T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA N: 2025/1297 Esas KARAR NO : 2025/1419 Karar İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 04/02/2025 NUMARASI : 2021/307 E. - 2025/28 K. DAVANIN KONUSU: Patent (Patent Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 12/11/2025 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 35…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA N: 2025/1297 Esas KARAR NO : 2025/1419 Karar İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 04/02/2025 NUMARASI : 2021/307 E. - 2025/28 K. DAVANIN KONUSU: Patent (Patent Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 12/11/2025 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü : DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davaya konu patentlerden 2017/01000 (...) numaralı patent EPO temyiz kurulu tarafından 31/03/2020 tarihli hükümsüz kılındığını, kararın kesinleştiğini, davanın konusunu teşkil eden diğer patentler yani 2018/10982 (EP 2630962B1) 2018/12572 (EP 3199172) ve 2020/17605 (...) numaralı patentlerine ilişkin itirazların ise EPO temyiz süreçleri devam ettiğini, bu patentlerden ... ve ... numaralı patentlerin EPO itiraz bölümünce hükümsüzlüğüne karar verildiğini, Mahkemece de tespit edildiğini, dava dilekçesinde belirtildiği üzere World Medicine İlaç olarak ruhsat belgesi “...” ticari isimli 40 mg/ml ve 20 mg/ml dozundaki kullanıma hazır dolu enjektör içerisinde enjeksiyonluk çözelti formundaki jenerik ürünün satışa sunulması planlandığını, müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde TR 2020/02089 numaralı “...” başlıklı patent başvurusu mevcut olduğunu, ancak glatiramer asetat 40 mg/ml dozdaki ürünü koruduğu iddia edilen Avrupa’da patentlenebilirlik kriterlerini taşımadan tescillenen ve bu hakkın tamamen otomatik olarak Türkiye’de geçerli olması nedeni ile davaya konu olan patentler, jenerik ürünlerin piyasaya çıkmasının önünde engel teşkil ettiğini, yukarıda arz ve izah edilen hususlar neticesinde davaya konu patentlerin patent verilebilirlik şartlarını taşımadığını, EPO sürecinde de açıkça anlaşılmış olduğunu, davaya konu patentlerin müvekkile ve 3.kişilere karşı ileri sürülmemesine ilişkin ihtiyati tedbir talebinin makul bir teminat karşılığında kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Tüm maddi ve manevi tazminat talep etme haklarının saklı kalması kaydıyla; HMK m. 114 uyarınca davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, dava şartı eksikliğinden davanın reddini, işbu davaya konu patentlerin Avrupa patentine ilişkin olarak EPO nezdinde devam etmekte olan sürecin işbu dava için bekletici mesele yapılmasını, davacının iddialarını ve dayanaklarını somutlaştırmadığından işbu davanın HMK m.121 kapsamında reddini, yargılama ve vekâlet ücretinin davacı yan tarafından karşılanmasını talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 4.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 04/02/2025 tarih ve 2021/307 Esas, 2025/28 Karar sayılı kararıyla; "...Davaya konu patentlerin patentlenebilirlik şartlarına haiz olmadığı epo kararları ile sabit olduğu, EPO nezdinde verilen hükümsüzlük kararları Avrupa Patent Konvansiyonu Madde 105/b(3) uyarınca davaya konu patentler için de bağlayıcı olduğu da dikkate alındığında davalılardan ... ... Ltd. yönünden dava konusuz kaldığından dosya hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiş, dava tarihindeki haklılık durumuna göre yargılama gideri ve vekalet ücretinden bu davalının sorumlu tutulması gerekmiştir. Davalılardan ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden, dava dilekçesinin netice-i talebinde tedbir talebi dışında bir istem bulunmamasına rağmen bu şirketin de davalı olarak gösterildiği, şekli dava teorisi açısından huzurdaki davada medeni usul hukukunda hukuki yarar, mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için davacının bu davayı açmakta (veya mahkemeden hukuksal korunma istemekte) bir çıkarının bulunmasıdır. Bu çıkarın da karar verilene kadar sürmesi gerekir...HMK'nın 114/1-h maddesine göre davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması bir dava şartı olduğunu, Maddenin gerekçesinde; “Burada sözü edilen hukuki yarardan maksat, davacının sübjektif hakkına hukuki korunma sağlanması hususunda mahkemeye başvurmasın değer bir yararın bulunması olduğunu, davacı hakkına kavuşmak için, hâli hazırda mahkeme kararına muhtaç konumda değilse onun hukuki yararının bulunduğundan söz etmek mümkün değildir.” şeklinde açıklandığı; somut davanın çekişmeli yargı olarak görülen hukuk davası niteliğinde olduğu, şekli dava teorisi uyarınca bir davada davanın konusuna ilişkin olarak ancak davanın tarafları hakkında karar ve hüküm verilebileceği, davanın tarafı olmayan üçüncü kişilerin hukuki durumunu etkileyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği, (İstanbul BAM 44.HD 2024/1419 E., 2024/1841 K.) de dikkate alındığından yalnızca tedbir kararı alınması için davalılardan ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin davalı olarak gösterildiğine yönelik iddia ve beyanlara itibar edilmesinin de mümkün olmadığı, davacının tek başına tedbir talebi ile arzuladığı sonucu elde etmek için esas davası açarak mahkemeye başvurmasında korunmaya değer bir yararının da bulunmadığı, dikkate alınarak davalılardan ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden, davacının ihtiyati tedbir talebine yönelik esas dava ikamesinde hukuki yararı bulunmadığından davanın bu davalı yönünden HMK m.114/1-h, 115/2 uyarınca hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,1-Davalılardan ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden, davacının ihtiyati tedbir talebine yönelik esas dava ikamesinde hukuki yararı bulunmadığından davanın bu davalı yönünden HMK m.114/1-h, 115/2 uyarınca hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, 2-Davalılardan ... ... Ltd. yönünden dava konusuz kaldığından hakkında karar verilmesine yer olmadığına,..." karar verilmiştir. İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı ... İlaç diğer davalı ... Research’ten lisans aldığını, lisans sahibi dava açmaya da yetkili olduğunu, bu açıdan lisans alanın da patent haklarını müvekkiline karşı ileri sürmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinde bulunulduğunu, Lisans alan davalı aleyhine bir ihtiyati tedbir kararı sadece davalı ... ... Ltd. aleyhine açılmış bir davada talep edilmesinin usul açısından mümkün olmaması nedeniyle huzurdaki davada ihtiyati tedbir talepleri açısından davalı ... Ilaçları Sanayi ve Ticaret Anonim Sirketi'ne de husumet yönlendirilmesi zorunlu olduğunu, lisanstan doğan haklarını kullanma hakkına haiz olan ...San. Ve Tic. A.Ş'ye karşı dava açılarak tedbir talebinde bulunulmasında müvekkilinin hukuki yararı mevcut olduğunu beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. G E R E K Ç E : Dava, Patent hükümsüzlük istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yukarıda özetlendiği şekilde davalı ... şirketi yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalı ...şirketi yönünden hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir. Davalı ... şirketi yönünden verilen karara karşı, davacı vekili tarafından yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davanın davalılardan ... şirketi adına tescilli patentlerin yenilik ve buluş basamağı kriterini haiz olmadığı iddiası ile hükümsüzlüğüne karar verilmesi istemiyle açıldığı, davalı... şirketinin lisans sözleşmesine dayalı olarak uyuşmazlık konusu patentleri kullandığının ileri sürüldüğü, dava dilekçesi istem sonucu incelendiğinde davalı ...şirketi aleyhinde tedbir talebinde bulunulduğu, uyuşmazlığın esasına ilişkin açılan çekişmeli yargı davasında ihtiyati tedbir talebi yönünden adı geçen ... şirketinin davalı olarak gösterilmek suretiyle dava ikamesinde davacının korunmaya değer bir hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince adı geçen davalı yönünden davanın usulden reddine dair verilen karar yerinde olup, davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harç peşin alınmakla yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 12/11/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.