5. Hukuk Dairesi 2025/13768 E. , 2026/4301 K. "" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/975 Esas, 2025/185 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.10.2024 Tarihli ve 2024/239 Esas, 2024/399 Karar Sayılı Kararı Somut olayda davalının cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu, yetkili mahkemelerin davalı şirketin merkezinin bulunduğu İstanbul ili ... ilçesinin bağlı olduğu İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu bil…
5. Hukuk Dairesi 2025/13768 E. , 2026/4301 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/975 Esas, 2025/185 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.10.2024 Tarihli ve 2024/239 Esas, 2024/399 Karar Sayılı Kararı Somut olayda davalının cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu, yetkili mahkemelerin davalı şirketin merkezinin bulunduğu İstanbul ili ... ilçesinin bağlı olduğu İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu bildirdiği, dava tarihi itibariyle davalı şirketin merkezinin belirtilen adreste olduğu, dava tarihi itibariyle davacının ise Erzurum ilinde ikamet ettiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 10 uncu maddesinde mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 10 uncu maddesinden farklı olarak sözleşmenin kurulduğu yer mahkemesinin özel yetkili yer mahkemesi olarak gösterilmediği, sadece sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin yetkili kılındığı, yine davacı tarafından davalı şirketin Erzurum ilinde şubesi bulunduğu ve bu nedenle Erzurum Mahkemelerinin yetkili olduğu ileri sürülmüş ise de, 6100 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca şubenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olabilmesi için davaya konu uyuşmazlığın şube işleminden kaynaklanması gerektiği, somut olayda sözleşmenin dosya davacısı ile davalı şirket arasında bizzat yapıldığı, davacı ile davalı şirket şubesi arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı, davaya konu uyuşmazlığın şube işleminden kaynaklanmadığı, alacağın para borcu olarak değerlendirilmeyeceği, sözleşmeden kaynaklı alacak olduğu, bu halde davalının yerleşim yerinde dava açmayan davacı yönünden Erzurum Mahkemelerinin yetkisiz olduğu, bu halde yetkili mahkemeyi seçme hakkının davalıya geçtiği, davalının kendi yerleşim yeri mahkemesini yetkili mahkeme olarak bildirdiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. İstanbul Anadolu 46. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.05.2025 Tarihli ve 2024/975 Esas, 2025/185 Karar Sayılı Kararı Davacının adresinin Yakutiye/Erzurum olduğu, taraflar arasında imzalanan taşıt kira sözleşmesinde de davacının adresinin Yakutiye/Erzurum olduğunun anlaşıldığı, davacının adresinin bulunduğu yerin de yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanan alacak ve tazminat davasında yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” 3. 6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: “Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.” 4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir: “Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır; 1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde, 2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde, 3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir. Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir.” C. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanun'un 10 uncu maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. 2. Dosya kapsamından, davacının, davalı şirket ile 34... plakalı aracın sözleşme ile çalışması için taşıt kira sözleşmesi imzaladıklarını, davacının ücret karşılığı davalıya hizmet sağlayarak belli yerlerde çalıştığını, davalının sözleşmeye aykırı olarak sözleşmeyi feshettiğini, bu nedenle davacıya ödenmeyen bedel ile sözleşmenin haksız feshi nedeni ile uğradığı maddi zararın davalıdan tahsilini talep ve dava ettiği, davalının ise şirketin sözleşmeyi herhangi bir neden bildirmeksizin feshetme yetkisinin sözleşmeden kaynaklandığını, şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşme maddelerinin davacı tarafından tamamının bilinerek ve rızası dahilinde noter huzurunda imza altına alındığından davacı tarafından iş bu dava ile yöneltilen tüm itirazların haksız ve kötü niyetli olduğunu beyanla davanın reddini talep ettiği, bu hali ile taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunduğunun itilafsız olduğu anlaşılmaktadır. 3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. 4. Somut olayda, davanın Erzurum Mahkemelerinde açıldığı, davacının dava tarihi itibarıyla yerleşim yerinin Palandöken/Erzurum olduğu, 6100 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceğinin düzenlendiği, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi uyarınca ise para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcunun alacaklının yerleşim yerinde ifa edileceğinin belirtildiği, bu nedenle alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkili olup davacı tercih hakkını bu yönde kullandığından, uyuşmazlığın Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,09.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.