TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SÜPHAN O ĞURTAY BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/35544) Karar Tarihi: 15/9/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/35544 Karar Tarihi : 15/9/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucu : Süphan O ĞURTAY Vekili : Av. Ahmet ERKUL I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; sözle şmeli öğretmenliğe ataman ın güvenlik soru şturmas ının olum
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SÜPHAN O ĞURTAY BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/35544) Karar Tarihi: 15/9/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/35544 Karar Tarihi : 15/9/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucu : Süphan O ĞURTAY Vekili : Av. Ahmet ERKUL I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; sözle şmeli öğretmenliğe ataman ın güvenlik soru şturmas ının olumsuz sonuçlanmas ı nedeniyle iptali yönündeki i şleme karşı aç ılan davada, hükme esas al ınan bilgi ve belgelerin tebli ğ edilmemesi, dava konusu i şlemin sebebinin bildirilmemesi nedenleriyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 30/11/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 8. Başvurucu 2017 y ılı Temmuz dönemi sözle şmeli öğretmen atamalar ında Batman'da bulunan bir ana okuluna okul öncesi ö ğretmeni olarak atanm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/35544 Karar Tarihi : 15/9/2021 39. 14/7/1965 tarihli ve 657 say ılı Devlet Memurlar ı Kanunu'nun 48. maddesi uyar ınca yap ılan değerlendirme sonucu mesle ğe başlatılmas ının uygun olmayaca ğı kanaatine ulaşılan başvurucunun atamas ı 19/10/2017 tarihli Millî E ğitim Bakanl ığı işlemi ile iptal edilmiştir. 10. Başvurucu, atamas ının neden iptal edildi ğini öğrenmek ad ına 25/10/2017 tarihinde idareye ba şvurmuştur. 3/11/2017 tarihli cevap yaz ısı ile kendisine 657 say ılı Kanun'un 48. maddesi uyar ınca atamas ının yap ılmad ığı bildirilmi ş ise de somut olarak atamas ının neden yap ılmad ığı konusunda aç ıklama yap ılmam ıştır. 11. Başvurucu söz konusu i şleme kar şı Ankara 10. İdare Mahkemesinde (Mahkeme) iptal davas ı açm ıştır. Başvurucu 21/12/2017 tarihli dava dilekçesinde i şleme yönelik hukuka ayk ırılık iddialar ını ileri sürmekle birlikte i şlemin somut sebebini bilmedi ğini belirtmiştir. 12. Millî E ğitim Bakanl ığının 30/1/2018 tarihli ilk savunma dilekçesinde güvenlik soruşturmas ına ilişkin mevzuat hükümlerine, ö ğretmenlik mesle ğinin niteliklerine yer verilmekle beraber ba şvurucunun neden mesle ğe başlamas ının uygun olmad ığına ilişkin bir açıklamada bulunulmam ıştır. Savunma dilekçesinde, Batman Valili ğinin gizli ibareli olarak gönderdiği evrak ın incelenmesi sonucu ba şvurucunun mesle ğe başlamas ının uygun olmad ığının değerlendirildi ği ifade edilmi ştir. 13. Mahkeme 6/2/2018 tarihli ara karar ı ile başvurucunun atamas ının iptaline gerekçe olan dayanak somut tüm bilgi ve belgeleri Millî E ğitim Bakanl ığından istemi ştir. Millî Eğitim Bakanl ığı 19/2/2018 tarihinde istenilen belgeleri Mahkemeye sunmu ştur. 14. Başvurucu 21/2/2018 tarihli savunmaya cevap dilekçesinde Millî E ğitim Bakanl ığı taraf ından işlemin sebebine dair bilgi/belge sunulmamas ı nedeniyle beyanda bulunma şans ının olmad ığını belirterek idari i şleme ilişkin belgelerin taraf ına verilmesini talep etmi ştir. 15. Millî E ğitim Bakanl ığı 28/3/2018 tarihli ikinci savunma dilekçesinde il k savunma dilekçesine eklenecek bir husus olmad ığını beyan etmi ştir. 16. Mahkeme 29/6/2018 tarihli karar ı ile davay ı reddetmi ştir. Ret gerekçesinin ilgili kısm ı şöyledir: "Dosyan ın incelenmesinden; davac ının 2017 Y ılı Temmuz sözle şmeli öğretmen atama döneminde 20.7.2017 tarihinde Batman Merkez Ya ğmur Anaokuluna Okul Öncesi Öğretmeni olarak yerle ştirildiği ancak güvenlik soru şturmas ı kapsam ında yap ılan inceleme ile daval ı idarece ö ğretmenlik mesle ğinin hassasiyeti, ö ğrenciler üzerinde olumsuz bir etkinin geriye dönü şünün olmayaca ğı değerlendirilerek ö ğretmen olarak çal ışmas ının uygun olmayaca ğı değerlendirmesi ile atamas ının iptal edilmesi üzerine bak ılan davan ın açıldığı anlaşılmaktad ır. Olayda, Mahkememizin 6.2.2018 tarihli ara karar ına cevaben dosyaya ibraz edilen; Milli Eğitim Bakanl ığının (İnsan Kaynaklar ı Genel Müdürlü ğü) 19.2.2018 tarih ve E:3457827 say ılı işleminde; 'Batman Valili ği İl Emniyet Müdürlü ğü birimlerinden yap ılan tahkikat neticesinde, PVSK Ek:7 madde kapsam ında elde edilen istihbari bilgiler doğrultusunda' 667 say ılı Kanun Hükmünde Kararname gere ğince işlem tesis edildi ği görülmüştür. Başvuru Numaras ı: 2018/35544 Karar Tarihi : 15/9/2021 4Bu durumda; 667 say ılı Kanun Hükmünde Kararname ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenli ğine karşı faaliyette bulundu ğuna karar verile n yap ı, oluşum veya gruplara üyeli ği, mensubiyeti veya iltisak ı yahut bunlarla irtibat ı olduğu değerlendirilen ki şilerin, kamu hizmetinde istihdam edilmeyecekleri veya do ğrudan/dolayl ı olarak görevlendirilemeyecekleri hüküm alt ına al ındığından, PKK/KCK terör örgütün e aidiyeti, iltisak ı veya irtibat ı tespit edilen davac ının sözleşmeli öğretmen olarak yap ılan atamas ının iptaline ili şkin dava konusu i şlemde hukuka ayk ırılık bulunmad ığı sonucuna var ılmıştır." 17. Başvurucunun ret hükmüne yönelik itiraz ı Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi taraf ından 27/9/2018 tarihinde reddedilmi ştir. Başvurucu itiraz dilekçesinde de i şlemin sebebini yarg ılama süreci boyunca bilmedi ğini ve PKK/KCK ile irtibat ı olduğu yönündeki iddiay ı gerekçeli kararla ö ğrendiğini, bu durumun yarg ılamay ı hukuksuz k ıldığını ileri sürmü ştür. 18. Başvurucu 9/11/2018 tarihinde nihai karar ı tebellüğ etmesinin ard ından 30/11/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunulmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk19. 6/1/1982 tarihli ve 2577 say ılı İdari Yarg ılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Dava dilekçelerinin ve eklerinin birer örne ği daval ıya, daval ının vereceği savunma davac ıya tebliğ olunur. Davac ının ikinci dilekçesi daval ıya, daval ının vereceği ikinci savunma da davac ıya tebliğ edilir. ... Davalara ili şkin işlem dosyalar ının asl ı veya onayl ı örneği idarenin savunmas ı ile birlikte, Dan ıştay veya ilgili mahkeme ba şkanl ığına gönderilir. " 20. 2577 say ılı Kanun'un 20. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Dan ıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemeleri, bakmakta olduklar ı davalara ait her türlü incelemeyi kendili ğinden yapar. Mahkemeler belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrak ın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesin i taraflardan ve ilgili di ğer yerlerden isteyebilirler. Bu husustaki kararlar ın, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesi mecburidir. ... " B. Uluslararas ı Hukuk 21. Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi nin (Sözle şme) Adil yarg ılanma hakk ı kenar başlıklı 6. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Herkes medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyu şmazl ıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, kanunla kurulmu ş bağıms ız ve tarafs ız bir mahkeme taraf ından davas ının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini isteme hakk ına sahiptir. Başvuru Numaras ı: 2018/35544 Karar Tarihi : 15/9/2021 522. Sözle şme deki haklar ın etkili bir biçimde korunmas ı için davaya bakan mahkemelerin Sözle şme nin 6. maddesine göre "taraflar ın dayanaklar ını, iddialar ını ve delillerini etkili bir biçimde inceleme görevi" vard ır (Dulaurans/Fransa, B. No: 34553/97, 21/3/2000, 33). 23. Sözle şme nin 6. maddesinin (1) numaral ı f ıkras ında kişilerin davalar ının hakkaniyete uygun olarak görülmesini isteme haklar ı güvence alt ına al ınm ıştır. Hakkaniyete uygun yarg ılanman ın temel unsuru, yarg ılaman ın çelişmeli olmas ı ve taraflar aras ında silahlar ın eşitliğinin sağlanmas ıdır (Rowe ve Davis/Birle şik Krall ık [BD], B. No: 28901/95, 16/2/2000, 60). 24. Hükme esas al ınan bilirki şi raporu dâhil yarg ılamaya esas olan tüm kan ıt ve belgeler hakk ında bilgi sahibi olma, bu unsurlara ili şkin yorumda/itirazda bulunma imkân ının taraflara sa ğlanmas ı, ayr ıca bu imkân ın pratik ve etkili bir niteli ği haiz bulunmas ı adil bir yarg ılaman ın gereğidir ( Dırama/Türkiye , B. No: 20797/07, 13/11/2018, 22-24). V.İNCELEME VE GEREKÇE 25. Mahkemenin 15/9/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 26. Başvurucu; işlemin gerekçesinin kendisine aç ıklanmad ığını, aleyhine aç ılm ış bir ceza davas ı bulunmad ığını, işlemin sebepten yoksun oldu ğunu belirterek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 27. Anayasa n ın Hak arama hürriyeti kenar ba şlıklı 36. maddesinin birinci fıkras ı şöyledir: Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünd e davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. 28. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucu, esas olarak i şleme ilişkin sebep unsurunun ve i şleme esas olan somut olgular ın kendisine sunulmamas ı nedeniyle iddia ve itirazlar ını gereği gibi ortaya koyabilme imkân ından yoksun b ırak ıldığını ileri sürdü ğünden şikâyet silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkeleri kapsam ında incelenmi ştir. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden29. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/35544 Karar Tarihi : 15/9/2021 62. Esas Yönünden a. Genel İlkeler 30. Anayasa'n ın 36. maddesi uyar ınca herkes iddia , savunma ve adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. Anayasa'n ın an ılan maddesinde adil yarg ılanma hakk ından ayr ı olarak iddia ve savunma hakk ına birlikte yer verilmesi, taraflara iddia ve savunmalar ını mahkeme önünde dile getirme f ırsat ı tan ınmas ı gerektiği anlam ını da içermektedir ( Mehmet Fidan , B. No: 2014/14673, 20/9/2017, 37). 31. Anayasa'n ın 36. maddesine "ile adil yarg ılanma" ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye'nin taraf ı olduğu uluslararas ı sözleşmelerle de güvence alt ına al ınan adil yarg ılama hakk ının madde metnine dâhil edildi ği vurgulanm ıştır. Nitekim Anayasa Mahkemesi de Anayasa n ın 36. maddesi uyar ınca inceleme yapt ığı birçok karar ında, Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi içtihad ıyla adil yarg ılanma hakk ının kapsam ına dâhil edilen silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerine Anayasa n ın 36. maddesi kapsam ında yer vermektedir. Bu itibarla an ılan ilkenin adil yarg ılanma hakk ının kapsam ve içeri ğine dâhil olduğu sonucu ortaya ç ıkmaktad ır. An ılan ilkeye uygun yürütülmeyen bir yarg ılaman ın hakkaniyete uygun olmas ı olanakl ı değildir ( Mehmet Fidan , 38). 32. Anayasa Mahkemesinin görevi ba şvuru konusu yarg ılaman ın bir bütün olarak adil olup olmad ığını değerlendirmektir. Genel anlamda hakkaniyete uygun bir yarg ılaman ın yürütülebilmesi için silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkeleri ışığında taraflara iddialar ını sunma hususunda uygun imkânlar ın sağlanmas ı şartt ır (Yüksel Hançer , B. No: 2013/2116, 23/1/2014, 19). 33. Silahlar ın eşitliği ilkesi; davan ın taraflar ının usule ili şkin haklar bak ımından ayn ı koşullara tabi tutulmas ı, taraflardan birinin di ğerine göre daha zay ıf bir duruma düşürülmeksizin iddia ve savunmalar ını makul bir şekilde mahkeme önünde dile getirme fırsat ına sahip olmas ı ve yarg ılamaya etkin kat ılımlar ının sağlanmas ı anlam ına gelir ( Yaşasın Aslan, B. No: 2013/1134, 16/5/2013, 32). 34. Silahlar ın eşitliği ilkesinin tamamlay ıcısı olan çeli şmeli yarg ılama ilkesi, kural olarak bir hukuk ya da ceza davas ında tüm taraflara, gösterilen kan ıtlar ve sunulan görü şler hakk ında bilgi sahibi olma ve bunlarla ilgili görü ş bildirebilme imkân ı vermektedir. Bu çerçevede ba şvuranlar ın bilirkişi raporunun sonucuna itiraz edememesi ya da delillerle ilgili görüş bildirmelerine f ırsat verilmemesi çeli şmeli yarg ılama ilkesinin ihlali olarak değerlendirilebilmektedir ( Hüseyin Sezen , B. No: 2013/1793, 18/9/2014, 38). 35. Yarg ılaman ın tüm a şamalar ında silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin güvence alt ına al ınarak adil yarg ılanma hakk ının korunmas ı hukuk devleti olman ın bir gere ğidir ( Mustafa Kupal, B. No: 2013/7727, 4/2/2016, 52). b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 36. Somut olayda uyu şmazl ık başvurucunun atamas ının güvenlik soru şturmas ı nedeniyle iptal edilmesi i şleminden do ğmuştur. Mahkeme 6/2/2018 tarihli ara karar ı gereği Millî Eğitim Bakanl ığı taraf ından sunulan belgeler uyar ınca terör örgütü ile iltisakl ı bulunduğu anlaşılan başvurucunun atamas ının iptal edilmesinde hukuka ayk ırılık bulunmad ığı sonucuna ula şmıştır. Bir ba şka ifadeyle Mahkeme uyu şmazl ığın çözümünü büyük ölçüde Millî E ğitim Bakanl ığı taraf ından sunulan belgeler üzerine temellendirmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/35544 Karar Tarihi : 15/9/2021 737. Dosya içeri ğinden ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi üzerinde yap ılan incelemeden anla şıldığı üzere ba şvurucu, atanmas ının iptal edilmesine temel olan olguyu (terör örgütü ile iltisakl ı olmak) Mahkeme karar ı ile öğrenmiştir. Başvurucu işleme temel olan olguya ili şkin olarak bilgi/belge sahibi olmamas ı durumunu yarg ılama süreci boyunca Mahkemeye iletmi ş ve taraf ına bilgi/belge sunulmas ını istemiştir. Mahkemenin 6/2/2018 tarihli ara karar ı uyar ınca Millî E ğitim Bakanl ığı taraf ından iletilen uyu şmazl ık konusu işleme esas olan belgeleri ba şvurucuya sunmadan yarg ılamay ı sonuçland ırdığı anlaşılmaktad ır. 38. Hükme esas al ınan belgelerden hükümle birlikte haberdar olunmas ı yarg ılaman ın bütününe bak ıldığında sürecin ko şullar ına göre tek ba şına adil yarg ılanma hakk ı yönünden bir ihlal olu şturmayabilir. Adil bir yarg ılaman ın gerçekle şmiş olduğu sonucuna var ılabilmesi için yarg ılaman ın bütününde taraflara yarg ılamaya esas olan tüm kan ıt ve belgeler hakk ında yorumda ve itirazda bulunabilmeleri için pratik ve etkin imkânlar ın sunulmu ş olmas ı/çelişmenin sağlanm ış bulunmas ı gerekmektedir. 39.İlk derece a şamas ında başvurucu, Millî E ğitim Bakanl ığı taraf ından sunulan belgelerin içeri ğinden hüküm verilene de ğin haberdar de ğildir. Başvurucu her ne kadar mahkeme karar ı ile PKK/KCK terör örgütü ile iltisak ı bulunmas ından kaynakl ı olarak atamas ının yap ılmad ığını öğrenmiş ise de karar ın gerekçesi (bkz. 16) hükme esas al ınan belgelerin içeri ğini yans ıtmaktan uzakt ır. Bu nedenle terör örgütü ile aras ında var oldu ğu iddia edilen ba ğın hangi delillere dayand ığı, bu iddian ın nas ıl ve neden do ğduğu konusunda idare taraf ından Mahkemeye sunulan bilgi ve belgelere sahip olmayan ba şvurucunun re t hükmünün gerekçesi ile (istinaf a şamas ında) hükme esas al ınan belgelere ili şkin etkin olarak yorumda ve itirazda bulunmas ı ad ına yeterli imkâna sahip k ılındığı söylenemez. Sonuç olarak somut yarg ılama sürecine bu çerçeveden bak ıldığında başvurucuya hükme esas al ınan belgeleri incelemesi, bu belgelere yönelik yorumda ve itirazda bulunabilmesi için pratik ve etkin imkânlar ın sağlanmad ığı görülmüştür. 40. Bu nedenlerle hükme esas al ınan belgelere yönelik yorumda/itirazda bulunma konusunda ba şvurucuya etkin ve pratik imkânlar ın sağlanmamas ının silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkeleriyle ba ğdaşmad ığı ve bu ba ğlamda adil bir yarg ılaman ın gerçekleşmediği sonucuna var ılm ıştır. 41. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde hüküm alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ının güvencelerinden olan silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 42. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında Başvuru Numaras ı: 2018/35544 Karar Tarihi : 15/9/2021 8açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." 43. Başvurucu, yeniden yarg ılama yap ılmas ına hükmedilerek ihlalin giderilmesi ayr ıca maddi ve manevi tazminat taleplerinde bulunmu ştur. 44. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına da işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 45. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 46.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü nün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar ın kendisine ula ştığı mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlalin sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). 47.İncelenen ba şvuruda yarg ılama süreci içinde silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. Dolay ısıyla somut ba şvuruda ihlali n mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. 48. Bu durumda silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örneğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilmesine kara r verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/35544 Karar Tarihi : 15/9/2021 949.İhlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılaman ın yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. 50. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.894,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Ankara 10. İdare Mahkemesine (E.2017/3455, K.2018/1586) GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucunun tazminat taleplerinin REDDİNE, E. 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.894,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 15/9/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş