TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ARABİ ACU VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2018/3550) Karar Tarihi: 28/1/2021 Başvuru Numarası : 2018/3550 Karar Tarihi : 28/1/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucular : 1. Arabi ACU 2. Lokman ACU 3. Mehmet Emin ACU 4. Mırra ACU 5. Seyfettin ASLAN BaşvurucularVekili : Av. Vahap ABEŞ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru,
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ARABİ ACU VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2018/3550) Karar Tarihi: 28/1/2021 Başvuru Numarası : 2018/3550 Karar Tarihi : 28/1/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucular : 1. Arabi ACU 2. Lokman ACU 3. Mehmet Emin ACU 4. Mırra ACU 5. Seyfettin ASLAN BaşvurucularVekili : Av. Vahap ABEŞ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, taksirli eylem sonucu meydana gelen patlama olayına ilişkin ceza soruşturmasının uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ2. Başvuru 16/1/2018 tarihinde yapılmıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön i ncelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. III. OLAY VE OLGULAR5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ulaşılan bilgi ve belgelere göre ilgil i olaylar özetle şöyledir: 6. Zeytinburnu Cumhuriyet Başsavcılığının 2/7/2007 tarihli iddia namesi ile başvurucuların içinde bulunduğu araç hareket hâlinde iken LPG b ağlantılarından sızan gazın parlamasıyla araçta çıkan yangında başvurucuların yaralandığı, şirket yetkilisi ola n şüphelilerin benzinli araca otogaz dönüşüm sistemi uygularken g ereken dikkat ve özen Başvuru Numarası : 2018/3550 Karar Tarihi : 28/1/2021 3yükümlülüğünü göstermeyerek montaj hatası yaptıkları, gaz tahli ye deliği açmadıkları için araçta gaz sıkışması sonucu gazın parlamasına, aracın yanmasına ve araç içinde bulunan başvurucuların yaralanmalarına neden oldukları belirtilerek tak sirle yaralama suçundan kam u davası açılmıştır. 7. Zeytinburnu 2. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen yargılama, Ze ytinburnu Adliyesinin kapatılarak dosyaların Bakırköy Adliyesine devredil mesi üzerine Bakırköy 24. Asliye Ceza Mahkemesinin (Asliye Ceza Mahkemesi) 2007/2734 Esas sayısına kaydedilmiştir. 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 22/2/2011 tarihli kararıyla her iki sanığın müsnet suçtan neticeten ayrı ayrı 5 ay hapis cezası ile cezalandırılma larına ve cezanın ertelenmesine karar verilmiştir. 9. Kararın Yargıtay 12. Ceza Dairesinin (Ceza Dairesi) 18/6/2013 tarihli kararıyl a bozulması üzerine dosya Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/426 Esası na kayden devam eden yargılamada 1/12/2015 tarihli karar ile yeniden her iki sanığın müsnet suçtan neticeten ayrı ayrı 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve cezanın erte lenmesine karar verilmiştir. 10. Ceza Dairesinin 31/10/2017 tarihli kararıyla onanan karar 18 /12/2017 tarihinde kesinleşmiştir. 11. Başvurucular, Ceza Dairesi kararından kesinleşme şerhiyle ha berdar olduklarını belirterek 16/1/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. IV. İNCELEME VE GEREKÇE 12. Mahkemenin 28/1/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başv uru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucuların İddiaları13. Başvurucular, olaya ilişkin ceza soruşturmasının makul süred e tamamlanmaması nedeniyle adil yargılanma hakkının, usul ekonomi si ilkesinin, hak arama özgürlüğünün ve makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği ileri sürmüşlerdir. B. Değerlendirme14. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hu kuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsi fini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). 15. Somut olayda başvurucular yaşam hakkının ihlal edildiği yönü nde bir iddiayı Anayasa Mahkemesi önünde dile getirmemiştir. Başvurucular, olay a ilişkin olarak yaşamı koruma yükümlülüğü bağlamında kamu makamlarına herhangi bir kus ur atfetmedikleri gibi olay hakkında açılan kamu davası sonucunda verilen cezaların ye tersiz olduğu yönünde bir iddiada da bulunmamıştır. Başvurucuların yalnızca ceza soruştur masının uzun sürmesini başvuru konusu yapması nedeniyle başvurucuların tüm iddialarını n makul sürede yargılanma hakkı kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Başvuru Numarası : 2018/3550 Karar Tarihi : 28/1/2021 416. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrasın a göre bireysel başvurunun incelenebilmesi için kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa da güvence altına alınmış olmasının yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) ve Türkiye nin taraf olduğu Sözleşme'ye ek protokoller kapsamına d a girmesi gerekir. Anayasa ve Sözleşme nin ortak koruma alanı dışında kalan hak ihlali idd iasını içeren başvurula r bireysel başvuru kapsamında değildir ( Onurhan Solmaz , B. No: 2012/1049, 26/3/2013, 18). 17. Sözleşme nin 6. maddesinde, adil yargılanmaya ilişkin güvenc elerin medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıkların ve bir suç isnadını n esasının karara bağlanması esnasında geçerli olduğu belirtilerek hakkın kapsamı bu konular la sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla bahsedilen hâller dışında kalan adil yargılanma hak kının ihlali iddiasına dayanan başvurular, Anayasa ve Sözleşme kapsamı dışında kalacağından bi reysel başvuruya konu olamaz. Bir ceza davasında üçüncü kişilerin cezalandırılmasını talep eden mağdur, suçta n zarar gören, şikâyetçi veya katılan sıfatını haiz kişiler Sözle şme nin 6. maddesinin koruma alanı dışında kalmaktadır ( Onurhan Solmaz , 23, 24). 18. Bu kuralın istisnaları, ceza davasında medeni hak talebine i mkân veren bir sistemin benimsenmiş olması veya ceza davası sonucunda verilen kararın hukuk davası açısından etkili ya da bağlayıcı olması hâlleridir ( Süreyya K ıran ve di ğerleri , B. No: 2015/1782, 21/3/2019, 30). 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı C eza Muhakemesi Kanunu nun yürürlüğe girmesi ile ceza muhakemesinde şahsi hak iddiasında b ulunma imkânı ortadan kalkmıştır. Bu nedenle bir ceza davasında mağdur, suçtan zarar gören, şikâyetçi veya katıla n sıfatını haiz kişilerin yargılamanın uzun sürmesine ilişkin ihl al iddialarının adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. 19. Somut olayda başvurucuların bu başlık altındaki iddialarının adil yargılanma hakkı kapsamına girmediği anlaşılmıştır. 20. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin konu bak ımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna kara r verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle;A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin idd ianın konu bak ımından yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA 28 /1/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Üye Üye Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞ