Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2023/6711 E. , 2024/5000 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2023/6711 Karar No : 2024/5000 DAVACI : ... Derneği ... Şubesi VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı/ANKARA VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... İSTEMİN KONUSU : ... tarih ve ... sayılı Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararının Mersin ilinde faaliyet gösteren yapı denetim kuruluş sayısının 51'den 58'e çıkarılmasına ilişkin kısmı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İş
Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2023/6711 E. , 2024/5000 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2023/6711 Karar No : 2024/5000 DAVACI : ... Derneği ... Şubesi VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı/ANKARA VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... İSTEMİN KONUSU : ... tarih ve ... sayılı Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararının Mersin ilinde faaliyet gösteren yapı denetim kuruluş sayısının 51'den 58'e çıkarılmasına ilişkin kısmı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğünün 24.05.2023 tarih ve 2023/10 sayılı Genelgesi'nin "Bu hüküm doğrultusunda 01.01.2023 tarihinden itibaren yapılacak denetlenen alan hesaplarında yapı denetimi sistemi yazılımı üzerinde yer alan fesihli işlerden; bir daha güncele düşürülmeden fesih tarihinin üzerinden en az 10 yıl geçen ve denetlenen alan hesabının yapıldığı tarihten önceki iki yıl içerisinde üzerinde herhangi bir yapı denetimi kuruluşu görevlendirmesi bulunmayan YİBF'lere ilişkin yapıların metrekaresi denetlenen alan hesabına dahil edilmeyecektir" şeklindeki 8. paragrafının iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Merkez Yapı Denetimi Komisyonunun 24.05.2023 tarihli kararı ile 18 ilde yapı denetim kuruluş sayısının artırma yoluna gidildiği, Mersin ilinde de 51 olan yapı denetim kuruluş sayısının 58'e çıkarıldığı, Mersin ilinde faaliyet gösteren firmaların üzerindeki iş yükü ve metrekare hesabı yapıldığında ek firmaya ihtiyaç duyulmadığı, var olan firmaların kendilerini idame ettirmekte zorlandıkları, 51 firma üzerindeki iş hacmine bakıldığında 4-5 kuruluş dışında 300.000 m2'yi yakalamış firma bulunmadığı, yeterli iş hacmine ulaşamayan firmaların devamlılığı sağlamakta maddi anlamda güçlük çektikleri, yeni firmalar ile birlikte gelirlerin düşmesiyle firma kapanmalarının yaşanabileceği, dava konusu Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı ve dayanak Genelgenin, Bakanlığın internet sitesinde yayımladığı verilere aykırılık teşkil ettiği, ülkenin ekonomik olarak zorlu bir süreçten geçtiği ve yapı denetim kuruluşlarının da bu durumdan etkilendiği ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : 2019 yılından önce Türkiye İstatistik Kurumunun illere ait nüfus istatistikleri verileri ve Veri Kayıt Şube Müdürlüğü tarafından yapı denetimi sistemi veri tabanından alınan, her bir il için toplam güncel denetlenen alan verileri baz alınarak hesaplama yapılırken, 29.12.2019 tarihinde Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliğinin 12. maddesinde yapılan değişiklikle 2019 yılından itibaren sadece güncel denetlenen alan verileri kullanılarak hesaplama yapıldığı, 24.05.2023 tarih ve 2023/10 sayılı Genelgenin yürürlüğe girmesiyle, Genelgenin dava konusu 8. fıkrasında yer alan hüküm ile toplam denetlenen alanın kapsamının belirtildiği ve bunun dışındaki tüm alanların denetlenen alan olarak metrekareye dahil edildiği, bu yapıların fesih tarihi üzerinden 10 yıl süre geçtiği ve bu süreçte denetime tabi tutulmadığı, dolayısıyla tekrar denetim ihtiyacı doğmadığı, bundan sonra da denetime tabi tutulmayacağı anlaşıldığından Genelge ile denetlenen alan dışında bırakıldığı, Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliğinin 12. maddesinin 3. fıkrası ve 2023/10 sayılı Genelge hükümleri doğrultusunda da Merkez Yapı Denetim Komisyonu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile 2023 yılı 81 il için ihtiyaç duyulan yapı denetim kuruluş sayılarının belirlendiği, 2023 yılı, Mersin ili için 2023/10 sayılı Genelgeye göre hesaplanan toplam denetlenen alanın 18.685.250,36 m2 olduğu, Mersin ili için ihtiyaç duyulan yapı denetim kuruluş sayısının 18.685.250,36 ÷ 360.000 m2 = 51,903473222 verisinin %10 artırılması ile 58 olarak belirlendiği, yapı denetim sistemi üzerinden alınan güncel verilerde Mersin ili için toplam 19.763.924 m2, fesihli işler minha edilmeden bu rakamın 19.986.345 m2 olduğunun tespit edildiği, bu verilerle hesaplama yapılacak olursa 62 kuruluşa ihtiyaç duyulacağı, Genelge yürürlükte olmasaydı daha fazla kuruluş sayısının hesaplanacağı, Merkez Yapı Denetim Komisyonuna ek listeden görüleceği üzere bazı illerde artış olurken, bazı illerde de kota sayılarında azalma olduğu, sonuç olarak 2023/10 sayılı Genelge ile getirilen 10 yıllık fesihli işlerin minha edilmesine dair düzenlemenin toplam denetlenen alan verilerini azaltan bir işlem olduğu, yapı denetim kuruluşlarının sektöre yeni kuruluşların dahil olmasını istememelerinin nedeninin tamamen ticari kaygıdan kaynaklandığı, idarelerince hesaplamalar yapılırken ilgililerin ticari kaygıları değil inşaat sektörünün ihtiyaçları gözönüne alınarak hareket edildiği ve dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI ...'NUN DÜŞÜNCESİ :Dava ... tarih ve ... sayılı Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararının Mersin ilinde faaliyet gösteren yapı denetim kuruluş sayısının 51'den 58'e çıkarılmasına ilişkin kısmı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğünün 24.05.2023 tarih ve 2023/10 sayılı Genelgesi'nin "Bu hüküm doğrultusunda 01.01.2023 tarihinden itibaren yapılacak denetlenen alan hesaplarında yapı denetimi sistemi yazılımı üzerinde yer alan fesihli işlerden; bir daha güncele düşürülmeden fesih tarihinin üzerinden en az 10 yıl geçen ve denetlenen alan hesabının yapıldığı tarihten önceki iki yıl içerisinde üzerinde herhangi bir yapı denetimi kuruluşu görevlendirmesi bulunmayan YİBF'lere ilişkin yapıların metrekaresi denetlenen alan hesabına dahil edilmeyecektir" şeklindeki 8. paragrafının iptali istemiyle açılmıştır. Davalı idarenin usule yönelik iddiaları yerinde görülmemiştir. 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun "Yapı denetim kuruluşları ve görevleri" başlıklı 2'nci maddesinde; "(1) Bu Kanun kapsamına giren her türlü yapı; Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile çalışan ve münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe sahip yapı denetim kuruluşlarının denetimine tabidir. Yapı denetim hizmeti; yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür. Yapı sahibi, yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez." hükmüne, "Yapı denetim komisyonları ve görevleri" başlıklı 4'üncü maddesinde; "(1) Bu Kanunun uygulanması ile ilgili Bakanlık iş ve işlemlerinin yürütülmesini sağlamak üzere, Bakanlık merkezinde Merkez Yapı Denetim Komisyonu ve illerde İl Yapı Denetim Komisyonları kurulur. İl Yapı Denetim Komisyonları, yapı denetim kuruluşlarına izin belgesi verilmesi hariç Kanunda belirtilen diğer görevleri yapar. (2)Merkez Yapı Denetim Komisyonu, konu ile ilgili Bakanlık personeli arasından, biri başkan olmak üzere Bakanlıkça görevlendirilecek toplam yedi üyeden oluşur ve Bakanlıkça uygun görülen birimin bünyesinde faaliyetlerini yürütür. Bakanlık; gerek görülen konular hakkında çalışmada bulunmak üzere, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile meslek ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerini Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde Komisyonda görevlendirebilir. (3) İl Yapı Denetim Komisyonu, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün teklifi üzerine, biri başkan olmak üzere Merkez Yapı Denetim Komisyonunca görevlendirilecek toplam beş üyeden oluşur." hükmüne, aynı kanunun "Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri" başlıklı 5.maddesinde; (Değişik birinci fıkra:11/5/2018-7143/19 md.) "Yapı denetim hizmet sözleşmeleri, yapı sahipleri ile Bakanlıkça yayımlanacak usul ve esaslara göre elektronik ortamda belirlenen yapı denetim kuruluşları arasında akdedilir." hükmüne yer verilmiştir. 5/2/2008 tarihli ve 26778 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'nin 11.maddesi 30/5/2019 tarihli ve 30789 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle " (1) Yapı denetim kuruluşunun denetleyebileceği toplam yapı inşaat alanı 360.000 m2’yi geçemez. Ancak yapı denetim kuruluşunun üzerinde bulunan işlerin toplamı denetleme yetki sınırını aşmamış ise, görevlendirileceği (Değişik ibare:RG-30/5/2019-30789) Bakanlıkça esasları belirlenen son iş ile toplam yapı inşaat alanı sınırının kuruluş için aşılabilmesi mümkün olmakla birlikte kendileri için belirlenen yetki sınırının altına düşene kadar başkaca bir yapının denetim işini üstlenemezler." kuralına haiz olacak şekilde düzenlenmiş, Yönetmeliğin 12. maddesinin 3.fıkrasında 29/12/2018 tarihli ve 30640 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle yapılan değişiklikle "Merkez Yapı Denetim Komisyonunca Kanunun uygulandığı her il için o ilde faaliyet gösterebilecek yapı denetim kuruluşu sayısı hesap edilir. Bu sayı, o ilde hesap tarihi itibarıyla toplam denetlenen inşaat alanının kuruluş yetki sınırı olan 360.000 m2’ye bölünmesi ve elde edilen sonucun % 10’u oranında artırılmasıyla bulunur. Küsuratlar, bir üst tam sayıya tamamlanır. Bir ilde faaliyet gösterebilecek yapı denetim kuruluşu sayısı beşten az olamaz.” kuralı öngörülmüştür. 29.12.2018 tarihli 30640 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren Yapı Sahipleri İle Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesi İmzalayacak Yapı Denetim Kuruluşlarının Elektronik Ortamda Belirlenmesine İlişkin Usul Ve Esaslara Dair Tebliğ'in 3.maddesinde "(1) Bu Tebliğde geçen; f) Yapı inşaat alanı: Işıklıklar hariç, bodrum kat, asma kat ve çatı arasında yer alan mekanlar ve ortak alanlar dahil yapının inşa edilen tüm katlarının alanını" ifade eder şeklinde tanımlanmıştır. 24.05.2023 tarih ve 6499087 sayılı Genelgede (2023/10); "... Bu hüküm doğrultusunda 1/1/2023 tarihinden itibaren yapılacak denetlenen alan hesaplarında yapı denetim sistemi yazılımı üzerinde yer alan fesihli işlerden; bir daha güncele düşürülmeden fesih tarihinin üzerinden en az 10 yıl geçen ve denetlenen alan hesabının yapıldığı tarihten önceki iki yıl içerisinde üzerinde herhangi bir yapı denetim kuruluşu görevlendirilmesi bulunmayan YİBF'lere ilişkin yapıların metre karesi denetlenen alan hesabına dahil edilmeyecektir." hükmü getirilmiştir. Anılan mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; bir ilde ihtiyaç duyulacak yapı denetim firma sayısının belirlenmesinde esas unsurun, toplam denetlenen inşaat alan ölçümünün olduğu, buradaki "denetlenen inşaat alanı" kavramı ile, yapı denetim firmalarınca denetleme işleri yapılmış ve bitmiş alanların kastedilmediği, mevzuata uygun bir şekilde sicile kaydı yapılarak faaliyet izni verilen ildeki firmaların sorumlu olduğu alanlar ile henüz şirketlerin sorumluluğuna verilmemiş tüm alanların dahil edildiği; yine illerde faaliyette bulunan yapı denetim firmalarının belli bir usule göre kayıtlarının tutulduğu ve denetlenecek alanın belirlendiği, bir firmanın denetleyebileceği toplam alanın 360.000 m2'yi geçemeyeceği, geçtikleri takdirde bile belirtilen sınıra gelene kadar yeni iş alamayacakları anlaşılmaktadır. Olayda, Merkez Yapı Denetim Komisyon Başkanlığının 24.05.2023 tarihli ve 623/11 sayılı davaya konu kararı ile 2023 yılı 81 il için ihtiyaç olan yapı denetim kuruluş sayılarının belirlendiği, yapı denetim firma sayısı belirlenirken, Yapı Denetim Sistemi veri tabanında kayıtlı olan, her il için ayrı toplam güncel denetlenen alan bilgilerinin esas alındığı, Mersin ilinde bu oranın 2023 yılı itibariyle 18.685.250,36 m2 olduğu, bu alana göre Mersin ili için ihtiyaç duyulan yapı denetim kuruluşu sayısının (18.685.250,36m2x360.000)=51,903473222 olduğu, 12. madde hükmündeki %10 artırım tutarı ile birlikte 58 firma olarak belirlendiği görülmektedir. Davacı dernek tarafından Mersin ilinde faaliyet gösteren firmaların üzerindeki iş yükü ve metrekare hesabı yapıldığında ek firmaya ihtiyaç duyulmadığı, var olan firmaların kendilerini idame ettirmekte zorlandıkları, 51 firma üzerindeki iş hacmine bakıldığında 4-5 kuruluş dışında 300.000 m2'yi yakalamış firma bulunmadığı, yeterli iş hacmine ulaşamayan firmaların devamlılığı sağlamakta maddi anlamda güçlük çektikleri, yeni firmalar ile birlikte gelirlerin düşmesiyle firma kapanmalarının yaşanabileceği iddia edilmiş olsa da, firma sayısı belirlenirken firmaların içine bulundukları durumun dikkate alınması gerektiğine dair bir düzenleme olmadığı gibi ticari faaliyet yapan yapı denetim firmalarının ekonomik durumlarının ne olacağından ziyade, inşaat sektörünün ihtiyaçlarının gözönüne alınması gerektiği tabiidir. Bu durumda, Mersin ilinde faaliyette bulunabilecek firma sayısı belirlenirken, davalı idarenin ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde Yönetmeliğinin 12. maddesinde yapılan değişiklikle 2019 yılından itibaren sadece güncel denetlenen alan verileri kullanılarak belirleme yaptığı anlaşıldığından, bu şekliyle davaya konu Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü Merkez Yapı Denetim Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, Mersin ilinde bulunan yapı denetim firma sayısının 51'den 58'e çıkarılmasında hukuka aykırılık görülmemiştir. Davaya konu genelge ile yapıların fesih tarihi üzerinden en az 10 yıl geçmesinden sonra bu süreçte denetime tabi tutulmadığı, dolayısıyla tekrar denetim ihtiyacı doğmadığı, bundan sonra da denetime tabi tutulmayacağı gerekçesiyle sözkonusu kısımların denetlenen alan dışında bırakılması, bunun dışındaki tüm alanların denetlenen alan olarak m2'ye dahil edilmesi suretiyle toplam denetlenen alanın kapsamının belirlendiği, bu haliyle dayanağı yönetmelikte öngörülen güncel denetlenen alan verileri kullanılarak hesaplama yapılmasını öngören düzenlemede dayanağı üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, ... tarih ve ... sayılı Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararının Mersin ilinde faaliyet gösteren yapı denetim kuruluş sayısının 51'den 58'e çıkarılmasına ilişkin kısmı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğünün 24.05.2023 tarih ve 2023/10 sayılı Genelgesi'nin 8. paragrafına karşı açılan davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : ... tarih ve ... sayılı Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararının Mersin ilinde faaliyet gösteren yapı denetim kuruluş sayısının 51'den 58'e çıkarılmasına ilişkin kısmı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğünün 24.05.2023 tarih ve 2023/10 sayılı Genelgesi'nin "Bu hüküm doğrultusunda 01.01.2023 tarihinden itibaren yapılacak denetlenen alan hesaplarında yapı denetimi sistemi yazılımı üzerinde yer alan fesihli işlerden; bir daha güncele düşürülmeden fesih tarihinin üzerinden en az 10 yıl geçen ve denetlenen alan hesabının yapıldığı tarihten önceki iki yıl içerisinde üzerinde herhangi bir yapı denetimi kuruluşu görevlendirmesi bulunmayan YİBF'lere ilişkin yapıların metrekaresi denetlenen alan hesabına dahil edilmeyecektir" şeklindeki 8. paragrafının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 1. maddesinde, Kanunun amacının; can ve mal güvenliğini teminen, imar planına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak ve yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanunun 12. maddesinin ikinci fıkrasında "İlgili idarelerin bu Kanunda belirtilen hususlara ilişkin görevleri ile çalışma usul ve esasları; yapı denetim kuruluşlarının sınıflandırılması, kuruluşlar arasında adaletli iş dağılımını temin etmek üzere bir ilde faaliyet gösterebilecek olan yapı denetim kuruluşu ve laboratuvar kuruluşu sayısının belirlenmesi ile kuruluş safhasında sahip olunması gereken asgarî nitelikler; yapı denetim izin belgesinin geçici olarak geri alınmasına ilişkin şartlar, yapı denetim kuruluşları ve laboratuvarların görevleri ile çalışma usul ve esasları; denetçi belgesi verilmesine ilişkin usul ve esaslar ile yapı denetim ve laboratuvar kuruluşlarında görev alacak personelde aranacak nitelik, tecrübe ve bunların istihdam şartları ile görev ve sorumlulukları; diğer yapı sorumlularının nitelikleri, görevleri ile çalışma usul ve esasları; Merkez ve İl Yapı Denetim Komisyonunun görevleri ile çalışma usul ve esasları; yapı denetimi hizmet sözleşmesine ve feshine ilişkin esaslar; hizmet bedelinin ödenmesi, beton deneyine ilişkin laboratuvarca verilen hizmetlerin azami bedeli ve bu bedelin kimin tarafından karşılanacağı, bu Kanun uyarınca denetlenerek inşa edilen yapılara bina kimlik sertifikası verilmesi ve düzenlenecek meslek içi eğitimlere ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanan yönetmeliklerle düzenlenir." hükmü yer almaktadır. 4708 sayılı Kanunun uygulanması amacıyla çıkarılan ve 05.02.2008 tarihli, 26778 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin "Yapı denetim kuruluşunun yetki sınırı" başlıklı 11. maddesinde "yapı denetim kuruluşunun denetleyebileceği toplam yapı inşaat alanı 360.000 m2’yi geçemez. Ancak yapı denetim kuruluşunun üzerinde bulunan işlerin toplamı denetleme yetki sınırını aşmamış ise, görevlendirileceği (Değişik ibare:RG-30/5/2019-30789) Bakanlıkça esasları belirlenen son iş ile toplam yapı inşaat alanı sınırının kuruluş için aşılabilmesi mümkün olmakla birlikte kendileri için belirlenen yetki sınırının altına düşene kadar başkaca bir yapının denetim işini üstlenemezler." hükmü "Yapı denetim kuruluşuna izin belgesi verilmesi" başlıklı 12. maddesinin üçüncü fıkrasında "(Değişik:RG-29/12/2018-30640) Merkez Yapı Denetim Komisyonunca Kanunun uygulandığı her il için o ilde faaliyet gösterebilecek yapı denetim kuruluşu sayısı hesap edilir. Bu sayı, o ilde hesap tarihi itibarıyla toplam denetlenen inşaat alanının kuruluş yetki sınırı olan 360.000 m2’ye bölünmesi ve elde edilen sonucun % 10’u oranında artırılmasıyla bulunur. Küsuratlar, bir üst tam sayıya tamamlanır. Bir ilde faaliyet gösterebilecek yapı denetim kuruluşu sayısı beşten az olamaz." hükmine yer verilmiştir. 29.12.2018 tarihli 30640 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren Yapı Sahipleri İle Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesi İmzalayacak Yapı Denetim Kuruluşlarının Elektronik Ortamda Belirlenmesine İlişkin Usul Ve Esaslara Dair Tebliğ'in 3. maddesinde "(1) Bu Tebliğde geçen; f) Yapı inşaat alanı: Işıklıklar hariç, bodrum kat, asma kat ve çatı arasında yer alan mekanlar ve ortak alanlar dahil yapının inşa edilen tüm katlarının alanını" ifade eder şeklinde tanımlanmış, aynı Tebliğin 4. maddesinde, "toplam inşaat alanı"nın 3. maddenin 1. fıkrasının (f) bendine göre belirleneceği hükme bağlanmıştır. 24.05.2023 tarih ve 2023/10 sayılı Genelgenin davaya konu 8. paragrafı ile, Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 12. maddesinin 3. fıkrası doğrultusunda, 01.01.2023 tarihinden itibaren yapılacak denetlenen alan hesaplarında yapı denetimi sistemi yazılımı üzerinde yer alan fesihli işlerden; bir daha güncele düşürülmeden fesih tarihinin üzerinden en az 10 yıl geçen ve denetlenen alan hesabının yapıldığı tarihten önceki iki yıl içerisinde üzerinde herhangi bir yapı denetimi kuruluşu görevlendirmesi bulunmayan YİBF'lere ilişkin yapıların metrekaresi denetlenen alan hesabına dahil edilmeyeceği kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Usul Yönünden: Davanın süresinde açılmadığı iddiası bakımından; Dava konusu işlemlerin 24/05/2023 tarihinde tesis edildiği ve davacı tarafından aynı tarihte öğrenildiğinin beyan edildiği, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 8. maddesinin 2. fıkrası uyarınca sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde; sürenin tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzayacağı, 3.fıkrasında bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesinin çalışmaya ara verme zamanına rastlaması halinde bu sürelerin, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılacağı, bakılan davada altmış günlük dava açma süresinin son günü olan 24/07/2023 (23.07.2023 tarihi pazar) tarihinin ara verme zamanına (adli tatile) rastlaması sebebiyle, dava açma süresinin 07/09/2023 tarihi bitimine kadar uzadığı, buna göre davacı tarafından 07/09/2023 tarihinde açılan davanın yasal süresi içinde açıldığı görüldüğünden, davada süre aşımı bulunduğu yönündeki itirazı yerinde görülmemiştir. Esas Yönünden: 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 1. maddesinde bu Kanunun amacının; can ve mal güvenliğini teminen, imar planına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak ve yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanunun 12. maddesinin 2. fıkrasında, yapı denetim kuruluşu sayısının belirlenmesinin Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiş, anılan yasa hükmü uyarınca düzenlenen Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 11. maddesinde, yapı denetim kuruluşunun denetleyebileceği toplam yapı inşaat alanının 360.000 m2’yi geçemeyeceği, 12. maddesinin 3. fıkrasında ise, Merkez Yapı Denetim Komisyonunca Kanunun uygulandığı her il için o ilde faaliyet gösterebilecek yapı denetim kuruluşu sayısının hesap edileceği, bu sayının, o ilde hesap tarihi itibarıyla toplam denetlenen inşaat alanının kuruluş yetki sınırı olan 360.000 m2’ye bölünmesi ve elde edilen sonucun % 10’u oranında artırılmasıyla bulunacağı, küsuratların ise, bir üst tam sayıya tamamlanacağı düzenlenmiştir. Anılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, bir ilde faaliyet gösterecek yapı denetim kuruluşu sayısının belirlenmesindeki kıstasın "toplam denetlenen inşaat alanı" olduğu, denetlenmesi gereken toplam alanı tanımlamaya çalışan bu kavramdan, ulusal yapı denetim sisteminde kayıtlı ve halihazırda yapı denetim şirketlerinin denetiminde olan alanlar ile henüz şirketlerin sorumluluğuna verilmemiş denetlenecek tüm alanların toplamının anlaşılması gerektiği açıktır. Davaya konu düzenleme ile; 01.01.2023 tarihinden itibaren yapılacak denetlenen alan hesaplarında yapı denetimi sistemi yazılımı üzerinde yer alan fesihli işlerden; bir daha güncele düşürülmeden fesih tarihinin üzerinden en az 10 yıl geçen ve denetlenen alan hesabının yapıldığı tarihten önceki iki yıl içerisinde üzerinde herhangi bir yapı denetimi kuruluşu görevlendirmesi bulunmayan YİBF'lere ilişkin yapıların metrekaresi denetlenen alan hesabına dahil edilmeyeceğinin kurala bağlandığı, davalı idarece bu yapıların fesih tarihi üzerinden 10 yıl süre geçtiği, bu süreçte denetime tabi tutulmadığı, dolayısıyla tekrar denetim ihtiyacı doğmadığı, bundan sonra da denetime tabi tutulmayacağı gerekçesiyle söz konusu kısımların denetlenen alan hesabının dışında bırakıldığının ifade edildiği görülmektedir. Söz konusu düzenleme ile, yapı denetim mevzuatının uygulanması sırasında ortaya çıkan bazı sıkıntıların idarece giderilmesi kapsamında fiilen devam etmeyen inşaatların, yapı denetim sisteminde aktif olmayan ve yapı denetim kuruluşu görevlendirmesi bulunmayan yapıların bertaraf edilerek gerçekçi verilerle yapı denetim kuruluşu sayısının belirlenmesinin amaçlandığı, bu kuralın, ilgili Yönetmeliğin 12. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "o ilde hesap tarihi itibarıyla toplam denetlenen inşaat alanı" ifadesiyle örtüştüğü, bu nedenle dava konusu Genelge hükmünde hukuka ve ilgili mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, davacı tarafından Mersin ilinde faaliyet gösteren firmaların üzerindeki iş yükü ve m2 hesabı yapıldığından ek firmaya ihtiyaç olmadığı, var olanların kendilerini idame ettirmekte zorlandıkları iddia edilmişse de, dava konusu Genelge hükmü kapsamında belirlenen aktif denetlenen alanın daha düşük olacağı ve bu çerçevede yapılacak olan hesaplamanın da halihazırda denetleme görevi yapan yapı denetim şirketlerinin lehine bir durum olduğu aşikardır. ... tarih ve ... sayılı Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararının Mersin ilinde faaliyet gösteren yapı denetim kuruluş sayısının 51'den 58'e çıkarılmasına ilişkin kısım yönünden yapılan değerlendirmede, ... tarih ve ... sayılı Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararında, yapı denetim sistemi veri tabanından alınan, her il için toplam güncel denetlenen alan verileri ile aktif kuruluş sayıları dikkate alınarak hesap edilen her bir il için ihtiyaç duyulan yapı denetim kuruluşlarının Ek-1 tabloda gösterildiği belirtilerek, Mersin ili için denetlenen alanın 18685250,36 m2 olduğu, denetlenen alan hesabına ihtiyaç duyulan yapı denetim kuruluş sayısının ise 58 olarak tespit edildiği, Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliğinin 12. maddesinin 3. fıkrasıyla getirilen kural çerçevesinde (18.685.250,36 m2 ÷ 360.000 m2 = 51,903473222 verisinin %10 artırılması ile 58 olarak belirlendiği) Mersin ili için yapı denetim kuruluş sayısının 51'den 58'e çıkarılmasına ilişkin işlemin hukuka ve ilgili mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 25/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.