TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR FERAMUZ YILDIRIM BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/39787) Karar Tarihi: 9/9/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/39787 Karar Tarihi : 9/9/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucu : Feramuz YILDIRIM I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılama aşamas ında yürürlü ğe giren kanun hükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanmas ı nedeni
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR FERAMUZ YILDIRIM BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/39787) Karar Tarihi: 9/9/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/39787 Karar Tarihi : 9/9/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucu : Feramuz YILDIRIM I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılama aşamas ında yürürlü ğe giren kanun hükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanmas ı nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 20/12/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüş bildirmemi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formlar ı ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 8. Başvurucu, dava tarihinden geriye do ğru 10 y ıllık tahakkuk ettirilerek elektri k faturas ına yans ıtılan kay ıp kaçak, sayaç okuma, perakende sat ış hizmeti, iletim sistemi kullan ım ve da ğıtım bedelleri ile belediye tüketim vergisi, enerji fonu, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) fonu, yuvarlama tutar ı ve bakiyesi, katma de ğer vergisi tutar ı bedellerinin ödenmesi talebiyle Enerjisa Ba şkent Elektrik Perakende Sat ış A.Ş. (ENERJ İSA) aleyhine 7/4/2015 tarihinde Ankara Bat ı 4. Tüketici Mahkemesinde (Mahkeme) alacak davas ı açm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2017/39787 Karar Tarihi : 9/9/2020 39. Mahkemece 12/1/2016 tarihinde davan ın kabulüne ve toplam 2.325,14 T L kesintinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmi ştir. Taraflarca temyiz edilen karar 29/12/2016 tarihinde Yarg ıtay 3. Hukuk Dairesince (Daire) bozulmu ştur. Karar ın gerekçesinde, 14/3/2013 tarihli ve 6446 say ılı Elektrik Piyasas ı Kanunu'nun 17. geçici, 19. ve 20. maddelerinin dava konusu yap ılan bedeller ile ilgili olarak aç ılan ve hâlen devam eden davalarda da geçmi şe etkili olacak şekilde uygulanmas ı gereken hükümler içerdi ği belirtilmiştir. 10. Mahkemece bozma karar ına uyularak 24/10/2017 tarihinde belediye tüketim vergisi, enerji fonu, TRT fonu, yuvarlama tutar ı ve bakiyesi bedellerinin ödenmesi taleplerine ilişkin davan ın reddine; di ğer taleplerine ili şkin dava yönünden ise karar verilmesine yer olmad ığına kesin olarak karar verilmi ştir. Karar ın gerekçesinde, ba şvurucunun davay ı açt ığı tarihteki içtihada göre davay ı açmakta hakl ı olmakla birlikte dava tarihinden sonra yürürlü ğe giren 6719 say ılı Kanun ile 6446 say ılı Kanun'a eklenen geçici 17. madde uyar ınca başvuru konusu yap ılan kesintilerin yasal dayanak kazand ığı belirtilmi ştir. 11. Nihai karar 23/11/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 12. Başvurucu 20/12/2017 tarihinde ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 13.İlgili hukuk için bkz. Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2017/36736, 19/8/2018, 17-46. V.İNCELEME VE GEREKÇE 14. Mahkemenin 9/9/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 15. Başvurucu; kay ıp kaçak ve di ğer kesintiler bedelinin iadesi istemiyle açt ığı davada, yap ılan kesintilerin hukuka ayk ırılığının yarg ı kararlar ı ile ortaya konuldu ğu hâlde yarg ılama s ıras ında yap ılan kanun de ğişikliği sonras ında davan ın esas ı hakk ında kara r verilmesine yer olmad ığına karar verilmek suretiyle taleplerinin sonuçsuz kald ığını belirterek eşitlik ilkesi ile adil yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 16. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun yapm ış olduğu ödemelerin istirdad ı amac ıyla açt ığı davan ın kanun de ğişikliği nedeniyle sonuçsuz kalmas ına ilişkin tü m iddialar ının mülkiyet hakk ı kapsam ında incelenmesi uygun görülmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2017/39787 Karar Tarihi : 9/9/2020 417. Başvuru konusuna ili şkin ilkeler Anayasa Mahkemesince daha önce Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. karar ında ortaya konulmu ştur. 18.Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. karar ında; kay ıp kaçak bedeli ad ı altında başvuruculardan tahsil edilen paran ın mülk teşkil ettiği, yap ılan tahsilat i şleminin mülkiyet hakk ına yönelik bir müdahale niteli ğinde oldu ğu ifade edilmi ş ve söz konusu müdahalenin niteli ği sebebiyle mülkiyetin kullan ımının kontrolüne veya düzenlenmesine ilişkin üçüncü kural çerçevesinde incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. Müdahalenin 6719 say ılı Kanun'un 26. maddesi ile 6446 say ılı Kanun'a eklenen geçici 20. maddeye dayand ığını, bu düzenleme ile elektri ğin yeterli, kaliteli, sürekli, dü şük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullan ımına sunulmas ının amaçland ığını (meşru amaç) vurgulayan Anayasa Mahkemesi ölçülülük incelemesi yaparak sonuca ula şmıştır (Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., 52-68). 19. An ılan kararda, idare taraf ından tahsil edilen kay ıp kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik bulundu ğu ve farkl ı yarg ı kollar ı aras ında aç ık ve istikrarl ı bir uygulama bulunmad ığı tespit edildikten sonra adli yarg ı yerinde aç ılan davalar ın mutlak surette lehe sonuçlanmas ı yönünde hakl ı bir beklentiden söz edilemeyece ği açıklanarak kanun koyucunun amac ının yarg ı kollar ı aras ındaki farkl ılığı gidermeye ve dolay ısıyla hukuki güvenli ği sağlamaya yönelik oldu ğu ifade edilmi ştir. Başvurucunun tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz oldu ğu hususunda da bir aç ıklama yapmad ığını ve herhangi bir sebep de bildirmedi ğini dikkate alan Anayasa Mahkemesi, müdahalenin başvurucuya şahsi olarak a şırı bir külfet yüklemedi ğini belirtmi ştir. Sonuç olarak müdahalenin me şru amac ının dayand ığı kamu yarar ı ile başvurucunun mülkiyet hakk ının korunmas ı aras ındaki adil dengenin bozulmad ığı kanaatine var ılm ıştır (Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., 69-76). 20.İncelenen ba şvuruda da an ılan kararda aç ıklanan ilkelerden ayr ılmay ı gerektiri r bir durumun olmad ığı anlaşıldığından mülkiyet hakk ına yönelik aç ık bir ihlalin bulunmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 21. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Celal Mümtaz AKINCI bu görü şe kat ılmam ıştır. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Celal Mümtaz AKINCI'n ın karşıoyu ve OYÇOKLU ĞUYLA B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA, Başvuru Numaras ı: 2017/39787 Karar Tarihi : 9/9/2020 5C. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 9/9/2020 tarihinde karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI Başvuru Numaras ı: 2017/39787 Karar Tarihi : 9/9/2020 6 KARŞI OY GEREKÇES İ 1. Başvurucu; kay ıp kaçak ve di ğer kesinti bedellerinin iadesi istemiyle açt ığı davada, yap ılan kesintilerin hukuka ayk ırılığının yarg ı kararlar ı ile ortaya konuldu ğu hâlde yarg ılama s ıras ında yap ılan kanun de ğişikliği sonras ında davan ın esas ı hakk ında kara r verilmesine yer olmad ığına karar verilmek suretiyle taleplerinin sonuçsuz kald ığını belirterek eşitlik ilkesi ile adil yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Mahkememiz ço ğunluğu, Aksaray T ır Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Başvuru No:2017/36736) karar ına at ıf yaparak; ...idare taraf ından tahsil edilen kay ıp kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik bulundu ğu ve farkl ı yarg ı kollar ı aras ında aç ık ve istikrarl ı bir uygulama bulunmad ığı tespit edildikten sonra adli yarg ı yerinde aç ılan davalar ın mutlak surette lehe sonuçlanmas ı yönünde hakl ı bir beklentiden söz edilemeyece ği aç ıklanarak, kanun koyucunun amac ının yarg ı kollar ı aras ındaki farkl ılığı gidermeye ve dolay ısıyla hukuki güvenli ği sağlamaya yönelik oldu ğu ifade edilmi ştir. Başvurucunun, tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz oldu ğu hususunda da bir açıklama yapmad ığını ve herhangi bir sebep de bildirmedi ğini dikkate alan Anayasa Mahkemesi müdahalenin ba şvurucuya şahsi olarak a şırı bir külfet yüklemedi ğini belirtmi ştir. Sonuç olarak müdahalenin me şru amac ının dayand ığı kamu yarar ı ile başvurucunun mülkiyet hakk ının korunmas ı aras ındaki adil dengenin bozulmad ığı kanaatine var ılmıştır. İncelenen ba şvuruda da an ılan kararda aç ıklanan ilkelerden ayr ılmay ı gerektirir bir durumun bulunmad ığı anlaşıldığından, mülkiyet hakk ına yönelik aç ık bir ihlalin bulunmad ığı sonucuna ula şılmıştır ( 69-76) . Gerekçesiyle hukuki güvenlik ve mülkiyet hakk ı ihlali iddias ı yönünden ba şvuruyu reddetmi ştir. 3. Mahkememizin Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. ne ait (Ba şvuru No:2017/36736) bireysel ba şvuru karar ında Say ın Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN taraf ından kaleme al ınan karşı oy yaz ısında ifade olunan gerekçelerle, Ba şvurucunun, hukuki güvenlik ve mülkiyet haklar ının kamu gücü taraf ından yap ılan müdahale sonucunda ihlal edildiğini düşündüğümden ço ğunluk karar ına kat ılmad ım. Üye Celal Mümtaz AKINCI