar verilmi ştir. 11. Bozma karar ına uyularak devam edilen yarg ılama sonucunda Mahkemenin 29/1/2014 tarihli karar ı ile başvurucunun örgüt faaliyeti çerçevesinde uyu şturucu madde ticareti yapma suçundan 13 y ıl 6 ay hapis ve 9.000 TL adli para cezas ıyla cezaland ırılmas ına hükmedilmi ştir. 12. Temyiz üzerine Yarg ıtay 10. Ceza Dairesinin 30/6/2016 tarihli karar ı ile hüküm bozulmuştur. 13. Dava dosyas ının devredildi ği İzmir 5. A ğır Ceza Mahkemesince bozma karar ına uyularak devam edilen yarg ılama sonucunda ba şvurucu hakk ında örgüt faaliyeti çerçevesind e uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan 18 y ıl hapis ve 9.000 TL adli para cezas ına hükmedilmi ştir. 14. Yarg ıtay 10. Ceza Dairesinin 13/9/2018 tarihli karar ı ile hüküm onanm ıştır. 15. Nihai karar olan Yarg ıtay 10. Ceza Dairesinin 13/9/2018 tarihli karar ına ilişkin olarak Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) evrak i şlem kütü ğü üzerinde yap ılan incelemede, yarg ılama sürecinde müdafi olarak görev yapan ve bireysel ba şvuruda da vekil olarak ba şvurucuyu temsil eden ba şvurucunun avukat ı Atilla Ertekin taraf ından ilgili karar ın 11/10/2018 tarihinde saat 16.35'te aç ılarak okundu ğu tespit edilmi ştir. 16. Bununla birlikte ba şvurucunun vekili, nihai karar ın 3/12/2018 tarihinde öğrenildiğini belirtmektedir. 17. 12/12/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunulmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 18. Mahkemenin 31/12/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: Başvuru Numaras ı: 2018/36850 Karar Tarihi : 31/12/2020 4A. Başvurucunun İddialar ı 19. Başvurucu, delillerin eksik ve hatal ı değerlendirilmesi suretiyle mahk ȗmiyetine hükmedildi ğini ve yarg ılaman ın makul sürede tamamlanamad ığını belirterek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un " Bireysel ba şvuru usulü " kenar ba şlıklı 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bireysel ba şvurunun, ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten; ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekir. Hakl ı bir mazereti nedeniyle süresi içinde ba şvuramayanlar, mazeretin kalkt ığı tarihten itibaren onbe ş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte ba şvurabilirler ..." 21. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün " Başvuru süresi ve mazeret " kenar ba şlıklı 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bireysel ba şvurunun, ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekir. " 22. Anayasa Mahkemesi Hüseyin A şkan (B. No:2017/15649, 21/7/2020) karar ında otuz günlük süre kural ının bireysel ba şvurunun ön şartlar ından biri oldu ğunu ve bu sürenin başlang ıç tarihinin tespitinde kanun hükmü gere ği öğrenme tarihinin esas al ınacağını belirtmiştir (Hüseyin A şkan, 20). An ılan kararda bireysel ba şvuru süresinin i şlemeye başlamas ı yönünden nihai karar ın gerekçesinin tebli ğinin öğrenme şekillerden biri oldu ğu, bununla birlikte ba şka şekillerde de ö ğrenmenin söz konusu olabilece ği ifade edilmi ştir (Hüseyin A şkan, 23). 23. Bu do ğrultuda Hüseyin A şkan karar ında; kullan ıcılar ın UYAP üzerinden yapt ıklar ı işlemlerin (doküman olu şturma, düzenleme, imzalama, açma, okuma ve yazd ırma gibi) kay ıt alt ına al ındığı evrak işlem kütüğünün Anayasa Mahkemesi taraf ından incelenmesi sonucunda nihai karar ın aç ılarak okundu ğuna ilişkin bir işlemin tespiti hâlinde bu i şlemi yapan ilgililerin i şlem s ıras ında nihai karar ın sonucunu ö ğrendiklerinin kabul edilece ği, böyle bir durumda bireysel ba şvuru süresinin de bu tarihten itibaren ba şlatılmas ı gerektiği belirtilmiştir (Hüseyin A şkan, 26-29). 24. Başvuru konusu olayda nihai karar olan Yarg ıtay 10. Ceza Dairesinin 13/9/2018 tarihli ilam ına ilişkin olarak UYAP evrak i şlem kütüğü üzerinde yap ılan incelemede de ilgili karar ın başvurucunun avukat ı Atilla Ertekin taraf ından 11/10/2018 günü saat 16.35'te açılarak okundu ğu tespit edilmi ştir. Buna göre Yarg ıtay 10. Ceza Dairesinin 13/9/2018 tarihli ilam ının başvurucunun avukat ı taraf ından 11/10/2018 tarihinde UYAP üzerinden okundu ğu, bu kapsamda en geç 11/10/2018 tarihinde bireysel ba şvuruya ili şkin nihai karardan haberdar olunduğunun ve bu do ğrultuda bireysel ba şvuru süresinin 11/10/2018 tarihinden itibaren işlemeye ba şlad ığının kabul edilmesi gerekir. Nitekim ilgili usul kurallar ı uyar ınca sürenin münhas ıran tebliğden itibaren i şlemeye ba şlayacağının kabul edildi ği uygulamalar ın aksine bireysel ba şvuru yolunda ba şvuru süresi, ihlalin ö ğrenilmesi esas ına bağlanm ıştır (benzer yöndeki karar için bkz. Mehmet Özcan, B. No: 2019/6266, 15/1/2020, 27). Başvuru Numaras ı: 2018/36850 Karar Tarihi : 31/12/2020 525. Sonuç olarak bireysel ba şvuru konusu yarg ılama sürecine ili şkin nihai karardan 11/10/2018 tarihinde haberdar oldu ğu anlaşılan başvurucunun otuz günlük bireysel ba şvuru süresinden sonra, 12/12/2018 tarihinde gerçekle ştirdiği bireysel ba şvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 31/12/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ